Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 20 grudnia 2024 roku (data nadania w UP), skierowanym przeciwko W. H., M. H. (1) oraz M. H. (2), (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 129.615,18 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 października 2024 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia nienależnego w postaci kapitału wypłaconego stronie pozwanej z tytułu rozliczenia umowy kredytu mieszkaniowego (...) o nr (...) z dnia 9 stycznia 2006 r., wobec nieważności, bądź bezskuteczności umowy, ewentualnie wniósł o zasądzenie ww. kwoty w następujących częściach (z uwzględnieniem dziedziczenia pozwanych w udziałach wynoszących 1/3 po zmarłym kredytobiorcy M. H. (3)): od M. H. (1) i M. H. (2) kwoty po 21.602,53 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 października 2024 r. do dnia zapłaty; od W. H. kwoty 86.410,12 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 października 2024 r. do dnia zapłaty

Ponadto, powód wniósł o zasądzenie od strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa i odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

(pozew k. 4-10)

Strona pozwana, w odpowiedziach na pozew, z dnia 25 marca 2025r., wniosła o oddalenie powództwa w całości, jako bezzasadnego oraz wniosła o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, powiększonych o kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.

Strona pozwana podniosła, że prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 listopada 2024r., umowa kredytu hipotecznego z dnia 9 stycznia 2006 r. została uznana za nieważną, a powodowy Bank zwrócił kredytobiorcom nienależnie uiszczone raty. W dniu 8 stycznia 2025 r. pozwani dokonali na rzecz banku dobrowolnej wpłaty kwoty 129.615,18 zł na rachunek bankowy wskazany przez bank w wezwaniu do zapłaty z dnia 20 września 2024r. skierowanym do ww. pozwanych.

(odpowiedzi na pozew k.131 – 133 , k.138 – 140 , k.148 – 150)

Pismem procesowym z dnia 7 maja 2025 r., stanowiącym replikę odpowiedzi na pozew, powód ograniczył powództwo w ten sposób, że w miejsce dochodzonej w pkt 1. pozwu kwoty wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych kwoty 3.036,19 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 9 stycznia 2025 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu pozostałej części świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) z tytułu rozliczenia nieważności, bądź bezskuteczności umowy kredytu mieszkaniowego (...) nr (...)z 9 stycznia 2006 r., ewentualnie wniósł o zasądzenie ww. kwoty w następujących częściach ( z uwzględnieniem dziedziczenia pozwanych w udziałach wynoszących 1/3 po zmarłym kredytobiorcy M. H. (3)):od M. H. (1) i M. H. (2) kwoty po 506,03 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 października 2024 r. do dnia zapłaty; od W. H. kwoty 2.024,12 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 stycznia 2006 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powód wskazał, że dokonaną przez pozwanych wpłatę zaliczył, stosownie do dyspozycji art. 451 § 1 k.c. w pierwszej kolejności na związane z tym długiem zaległe należności uboczne tj. odsetki ustawowe za opóźnienie, których wysokość za okres od 25 października do 8 stycznia 2025 r. wyniosła 3.036,19 zł.

Powód wniósł o zwrot połowy nadpłaconej opłaty sądowej od pozwu pomniejszonej o opłatę podstawową.

(pismo procesowe k.156 – 156 odwrót)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 stycznia 2006 r. M. H. (3) i W. H. zawarli z (...) S.A. umowę kredytu mieszkaniowego (...) ze zmienną stopą procentową nr (...), spłacanego w ratach annuitetowych, udzielonego w walucie wymienialnej. Środki z kredytu były przeznaczone na potrzeby własne – sfinansowanie kosztów zakupu lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. (...).

Kredyt został udzielony we franku szwajcarskim. Kwota udzielonego kredytu wyniosła 53.780 CHF (§ 2 pkt 1 Umowy).

Wypłata kredytu miała nastąpić w walucie polskiej, w transzach, w formie przelewu na wskazany rachunek na podstawie dyspozycji złożonej przez kredytobiorcę z zastrzeżeniem, iż całkowita wypłata środków nastąpić miała do dnia 25 stycznia 2006 roku. Jak wynika z treści umowy, kredyt przeznaczony na finansowanie zobowiązań na terenie kraju przez pozwany bank był wypłacany w walucie polskiej, w walucie wymienialnej zaś wyłącznie na finansowanie zobowiązań za granicą i w przypadku gdy zaciągnięty był on na spłatę kredytu walutowego. W przypadku wypłaty kwoty kredytu w walucie polskiej stosowany był kurs kupna dla dewiz obowiązujący w pozwanym banku w dniu realizacji zlecenia płatniczego (§5 ust. 1-5 Umowy).

Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, której wysokość to ustalana była przez bank w dniu rozpoczynającym pierwszy, a następnie kolejne okresy wynoszące 3 miesiące, a stanowiącej sumę stawki referencyjnej kredytu i stałej marży. Do celów ustalenia stawki referencyjnej bank posługiwać miał się stawką LIBOR lub EURIBOR publikowaną o godz. 11:00 GMT na stronie informacyjnej R. w drugim dniu poprzedzającym dzień rozpoczynający okres rozliczeniowy, zaokrągloną do czterech miejsc po przecinku (§6 ust. 1-3 Umowy).

Stawka referencyjna w dniu sporządzenia umowy wynosiła 1,0283%, zaś stała marża banku określona została na poziomie 2,3 p.p. W dniu sporządzenia umowy oprocentowanie kredytu w stosunku rocznym wynosiło 3,3283% (§5 ust. 2 Umowy).

Spłata zadłużenia miała następować w drodze potrącania przez (...) SA wierzytelności pieniężnych z tytułu udzielonego kredytu, z wierzytelnościami pieniężnymi z tytułu środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym, prowadzonych przez (...) SA. Kredytobiorca zobowiązywał się do posiadania środków wystarczających na pokrycie raty każdego 10 dnia miesiąca kalendarzowego, przy czym wysokość ta wynikać miała z treści sporządzanego na każdy 3 miesięczny okres zawiadomienia doręczanego mu przez bank na co najmniej 10 dni przed terminem spłaty. Potrącenie następowało w walucie polskiej w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony był kredyt, według obowiązującego w banku kursu sprzedaży dewiz w dniu wymagalności (§13 ust. 1-4 i 7).

W treści umowy strony wskazały wysokość prowizji należnej bankowi z tytułu udzielenia kredytu na 645,36 CHF, odpowiadającą 1,2% kwoty kredytu (§10 ust. 1 Umowy).

Zabezpieczenie spłaty kredytu stanowić miała m.in. hipoteka zwykła na kwotę 53.780 CHF oraz hipoteka kaucyjna co do kwoty 13.980 CHF ustanowione na kredytowanej nieruchomości, weksel in blanco, ubezpieczenie ww. nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych wraz z cesją praw do odszkodowania na rzecz banku W § 30 umowy kredytobiorcy złożyli oświadczenie, iż zostali poinformowani o ryzyku kursowym związanym z zawarciem niniejszej umowy. (§11 ust. 1 Umowy).

(umowa k.14 – 23)

Wypłata kredytu nastąpiła w dniu 13 stycznia 2006 roku; bank przekazał na rzecz kredytobiorców kwotę 53.780 CHF, odpowiadającą kwocie 129.615,18 zł przy kursie ustalonym na poziomie 2,4101.

(zaświadczenie k.29)

Spadek po kredytobiorcy M. H. (3), zmarłym w dniu 8 czerwca 2009 r. w Ł., nabyli żona W. H. oraz synowie M. H. (1) i M. H. (2) po 1/3 części każde z nich.

(postanowienie z dnia 22 września 2010 r. k.39)

Pozwem z dnia 5 października 2021 roku, skierowanym przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W., powodowie W. H., M. H. (2) oraz M. H. (1) wnieśli o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kwoty 225.236,46 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty, w tym kwoty 211.137,96 zł na rzecz powódki W. H. oraz kwot po 7.049,25 zł na rzecz M. i M. H. (1), z uwagi na nieważność umowy kredytu hipotecznego zawartej dnia 9 stycznia 2006 roku, ewentualnie w przypadku uznania, iż wskazana umowa jest ważna – zasądzenie na rzecz powodów kwoty 63.085,26 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty, w tym kwoty 62.848,24 zł na rzecz W. H. oraz kwot po 118,51 zł na rzecz M. i M. H. (1), tytułem zwrotu nienależnie pobranych kwot z uwagi na fakt zawarcia w umowie klauzul o charakterze abuzywnym. Nadto, powodowie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego ustalonych według norm prawem przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, z uwzględnieniem opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw.

(okoliczność bezsporna)

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2023 r. Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygn. akt II C 1965/21 z powództwa W. H. , M. H. (2) i M. H. (1) przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w W. zasądził od (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz: W. H. – kwotę 211.137,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty ; M. H. (2) – kwotę 7.049,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty ; M. H. (1) – kwotę 7.049,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty oraz zasądził od (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz W. H., M. H. (2) i M. H. (1) kwotę 11.834 zł (jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu.

(wyrok k.34)

Powodowy Bank, w związku z podniesieniem zarzutu nieważności umowy w całości, pismami datowanymi na 9 września 2024r. (adresowanym do W. H.) oraz na 17 października 2024r., (adresowanymi do M. H. (2) i M. H. (1)) wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 129.615,18 zł w terminie 1 miesiąca od doręczenia pisma, wskazując że wezwanie do zapłaty obejmuje wyłącznie kwoty należne bankowi z tytułu wypłaconego kapitału w wysokości nominalnej.

Wezwanie doręczono pozwanej W. H. w dniu 24 września 2024 r. ; pozostali pozwani, pomimo dwukrotnej awizacji, nie odebrali przesyłek.

(wezwania k.21 - 25, potwierdzenie doręczenia k.26 , potwierdzenia dwukrotnej awizacji przesyłki k.27 - 28)

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2024 r. w sprawie I ACa 1110/23 Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację pozwanego Banku (powoda w niniejszej sprawie) od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 27 stycznia 2023 r. w sprawie II C 1965/21.

(wyrok SA w Łodzi z dnia 5 listopada 2024 r. k.45)

W dniu 21 listopada 2024 r. Bank spełnił na rzecz kredytobiorców (pozwanych) w całości świadczenie pieniężne zasądzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2023 r.

(potwierdzenie wykonania przelewu k.45)

W dniu 8 stycznia 2025 r. pozwani uiścili na rzecz powodowego Banku kwotę 129 615,18 zł na rachunek bankowy wskazany przez bank w wezwaniu do zapłaty z dnia 20 września 2024 r.

(okoliczność bezsporna)

Powyższy stan faktyczny został przez Sąd ustalony w oparciu o złożone do akt sprawy dokumenty, których wiarygodność nie była przez strony kwestionowana.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należało wskazać, że podlegające rozpoznaniu przez Sąd roszczenie strony powodowej, oparte było na normie prawnej z art. 410 k.c. i dotyczyło zwrotu nienależnego świadczenia w wykonaniu nieważnej, niedającej podstawy prawnej do świadczenia, umowy kredytowej.

W niniejszej sprawie niesporne było, że strony łączyła umowa kredytu mieszkaniowego „(...)” nr (...) , spłacanego w ratach annuitetowych, udzielonego w walucie wymienialnej. Środki z kredytu były przeznaczone na potrzeby własne – sfinansowanie kosztów zakupu lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. (...). Kredyt został udzielony we franku szwajcarskim. Kwota udzielonego kredytu wyniosła 53.780 CHF.

Poza sporem pozostawała również okoliczność, że prawomocnym wyrokiem z dnia 5 listopada 2024 r. w sprawie I ACa 1110/23 Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację pozwanego Banku od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 27 stycznia 2023 r. w sprawie II C 1965/21 z powództwa W. H. , M. H. (2) i M. H. (1) przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w W. mocą którego, w związku ze stwierdzeniem nieważności umowy (...) ze zmienną stopą procentową nr (...), Sąd zasądził od (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz: W. H. – kwotę 211.137,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty ; M. H. (2) – kwotę 7.049,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty ; M. H. (1) – kwotę 7.049,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana wskazała, że w dniu 8 stycznia 2025 r. pozwani dokonali na rzecz banku dobrowolnej wpłaty kwoty 129.615,18 zł na rachunek bankowy wskazany przez bank w wezwaniu do zapłaty z dnia 20 września 2024 r. skierowanym do ww. pozwanych.

Z art. 405 k.c. wynika obowiązek zwrotu w naturze korzyści majątkowej uzyskanej kosztem innej osoby bez podstawy prawnej, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Jedną z postaci bezpodstawnego wzbogacenia stanowi świadczenie nienależne (art. 410 § 1 k.c.), przy czym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty lub jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 § 2 k.c.).

W rozpoznawanej sprawie Bank powoływał się na nieistnienie zobowiązania, będącego skutkiem nieważności umowy stanowiącej źródło zobowiązania ( condictio sine causa). Oznacza to, że roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia powstaje z chwilą spełnienia świadczenia. Roszczenie Banku z tytułu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy, wobec czego staje się ono wymagalne na zasadach określonych w art. 455 k.c., tj. niezwłocznie po wezwaniu do zapłaty.

Na mocy prawomocnego orzeczenia wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II C 1965/21, został ustalony brak związania stron stosunkiem prawnym wynikającym z zaskarżonej przez kredytobiorców umowy kredytu,

W tym stanie rzeczy, wobec nieważności wyżej opisanej umowy kredytu, każdej ze stron postępowania przysługiwało roszczenie pieniężne oparte na treści art. 405 w zw. art. 410 k.c.; stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (por. uchwała SN z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20), co stanowi wyraz obowiązującej w prawie polskim koncepcji tzw. dwóch kondykcji.

Bank, w dniu 21 listopada 2024 r., wykonał wobec kredytobiorców prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2023r., na mocy którego zasądzono również na rzecz W. H. – kwotę 211.137,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty; M. H. (2) – kwotę 7.049,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty ; M. H. (1) – kwotę 7.049,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 listopada 2021 roku do dnia zapłaty, co skutkowało, tym że po stronie powodowego Banku powstało roszczenie o zapłatę przez pozwanych kwoty 129.615,18 zł, z tytułu zwrotu nienależnego świadczenia, jakim była wypłata kwoty kapitału kredytu. Żądanie Banku objęte pozwem ograniczyło się jedynie do kwoty kapitału udostępnionego kredytobiorcom, zaś wobec żądania pozwu w sprawie II C 1965/21, obejmującego roszczenie zapłaty wszystkich świadczeń spełnionych przez powodów (i ich poprzednika prawego ) w wykonaniu zaskarżonej umowy kredytu, uwzględnionego w prawomocnym wyrokiem Sadu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2023r. i wykonanego w dniu 21 listopada 2024r., jego wystąpienie z niniejszym roszczeniem, wniesionym w dniu 20 grudnia 2020r., nie stawiało pozwanych w niekorzystnej sytuacji (por. wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C – 396/24), zaś powodowane było koniecznością podjęcia akcji procesowej, niezbędnej celem zaspokojenia należnych roszczeń (które nie zostały dobrowolnie spełnione po dokonaniu przez bank zapłaty na rzecz pozwanych świadczeń zasądzonych w sprawie II C 1965/21, mimo wezwania do zapłaty) i uniknięcia ich przedawnienia.

W okolicznościach sprawy ustalono natomiast, że w dniu 8 stycznia 2025 r. pozwani uiścili na kwotę 129.615,18 zł., na rachunek bankowy wskazany przez powoda, tytułem zwrotu kapitału otrzymanego w wykonaniu nieważnej umowy o kredyt mieszkaniowy. W tym stanie rzeczy, wobec pisma procesowego powoda, w którym strona powodowa ostatecznie ograniczyła powództwo do kwoty 3.036,19 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 9 stycznia 2025 r. do dnia zapłaty, dochodzonej tytułem zwrotu pozostałej części świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy kredytu mieszkaniowego, a to wobec zaliczenia dokonanej przez pozwanych zapłaty w pierwszej kolejności na skapitalizowane odsetki za opóźnienie naliczone od kwoty 129.615,18 zł. za okres od 25 października 2024 r. do zapłaty w dniu 8 stycznia 2025 r., istota sporu sprowadziła się do rozstrzygnięcia, czy powodowi przysługują odsetki za opóźnienie naliczone od kwoty udostępnionego pozwanym (i ich poprzednikowi prawnemu) kapitału, za okres od upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty do dnia dokonania zapłaty.

W tym miejscu wskazać należy, że w przypadku świadczenia nienależnego obowiązany do jego zwrotu pozostaje w opóźnieniu dopiero, gdy nie spełni świadczenia po wezwaniu (wyrok SN z dnia 22 marca 2001 r. sygn. akt V CKN 769/00, z dnia 29 maja 2015 r., VI ACa 1020/14).

W sprawie, pismami datowanymi na 9 września 2024r. - adresowanym do W. H. oraz na 17 października 2024r. - adresowanymi do M. H. (2) i M. H. (1), Bank (...) S.A. wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 129.615,18 zł w terminie 1 miesiąca od doręczenia pisma, wskazując że wezwanie do zapłaty obejmuje wyłącznie kwoty należne Bankowi z tytułu wypłaconego kapitału w wysokości nominalnej. Wezwanie doręczono pozwanej W. H. w dniu 24 września 2024r.; pozostali pozwani, pomimo dwukrotnej awizacji, nie odebrali przesyłek. Należało jednak uznać, żądanie zapłaty równowartości kapitału, w sytuacji, gdy powodowy Bank pozostawał jednocześnie w posiadaniu środków pieniężnych, spełnionych przez kredytobiorców w wykonaniu zaskarżonej umowy kredytu, w wysokości przewyższającej kapitał kredytu, za przedwczesne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w ww. datach nie była przesądzona kwestia zarzutu nieważności umowy kredytu z dnia 9 stycznia 2006r., kwestionowanego przez bank w toku procesu przed Sądem Okręgowym w Łodzi w sprawie II C 1965/21. Dopiero zatem w momencie uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 stycznia 2023 r., co nastąpiło w dniu 5 listopada 2024 r., możliwym stało się rozliczenie wzajemne stron.

W tym miejscu należy odwołać się do stanowiska wyrażonego w wyroku TSUE z dnia 19 czerwca 2025r. (C-396/24), zgodnie z którym, w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy (jak ma to miejsce w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy), art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoi na przeszkodzie uznaniu prawa przedsiębiorcy od żądania od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty.

Skoro zatem powodowy Bank, w dniu 21 listopada 2024r., dokonał zwrotu na rzecz pozwanych środków pieniężnych pobranych nienależnie, w wykonaniu nieważnej umowy, w łącznej kwocie przekraczającej równowartość udostępnionego kapitału, to dopiero od dnia następnego po tej dacie pozwani pozostawali w opóźnieniu w zapłacie na rzecz powoda nienależnie pobranego świadczenia obejmującego nominalną kwotę kapitału kredytu. W tym stanie rzeczy należało uznać, że powodowi przysługuje roszczenie odsetkowe za okres 47 dni, tj. od 22 listopada 2024r. do dnia 7 stycznia 2025r. (wobec spełnienia świadczenia w dniu 8 stycznia 2025r.), co odpowiada równowartości kwoty 1.877,64 zł., w zakresie której zarachowanie zapłaty dokonanej przez pozwanych na skapitalizowane odsetki należało uznać za uprawnione w świetle dyspozycji art. 451 par. 1 k.c., co skutkuje uwzględnieniem powództwa o zapłatę w.w. kwoty, jako brakującej należności z tytułu zwrotu kapitału kredytu, stanowiącego świadczenie nienależne.

Z powyższych względów, powództwo o zapłatę brakującej należności z tego tytułu, w pozostałej części, podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w pkt 2. wyroku.

Wobec cofnięcia pozwu w zakresie należności głównej w pozostałej części, Sąd, na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c., umorzył postępowanie w sprawie w tym zakresie, o czym orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku.

W tym stanie rzeczy, nie ulega również wątpliwości, że pozwani dali podstawy do wytoczenia powództwa. Powodowy Bank wystąpił z pozwem o zapłatę całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie II C 1965/21 (tj. w dniu 20 grudnia 2024r.) i po dokonaniu zwrotu świadczenia pieniężnego spełnionego przez konsumenta w wykonaniu nieważnej umowy, co nastąpiło w dniu 21 listopada 2024r.

Z tych względów podstawę orzeczenia o kosztach procesu stanowił art. 98 k.p.c., statuujący zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Powodowy Bank jest stroną wygrywającą w zakresie żądania zapłaty kwoty 128.456,63 zł., tj. w 99,11%. W odniesieniu do tej części żądania, Sąd przyjął, że powód wygrał proces i należny mu jest zwrot kosztów postępowania, bowiem cofnięcie pozwu było spowodowane spełnieniem świadczenia, do którego doszło w toku procesu, to zaś uzasadnia przyjęcie, że skoro pozwani dokonali zapłaty po wytoczeniu powództwa, winni być uznani za przegrywających proces w tym zakresie. Z kolei powód, mimo kwestionowania nieważności umowy kredytu, zaskarżonej przez pozwanych w innym postępowaniu, wystąpił z niniejszym pozwem po wykonaniu prawomocnego wyroku na mocy którego zasądzono na rzecz pozwanych świadczenie spełnione nienależnie na rzecz banku w wykonaniu zaskarżonej umowy, uznanej za nieważną zaś w toku niniejszego postępowaniu, po uzyskaniu zaspokojenia roszczenia z tytułu zwrotu kapitału kredytu, niezwłocznie cofnął pozew w tym zakresie. W tej sytuacji, skoro w momencie wystąpienia z pozwem, roszczenie zasługiwało na uwzględnienie, należy uznać powoda za wygrywającego proces w zakresie, w jakim wierzytelność powoda wygasła na skutek zapłaty dokonanej w toku procesu.

W tym stanie rzeczy Sąd zważył, iż strona powodowa w znacznej części ostała się ze swoim roszczeniem, bowiem z żądania opiewającego na 129.615,18 zł. za zasługujące na uwzględnienie należało uznać żądanie zapłaty kwoty 128.456,63 zł., tym samym wygrała sprawę w 99,11%.

Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 101 k.p.c .

Powołany przepis stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, kreowanej w art. 98 k.p.c. Do jego zastosowania konieczne jest jednoczesne spełnienie dwóch przesłanek, tj. brak powodu do wytoczenia sprawy i uznanie żądania pozwu przy pierwszej czynności procesowej. Tym samym zastosowanie tego przepisu, poza kwestią oceny istnienia powodu do wytoczenia sprawy, wymaga też oświadczenia pozwanego o uznaniu powództwa złożonego na określonym etapie postępowania. Jego zastosowanie jest zatem uzależnione od spełnienia kwalifikowanych przesłanek, które wiążą się z wystąpieniem zawinienia przez powoda w wytoczeniu powództwa. Ze względu na charakter prawny tych przesłanek oparcie rozstrzygnięcia o kosztach procesu przez sąd na tej podstawie prawnej nastąpi wyjątkowo. Artykuł 101 k.p.c. premiuje lojalne zachowanie się pozwanego (dłużnika) i chroni go przed szykanami wierzyciela, wytaczającego zbędne procesy (zob. uzasadnienie wyr. SN z 1.10.1968r., I PR 316/68, OSNCP 1969, Nr 6, poz. 114, orz. SN 13.4.1961 r., 4 CZ 23/61, OSNC 1962, Nr 3, poz. 100; A. Górski, L. Walentynowicz, Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Ustawa i orzekanie. Komentarz praktyczny, Warszawa 2007, art. 101 KPC, Nb 1; G. Misiurek, w: Dolecki, Wiśniewski (red.), Komentarz KPC, t. 1, 2013, art. 101, Nb 1; tenże, w: Wiśniewski (red.), Komentarz KPC, t. 1, 2021, art. 101, Nb 1; J. Gudowski, w: Ereciński (red.), Komentarz KPC, t. 1, 2016, art. 101, Nb 1; Mendrek, Orzekanie, s. 155).

W art. 101 k.p.c. chodzi o ocenę zachowania się stron (pozwanego) przede wszystkim przed wszczęciem sprawy; zachowanie w toku postępowania stwarza podstawę do zastosowania art. 103 k.p.c.

Wykładnia art. 101 k.p.c. a contrario prowadzi do wniosku, że jeżeli pozwany dał swoim postępowaniem powód do wytoczenia powództwa, a potwierdzają to jego postawa i zachowanie wobec roszczenia w toku postępowania, zwrot kosztów procesu należy się powodowi. W analizowanej sytuacji nie zachodzą racje aksjologiczne usprawiedliwiające odstąpienie przez sąd przy rozstrzyganiu o kosztach procesu od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.).

W rozumieniu przepisu pozwany nie daje powodu do wytoczenia sprawy, jeżeli jego postępowanie i postawa wobec roszczenia strony powodowej, oceniona zgodnie z doświadczeniem życiowym, usprawiedliwiają wniosek, że strona powodowa uzyskałaby zaspokojenie roszczenia bez wytoczenia powództwa. W przeciwnym razie należy uznać, że pozwany dał powód do wytoczenia powództwa i, mimo uznania żądania pozwu przy pierwszej czynności procesowej, art. 101 k.p.c. zastosowany być nie może (por. orz. SN z 13.4.1961 r., IV CZ 23/61, OSNCP 1962, Nr 3, poz. 100).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak zwrotu przez pozwanych równowartości kapitału kredytu, w sytuacji, gdy sami otrzymali do Banku całość świadczeń spełnionych w wykonaniu zaskarżonej umowy i pozostawali dłużnikami Banku z tytułu nienależnie uzyskanego kapitału, nie czyni zadość wymaganiom art. 101 k.p.c. i nie uzasadnia żądania pozwanych przyznania im kosztów procesu w całości, zwłaszcza, że odpowiedzi na pozew wnosili o oddalenie powództwa w całości.

O odsetkach od tych kosztów orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 Nr 167, poz. 1398 z późniejszymi zmianami), sąd z urzędu zwraca powodowi połowę uiszczonej opłaty sądowej od pozwu, jeżeli pozew cofnięto już po przesłaniu odpisu pozwu pozwanemu, lecz przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Opłatę zwracaną w tym przypadku obniża się o kwotę równą opłacie minimalnej (30 zł). Tym samym w punkcie 5. wyroku Sąd zwrócił z funduszy Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz powoda kwotę 3.134,48 zł., tytułem zwrotu połowy opłaty sądowej od pozwu w związku z częściowym cofnięciem pozwu w zakresie kwoty 126.578,99 zł., pomniejszonej o opłatę minimalną.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.