Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021 roku, wydanym
w sprawie z powództwa P. N. przeciwko (...) S.A. o zapłatę, Sąd Rejonowy w Pabianicach:

1.  oddalił powództwo,

2.  zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900 złotych tytułem kosztów procesu.

Od powyższego orzeczenia apelację złożył powód, zaskarżając je w całości, zarzucając mu:

I. Naruszenie przepisów postępowania cywilnego:

1)  art. 327 ¹ § 1 pkt. 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie i brak odniesienia się przez sąd w uzasadnieniu wyroku do faktu ,że:

a)  powód wraz ze zgłoszeniem szkody zgłosił pozwanemu potrzebę najmu wskazując nr tel. do kontaktu,

b)  informacja o możliwości najmu o pozwanego pojawiła się aż 9 dni po zgłoszeniu szkody, co czyni ją jako spóźnioną,

2)  art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie przez sąd nie swobodnej ale całkowicie dowolnej oceny dowodów w sprawie z pominięciem zasad doświadczenie życiowego i logicznego rozumowania i uznanie, że:

a) powód uniemożliwił podjęcie decyzji o zmianie wypożyczalni poszkodowanemu co miało wpływ na wynik postępowania, skoro:

- powód był pełnomocnikiem i działał w imieniu poszkodowanego, a poszkodowany nie musiał się wszystkim interesować i pamiętać, skoro działał w jego imieniu pełnomocnik,

- powód domagał się od pozwanego udostępnienia auta już w zgłoszeniu szkody a następnie o podmianę auta zastępczego, co spotkało się z brakiem jakiejkolwiek realnej reakcji i oferty;

-

żadna konkretna oferta nie padła ze strony pozwanego mimo wyraźnych wniosków;

- w formularzu zgłoszenia szkody poprosił o udostępnienie pojazdu zastępczego;

-

w odpowiedzi na informację o możliwości wynajmu bezgotówkowego również powód poprosił o udostępnienie pojazdu zastępczego i podmianę już wynajętego;

-

powód wykazał pozorność oferty pozwanego;

b) pozwany udowodnił naprawienie szkody w postępowaniu likwidacyjnym w pełni poniesioną szkodę za najem auta skoro:

-

pozwany dopiero w dniu 18.03.2021 roku pierwszy raz przesłał informacje o stawkach mimo, iż szkoda została zgłoszona 10.03.2021 roku, a więc chociażby z tego powodu za pierwsze 9 dni kwota odszkodowania winna być obliczona wg ceny z FV za najem;

- żadnej konkretnej propozycji ze strony pozwanego nie było, poza ogólnikową informacją;

- pozwany ograniczył się do przesłania ogólnikowej informacji i mimo wyrażonej chęci na najem nawet nie spróbował udostępnić samochodu;

-

pozwany nie udostępnił samochodu mimo prośby;

-

pozwany nie zlecił wynajmu żadnej wypożyczalni mimo prośby o auto;

-

pozwany nie wskazał żadnego podmiotu, który za ceny wskazane przez niego może zorganizować najem;

c)  uznanie korespondencji powoda z pozwanym za „pozorną” z ( czym powód oczywiście się nie zgadza) dawało podstawy do oddalenia powództwa mimo iż właśnie tą „pozorną” korespondencją powód wykazał pozorność oferty pozwanego oraz z tą „pozorną” korespondencją powód się domagał auta zastępczego;

d)  uznaniu korespondencji powoda za pozorną skoro do takich wniosków można było dojść tylko w sytuacji gdyby pozwany złożył konkretną propozycję podstawienia samochodu, z konkretnego podmiotu w konkretne miejsce, a Powód bez żadnej przyczyny by odmówił i nie poinformował poszkodowanego;

e)  należne powodowi odszkodowanie winno wynosić jedynie 2.461,23 zł a nie 3.959,37 zł jak dochodzi powód w pozwie tj. za cały okres najmu po 180 zł netto.

II. przepisów prawa materialnego ti:

1)  art. 361 § 1 i 2 k.c., art. 363 § 1 i 2 k.c. w poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem przez sąd I-szej instancji, że powodowi nie przysługuje zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego za cały dochodzony pozwem okres najmu po stawce 180 zł netto;

2)  art. 83 § 1 k.c. poprzez uznanie, że korespondencja powoda w sprawie szkody do pozwanego oraz oświadczenie poszkodowanego o braku oferty dot. pojazdu zastępczego od pozwanego były pozorne podczas, gdy to oświadczenie pozwanego było pozorne gdyż pozwany pomimo prośby nie zorganizował pojazdu zastępczego dla poszkodowanego.

W konkluzji powód wniósł o zmianę wyroku poprzez zasądzenie na rzecz powoda kwoty 3.959,37 zł z odsetkami w wysokości wskazanej w pozwie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Powód wniósł również o zasądzenie kosztów procesu w obu instancjach od pozwanego na rzecz powoda wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna w całości i jako taka podlegała oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, a zatem składana w tym postępowaniu apelacja ma charakter ograniczony. Celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505 ⁹ § 1 ¹ i 2 k.p.c. (tak m. in. SN w uchwale z dnia 31.01.2008 r., III CZP 49/07, Legalis nr 92438). Koncepcja apelacji ograniczonej zakłada, że sąd odwoławczy nie rozpoznaje sprawy ponownie w granicach zaskarżenia, ale bada zgodność orzeczenia z dostępnym materiałem procesowym. Sąd II instancji koncentruje się na zaskarżonym orzeczeniu i ocenie jego poprawności. Dlatego może zdarzyć się, że mimo słusznie zarzuconych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania albo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu, co skutkuje oddaleniem apelacji (art. 505 ¹² § 3 k.p.c.).

Sąd Okręgowy nie znalazł także żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W sprawie nie zaszła nieważność postępowania, o której mowa w art. 379 k.p.c., ani żadna z przyczyn wymienionych w art. 386 § 3 i 4 k.p.c.

Zarzut naruszenia art. 327(1) § 1 pkt. 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. jest chybiony

Wskazać należy, że przepis art. 327 ¹ § 1 k.p.c. dotyczy elementów uzasadnienia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwaliło się stanowisko, że uzasadnienie wyroku, które wyjaśnia przyczyny, z powodu których orzeczenie zostało wydane, jest sporządzane już po wydaniu wyroku, a zatem wynik sprawy z reguły nie zależy od tego, jak napisane zostało uzasadnienie i czy zawiera ono wszystkie wymagane elementy. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 327 ¹ § 1 k.p.c. (dawny przepis art. 328 § 2 k.p.c.) może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego (tak m. in. SN w wyrokach z dnia 27.06.2001 r., II UKN 446/00, OSNAP z 2003 r., nr 7, poz. 182; z dnia 5.09.2001 r., I PKN 615/00, Legalis nr 57403; z dnia 24.02.2006 r., II CSK 136/05, LEX nr 2009730; z dnia 18.03.2003 r., IV CKN 1862/00, LEX nr 109420; z dnia 7.10.2005 r., IV CK 122/05, Legalis nr 97143; z dnia 21.02.2008 r., III CSK 264/07, OSNC - ZD 2008 Nr D, poz. 118 oraz w postanowieniach z dnia 20.02.2003 r., II CKN 1138/00, LEX nr 78865271; z dnia 5.04.2002 r., II CKN 1368/00, LEX nr 54382 i z dnia 23.07.2015 r., I CSK 654/14, Legalis nr 1325762). Takiego zarzutu jednak apelujący nie sformułował.

Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że - co do zasady – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).

Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył powyższych dyrektyw oceny dowodów i w sposób prawidłowy dokonał ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Podniesione przez pozwanego zarzuty dotyczą w gruncie rzeczy oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, której dokonanie skutkowało uznaniem, że najem pojazdu zastępczego w kwocie 180 zł netto za dobę jest wygórowany i ekonomicznie nieuzasadniony. Zgodnie z treścią wiadomości e-mail z dnia 18 marca 2021 roku, ubezpieczycielowi przysługuje prawo do weryfikacji stawki oraz długości okresu najmu pojazdu zastępczego w związku z obowiązkiem minimalizacji rozmiaru szkody do progu w wysokości 69 zł netto w przypadku pojazdu z tego samego segmentu co pojazd poszkodowanego. W związku z tak przyjętą stawką należało uznać, że pozwany naprawił szkodę w postępowaniu likwidacyjnym w pełni, pokrywając koszty w wysokości 2.461,23 zł.

Nadto warto zauważyć, iż powód jako profesjonalista, powinien być obeznany zarówno z procedurą zgłaszania szkody i najmu pojazdów zastępczych. W niniejszej sprawie, Sąd powziął wątpliwości, co do słuszności podjętych przez powoda działań, zmierzających do likwidacji szkody. Powód prowadził korespondencję e-mail z pozwanym dotyczącą oferty ubezpieczyciela w zakresie pojazdu zastępczego – jednakże informacji tych nie przekazywał poszkodowanemu. Samo twierdzenie powoda, że jako pełnomocnik poszkodowanego nie musiał informować go o podejmowanych czynnościach nie może zasługiwać na aprobatę Sądu. W tym przypadku rolą pełnomocnika jest działanie zgodne z wolą mocodawcy a nie w tajemnicy przed nim. W związku z powyższym, Sąd ocenił, że działanie powoda miało charakter pozorny i de facto nie prowadziło do umożliwienia poszkodowanemu skorzystania z oferty najmu bezgotówkowego.

Sąd Okręgowy uznał także za nietrafny zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 361 § 1 i 2 oraz art. 363 § 1 i 2 k.c. Sąd Odwoławczy nie znalazł podstaw do przyznania powodowi wyższego odszkodowania z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego niż te, które zostało przyznane mu przez pozwanego, tj. kwoty w wysokości 2.461,23 zł. Pozwany za zasadny uznał termin najmu 29 dni i za ten czas wypłacił powodowi odszkodowanie w stawce w wysokości 69 zł netto. Sądy obu instancji nie przychyliły się do żądania powoda dotyczącego zwrotu kosztów wynajmu samochodu zastępczego w stawce przez niego wskazanej, tj. w wysokości 180 zł netto, uznając ją za wygórowaną i ekonomicznie nieuzasadnioną.

Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 k.c.). Natomiast zgodnie z art. 361 § 2 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, należy uznać, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu. Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że pozwany zaoferował poszkodowanemu zorganizowanie bezgotówkowego najmu pojazdu zastępczego, jednak powód o takiej możliwości nie poinformował poszkodowanego, co skutkowało tym, że poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego udostępnionego mu przez powoda. Powód, mając wyczerpujące informacje o możliwości organizacji najmu pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela i o akceptowanych przez niego stawkach najmu mógł dokonać „podmiany” pojazdów, czego jednak nie zrobił - tym samym nie został dopełniony obowiązek minimalizacji szkody.

Sąd Rejonowy trafnie uznał również za zasadny okres wynajmu pojazdu zastępczego - 29 dni (bezsporne). W sposób prawidłowy również zweryfikowano stawkę najmu, tj. 69 zł netto za dobę. Stawka ta odpowiada bowiem kosztom najmu pojazdów klasy w segmencie ,,C (...), czyli pojazdu poszkodowanego.

Zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 k. c. także należało uznać za bezzasadny.

Jak już zostało wyjaśnione przy omawianiu zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., powód, swoim działaniem nie doprowadził do zminimalizowania szkody. Pozwany korespondencyjnie poinformował powoda o ofercie bezgotówkowego najmu pojazdu dla poszkodowanego, o sposobie i możliwej dacie przekazania pojazdu a także o akceptowanych przez ubezpieczyciela stawkach za najem pojazdów zastępczych w firmach zewnętrznych (niewspółpracujących z ubezpieczycielem). Rolą powoda było przedstawienie nadesłanej przez pozwanego oferty poszkodowanemu, czego powód nie zrobił. Nie bez znaczenia jest też to, że w domniemanym interesie powoda było, by poszkodowany nie skorzystał z oferty ubezpieczyciela – do czego zresztą powód doprowadził. Tym samym, Sąd I instancji słusznie uznał, że powód dla pozoru prowadził korespondencję z pozwanym, i mimo posiadanych informacji co do akceptowanej przez ubezpieczyciela stawki za najem pojazdu oraz możliwości bezgotówkowego najmu pojazdu zastępczego nie poinformował poszkodowanego o ofercie złożonej przez pozwanego.

W tym stanie rzeczy, nie podzielając zarzutów sformułowanych w wywiedzionym środku zaskarżenia, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie artykułu 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego w pkt 2 wyroku Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.

Na koszty te składają się koszty wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego
w wysokości 450 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.)