II C 1693/24 - uzasadnienie Sąd Okręgowy w Łodzi z 2025-05-26
Sygn. akt II C 1693/24
UZASADNIENIE
Pozwem z 9 sierpnia 2024 r., skierowanym przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W., K. K. (1) wniósł o:
1. podwyższenie renty wyrównawczej z tytułu utraconych dochodów z kwoty 2.707,96 zł do kwoty 5.891,68 zł miesięcznie płatnej do 10-go dnia każdego miesiąca i podwyższenie renty z tytułu zwiększonych potrzeb z kwoty 1.158,74 zł do kwoty 2.103,08 zł miesięcznie, płatnej do 10-go dnia każdego miesiąca - poczynając od dnia 1 sierpnia 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w przypadku opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat;
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 30.783,21 zł tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 lipca 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi: od kwoty 13.192,20 zł od dnia 1 marca 2024 r. do dnia zapłaty, od kwoty 17.591,01 zł od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu pozwanemu do dnia zapłaty;
3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 29.448,50 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 lipca 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi: od kwoty 28.969,65 zł od dnia 17 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty, od kwoty 478,85 zł od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu pozwanemu do dnia zapłaty;
4. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.261,68 zł tytułem utraconych wypłat szczególnych za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 1 marca 2024 r. do dnia zapłaty.
Dodatkowo wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w sposób określony w art. 98 § l 1 k.p.c.
(pozew k. 4-11)
Pozwany w odpowiedzi na pozew, doręczony 2 września 2024 r., wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Zdaniem pozwanego powód nie wykazał okoliczności, które stanowiłyby zmianę stosunków z art. 907 §2 k.c. a sformułowana wysokość roszczenia jest wygórowana. Nie kwestionuje samych wyliczeń, ale fakt, że powód pracowałby na 1,5 etatu. Zgłosił zarzut przedawnienia roszczenia w zakresie skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.
(odpowiedź k. 100-103),
Pismem z 28 października 2024 r. powód cofnął powództwo w zakresie skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 1066,50 zł wnosząc jednocześnie o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 28.382 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 lipca 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 27.903,15 zł od 17 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty, od kwoty 478,85 zł od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu pozwanemu do dnia zapłaty. Zmodyfikował roszczenie o podwyższenie renty z tytułu zwiększonych potrzeb z kwoty 1.284,74 zł do kwoty 2.103,08 zł miesięcznie, płatnej do 10. dnia każdego miesiąca poczynając od 1 sierpnia 2024 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku opóźnienia w spłacie którejkolwiek z rat.
(pismo k. 115-118)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód pracował w pełnym wymiarze czasu pracy (cały etat) w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: (...)) oraz w niepełnym wymiarze czasu pracy (pół etatu) w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) z siedzibą w Ł. (dalej: (...)). Podczas pracy 16 czerwca 1995 r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu, w wyniku którego doznał złamania podudzia prawego z odłamkami, wstrząsu mózgu, złamania nasady kości i uda lewego. W wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego, zakończonego w 1999 r. ustalono odpowiedzialność (...) SA z siedzibą w W. (dalej: (...)) za szkody powoda związane z wypadkiem. (...) wypłaca aktualnie powodowi świadczenia związane z poniesioną przez K. K. (1) szkodą na osobie - rentę wyrównawczą z tytułu utraconych dochodów oraz rentę z tytułu zwiększonych potrzeb.
(akta sprawy II C 225/15: wyrok SO z uzasadnieniem k. 664-687)
Dnia 1 kwietnia 2012 r. (...) uległo likwidacji, a pracowników i część taboru likwidowanej spółki przejęło (...).
(bezsporne, nadto sprawozdanie likwidacyjne (...) z sierpnia 2015 r. k. 33-38)
Pozwem z 20 marca 2013 r. przeciwko (...), poszkodowany wniósł o podwyższenie renty z tytułu utraconych dochodów oraz zwiększonych potrzeb. Prawomocnym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, w sprawie II C 225/15, m.in. podwyższył rentę wyrównawczą z tytułu utraconych dochodów do kwoty 2.707,96 zł i rentę z tytułu zwiększonych potrzeb do kwoty 796,67 zł.
W uzasadnieniu wskazano, rokowania, co do stanu zdrowia powoda z uwagi na trwały charakter uszczerbku na zdrowiu są niekorzystne. Powód wymaga systematycznego leczenia farmakologicznego zmian naczyniowych, nadciśnienia, profilaktyki przeciwzakrzepowej oraz terapii psychiatrycznej (która w miarę upływu czasu będzie wymagała rozszerzenia). Do kosztów leczenia należy zaliczyć także kompresoterapię (np. noszenie pończoch przeciwżylakowych). Powód jest częściowo zależny od otoczenia w sprawach związanych z samoobsługą, dbałością o higienę osobistą oraz w sprawach natury administracyjnej. Wymaga kontroli przy podejmowaniu ważnych decyzji finansowych czy urzędowych. Istotną rolę w utrzymaniu stanu funkcjonalnego powoda na obecnym poziomie odgrywać będzie rehabilitacja, szczególnie hydrokinezyterapia, która działa przeciwobrzękowo i odciążająco. Powód wymaga kontynuacji leczenia psychiatrycznego i neurologicznego. Powód jest zdolny do wykonywania lekkiej, prostej, odtwórczej pracy fizycznej, w której nie występowały takie narażenia oraz czynniki szkodliwe. Powód nie jest zdolny do wykonywania pracy montera, którą wykonywał przed wypadkiem, w jakimkolwiek wymiarze czasu pracy. (akta sprawy II C 225/15: wyrok SO k. 664-666, wyrok SA k. 719)
W kolejnych latach (...) podwyższał wysokość renty wyrównawczej wypłacanej powodowi, na skutek kolejnych wezwań poszkodowanego, uzasadnionych zmianami warunków płacowych w (...). (bezsporne)
Decyzją (...) z dnia 15 marca 2023 r., stanowiącą odpowiedź na wezwanie powoda z dnia 1 lutego 2023 r., po raz ostatni podwyższono rentę wyrównawczą. Na podstawie tej decyzji, począwszy od dnia 1 kwietnia 2023 r. pozwany wypłacał K. K. (1) kwotę 4.897,78 zł miesięcznie tytułem renty z tytułu utraconych zdolności zarobkowych, nadto wypłacił poszkodowanemu łączną kwotę 8.864,27 zł tytułem wyrównania za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 marca 2023 r. i 1.021,86 zł wypłat szczególnych za rok 2022. (decyzja k. 16)
Pismem z 17 maja 2023 r. powód wezwał (...) do zapłaty – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – kwoty 39.767,95 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 maja 2023 r. i podwyższenia renty z tytułu zwiększonych potrzeb z kwoty 796,67 do kwoty 1.947,64 zł miesięcznie, płatnej miesięcznie do 10. dnia każdego miesiąca poczynając od czerwca 2023 r. Wezwanie doręczono 2 czerwca 2023 r.
(wezwanie k. 50-53, potwierdzenie nadania k. 55)
Decyzją z 29 sierpnia 2023 r. (...) częściowo uznało zasadność ww. roszczenia powoda i podwyższyło rentę z tytułu zwiększonych potrzeb do kwoty 1.158,74 zł począwszy od dnia 1 września 2023 r. Do obliczenia kosztów opieki przyjęto stawkę wynikającą z wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę netto, uznano miesięczny koszt leków (Nootropil, Tegretol, Trittico, Amlozen, leki przeciwbólowe) w kwocie 203 zł, za zasadny uznano zakup pończoch przeciwżylakowych i zabiegów akupunktury w kwotach 37,58 zł i 83,33 zł, nadto przyznano kwotę 83,33 zł tytułem miesięcznych kosztów turnusu rehabilitacyjnego. (decyzja k. 57)
Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. powód wezwał (...) do zapłaty – w terminie 14 dni od dnia następującego po dniu doręczenia wezwania – kwoty 13.192,20 zł tytułem skapitalizowanej renty za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., podwyższenia renty wyrównawczej z tytułu utraconych dochodów z kwoty 4.897,78 zł do kwoty 6.263,74 zł miesięcznie począwszy od dnia 1 stycznia 2024 r. oraz zapłaty kwoty 1.892,02 zł z tytułu utraconych wypłat szczególnych za okres od 1 stycznia 2023 do 31 grudnia 2023 r.
Wezwanie doręczono 29 lutego 2024r.
(wezwanie k. 18-20, potwierdzenie nadania k. 22)
Decyzją z 26 kwietnia 2024 r. (...) odmówił podwyższenia renty i wypłaty wyrównania. Powołał się okoliczność, iż (...) nie zatrudnia żadnego pracownika na 1,5 etatu, wobec czego brak jest podstaw do uznania aby K. K. (1) mógł obecnie wykonywać pracę w wymiarze 1,5 etatu jako monter torów i rozjazdów. Uznał za zasadną wypłatę kwoty 1.261,68 zł z tytułu utraconych wypłat szczególnych, której nie wypłacił. Obniżył kwotę renty wyrównawczej do 2.707,96 zł począwszy od 1 marca 2024 r., stwierdzając, że nie może obniżyć kwoty renty poniżej kwoty ustalonej przez Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r. i wezwał poszkodowanego do zwrotu nadpłaty renty wyrównawczej w łącznej kwocie 33.614,29 zł w terminie 14 dni. Decyzją z 13 czerwca 2024 r. pozwany podtrzymał stanowisko z powyższej decyzji. (decyzja k. 24-25 [109-110], 27-28)
Decyzją z 16 września 2024 r. w związku ze złożonym w pozwie wnioskiem o podwyższenie renty na zwiększone potrzeby, (...) uznał, że od 1 października 2024 r. renta z tytułu zwiększonych potrzeb będzie wynosiła 1.284,74 zł miesięcznie, a wyrównanie za okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 września 2023 r. wynosiło 1.066,50 zł. (...) uznał wymiar wymaganej dziennej opieki na 1,5 h i przyjął stawkę wynikającą z ówczesnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę netto. Potwierdził również miesięczny koszt leków w kwocie 203 zł, zakup pończoch przeciwżylakowych i zabiegów akupunktury w kwotach 37,58 zł i 83,33 zł, nadto kwotę 83,33 zł tytułem miesięcznych kosztów turnusu rehabilitacyjnego, wobec tego, że wyższe koszty nie zostały udowodnione a powód może leczyć się i rehabilitować w ramach NFZ.
(decyzja k. 111-112, 120-121)
Wynagrodzenie pracownika (...) na czas nieokreślony w wymiarze całego etatu i w przeliczeniu na 0,5 etatu od stycznia 2023 r. do stycznia 2024 r. włącznie wynosiło łącznie 121.550,64 zł netto, od lutego 2024 r. do sierpnia 2024 r. włącznie wynosiło łącznie 72.785,01 zł netto, od września 2024 r. do lutego 2025 r. włącznie 63.745,46 zł. Pracownikom (...) zatrudnionym na pełen etat została wypłacona jednorazowa kwota w wysokości 1.250,00 zł brutto (852,54 zł netto) w listopadzie 2023 r. oraz jednorazowa kwota 600,00 zł brutto (409,14 zł netto) w grudniu 2023 r. Kolejno we wrześniu 2024 r. wypłacono nagrodę w kwocie 1.500 zł brutto (850,36 zł netto), w grudniu 2024 r. jednorazową kwotę szczególną 1.000 zł brutto (595,24 zł netto) i nagrodę w kwocie 2.750 zł brutto (1.874,91 zł netto).
(pismo (...) wraz z zestawieniem k. 40-41, 97-98, 106-107, 148-149)
Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 marca 2022 r. wysokość wypłacanej miesięcznie renty wyniosła 1.383,50 zł netto. Zgodnie z decyzją z 1 marca 2023 r., wysokość wypłacanej renty wynosiła 1.630,05 zł netto. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2024 r. wysokość wypłacanej miesięcznie K. K. (1) renty wyniosła 1.827,61 zł netto. Decyzją organu rentowego z 3 kwietnia 2023 r. powód otrzymał dodatkowe roczne świadczenie pieniężne w kwocie 1.588,44 zł. Kolejno decyzją organu rentowego z 1 września 2023 r. powód otrzymał dodatkowe roczne świadczenie pieniężne w kwocie 2.650 zł. Decyzją organu rentowego z 2 kwietnia 2024 r. powód otrzymał dodatkowe roczne świadczenie pieniężne w kwocie 1.780,96 zł. (decyzje k. 43, 44-48)
K. K. (1) zachował niewielką zdolność do wykonywania pracy zarobkowej w wymiarze połowy etatu (czterech godzin dziennie). Jest w stanie wykonywać w ramach pracy zarobkowej jedynie najprostsze czynności.
(bezsporne)
Minimalne miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło Od dnia 1 stycznia 2023 r. 3.490,00 zł brutto (2.709,48 zł netto), od dnia 1 lipca 2023 r. - 3.600,00 zł brutto (2.784,00 zł netto), od dnia 1 stycznia 2024 r. - 4.242,00 zł brutto (3.221,98 zł netto), od dnia 1 lipca 2024 r. - 4.300,00 zł brutto (3.261,53zł netto).
(okoliczność znana z urzędu)
(...) nie zatrudnia pracowników w wymiarze 1,5 etatu (stan na marzec 2024 r. i grudzień 2024 r.)
(pismo k. 30, 133)
Powód uczestniczy raz w roku w turnusie rehabilitacyjnym. Brał udział w turnusach rehabilitacyjnych w Ośrodku (...) w miejscowości M. (sierpień 2021 r. – 500 zł, 421 zł, 1.179 zł) oraz w Ośrodku (...) w J. (wrzesień 2020 r. – 1.720 zł). W 2024 r. cena turnusu rehabilitacyjnego w Ośrodku (...) w J. wynosi 2.990,00 zł. W latach 2004-2009 oraz 2021 r. powód korzystał z dofinansowania do turnusów. Obecnie nie otrzymuje żadnych dodatkowych środków publicznych na ten cel. W 2024 r. MOPS w Ł. odmówił powodowi dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego z uwagi na wyczerpanie środków budżetowych. Turnus rehabilitacyjny w P. we wrześniu 2024 r. kosztował powoda 3.250 zł.
(faktury k. 59-63, 119, wydruk oferty k. 64-66, zaświadczenie MOPS k. 79-83)
K. K. (1) wymaga również pomocy osób trzecich w wymiarze 1,5 h dziennie. Opiekę sprawuje nad nim jego żona K. K. (2), wykonująca zawód pielęgniarki.
(kopia zaświadczenia k. 85)
Stawka godzinowa za usługi opiekuńcze od 1 kwietnia 2019 r. wynosiła 21,20 zł, od 31 stycznia 2020 r. wynosiła 23,70 zł, od 24 marca 2021 r. wynosiła 26,00 zł, od 1 stycznia 2024 r. stawka godzinowa wzrosła do obecnej stawki 34,00 zł. Aktualna stawka godzinowa za usługę opiekuńczą (niespecjalistyczną) dla osób pozostających w rodzinie wynosi 34,00 zł. (okoliczność znana z urzędu)
Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się na niebudzących wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, powołanych dowodach z dokumentów. Sąd w całości uwzględnił zaświadczenia, oświadczenia i faktury odnośnie aktualnego stanu zdrowia powoda, uzasadnionych wydatków i potrzeb. Zgromadzony materiał dowody jest spójny, logiczny, wzajemnie z sobą koresponduje.
Działania rachunkowe powoda nie były kwestionowane przez pozwanego, nie budziły także wątpliwości Sądu.
Sąd zważył co następuje:
Roszczenie strony powodowej podlegało uwzględnieniu w całości.
Strona pozwana w niniejszej sprawie nie kwestionowała roszczenia co do zasady. Podważała natomiast wysokość przedstawionego żądania, co do założenia, iż powód pracowałby na 1,5 etatu i stawki przyjętej celem ustalenia kosztu opieki pielęgniarskiej.
Przechodząc do roszczenia powoda stanowiącego rentę wyrównawczą, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 444 § 2 k.c., jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Roszczenie powoda nie jest odszkodowaniem, o którym mowa w art. 444 § 1 k.c.
Sposób ustalenia renty wobec utraty zdolności do pracy zarobkowej, również częściowej, nie jest szablonowy, opiera się na określonych założeniach i metodzie wyliczenia świadczenia. Renta wyrównawcza ma stanowić rentą wyrównującą dochód poszkodowanego do poziomu sprzed utraty przez niego pełnej zdolności do zarobkowania będącej skutkiem wypadku, w czasie którego doszło do uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Szkoda majątkowa jest różnicą między obecnym stanem a stanem hipotetycznym, tj. takim, jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie sprawcze, przy czym odszkodowanie nie może przewyższyć wysokości szkody i jest ekwiwalentem rzeczywistej straty majątkowej ustalonej metodą różnicy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2009 r., V CSK 432/08).
W sprawie nie był kwestionowany stan zdrowia powoda. Nie podważano braku zdolności powoda do wykonywania pracy sprzed wypadku z powodu występowania schorzeń. Powód uprawniony jest do uzyskania renty wyrównawczej.
Wskazać należy, że obszerne orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące szkody w postaci utraconych korzyści wiąże przyjęcie zaistnienia takiej szkody z dużym prawdopodobieństwem. Ustalenie szkody w postaci utraconych korzyści ma charakter hipotetyczny, lecz szkoda taka musi być przez osobę poszkodowaną wykazana z tak dużym prawdopodobieństwem, że uzasadnia ono ocenę, poczynioną na podstawie doświadczenia życiowego, wiedzy, że utrata korzyści rzeczywiście nastąpiła. Uzyskania korzystnego wyniku sprawy powinno być wykazane w stopniu nawet nie tyle wysokim, co wystarczająco wysokim na podstawie hipotetycznego przebiegu zdarzeń, (por. wyroki SN: z dnia 28.04.2004 r. III CK 495/02, wyrok SN z dnia 26.01.2005 r. V CK 426/04, z dnia 14.10.2005 r. III CK 101/05).
Art. 907 § 2 k.c. stanowi, że jeżeli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, nawet jeśli wysokość renty lub czas jej trwania zostały ustalone w orzeczeniu sądowym lub umowie. Jeżeli więc w procesie o zmianę wysokości renty zostanie wykazana zmiana choćby jednej tylko istotnej okoliczności, to odżywa od nowa zagadnienie aktualnego określenia wysokości i czasu trwania renty uzupełniającej. Zobowiązuje to sąd do wzięcia pod uwagę wszelkich elementów, od których zależy wysokość i czas trwania aktualnej renty. Pojęcie "stosunków" jest bowiem ujęte w sposób ogólny i dlatego nie pozwala na wyłączenie z nich wszelkich okoliczności, od których zależy wysokość i czas trwania renty. W razie powołania się więc na jakąkolwiek zmianę stosunków, jaka zaszła po wydaniu wyroku, w którym została ona określona, sąd obowiązany jest do uwzględnienia tej zmiany.
Jak wskazano wcześniej i co nie budziło dotąd wątpliwości pozwanego, renta wyrównawcza z tytułu utraconego dochodu powinna stanowić różnicę pomiędzy hipotetycznym wynagrodzeniem, które mógłby uzyskiwać powód, a świadczeniem uzyskiwanym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącym rentę z tytułu niezdolności do pracy. Uzyskaną kwotę należy dodatkowo pomniejszyć o zachowane przez powoda zdolności zarobkowe.
Sąd dokonywał obliczeń hipotetycznego wynagrodzenia powoda, wyznaczającego wartość należnej mu renty odszkodowawczej, na podstawie wynagrodzeń kilku pracowników (zatrudnionych albo na cały etat albo na pół etatu) wyciągając z nich odpowiednią średnią. Ustalając wysokość renty wyrównawczej Sąd wziął pod uwagę wysokość wynagrodzenia netto, jakie hipotetycznie uzyskałby K. K. (1) pracując na takim samym, co przed zaistnieniem szkody, stanowisku pracy będąc zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy oraz dodatkowo na pół etatu (pracę w takim bowiem wymiarze świadczył przed wypadkiem). Okoliczność czy aktualnie (...) Ł. zatrudnia pracowników w wymiarze 1,5 etatu jest nieistotna w niniejszej sprawie, a wysokość hipotetycznych zarobków powoda i wysokość renty powinna być ustalana w dotychczasowy sposób, w zgodzie z metodą zastosowaną przez Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r. w sprawie II C 225/15 i wcześniej niekwestionowany przez (...). Faktem jest, że powód świadczył prace na półtora etatu, którą aktualnie mógłby również wykonywać w innej firmie. Dla przyjęcia jednak najbardziej zbliżonej sytuacji do tej sprzed wypadku przyjęto wyliczenie średniej z 2 różnych etatów przedłożone przez (...). Nie da się przecież wykluczyć, że pracując w innej firmie ( nie miejskiej) powód zarabiałby więcej.
Gdyby nie wypadek przy pracy, średnie miesięczne wynagrodzenie powoda wynosiłoby ok. 9.350,05 zł netto (121.550,64 zł /13 miesięcy). Obecne możliwości zarobkowe poszkodowanego należy określić na 1.630,76 zł netto miesięcznie (3.261,53 zł netto x 0,5 etatu).
Różnica pomiędzy hipotetycznym wynagrodzeniem powoda a świadczeniem uzyskiwanym przez niego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz kwotą, stanowiącą połowę minimalnego miesięcznego wynagrodzenia wynosi 5.891,68 zł tj. hipotetyczne wynagrodzenie w wysokości 9.350,05 zł - 3.458,37 zł (świadczenia ZUS w wysokości 1.827,61 zł + połowa minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.630,76 zł).
Wobec powyższego, kwota renty z tytułu utraconych zarobków podlega zwiększeniu z kwoty 2.707,96 zł do 5.891,68 zł miesięcznie, poczynając od dnia 1 sierpnia 2024 r.
Zmiana okoliczności, o których stanowi art. 907 § 2 k.c., nastąpiła w styczniu 2023 r. Powodowi powinna zatem zostać wypłacona kwota stanowiąca skapitalizowaną rentę wyrównawczą za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 lipca 2024 r.
Obliczenie skapitalizowanej renty wymaga odjęcia od wysokości hipotetycznych zarobków netto powoda rzeczywistego miesięcznego dochodu w postaci kwot wypłacanych przez (...) oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 lipca 2024 r. ponadto, od wskazanej kwoty hipotetycznych zarobków należy odjąć kwotę, stanowiącą równowartość połowy minimalnego miesięcznego wynagrodzenia netto za pracę.
Wysokość hipotetycznego średniego miesięcznego wynagrodzenia netto poszkodowanego począwszy od stycznia 2023 r. to 9.350,05 zł. Tym samym od 1 stycznia 2023 r. do 31 lipca 2024 r. powód uzyskałby z wynagrodzenia za pracę łączną kwotę 177.650,95 zł (9.350,05 zł netto x 19 miesięcy).
W ww. okresie, poszkodowany otrzymywał rentę z tytułu utraconych zarobków od (...). Od stycznia 2023 r. do lutego 2024 r. wysokość renty wynosiła 4.897,78 zł miesięcznie, a zatem od 1 stycznia 2023 r. do 29 lutego 2024 r. uzyskał z tego tytułu łącznie 68.568,92 zł (4.897,78 zł x 14 miesięcy). Począwszy od dnia 1 marca 2024 r. wysokość renty wyrównawczej wyniosła 2.707,96 zł, a zatem w okresie od dnia 1 marca do 31 lipca 2024 r. poszkodowany uzyskał z tego tytułu łącznie 13.539,80 zł (2.707,96 zł x 5 miesięcy).
Z tytułu renty wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przez analizowany okres 19 miesięcy powód uzyskał łączną kwotę w wysokości 31.465,65 zł (2 miesiące x 1.383,50 zł + 12 miesięcy x 1.630,05 zł + 5 miesięcy x 1.827,61 zł).
Zgodnie z decyzją ZUS wysokość wypłacanej miesięcznie powodowi renty wyniosła 1.383,50 zł netto w styczniu i lutym 2023 r., natomiast wysokość wypłacanej renty od marca 2023 r. do lutego 2024 r. wynosiła 1.630,05 zł netto. Wysokość wypłacanej renty od marca 2024 r. wyniosła 1.827,61 zł. Z tytułu renty wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przez analizowany okres 19 miesięcy powód uzyskał łączną kwotę w wysokości 31.465,65 zł (2 miesiące x 1.383,50 zł + 12 miesięcy x 1.630,05 zł + 5 miesięcy x 1.827,61 zł).
Uprawniony otrzymał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, oprócz renty również dodatkowe świadczenia roczne w kwietniu i we wrześniu 2023 r. oraz w kwietniu 2024 r. w łącznej wysokości 5.516,23 zł (po odliczeniu składki zdrowotnej).
Wobec zachowania częściowej zdolności do wykonywania pracy zarobkowej w wymiarze połowy etatu, należy uwzględnić kwotę połowy minimalnego miesięcznego wynagrodzenia netto.
Od dnia 1 stycznia 2023 r. minimalne miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 3.490,00 zł brutto (2.709,48 zł netto), natomiast od dnia 1 lipca 2023 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 3.600,00 zł brutto (2.784,00 zł netto). Z kolei od dnia 1 stycznia 2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4.242,00 zł brutto (3.221,98 zł netto), a od dnia 1 lipca 2024 r. minimalne) wynagrodzenie za pracę wynosiło 4.300,00 zł brutto (3.261,53zł netto). Należy zatem uwzględnić łączną kwotę 27.777,14 zł (6 miesięcy x 1.354,74 zł 4- 6 miesięcy x 1.392,00 zł + 6 miesięcy x 1.610,99 zł + 1 miesiąc x 1.630,76 zł), która jest proporcjonalna do zdolności zarobkowych poszkodowanego (0,5 etatu).
Powód od 1 stycznia 2023 r. do 31 lipca 2024 r. otrzymał od (...) tytułem renty oraz od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych łączną kwotę 119.090,60 zł. Uwzględniając jego możliwości zarobkowe, w analizowanym okresie mógł osiągnąć dochód w kwocie 27.777,14 zł.
Wysokość skapitalizowanej renty wyrównawczej z tytułu utraconych zarobków za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 lipca 2024 r. wynosi zatem 30.783,21 zł tj. 177.650,95 zł - 146.867,74 zł (na którą składa się 119.090,60 zł + 27.777,14 zł) i podlega zasądzeniu na rzecz powoda
W zakresie podwyższenia renty z tytułu zwiększonych potrzeb na przyszłość, żądanie pozwu dotyczy potrzeb powoda, co do których (...) odmówiło ich uwzględnienia w decyzji z dnia 29 sierpnia 2023 r. tj. pełnych kosztów turnusów rehabilitacyjnych i stawki opieki.
Na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego należy przyjąć, że średni miesięczny koszt turnusu rehabilitacyjnego to kwota 249,16 zł (2.990,00 zł /12 miesięcy). Również w zakresie turnusów rehabilitacyjnych, uznać należy, iż zwrot za pełną odpłatność za turnus, jaką rzeczywiście powód ponosi aby podtrzymać swój stan zdrowia, jest w pełni uzasadnione. W świetle aktualnie panujących warunków w NFZ turnus bezpłatny jest osiągalny raz na kilka lat , a warunki pobytu, zwłaszcza zakres zabiegów, w porównaniu to pobytu odpłatnego, dużo mniejszy.
Wobec tego, że opiekę nad powodem sprawuje jego małżonka K. K. (2), a aktualna stawka godzinowa ustalona na podstawie za usługę opiekuńczą (niespecjalistyczną) dla osób pozostających w rodzinie wynosi 34 zł, koszt miesięcznej opieki należy określić na kwotę 1.530,00 zł (34,00 zł x l,5h x 30 dni).
W aktualnym orzecznictwie, jednoznacznie przyjmuje się, że poszkodowany może (...) dochodzić zapłaty kosztów opieki ustalonych według ceny rynkowych nawet wtedy, gdy była ona sprawowana nieodpłatnie przez członków rodziny ( np. uchwała 7 sędziów SN z dnia 22 lipca 2020 r., III CZP 31/19). Oznacza to, że dla ustalenia wysokości tego rodzaju wynagrodzenia w pełni adekwatne pozostają stawki wynagrodzenia opiekunów zatrudnionych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej ( tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2014 r., I ACa 530/14, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2021 r., III Ca 638/20).
Aktualne miesięczne koszty, które ponosi powód z tytułu zwiększonych potrzeb zdrowotnych, wynoszą łącznie 2.103,08 zł (203,00 zł + 83,33 zł + 37,58 zł + 249,16 zł + 1.530,00 zł). Kwota podlega zasądzeniu w całości.
Zmiana wysokości renty ( art. 907 § 2 k.c. ) dopuszczalna jest również za okres poprzedzający wytoczenie powództwa o zmianę, jednakże okres ten nie może sięgać poza datę, w której nastąpiła zmiana stosunków, poza termin przedawnienia zaległych świadczeń okresowych oraz poza datę orzeczenia lub ugody, w których została określona renta, mająca podlegać zmianie w wyniku uwzględnienia powództwa ( tak: wyrok Sądu Najwyższego z 17.03.1972 r., II PR 26/72 , OSPiKA 1972/11, poz. 211).
Wezwaniem do zapłaty skapitalizowanej renty i podwyższenia renty na przyszłość z tytułu zwiększonych potrzeb z dnia 17 maja 2023 r. powód objął okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 maja 2023 r. Tym samym został przerwany bieg terminu przedawnienia w świetle art. 819 k.c., a powód uprawniony jest do żądania kwoty skapitalizowanej renty liczonej od daty początkowej 1 stycznia 2020 r. do 31 lipca 2024 r. (55 miesięcy). Wobec tego zarzut przedawnienia nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przy obliczaniu kwoty skapitalizowanej renty należało koszty związane ze zwiększonymi potrzebami powoda za powyższy okres, a następnie ustalić różnice między kwotą skapitalizowanej renty a kwotą wypłaconą z tego tytułu przez (...).
Uwzględniając stawki godzinowe za usługi opiekuńcze, koszty opieki osób trzecich w okresie w okresie od 1 do 31 stycznia 2020 r. wyniosły 985,80 zł (31 dni x 21,20 zł x l,5h), w okresie od 1 lutego 2020 r. do dnia 24 marca 2021 r. wyniosły 14.824,35 zł (23,70 zł x 417 dni x l,5h), w okresie od dnia 25 marca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. wyniosły 39.429,00 zł (26,00 zł x 1.011 dni x l,5h), a w okresie od dnia 1 stycznia do 31 lipca 2024 r. wyniosły 10.761,00 zł (34,00 zł x 211 dni x l,5h). Łączne koszty opieki za wskazany okres wyniosły łącznie 66.000,15 zł.
Powód regularnie uczestniczy w turnusach rehabilitacyjnych. W 2021 r. otrzymał jednorazowe dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Łączny koszt turnusów rehabilitacyjnych za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 lipca 2024 r. wyniósł powoda 2.641,00 zł.
Koszty poniesione z tytułu leków, zabiegów akupunktury oraz podkolanówek przeciwżylakowych, które nie są kwestionowane, ustalono na podstawie przyjętej przez (...) stawki tj. kwoty 203,00 zł z tytułu kosztów leków, kwoty 37,58 zł z tytułu kosztów podkolanówek przeciwżylakowych oraz kwoty 83,33 zł z tytułu kosztów akupunktury. Koszty te wyniosły ww. okresie łącznie 17.815,05 zł (323,91 zł x 55 miesiące).
Łączny koszt poniesiony przez poszkodowanego od 1 stycznia 2020 r. do 31 lipca 2024 r. wyniósł 86.456,20 zł (66.000,15 zł + 2.641,00 zł + 17.815,05 zł).
Wypłacona przez (...) S.A. kwota z tytułu renty z tytułu zwiększonych potrzeb wyniosła natomiast 57.007,70 zł (796,67 zł x 44 miesiące + 9.208,08 zł z tytułu wyrównania za analizowany okres + 1.158,74 zł x 11 miesięcy).
Dlatego też powód wnosił o wypłatę kwoty 29.448,50 zł (86.456,20 zł - 57.007,70 zł) skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 lipca 2024 r.
Wobec wypłacenia przez pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.066,50 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb, powód wycofał swoje roszczenie w tym zakresie. Uzasadnione pozostaje zatem żądanie wypłaty kwoty 28.382 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 lipca 2024 r.
Pracując nadal w (...) powód uzyskałby dodatkowe kwoty z tytułu wypłat szczególnych. Pracownikom (...) zatrudnionym na pełen etat została wypłacona jednorazowa kwota w wysokości 1.250,00 zł brutto (852,54 zł netto) w listopadzie 2023 r. oraz jednorazowa kwota 600,00 zł brutto (409,14 zł netto) w grudniu 2023 r. Powód uzyskałby zatem świadczenia dodatkowe w łącznej wysokości 1.261,68 zł netto. Decyzją (...) z dnia 26 kwietnia 2024 r. uznało roszczenia z powyższego tytułu, opisana kwota nie została jednak powodowi wypłacona z uwagi na powołanie się na (...) na potrącenie tej wierzytelności z rzekomo wierzytelnością (...) o zwrot przez powoda dokonanej nadpłaty.
Wobec powyższego Sąd zasądził 1.261,68 zł z tytułu utraconych wypłat szczególnych za 2023 r.
O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. Istotne jest ustalenie momentu, w którym dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. Odsetki zasądzono zgodnie z żądaniem strony powodowej:
-
-
w zakresie kwoty 13.192,20 zł z tytułu skapitalizowanej renty wyrównawczej od 1 marca 2024 r. tj. po dniu doręczenia wezwania do podwyższenia renty z dnia 19 lutego 2024 r.;
-
-
w zakresie kwoty 17.591,01 zł z tytułu skapitalizowanej renty wyrównawczej od 3 września 2024 r. tj. od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu pozwanemu;
-
-
w zakresie kwoty 27.903,15 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb od 17 czerwca 2023 r. po dniu doręczenia wezwania do podwyższenia renty z dnia 17 maja 2023 r.;
-
-
w zakresie kwoty 478,85 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb od 3 września 2024 r. tj. od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu pozwanemu;
-
-
w zakresie kwoty 1.261,68 zł tytułem utraconych wypłat szczególnych od 1 marca 2024 r. tj. po dniu doręczenia wezwania do podwyższenia renty z dnia 19 lutego 2024 r.
Wobec cofnięcia pozwu w zakresie żądania zasądzenia kwoty 1.066,50 zł tytułem skapitalizowanej renty z tytułu zwiększonych potrzeb, Sąd, na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c., umorzył postępowanie w sprawie. Oświadczenia powoda o cofnięciu powództwa były prawnie skuteczne.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę, obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Pozwany w toku postępowania spełnił częściowo dochodzone od niego roszczenie, zatem wytoczenie powództwa należy uznać celowe w całości a stroną pozwana przegrywa proces w całości. Na zasądzoną kwotę kosztów na rzecz powodów złożyły się : 5.552 zł – opłaty od pozwu, 5.400 zł – wynagrodzenia pełnomocnika, 17 zł – opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
O odsetkach za opóźnienie orzeczono zgodnie z art. 98 § 11 k.p.c.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Łodzi
Data wytworzenia informacji: