Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi wyrokiem z dnia 9 stycznia 2023 r.
w sprawie z powództwa AL. (...) sp. z o.o. w Ł. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.966,23 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Apelację o powyższego orzeczenia wniosła strona powodowa, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił kontrolowanemu orzeczeniu:

1.  naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie:

a.  art. 78 § 1 k.c. poprzez zaniechanie rozważenia przez Sąd I instancji wynikającej z tego przepisu możliwości zawarcia przez powodową spółkę i (...) umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. w trybie wynikającym z art. 78 § 1 zd. 2 k.c., tj. w poprzez wymianę egzemplarzy umowy, z których każdy podpisany jest przez jedną ze stron - podczas, gdy na egzemplarzu umów z dnia 14.11.2020 r. przeznaczonym dla cedenta (R. K.) i przez niego otrzymanym zamieszczone były podpisy obu członków zarządu (...) Sp. z o.o. - a więc te egzemplarze umów zostały podpisane z zachowaniem zasad reprezentacji powodowej spółki, natomiast cedent R. K. podpisał egzemplarze umów przeznaczone dla powodowej spółki - a tym samym między stronami tych umów doszło do wymiany dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron; umowy z dnia 14.11.2020 r. zostały zatem zawarte w sposób ważny i skuteczny, a brak podpisu jednego z członków zarządu na egzemplarzach przeznaczonych dla powodowej spółki nic w tym zakresie nie zmienia (skoro na egzemplarzu przeznaczonym dla drugiej strony umowy podpisali się zgodnie z zasadami reprezentacji obaj członkowie zarządu);

b.  a w konsekwencji naruszenie art. 38 k.c. w zw. z art. 39 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że wskazane powyżej umowy z dnia 14.11.2020 r. zostały zawarty z naruszeniem zasad reprezentacji łącznej, a wobec braku ich potwierdzenia przez spółkę do dnia zamknięcia rozprawy, należy uznać je za umowy nieważne;

2.  naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

a.  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące brakiem wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji zaniechaniem rozważenia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy możliwości zawarcia przez powodową spółkę i (...) umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. w trybie wynikającym z art. 78 § 1 zd. 2 k.c., tj. w poprzez wymianę egzemplarzy umowy, z których każdy podpisany jest przez jedną ze stron;

b.  art. 156 ¹ k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie pouczenia strony powodowej o przyjętym przez przewodniczącego prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych dotychczas twierdzeń i dowodów - co było w niniejszej sprawie uzasadnione z jednej strony tym, że Sąd I instancji ostatecznie „zaskoczył” stronę powodową oparciem rozstrzygnięcia na kwestii, która w ogóle nie była przedmiotem sporu stron i która nie była podnoszona przez żadnego z uczestników postępowania pierwszoinstancyjnego przez cały czas jego trwania, a z drugiej strony tym, że Sąd I instancji przeprowadził trwające ponad rok postępowanie dowodowe, obejmujące przesłuchanie świadka i przeprowadzenie dowodu z kosztownej opinii biegłego celem zbadania wysokości szkody (co sugerowało, że Sąd uznaje powództwo za usprawiedliwione co do zasady), a następnie „zaskoczył” stronę powodową orzeczeniem opartym na niespornej między stronami kwestii, którą - gdyby nastąpiło takie pouczenie - można było wyjaśnić przed zamknięciem rozprawy.

Skarżący wniósł o :

a)  zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodowej spółki kwoty 10.100,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12.04.2021 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodowej spółki kosztów procesu za postępowanie przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

b)  zasądzenie od pozwanego na rzecz powodowej spółki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu według norm przepisanych;

c)  przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii drugiego egzemplarza umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii drugiego egzemplarza umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. (tj. egzemplarzy umowy przeznaczonych dla cedenta R. K., na których widnieją podpisy obu członków zarządu powodowej spółki) celem stwierdzenia treści tych dokumentów i widniejących na tych dokumentach podpisów dwóch członków zarządu powodowej spółki, a tym samym zawarcia ważnej i skutecznej umowy najmu pojazdu zastępczego z dnia 14.11.2020 r. oraz zawarcia ważnej i skutecznej umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.11.2020 r. - jednocześnie wskazuję, że potrzeba powołania tego dowodu zaistniała dopiero przy złożeniu apelacji, bowiem strona powodowa dopiero z uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowiedziała się, co było przyczyną oddalenia powództwa w całości (o czym szczegółowo w uzasadnieniu niniejszej apelacji);

Pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu w całości.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa była rozpoznawana
w postępowaniu uproszczonym. Wobec tego, zastosowanie znajduje art. 505 ¹³ § 2 k.p.c., zgodnie z którym, jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku
z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o zaoferowane przez strony dowody. Ustalenia te Sąd Okręgowy uznaje za prawidłowe i przyjmuje za własne.

W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy można dokonać oceny prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. powołany w apelacji. Należy przypomnieć, że stosownie do art. 233 § 1 k.p.c., sąd ma swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu na podstawie tego samego materiału dowodowego udałoby się wysnuć wnioski odmienne (zob. postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99; wyrok SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00). Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wskazania dowodów, które sąd wadliwie ocenił lub pominął, wykazania przyczyn, które dyskwalifikują postępowanie sądu w zakresie ustaleń, oznaczenia, jakie kryteria oceny sąd naruszył, a nadto wyjaśnienia dlaczego zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00, wyrok dnia z 6 lipca 2005 r., III CK 3/05).

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej, Sąd Rejonowy w sposób właściwy ocenił materiał dowodowy, w szczególności w postaci przedłożonej przez stronę powodową umowy przelewu wierzytelności i uznał, iż nie została ona zawarta w sposób zgodny z wymaganiami reprezentacji spółki ustanowionymi w umowie spółki, poprzez brak wymaganych podpisów obu członków zarządu spółki AL (...) sp. z o.o. (...) to Sąd I instancji do prawidłowej konkluzji, iż strona powodowa nie udowodniła skutecznego nabycia wierzytelności, której dochodzi w niniejszym postępowaniu.

Mając na uwadze, że strona powodowa od wytoczenia powództwa reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, czynienie zarzutu w przedmiocie zaniechania pouczenia przez Sąd strony o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych dotychczas twierdzeń i dowodów, kiedy to pouczenie miałoby dotyczyć de facto zasadniczej kwestii tj. wykazania, iż stronie powodowej przysługuje wierzytelność co do zasady, w ocenie Sądu Okręgowego jest nieuzasadnione. W konsekwencji za bezzasadny należało uznać zarzut apelującego naruszenia art. 156 ¹ k.p.c..

Należy podkreślić, iż zgodnie z obowiązującą procedurą cywilną to nie do sądu należy inicjatywa dowodowa i to nie sąd ma zwracać się do stron o złożenie do akt dokumentów pozwalających udowodnić roszczenie, czy też uzupełnić bądź wyjaśnić twierdzenia stron. Innymi słowy sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności spornych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawiania dowodów spoczywa wyłącznie na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne.

Jednocześnie, kierując się zasadą prekluzji dowodowej wyrażonej w art. 381 k.p.c. wniosek dowodowy zgłoszony wraz z apelacją podlegał oddaleniu jako spóźniony. Konieczność wykazania iż powódka skutecznie nabyła dochodzona wierzytelność istniała już na etapie wystąpienia z powództwem, i to wówczas strona powodowa winna przedstawić prawidłowo zawartą umowę przelewu wierzytelności.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione przez stroną apelującą również nie zasługiwały na uwzględnienie.

Nieuzasadnione jest oczekiwanie apelującego, że Sąd I instancji winien, na podstawie posiadanego materiału dowodowego, rozważyć możliwość skutecznego zawarcia umowy przelewu wierzytelności w trybie wynikającym z art. 78 § 1 zd. 2 k.c.. Zgodnie bowiem z art. 316 § 1 k.p.c. po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Twierdzenia apelującego dotyczące egzemplarzy umów posiadanych przez cedenta R. K., poczynione na etapie postępowania apelacyjnego, uznać należy za spóźnione, a także nieudowodnione w świetle materiału dowodowego którym dysponował Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok.

W świetle powyższego brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 38 k.c. w zw. z art. 39 k.c. Złożony przez stronę powodową wraz z pozwem egzemplarz umowy cesji wierzytelności z dnia 14.11.2020r. podpisany był, po stronie powodowej spółki, jedynie przez prezesa zarządu, a więc z naruszeniem wymagań reprezentacji łącznej spółki. Okoliczność ta nie była kwestionowana. Sąd Rejonowy orzekł na podstawie dostępnego materiału dowodowego, przedstawionego przez strony.

Mając na uwadze powołane argumenty, Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako niezasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3
i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powódka jako strona przegrywająca postępowanie apelacyjne ma obowiązek zwrócić pozwanej kwotę 1800 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego (§ 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).