Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 listopada 2022 roku r. Sąd Rejonowy w Pabianicach
w sprawie z powództwa A. K. i J. K. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W., o zapłatę:

1.  oddalił powództwo,

2.  zasądził solidarnie od A. K., J. K. na rzecz Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 4417 złotych tytułem kosztów procesu,

3.  nakazał pobranie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Pabianicach od A. K., J. K. po 541,90 złotych tytułem nieuiszczonych wydatków na opinie biegłych.

Powodowie, w swej apelacji zaskarżyli wyrok w całości, zarzucając orzeczeniu naruszenie:

1.  art. 805 §. 1 i 2 pkt 1), w związku z art 822 § 1 k.c., art 361 §1 i 2 k.c. poprzez błędną interpretację przejawiającą się w przyjęciu, że pojazd powodów legalnie zarejestrowany, sprawny w dacie szkody, ubezpieczony, przechodzący co roku przeglądy okresowe oraz po przejściu dodatkowego przeglądu dopuszczającego do ruchu, po pozytywnym przejściu badania w zakresie legalności pochodzenia przez Policję przedstawia wartość złomu. Zarzut stanowi także naruszenie prawa procesowego, tj.

2.  art. 233 §1 k.p.c., statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez brak wszechstronnego rozważania zebranego materiału dowodowego, w tym znaczenia istnienia w obrocie prawnym aktu administracyjnego rejestracji pojazdu, objętego domniemaniem legalności, w kontekście twierdzeń obu biegłych co do tego, że pojazd nie powinien być zarejestrowany.

3.  błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu w oparciu o punkt widzenia
" człowieka obdarzonego mocno przeciętną wiedzę techniczną", że pojazdu nie da się naprawić i przywrócić do stanu sprzed pożaru, w sytuacji gdy pojazd został nie tylko naprawiony i przywrócony do stanu sprzed pożaru, ale nawet przeszedł i nadal przechodzi badania techniczne dopuszczające do ruchu, został zarejestrowany i badany (z pozytywnym wynikiem przez Policję) z punktu widzenia legalności.

4.  Naruszenie art. 327 ¹ par. 1 k.p.c.. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób wadliwy, nie odpowiadający dyspozycji tego przepisu, co uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia w zakresie uznania, że nie leży w kompetencji Sądu i nie jest przedmiotem sprawy ocena, dlaczego pojazd powodów został zarejestrowany i przeszedł wymagane prawem badania techniczne, Sąd nie wyjaśnił dlaczego dał prymat opinii biegłych, w sytuacji istnienia w obrocie prawnym aktu administracyjnego rejestracji pojazdu, objętego domniemaniem legalności,

Powodowie podnieśli, że Sąd nie rozpoznał także istoty sprawy - oceny faktu istnienia w obrocie (objętego domniemaniem legalności na podstawie art 16 k.p.a.) aktu administracyjnego w postaci rejestracji pojazdu powodów w kontekście twierdzenia biegłych, że pojazd nie powinien być zarejestrowany, stwierdzając, że nie jest przedmiotem sprawy ocena, dlaczego pojazd powodów został zarejestrowany i przeszedł wymagane prawem badania techniczne.

W konkluzji powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów solidarnie:

1.  kwoty 10100,00 zł. (słownie złotych: dziesięć tysięcy sto), z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 07.03.2019 r. do dnia zapłaty

2.  kosztów procesu za I i II instancję, wg. norm prawem przepisanych, stosownie do wyniku postępowania.

3.  przeprowadzenie rozprawy,

4.  rozpoznanie, na podstawie art 380 k.p.c. postanowienia (zapadłego na rozprawie w dniu 17.11.2022 r.) o pominięciu dowodu z innego biegłego w zakresie techniki samochodowej, wyceny wartości pojazdów i ustalenia kosztów naprawy na okoliczność ustalenia wartości pojazdu powoda marki B. (...) nr rej (...) 81 przed zdarzeniem szkodzącym zaistniałym w dniu 21 stycznia 2019 roku, wartości pojazdu po zdarzeniu szkodzącym oraz kosztów naprawy pojazdu przy uwzględnieniu zastosowania części oryginalnych,

5.  rozpoznanie, na podstawie art 380 k.p.c. postanowienia (zapadłego na rozprawie w dniu 17.11.2022 r.) o pominięciu wniosku o zwrócenie się do KPP w P. o nadesłanie dokumentacji związanej z badaniem legalności pochodzenia pojazdu powodów i przeprowadzenie dowodu z tej dokumentacji na fakt przeprowadzenia badania i nie stwierdzenia nieprawidłowości w numerze VIN pojazdu.

6.  dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w zakresie techniki samochodowej, wyceny wartości pojazdów i ustalenia kosztów naprawy na okoliczność ustalenia wartości pojazdu powoda marki B. (...) nr rej (...) 81 przed zdarzeniem szkodzącym zaistniałym w dniu 21 stycznia 2019 roku, wartości pojazdu po zdarzeniu szkodzącym oraz kosztów naprawy pojazdu przy uwzględnieniu zastosowania części oryginalnych oraz cen roboczogodziny w warsztatach naprawczych na rynku lokalnym, wskazując na potrzebę przeprowadzenia dowodu na etapie postępowania apelacyjnego, z uwagi na bezzasadne pomięcie tego wniosku dowodowego przez Sąd I instancji,

7.  o zwrócenie się do KPP w P. o nadesłanie dokumentacji związanej z badaniem, w dniu 11.04.2019 r., legalności pochodzenia pojazdu powodów i przeprowadzenie dowodu z tej dokumentacji na fakt przeprowadzenia badania i nie stwierdzenia nieprawidłowości w numerze VIN pojazdu, wskazując na potrzebę przeprowadzenia dowodu na etapie postępowania apelacyjnego z uwagi na bezzasadne pomięcie tego wniosku dowodowego przez Sąd I instancji

8.  powierzenie wykonania opinii (jak wyżej w pkt 5) biegłemu J. O., biegłemu z listy SO w Piotrkowie Trybunalskim, K., K., C., który specjalizuje się w zagadnieniach odbudowy pojazdów po pożarach, zalaniach, odbudowy i rejestracji pojazdów zabytkowych (art 278 par. 1 k.p.c.)

Pozwany w odpowiedzi na apelacje powódki wnosił o jej oddalenie w całości, oraz zasadzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Pismem z dnia 24 października 2023 r. powodowie wnieśli o dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów na wskazane poniżej okoliczności:

1.  decyzji z dnia 03.07.2023 r. SKO w Ł., nr SK0. (...).71-72.2023 uchylającej w/w decyzję Starosty i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, na fakt uchylenia w/w decyzji i jego przyczyn,

2.  pisma z dnia 6.10.2023 r. Starosty (...) przekazującego akta sprawy po uchyleniu, do SKO w Ł. na skutek wniesienia ponaglenia, w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie, na fakt istnienia w obrocie prawnym objętej domniemaniem legalności decyzji o rejestracji pojazdu z dnia 16.08.2018 r.

Strona pozwana wnosiła o pominięcie wniosków dowodowych strony powodowej zawartych w piśmie z dnia 24 października 2023 r. na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2, 5 k.p.c.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powodów okazała się bezzasadna.

Zdaniem Sądu Okręgowego, wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy. Podniesione przez apelujących zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i przyjmuje je jako własne, jak i dokonaną ocenę prawną.

Za całkowicie nieuzasadniony należało uznać wniosek skarżących o uchylenie zaskarżonego wyroku , a co za tym idzie i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosek ten jako idący najdalej wymagał rozpoznania w pierwszej kolejności . Zgodnie z art. 386 § 2 i 4 k.p.c. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji może nastąpić tylko w razie stwierdzenia nieważności postępowania, w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna ze wskazanych wyżej podstaw uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Rejonowy rozpoznał istotę sprawy. Sąd ten dokonał bowiem analizy zasadność żądania pozwu z punktu widzenia okoliczności faktycznych przytoczonych, jako podstawa faktyczna pozwu oraz z punktu widzenia stanowiska przedstawionego przez pozwanego w toku postępowania. Na podstawie poglądów dominujących w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się nadto, że nierozpoznanie istoty sprawy odnosi się do roszczenia będącego podstawą powództwa i zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji nie orzekł w ogóle merytorycznie o żądaniach stron, zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu albo pominął merytoryczne zarzuty pozwanego. Sąd Najwyższy przyjął, że oceny, czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś na podstawie ewentualnych wad postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy (wyrok SN z dnia 22 kwietnia 1999 r., II UKN 589/98, OSNP 2000, nr 12, poz. 483). To samo należy także odnieść do ewentualnej sprzeczności ustaleń sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym , czy też samego przeprowadzenia przez sąd i instancji postępowania dowodowego w tym jego zakresu . W tym też zakresie nie może to być utożsamiane z brakiem rozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji. Wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w niniejszym postępowaniu wreszcie nie wymaga także przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Następnie wskazać należy, iż niniejsza sprawa rozpoznawana jest w postępowaniu uproszczonym. W myśl art. 505 ¹³ § 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505 ⁹ § 11 i 2 k.p.c. (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55). Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie.

Zarzut naruszenia art. 327 ¹ pkt 1 k.p.c. nie mógł zostać uznany za skuteczny. Sąd Okręgowy w pełni podziela bowiem dominujące w judykaturze stanowisko, że strona może powołać się na zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia i zarzut taki można ocenić jako zasadny, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wskazanych w powyższym przepisie zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Taka sytuacja miałaby miejsce tylko wówczas, gdyby sąd odwoławczy nie miał możliwości dokonania oceny toku wywodu, który doprowadził sąd pierwszej instancji do wydania orzeczenia, a także w razie zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego. Chodzi więc w istocie o wyjątkowe sytuacje, w których treść uzasadnienia uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny, zrozumienia toku rozumowania sądu, który doprowadził do wydania orzeczenia, gdy sfera motywacyjna pozostaje nieujawniona bądź niezrozumiała lub gdy zawarte w nim rozważania pozostają całkowicie bez związku z rozpoznawaną sprawą. Jedynie w takim wypadku uchybienie art. 3271 § 1 k.p.c. może być uznane za mogące mieć wpływ na wynik sprawy (Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 16 października 2009 r., sygn. I UK 129/09; z dnia 30 września 2008 r., II UK 385/07; z dnia 26 listopada 1999 r., III CKN 460/98; z dnia 26 lipca 2007 r., V CSK 115/07).

Sąd Okręgowy dokonując analizy uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji nie stwierdził uchybień w jego treści, które uniemożliwiałyby instancyjną kontrolę zaskarżonego przez pozwanego wyroku. Treść uzasadnienia umożliwiała odtworzenie i ocenę wywodu, który doprowadził do przyjęcia zawartego w sentencji zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy wskazał ustalenie faktów, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, i przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Sąd I instancji nie jest związany decyzją administracyjną, bowiem decyzja administracyjna nie przesądza wartości pojazdu uszkodzonego. W toku postępowania strony wykazują swoje racje za pomocą wnioskowanych dowodów. W niniejszym postępowaniu zaś powód nie wykazał, że poniósł szkodę w wysokości wskazanych w swoich twierdzeniach. Opinia biegłego i zawarte w niej wnioski są zasadne, albowiem oparte na analizie technicznej dwóch niezależnie od siebie opiniujących biegłych i wyprowadzone z uwzględnieniem wszystkich aspektów sztuki technicznej i motoryzacyjnej.

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie mógł zostać uznany za skuteczny. Należy wskazać, że zarzut naruszenia przepisu art. 233 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że – co do zasady – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).

Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008 r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).

Takiego działania skarżącego zabrakło w rozpoznawanej sprawie, co czyni zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. bezzasadnym. Zdaniem Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie ulegało wątpliwości, że sporny pojazd nie powinien być zarejestrowany. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności opinii dwóch biegłych z zakresu naprawy i eksploatacji pojazdów samochodowych, kalkulacji kosztów naprawy oraz wyceny wartości pojazdów, samochód powodów był składakiem złożonym po pożarze pojazdu z części w większości niewiadomego pochodzenia i nie powinien przejść badań technicznych i procesu rejestracji. Opinie biegłych w swoich wnioskach się pokrywają, były uzupełniane i brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby odmówić biegłym wiary.

Również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Rejonowy wyraźnie wskazał w treści skarżonego orzeczenia, że ustalając, czy przedmiotowy pojazd nadaje się do naprawy oparł się na opiniach dwóch powołanych w sprawie biegłych, nie zaś jak twierdzi strona skarżąca w oparciu o punkt widzenia człowieka obdarzonego mocno przeciętną wiedzę techniczną. Uwaga, że „Nawet dla człowieka obdarzonego mocno przeciętną wiedzą techniczną widok zdjęć spalonego pojazdu powodów ( zdjęcia z opinii biegłego k. 283-288 ) winien skłonić do logicznego wniosku, że pojazdu nie da się naprawić i przywrócić do stanu sprzed pożaru.” została poczyniona jedynie na marginesie rozważań Sądu.

Sąd Okręgowy pominął wnioski dowodowe powodów zgłoszone w piśmie z dnia 24 października 2023 r. na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia i zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania.

Apelujący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci decyzji Starosty odmawiającej rejestrację pojazdu, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej: SKO w L.) uchylającej powyższą decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz pismo Starosty wskazujące na przyczyny opóźnienia wydania decyzji. W ocenie Sądu Okręgowego stan faktyczny, który został udowodniony w niniejszym postępowaniu wskazuje, że pojazd z uwagi na swój stan techniczny nie powinien znajdować się na drogach publicznych i zostać dopuszczony do ruchu, albowiem nie spełnia podstawowych wymogów bezpieczeństwa. Zgodzić należy się z powodami, że brak jest prawomocnego orzeczenia sądu, które stwierdzało sfałszowanie dowodu, natomiast zgromadzony materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez Sąd I instancji, który wyciągnął logiczne wnioski, które nie mogą zostać obalone przez załączone dokumenty.

W ocenie Sądu Okręgowego w kontekście zarzutów apelacji należy stanowczo podkreślić, że zważywszy na przedmiot postepowania w niniejszej sprawie celem przeprowadzonego postępowania dowodowego było ustalenie
i oszacowanie szkody odniesionej przez powodów. Cel ten był realizowany poprzez przeprowadzenie wnioskowanych dowodów w postaci opinii biegłych w zakresie dostarczenia wiadomości specjalnych. Odwoływanie się przez apelujących do kwestii natury administracyjnej odnośnie przedmiotowego pojazdu (zarejestrowanie pojazdu, przeglądy techniczne pojazdu) w kontekście szacowania szkody pozostaje bezzasadne wobec kategorycznych tożsamych wniosków w opiniach dwóch biegłych wydanych w sprawie odnośnie oszacowania tej szkody.

Sąd Rejonowy nie dopuścił się również przepisów prawa materialnego, tj. art. 805 § 1 i 2 pkt 1), w związku z art 822 § 1 k.c., art 361 § 1 i 2 k.c. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił wartość pojazdu po szkodzie opierając się na całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności opiniach obu powołanych w sprawie biegłych. Natomiast to na powodach zgodnie z art. 6 k.c. ciążył obowiązek wykazania rozmiaru szkody i powodowie z obowiązku tego nie wywiązali się. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika natomiast, iż ubezpieczyciel wypłacił powodom odszkodowanie kilkukrotnie przewyższające wartość pojazdu w dniu szkody. Słusznie zatem Sąd Rejonowy oddalił wywiedzione powództwo w całości jako nieudowodnione.

Wobec powyższego Sąd Okręgowy oddalił wniesioną przez powodów apelację, na podstawie art. 385 k.p.c., jako całkowicie bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.. Koszty te stanowi wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 1800 zł (stosownie do § 2 pkt 5 w zw. § 10 pkt 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).