Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2022 roku w sprawie z powództwa Gminy M. O. przeciwko (...) spółce jawnej z siedzibą w Ł.
o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi:

1.  zasądził od (...) spółki jawnej z siedzibą w Ł. na rzecz Gminy M. O. kwotę 14.333,54 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty;

2.  oddalił powództwo w pozostałej części;

3.  zasądził od (...) spółki jawnej z siedzibą w Ł. na rzecz Gminy M. O. kwotę 3.942,64 zł tytułem kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Apelację od tego wyroku wniosła strona pozwana, zaskarżając go w części , tj. co do pkt. 1. i 3. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwana zarzuciła naruszenie:

I.  przepisów postępowania tj.:

a.  art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek braku wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przez dopuszczenie dowodu i dokonywanie ustaleń faktycznych w oparciu o prawomocnie uchylony przez Sąd protokół spisu inwentarza z dnia 23 stycznia 2019 r. Kmn 1/18 sporządzony przez Zastępcę Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Oławie K. K. M. B. (1) a w konsekwencji ustalenie niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż:

i.  na wniosek powoda Zastępca Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Oławie K. B. M. B. (2) sporządził protokół spisu inwentarza z dnia 23 stycznia 2019 r. Kmn 1/18
w którym ustalił stan czynny spadku na „0” zł;

ii.  na poczet roszczenia stwierdzonego wyrokiem Sądu Polubownego z dnia 04.01.2006 r. gdzie jako arbiter orzekał radca prawny P. B. (sygn. akt 10/11/05) pozwany uzyskał w toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt Km 2210/19 przeprowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu M. G. kwotę 14.333,54 zł,

(...).  powód spełnił na rzecz pozwanego świadczenie w kwocie 14.333,54 zł,

iv.  pozyskanie przez pozwanego w wyniku postępowania egzekucyjnego Km 2210/19 środków w kwocie 14.333,54 zł nie miało podstawy prawnej,

v.  przyczyną oddalenia wniosku powódki z 22 sierpnia 2019 r. o wstrzymanie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 822 k.p.c. był wniosek wierzyciela z dnia 29 sierpnia 2019 r. o kontynuowanie czynności - w sytuacji gdy było nią nie wystąpienie w sprawie przesłanek z art. 822 k.p.c.

vi.  powódka niezwłocznie po dokonaniu zajęcia jej rachunku bankowego wystąpiła do komornika oraz do banku przedstawiając protokół spisu inwentarza - w sytuacji gdy dokument, któremu można przypisać przymiot spisu inwentarza powstał dopiero rok po zakończeniu postępowania egzekucyjnego,

a także nie ustalenie faktów, iż:

vii.  powódka w toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt Km 2210/19 przeprowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu M. G. nie składała wniosku z art. 824 § 1 pkt. 6 k.p.c w związku z art. 837 k.p.c.
o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wyczerpanie się jej odpowiedzialności za długi spadkowe,

viii.  stan czynny spadku po K. S. wynosi „0” dokonał dopiero w dniu 4 listopada 2020 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Oławie M. K. (Kmn 1/18) tj. ponad rok po zakończeniu o sygn. akt Km 2210/19 przeprowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu M. G.,

ix.  wierzyciel wzywał dłużnika do spełnienia świadczenia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego już w listopadzie 2017 r. tj. na niemal dwa lata przed rzeczywistym wszczęciem egzekucji,

x.  uzyskane przez pozwanego w toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt Km 2210/19 przeprowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu M. G. przysporzenie w kwocie 30,00 zł miało podstawę prawną w art. 16 ust.l ustawy o kosztach komorniczych, było bowiem zwrotem niewykorzystanej uiszczonej uprzednio przez wierzyciela zaliczki,

xi.  uzyskane przez pozwanego w toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt Km 2210/19 przeprowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu M. G. przysporzenie w kwocie 187,00 zł miało podstawę prawną
w art. 98 k.p.c., była to bowiem należność z tytułu kosztów postępowania klauzulowego, a ponadto obowiązek jej zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego został stwierdzony w pkt. 2 prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 4 grudnia 2017 r. I Co 2323/17.

xii.  uzyskane przez pozwanego w toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt Km 2210/19 przeprowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu M. G. przysporzenie w kwocie 900,00 zł miało podstawę prawną
w art. 770 § 1 k.p.c., była to bowiem należność z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego, a ponadto obowiązek jej zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego został stwierdzony w pkt. 1 i 3 prawomocnego postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej M. G. z dnia 30.09.2019 r. Km 2210/19.

xiii.  uzyskane przez pozwanego w toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt Km 2210/19 przeprowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu M. G. przysporzenie w kwocie 13.216,54 zł miało podstawę prawną w art. 720 k.c., była to bowiem należność z tytułu umowy pożyczki,
a ponadto obowiązek jej zapłaty wynikał z prawomocnego wyroku Sądu Polubownego z dnia 04.01.2006 r. gdzie jako arbiter orzekał radca prawny P. B. (sygn. akt 10/11/05), którego wykonalność stwierdzono postanowieniem z dnia 07.04.2006 r. Sądu Rejonowego w Bielsku- Białej (sygn. akt I Co 819/06).

xiv.  odpowiedzialność powoda za zobowiązania stwierdzone w pkt. 2 prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 4 grudnia 2017 r. I Co 2323/17 oraz w pkt. 1 i 3 prawomocnego postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej M. G. z dnia 30.09.2019 r. Km 2210/19 nie była w żaden sposób ograniczona (brak przepisu prawa materialnego wprowadzającego takie ograniczenie) oraz powodowi nie zastrzeżono w trybie art. 319 k.p.c. czy 792 k.p.c. prawa powoływania się co do tych zobowiązań na jakiekolwiek ograniczenie odpowiedzialności,

b.  art. 327 ¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez nie wyjaśnienie dlaczego przeprowadzenie egzekucji ponad zakres odpowiedzialności limitowanej przepisem art. 1031 § 2 k.c. musi być rozpatrywane w kategoriach bezpodstawnego wzbogacenia wierzyciela kosztem danego dłużnika skoro dłużnik nie wnosił w toku egzekucji w trybie art. 837 k.p.c. o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt. 6 k.p.c., a ponadto był zobowiązany względem wierzyciela do zapłaty ściągniętej wierzytelności, podstawa świadczenia w postaci prawomocnych orzeczeń nie odpadła, cel świadczenia nie został osiągnięty, ani nie stwierdzono, by czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna.

c.  art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 361 i art. 1212 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, a w przypadku wyroku sądu polubownego również art. 366 Kodeksu postępowania cywilnego w związku art. 1212 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez kwestionowanie istnienia podstawy prawnej do spełnienia świadczeń wynikających z zobowiązań stwierdzonych: prawomocnym orzeczeniem Sądu Powszechnego tj: postanowieniem Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 4 grudnia 2017 r. (I Co 2323/17), wyrokiem Sądu Polubownego z dnia 04.01.2006 r. gdzie jako arbiter orzekał radca prawny P. B. (sygn. akt 10/11/05), którego wykonalność stwierdził postanowieniem z dnia 07.04.2006 r. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej (sygn. akt I Co 819/06) oraz postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej M. G. z dnia 30.09.2019 r. (Km 2210/19) m.in. w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego,

II.  przepisów prawa materialnego tj.:

a.  art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez jego zastosowanie w ustalonym w sprawie stanie faktycznym i uznanie, iż wyegzekwowanie świadczenia ponad stan czynny spadku stanowi nienależne świadczenie w rozumieniu tegoż przepisu i to pomimo nie powołania się przez dłużnika w toku egzekucji na ograniczenie odpowiedzialności w trybie art. 837 k.p.c.,

b.  art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, iż w rozumieniu tego przepisu ściągnięcie długu w toku postępowania egzekucyjnego jest efektem spełnienia świadczenia przez osobę z majątku której organ egzekucyjny uzyskał środki na pokrycie stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności,

c.  art. 405 Kodeksu cywilnego i art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, iż zaspokojenie zobowiązania stwierdzonego orzeczeniem mającym skutki prawomocnego wyroku, bez wzruszenia tegoż orzeczenia może stanowić nienależne świadczenie lub bezpodstawne wzbogacenie,

d.  art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 405 i 410 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, iż wyczerpanie odpowiedzialności za długi spadkowe powoduje skutek równoważny z wygaśnięciem zobowiązania czy odpadnięciem podstawy świadczenia,

e.  art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 837 i 824 § 1 pkt. 6 k.p.c. Kodeksu postępowania cywilnego poprzez przyjęcie, iż korzystne dla dłużnika skutki odpadnięcia jego odpowiedzialności za dany dług spadkowy mogą się zmaterializować bez konieczności powołania się przez spadkobiercę we właściwym czasie i trybie na ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe i bez konieczności wykazania braku odpowiedzialności za dany dług w toku postępowania egzekucyjnego,

f.  art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady państwa prawnego i zasady praworządności m.in. wskutek ignorowania prawomocnych orzeczeń wydanych w imieniu Rzeczypospolitej i braku dbałości o bezpieczeństwo i pewność sytuacji prawnej wierzyciela,

g.  art. 8 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dokonanie takiej wykładni m.in. art. 353 k.c., art. 405 kc., art. 410 § 2 k.c., art. 1031 § 2 k.c. oraz art. 837 k.p.c. i 824 § 1 pkt. 6 k.p.c. że w istocie wierzyciel został, i to bez żadnej podstawy prawnej, pozbawiony przysługującego mu prawa majątkowego (wierzytelności) w sytuacji, gdy Konstytucja nie przewiduje takiej możliwości, a jedynie dopuszcza wprowadzenie ograniczeń
z korzystania z prawa lecz i to w takim tylko zakresie by nie wyjałowiała prawa majątkowego z jego istoty,

W konsekwencji podniesionych zarzutów strona pozwana wniosła o zmianę wyroku
w zaskarżonej części i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, oraz
o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm prawem przepisanych,

W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie w całości
i zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja jako bezzasadna, podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana
w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym zgodnie z art. 505 ⁹ § 1 ¹ k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do art. 505 ¹³ § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić należy, iż w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 31 stycznia 2008 roku, OSNC Nr 6 z 2008 r. poz. 55).

Wskazać również należy, iż Sąd II instancji podziela wszelkie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz ocenę dowodów wyrażoną w pisemnych motywach rozstrzygnięcia
i przyjmuje je za własne, co skutkuje równocześnie ograniczeniem uzasadnienia do rozpoznania przedstawionych w apelacji zarzutów dotyczących prawa procesowego i materialnego (art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c.).

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie zasługują na uwzględnienie.

Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga od strony skarżącej wykazania na czym, w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń. W szczególności ma wykazać, dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń, nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i (lub) zasadami logicznego rozumowania, czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia. Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach, wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną, nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką z ustaleniami sądu niższej instancji. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że swobodna ocena dowodów stanowi jeden
z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję sądu, który dowody bezpośrednio przeprowadza. Ma to m.in. i takie następstwo, że nawet w sytuacji,
w której z treści dowodów można, w zakresie ustaleń, wyprowadzić równie logiczne, chociaż przeciwne do przyjętych przez sąd I instancji wnioski, to zarzut naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c., pomimo to nie zostanie uznany za usprawiedliwiony. Dopóki przeprowadzona przez sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria, sąd odwoławczy obowiązany jest ocenę tę, a co za tym idzie, także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych, aprobować (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 września 2021 r., I ACa 226/20, L. ).

Wskazać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo zbudował podstawę faktyczną wyroku na podstawie oceny dowodów, która nie budzi żadnych zastrzeżeń pod kątem jej zgodności
z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stawiane przez apelującą zarzuty w istocie nie dotyczą błędów w ustaleniach faktycznych czy ocenie dowodów, a sprowadzają się do zakwestionowania zinterpretowania faktów w kontekście przepisów prawa materialnego. Sąd Rejonowy ustalił fakt sporządzenia czynności w postaci protokołu spisu inwentarza z sierpnia 2019 roku, wysokość środków przekazanych wierzycielowi i wskazaną przez komornika przyczynę oddalenia wniosku dłużnika o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Skarżący przedstawia własną ocenę tych faktów, ale bierze pod uwagę okoliczności, że podstawa faktyczna zawiera fakty, a nie ich interpretację. Wśród okoliczności, które zdaniem skarżącego powinny wzbogacić stan faktyczny znajdują się takie, które odnoszą się do ocen prawnych (istnienia podstawy do uzyskania przez wierzyciela poszczególnych kwot, momentu stwierdzenia stanu czynnego spadku) i okoliczności negatywnych (nie było wniosku
o umorzenie). Tego typu okoliczności nie mają charakteru faktów tworzących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Natomiast okoliczność, że skarżący wzywał powoda do zapłaty przed wszczęciem egzekucji nie jest istotna dla rozstrzygnięcia w sprawie, która dotyczy podstaw do ściągnięcia określonych kwot w konkretnym postępowaniu egzekucyjnym.

Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 327 ¹ § 1 k.p.c., gdyż Sąd Rejonowy wyjaśnił dlaczego uznał, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę w przepisach
o nienależnym świadczeniu. Prawidłowość tego rozumowania podlega zbadaniu na gruncie prawa materialnego.

Nie ma także racji skarżący, że doszło do naruszenia art. 365 w zw. z art. 361 i art. 1212 k.p.c. oraz art. 366 w zw. z art. 1212 k.p.c., gdyż Sąd I instancji nie zanegował istnienia długu, stwierdzonego stosownymi tytułami wykonawczymi, ale uznał, że w okolicznościach sprawy dług ten nie mógł zostać ściągnięty z majątku powoda, który skutecznie powołał się na ograniczenie własnej odpowiedzialności za długi K. S..

Analiza zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego wymaga wyjaśnienia instytucji ograniczonej odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe. Zgodnie z art. 1031 § 2 k.c. w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi. Istota omawianego ograniczenia odpowiedzialności sprowadza się do tego, że spadkobierca całym swoim majątkiem odpowiada wyłącznie do wartości czynnej spadku ustalonej w inwentarzu. Sumą ograniczającą odpowiedzialność spadkobiercy jest łączna wartość wszystkich aktywów (pozycji czynnych) należących do spadku. Wartość aktywów spadkowych wyznacza limit odpowiedzialności spadkobiercy. Gdy aktywów nie ma, stan czynny spadku wynosi „0”, co zwalnia spadkobiercę z obowiązku zaspokojenia jakichkolwiek długów spadkowych, co oczywiście nie oznacza, że długi te nie istnieją. Zniweczona może być tylko odpowiedzialność spadkobiercy za te zobowiązania. Spadkobierca może skutecznie powołać się na takie ograniczenie odpowiedzialności, co powinno wykluczyć przymusowe ściągniecie od niego należności. W przypadku, gdy jednak dojdzie do przymusowego wyegzekwowania świadczenia, co jest równoznaczne ze świadczeniem w rozumieniu art. 410 k.c., istnieje możliwość dochodzenia na podstawie art. 410 w zw. z art. 405 k.c. zwrotu świadczeń, które wierzyciel wyegzekwował z przekroczeniem przysługującego spadkobiercy limitu odpowiedzialności (por. przywołane także przez Sąd Rejonowy wyroki Sądu Najwyższego z 20 lutego 2014 r., I CSK 264/13 oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27.6.2019 r., I ACa 273/18). Nie ma potrzeby wzruszania tytułu wykonawczego, wystarczy skorzystanie przez spadkobiercę z ochrony, którą daje przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Z tej przyczyny nie można zgodzić się ze skarżącym, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji oznaczało naruszenie art. 410 § 2 k.c. i art. 405 w zw. z art. 410 § 2 k.c., a także w zw. z art. 1031 § 2 k.c. Podobnie bezzasadne były zarzuty naruszenia Konstytucji RP, gdyż prawidłowe zastosowanie art. 1031 k.c. nie oznacza ignorowania prawomocnych wyroków ani pozbawiania wierzyciela majątku. Ustawodawca dostrzegł problem ewentualnego pokrzywdzenia spadkobiercy (który, jak w niniejszej sprawie, nie musi być spokrewniony ze spadkodawcą) i wyznaczył zakres możliwości uchylenia się od odpowiedzialności za długi spadkowe. Kolizja interesów wierzyciela i dłużnika jest oczywista, ale restrykcyjnie wyznaczono ramy skorzystania przez spadkobiercę z ograniczenia jego odpowiedzialności za długi spadkowe.

Racje ma apelujący, że fakt przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie oznacza automatycznego uchylenia możliwości ściągnięcia od spadkobiercy długu ponad limit jego odpowiedzialności. Przede wszystkim limit ten musi zostać wyznaczony. Temu służy spis inwentarza lub wykaz inwentarza. Powód wystąpił o sporządzenie spisu inwentarza jeszcze przed wszczęciem egzekucji przez pozwanego. W sprawie Kmn 1/18 sporządzono spis inwentarza z ustaleniem stanu czynnego spadku po K. S. na O zł. Na protokół spisu inwentarza powód powołał się w toku egzekucji w sprawie Km 2210/19 i zrobił to skutecznie. Wbrew zarzutom apelacji nie doszło do naruszenia art. 837 k.p.c., gdyż klauzulę wykonalności nadano z zastrzeżeniem prawa dłużnika do powołania się na ograniczenie odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku (kopia postanowienia k. 12). Trzeba zgodzić się ze skarżącym, że złożenie przez dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego wniosku w trybie art. 822 k.p.c. nie było prawidłowym działaniem. Niemniej to skarżący, wierzyciel w tamtej sprawie, oświadczył, że spis inwentarza nie został mu doręczony i nie jest zupełny (rzekomo nie obejmował nieruchomości spadkodawczyni). W ten sposób skarżący uniemożliwił zastosowanie art. 824 § 1 pkt 6 k.p.c., który nie jest stosowany na wniosek, tylko z urzędu. Dalsze czynności w postępowaniu Km 2210/19 dokonane zostały z pominięciem ochrony dłużnika, który powołał się na ograniczenie swojej odpowiedzialności za długi
z odwołaniem się do spisu inwentarza ze stanem czynnym spadku wynoszącym 0 zł. Skarżący przecenia okoliczność, że protokół spisu inwentarza z dnia 23 stycznia 2019 roku został uchylony. W niniejszej sprawie analizie podlegała dopuszczalność przymusowego ściągnięcia należności, do którego doszło przed uchyleniem protokołu spisu inwentarza. Sąd Rejonowy trafnie uznał, że ściągnięcie to – według stanu z chwili dokonania tej czynności – nastąpiło
z pogwałceniem praw dłużnika do skorzystania z instytucji ograniczenia odpowiedzialności za długi. Nie ma znaczenia okoliczność, że później protokół spisu inwentarza został uchylony, podobnie jak i to, że ostatecznie spis inwentarza został sporządzony i potwierdził zerowy stan czynny spadku. W konsekwencji nie można uznać, że doszło do naruszenia art. 1031 § 2 k.c.
w zw. z art. 837 i art. 824 § 1 pkt 6 k.p.c.

Wbrew zarzutom apelacji zasądzeniu podlegała cała suma 14.333,54 zł. Prawidłowo przyjęta przez Sąd Rejonowy podstawa rozstrzygnięcia z art. 410 § 2 k.c. odnosi się do należności głównej z odsetkami i kosztami ubocznymi, a więc wszystkich należności, które wierzyciel nienależnie uzyskał. Podkreślenia wymaga okoliczność, że powództwo zostało oddalone w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego, które zubożyły dłużnika, ale wierzyciel ich nie uzyskał. Wywód Sąd Rejonowego, podparty stosownym orzecznictwem, zasługuje na pełną akceptacje Sądu odwoławczego.

W tym stanie rzeczy, Sąd odwoławczy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Mając na uwadze, iż apelujący przegrał proces, a powódka poniosła koszty związane z udziałem
w postępowaniu apelacyjnym, należało zwrócić jej żądane koszty. Na koszty te składały się koszty ustanowienia pełnomocnika w sprawie w kwocie 1.800 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).