Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 roku, wydanym w sprawie z wniosku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. przy udziale (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o ustanowienie służebności przesyłu, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi:

1.  stwierdził, że (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. nabyła z

mocy prawa przez zasiedzenie z dniem 7 stycznia 2011 r. służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu na nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) stanowiącej działkę numer (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), polegającą na eksploatacji, konserwacji, modernizacji, remontach, wyprowadzaniu nowych obwodów oraz prawie dostępu do nich, w tym prawie dojścia i dojazdu, a także wyjścia i wyjazdu wraz z niezbędnym sprzętem, a nadto na prawie usuwania awarii oraz likwidacji sieci - która to służebność gruntowa została oznaczona na mapie do ustalenia służebności gruntowych sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii M. C. w dniu 23 kwietnia 2020 r. zarejestrowanej przez Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w ramach (...) Ośrodka Geodezji w ewidencji materiału zasobu w postaci operatu technicznego nr P. (...).2021.773 (oznaczenie obszaru pasa służebności numerami A, 554, 295, 555, B, A);

2.  nakazał pobrać od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na

rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 3.589,69 zł (trzy tysiące pięćset osiemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt dziewięć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

3.  oddalił wniosek (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. o

zasądzenie kosztów postępowania;

4.  oddalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim

udziałem w sprawie.

Apelację od opisanego postanowienia wniósł uczestnik postępowania, zaskarżając orzeczenie w zakresie pkt. 1, zarzucając naruszenie:

1.  Art. 292 k.c. poprzez bezzasadne i nieznajdujące uzasadnienia w dostępnym

materiale dowodowym przyjęcie, że wnioskodawczyni w okresie biegu terminu zasiedzenia korzystania z trwałego urządzenia podczas, gdy dostęp do ww. urządzenia w postaci stacji transformatorowej posadowionej na działce stanowiącej własność uczestniczki był ograniczony i odbywał się tylko i wyłącznie z zgodą uczestniczki postępowania,

2.  Art. 352 k.c. poprzez bezzasadne i nieznajdujące uzasadnienia w dostępnym

materiale dowodowym przyjęcie, że wnioskodawczyni faktycznie posiadała nieruchomość w zakresie odpowiadającym treści służebności, podczas gdy dostęp do działki gruntu na której posadowiona była stacja transformatorowa był przez cały okres biegu terminu na zasiedzenie uzależniony od woli uczestnika postępowania, gdyż działka znajdowała się na ogrodzonym terenie będącym w zarządzie spółki B.,

3.  Art. 172 k.c. poprzez przyjęcie niezgodne z dostępnym materiałem dowodowym,

że termin biegu zasiedzenia rozpoczął w ogóle bieg oraz ewentualnie, że nabycie służebności nastąpiło z mocy prawa w dobrej wierze w 2011r.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie wniosku w całości, zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika zwrotu kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o oddalenie jej w całości oraz zasądzenie od uczestnika kosztów postępowania odwoławczego w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja uczestnika jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, iż Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne poczynione przez Sąd I instancji prawidłowe ustalenia faktyczne, których ocena jurydyczna nie nasuwa zastrzeżeń.

Zarzut naruszenia art. 292 k.c. należy uznać za nieuzasadniony. Nie ma wątpliwości co do tego, że wnioskodawca korzystał z trwałego i widocznego urządzenia, a sposób posiadania oraz czas, wynikający z art. 172 k.c., wymagany do stwierdzenia zasiedzenia służebności został wykazany dostępnym materiałem dowodowym. Budynek stacji transformatorowej wraz z urządzeniami rozdzielni elektroenergetycznej znajdującymi się na gruncie stanowiącym własność uczestnika (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. stanowią widoczne i trwałe urządzenia. Dostęp do urządzenia w postaci stacji transformatorowej istotnie był ograniczony i odbywał się za zgodą uczestniczki postępowania, ale dlatego, że funkcja urządzenia i zakres koniecznego władztwa nie wymagały częstego wkraczania na grunt uczestnika, na którym posadowione jest urządzenie, a zgodę wymuszało usytuowanie stacji.

Na gruncie art. 292 k.c. odpowiednikiem „posiadania nieruchomości” z art. 172 § 1 i 2 k.c. jest posiadanie służebności przejawiające się w korzystaniu w zakresie i w sposób, w jaki czyniłaby to osoba mająca prawo służebności gruntowej o treści służebności przesyłu, czy służebności przesyłu. Posiadanie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, jak i służebności przesyłu, jest posiadaniem zależnym (art. 336 k.c.). Chodzi w tym wypadku o władanie przez przedsiębiorstwo przesyłowe cudzym gruntem w zakresie niezbędnym do korzystania z urządzenia przesyłowego - w takim zakresie i w taki sposób, jak by to czyniła osoba, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe.

Wbrew wywodom apelującego, do zasiedzenia służebności nie ma zastosowania wymaganie posiadania samoistnego - przepisy o posiadaniu rzeczy stosuje się do posiadania służebności, zgodnie z art. 352 § 2 k.c., tylko odpowiednio (por. np. postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2019 r., XV Ca 952/18, LEX nr 2700150). Przesłanką zasiedzenia służebności przesyłu, lub służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu jest posiadanie cudzej nieruchomości o treści tego ograniczonego prawa rzeczowego, a nie posiadanie, czy nawet prawo własności samego urządzenia przesyłowego (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2019 r., I Aca 1580/17, LEX nr 2665500).

W tym miejscu należy przytoczyć pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2017 r., V CSK 33/17 (publ. LEX nr 2429630), w którym wskazano, że zakres, w jakim następuje zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu, wyznacza zakres faktycznego władztwa, które dało podstawę do stwierdzenia zasiedzenia, oceniany z uwzględnieniem tego, że korzystanie zgodnie z przeznaczeniem z urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości wiąże się z potrzebą wkraczania na nieruchomość w celu utrzymywania ich w zdatności do użytku, chociażby potrzeba taka aktualizowała się rzadko. Wymaganie, aby posiadanie służebności miało w tym zakresie charakter nieprzerwany, należy oceniać z uwzględnieniem właściwości urządzenia i jego funkcji, nie zaś jako konieczność prowadzenia ciągłych, względnie częstych robót naprawczych lub konserwacyjnych.

W związku z powyższymi, ugruntowanymi w orzecznictwie zapatrywaniami, argumenty strony skarżącej, kwestionujące wnioskodawcę jako posiadacza samoistnego jawią się jako chybione, gdyż jak wykazano powyżej, posiadanie samoistne nie jest przesłanką konieczną do zasiedzenia służebności przesyłu.

Odnosząc się w dalszej kolejności do kwestii pozostawania przez wnioskodawcę w złej wierze podkreślić należy, że w odniesieniu do posiadania prowadzącego do zasiedzenia, o rodzaju wiary posiadacza, a w następstwie o długości terminu niezbędnego do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie decyduje wyłącznie chwila objęcia jej w samoistne posiadanie. Zasada mala fides superveniens non nocet wynika wprost z wykładni językowej art. 172 k.c. ("uzyskał posiadanie") i na mocy art. 176 k.c. ma zastosowanie do następców pierwotnego posiadacza przy doliczaniu posiadania poprzednika.

Nadto, w orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie prezentowany jest pogląd, że w odniesieniu do posiadania nieruchomości w zakresie służebności o treści służebności przesyłu przyjmuje się, że dobra wiara zasiadującego posiadacza występuje wówczas, gdy ingerowanie w cudzą własność w zakresie odpowiadającym służebności rozpoczęło się w takich okolicznościach, które usprawiedliwiały przekonanie posiadacza, że nie narusza on cudzego prawa, względnie, gdy posiadacz – powołując się na przysługujące mu prawo – błędnie przypuszcza, że prawo to mu przysługuje, jeśli tylko owo błędne przypuszczenie w danych okolicznościach sprawy uznać należy za usprawiedliwione.

Nie budzi wątpliwości, że do wybudowania przedmiotowych urządzeń przesyłowych doszło jeszcze w latach 50-tych, a inwestycja ta była prowadzona na gruntach państwowych przez przedsiębiorstwo państwowe. Z uwagi na to, iż w chwili wzniesienia urządzenia Skarb Państwa był jednocześnie właścicielem nieruchomości, inwestorem oraz właścicielem urządzeń, to godził się na zajęcie swoich nieruchomości w zakresie niezbędnym do wzniesienia urządzeń i późniejszej ich eksploatacji. Z chwilą nabycia odrębnej od Skarbu Państwa własności (uwłaszczenia) przedsiębiorstwo państwowe niewątpliwie powinno mieć świadomość, że grunty nad którymi przebiega linia nie są jego własnością, co jednak nie jest tożsame z wiedzą o braku uprawnienia do korzystania z tych gruntów w dotychczasowym zakresie. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia, że prawo do posiadania było kwestionowane, a także do powzięcia wątpliwości co do zgody właściciela na użytkowanie linii w dotychczasowy sposób, w szczególności, aby Skarb Państwa po 1989 roku podjął jakiekolwiek działania zmierzające np. do usunięcia z nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych. Tym samym, należy uznać, że nie traktował usytuowania urządzeń na nieruchomości jako ingerencję w jego prawa i akceptował prawo przedsiębiorstwa przesyłowego do korzystania z jego nieruchomości. Nie może być przy tym mowy o przyjmowaniu złej wiary przedsiębiorstwa przesyłowego w dacie stanowiącej początek biegu zasiedzenia służebności. Dobra wiara poprzednika uczestnika była uzasadniona, bowiem istniały uzasadnione podstawy do przeświadczenia, że posiadanie jest zgodne z wolą właściciela i wynikającym z niej uprawnieniem do korzystania z nieruchomości w dotychczasowym zakresie. Każde z kolejnych przekształceń wiązało się z przejściem ogółu praw i obowiązków poprzednika. W takim przeświadczeniu dodatkowo utwierdzał wnioskodawcę fakt niekwestionowania tego stanu rzeczy przez wiele lat, pomimo niewątpliwie znacznego zakresu i oczywistości ingerencji w nieruchomość.

Dodać należy, za Sądem Najwyższym, według zapatrywania wyrażonego w uchwale z dnia 15 lutego 2019 r. III CZP 81/18, że w okresie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej wywodzonej z art. 128 KC w brzmieniu obowiązującym do wejścia w życie z dniem 1 lutego 1989 r. ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny - (Dz.U. Nr 3, poz. 11), państwowe osoby prawne nie miały żadnych praw podmiotowych do zarządzanego przez nie mienia, które mogłyby przeciwstawić Państwu. Skarb Państwa był wyłącznym podmiotem uprawnień dotyczących mienia państwowego, a państwowe osoby prawne (do których należały przedsiębiorstwa państwowe) wykonywały jedynie te uprawnienia w imieniu własnym, ale na rzecz tego podmiotu. Gdy właścicielem gruntu znajdującego się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, na którym posadowiono urządzenia sieci, jak i właścicielem tych urządzeń, wchodzących ze skutkiem przewidzianym w art. 49 § 1 KC, w skład przedsiębiorstwa przesyłowego będącego poprzednikiem prawnym uczestnika, było Państwo, to dopóty, dopóki istniał taki stan prawny nie było potrzeby przyznania przedsiębiorstwu przesyłowemu odrębnego uprawnienia w postaci służebności czy innego funkcjonalnie zbliżonego prawa do korzystania w odpowiednim zakresie z gruntu znajdującego się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego na którym zainstalowano urządzenia przesyłowe (por. m.in. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1961 r., I Co 20/61, OSN 1962, nr 2, poz. 41, z dnia 7 listopada 1980 r. - zasada prawna - III CZP 2/80, OSNCP 1981, nr 4, poz. 47, i z dnia 18 czerwca 1991 r. - zasada prawna - III CZP 38/91 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2002 r., III CZP 62/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 7). Sytuacja ta uległa zmianie w związku ze zniesieniem zasady jednolitej własności państwowej i uwłaszczeniem przedsiębiorstw państwowych na infrastrukturze przesyłowej (por. m.in. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91 i z dnia 16 maja 2017 r., III CZP 101/16, OSNC 2017, nr 11, poz. 123, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 70/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 64 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2017 r., V CSK 500/16, i z dnia 15 marca 2018 r., III CZP 112/17). Konsekwencją tego procesu było między innymi rozdzielenie własności gruntu (Skarb Państwa) i urządzeń przesyłowych (przedsiębiorstwo państwowe). Doszło do niego w ramach regulacji ustawowej będącej elementem transformacji ustrojowej i wdrażania nowego systemu gospodarczego, w której ustawodawca pominął konieczność zapewnienia przedsiębiorcy przesyłowemu uprawnień do gruntu, mimo że Skarb Państwa będący właścicielem gruntu uwłaszczył przedsiębiorstwo, co do urządzeń przesyłowych znajdujących się na tym gruncie. Nie zapewnienie przedsiębiorstwom państwowym tytułu do gruntu, na którym została posadowiona infrastruktura przesyłowa, było efektem tego, że regulacje ustawowe dotyczące uwłaszczeń i prywatyzacji z uwagi na swoją globalność były dalekie od precyzji i spójności, ale towarzyszył im cel w postaci kompleksowego uregulowania praw przedsiębiorstw państwowych do mienia. Stosowanie w tych okolicznościach wypracowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego typowych standardów oceny dobrej czy złej wiary posiadacza zasiadującego prawo jest nieadekwatne do sytuacji przedsiębiorstw państwowych, które wchodziły w posiadanie służebności gruntowych o treści odpowiadającej służebności przesyłu w warunkach procesu przekształceń gospodarczych realizowanych drogą ustawową w ścisłym związku ze zm. politycznymi.

Logiczną konsekwencją uwłaszczenia przedsiębiorstwa na infrastrukturze przesyłowej poprzedzonego wieloletnim zgodnym z prawem posiadaniem z uwzględnieniem regulacji art. 7 KC jest przyjęcie dobrej wiary tego przedsiębiorstwa w dacie wejścia w posiadanie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu.

Przedsiębiorstwo przesyłowe w chwili objęcia służebności w posiadanie wiedziało, że urządzenia przesyłowe z których korzysta, zostały zbudowane na gruncie Skarbu Państwa, za zgodą właściciela, przez to samo przedsiębiorstwo w czasie, gdy było przedsiębiorstwem państwowym, a zatem ich budowa i korzystanie z nich było legalne, nie wymagające żadnych dodatkowych czynności cywilnoprawnych czy administracyjnoprawnych. Po uwłaszczeniu na infrastrukturze przesyłowej przedsiębiorstwo państwowe korzystając nadal w tym samym zakresie z nieruchomości Skarbu Państwa, mogło pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie narusza praw właściciela gruntu, mimo że nie dysponowało administracyjnoprawnym ani cywilnoprawnym prawem do korzystania z nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności zbliżonej do służebności przesyłu. Miało ono w takiej sytuacji podstawy do przyjęcia, że korzystając z gruntu Skarbu Państwa, który uwłaszczył go na urządzeniach przesyłowych nie narusza cudzego prawa.

W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy podziela stanowisko prezentowane przez Sąd Najwyższy także w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt IV CSK 576/18, że przedsiębiorstwo państwowe, które w procesie „uwłaszczenia" następującego na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79, poz. 464) oraz art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. z 1991 r. Nr 2, poz. 6) uzyskało m.in. własność urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i posiadanie służebności umożliwiające korzystanie z tej nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń, jest posiadaczem służebności w dobrej wierze. W postanowieniu z dnia 11 lutego 2021 roku V CSK 443/20 Sąd Najwyższy wskazał, że przedsiębiorstwa te ex lege nie nabywały prawa podmiotowego odpowiadającego służebności przesyłu, ale mogą być traktowane jako obejmujące posiadanie służebności w dobrej wierze (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2018 r., III CZP 50/17, OSNC 2019, Nr 1, poz. 1, i z dnia 15 lutego 2019 r., III CZP 81/18, OSNC 2020, Nr 1, poz. 4).

Kodeks cywilny odwołuje się do domniemania dobrej wiary przy ocenie skutków stanów faktycznych i stosunków prawnych, w obrębie których ma ona znaczenie (art. 7 k.c.), ale nie definiuje tego pojęcia. Co za tym idzie, po stronie posiadacza domniemywa się dobrą wiarę, zaś przeciwną ocenę winien wykazać przeciwnik procesowy, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Przy założeniu własności nieruchomości przysługującej Skarbowi Państwa, momentem decydującym dla ustalenia dobrej lub złej wiary po stronie poprzednika prawnego wnioskodawcy był zgodnie z wnioskiem dzień 7 stycznia 1991 r. W tej dacie należy ocenić relację posiadania przed przedsiębiorstwo państwowe służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu względem nieruchomości objętej wnioskiem, będącej w ówczesnym czasie własnością Skarbu Państwa. Z dniem zniesienia jednolitości własności państwowej wnioskodawca jako następca prawny poprzedników mógł już rozpocząć posiadanie służebności na swoją rzecz i nie mógł jej wykonywać względem Skarbu Państwa w złej wierze, skoro była to, jak już powiedziano, w pełni legalna kontynuacja działań odpowiadających treści służebności przesyłu. Przedsiębiorstwo państwowe w chwili objęcia służebności w posiadanie wiedziało, że urządzenia przesyłowe, z których korzysta bez sprzeciwu Skarbu Państwa jako ich właściciela, zostały zbudowane w ramach realizacji zadań państwowych, na nieruchomości Skarbu Państwa za jego zgodą jako właściciela, przez to samo przedsiębiorstwo państwowe, a zatem ich budowa i korzystanie z nich były legalne nie wymagając dodatkowych czynności prawnych czy administracyjnych. W tych okolicznościach przedsiębiorstwo nie miało żadnych podstaw do przypuszczeń, że korzystając w takim zakresie z nieruchomości narusza prawa właściciela gruntu.

W nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, aprobujący tradycyjną koncepcję dobrej wiary i dokonywanie według niej oceny posiadania wykonywanego z zamiarem nabycia prawa przez zasiedzenie. Zgodnie z tą koncepcją nie jest w dobrej wierze ten kto wykonuje prawo, o którym wie, że mu nie przysługuje, ale także ten kto wykonuje przysługujące mu prawo bez tej świadomości, o ile przy dołożeniu należytej staranności mogły się dowiedzieć o rzeczywistym stanie prawnym. Jednak do zasiedzenia służebności unormowania dotyczące zasiedzenia nieruchomości znajdują zastosowanie tylko odpowiednio (art. 292 i art. 305 ⁴ KC) i w związku z tym mając na uwadze treść posiadania w zakresie służebności (art. 352 § 1 KC) ta restrykcyjna wykładnia nie w każdym wypadku może mieć zastosowanie.

W przypadku zasiadującego, służebność dobrej wiary nie wyłącza jego wiedza o prawie własności przysługującym osobie trzeciej (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 108/91, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 r., III CZP 76/15, z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZP 86/16, nr 9, poz. 98, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2018 r., IV CSK 636/16, z dnia 23 lipca 2017 r., I CSK 360/14, z dnia 2 marca 2017 r., V CSK 356/16, z dnia 3 lutego 2016 r., V CSK 105/16, z dnia 21 maja 2015 r., IV CSK 468/14, z dnia 7 maja 2014 r., I CSK 354/12, OSNC-ZD 2014, nr 1, poz. 5, z dnia 7 maja 2014 r., II CSK 472/13, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2013 r., V CSK 320/12).

W ocenie Sądu Okręgowego trudno uznać, że domniemanie dobrej wiary zostało obalone w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości sam decydował o posiadaniu służebności przez przedsiębiorstwo przesyłowe, gdyż pomimo wskazywanego przez skarżącą faktu ogrodzenia terenu, na którym znajdowały się urządzenia przesyłowe, pracownicy przedsiębiorstwa przesyłowego mieli swobodny do nich dostęp, co ustalono w toku postępowania pierwszoinstancyjnego.

Warto przypomnieć, że orzecznictwo nie jest zgodne co do ustalenia początkowej daty objęcia w posiadanie służebności przez przedsiębiorstwo przesyłowe. W judykaturze pojawiają się w zasadzie trzy daty: 1 lutego 1989 roku, 5 grudnia 1990 roku wskazany w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jak też dzień 7 stycznia 1991 r., wynikający z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91, OSNC 1991, nr 10-12, poz. 118, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2017 r., III CZP 101/16, OSNC 2017, Nr 11, poz. 123 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2015 r., IV CSK 514/14, nie publ.) jako początek takiego posiadania. W przedmiotowej sprawie nie ma jednak zaznaczenia, którą datę przyjmiemy jako początek biegu okresu zasiedzenia, bowiem w każdym przypadku 20-letni okres zasiedzenia w dobrej wierze upłynął przed złożeniem przez wnioskodawcę wniosku o ustanowienie służebności przesyłu.

Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez uczestnika apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego i w konsekwencji podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. W okolicznościach badanej sprawy nie zaistniały warunki do odstąpienia od tej ogólnej zasady rozliczenia kosztów postępowania nieprocesowego.