Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2023 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
w sprawie z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą
w W., o zapłatę:

1. zasądził od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą
w W. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. kwotę 6 108,44 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 listopada 2011 roku do dnia zapłaty;

2. zasądził od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą
w W. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. kwotę 2 217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie
w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

3. nakazał pobrać od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia
w Ł. kwotę 30 zł.

Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany, zaskarżając go w części, tj. co do pkt 1. wyroku w części 2 335,56 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 listopada 2011 roku do dnia zapłaty.

Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucił:

1.  naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a)  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez dowolną ocenę dowodów poprzez błędne ustalenie, że uzasadnione są koszty najmu pojazdu zastępczego wynoszą 159,90 złotych brutto za dobę, podczas gdy pozwana zaoferowała poszkodowanemu możliwość najmu pojazdu zastępczego za znacznie niższą kwotę i poszkodowani mieli realną możliwość wynajęcia pojazdu zastępczego za kwotę nie wyższą niż 74 złotych brutto;

b)  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że poszkodowany zasadnie skorzystał z pierwszej oferty - oferty powoda, podczas gdy pozwana przedstawiła poszkodowanym ofertę najmu pojazdu zastępczego, aby powód po uzyskaniu informacji, że pozwana może zaoferować mu wynajem pojazdu zastępczego za kwotę o ponad połowę niższą, co powinno prowadzić do wniosku, że logicznym i uzasadnionym ekonomicznie jest zrezygnowanie z najmu oferowanego przez powoda za kwotę ponad dwukrotnie wyższą
i kontynuowanie najmu za niższą stawkę za pośrednictwem ubezpieczyciela;

c)  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że poszkodowany nie został poinformowany o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela, ponieważ podał błędny adres e-mail, podczas gdy to już ze zgłoszenia szkody wynika, że poszkodowany podał błędny adres e-mail, co nie może obciążać pozwanej, bowiem to poszkodowany na skutek własnych działań uniemożliwił kontakt z ubezpieczycielem;

d)  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez poczynienie sprzecznych ustaleń, że z jednej strony z uwagi na błędny adres e-mail nie doszło do zawiadomienia poszkodowanego o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego, a także jednocześnie uznaniu, że do poinformowania przez ubezpieczyciela o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego doszło 29 września 2021 roku, co powinno prowadzić do wniosku, że gdyby poszkodowana nie podała błędnego adresu e-mail, to mogłaby uzyskać informację o możliwości najmu pojazdu zastępczego już w dniu zgłoszenia szkody, a w konsekwencji poszkodowani mogliby wynająć pojazd zastępczy za pośrednictwem pozwanej, nie doprowadzając do nieuzasadnionego powiększenia rozmiaru szkody;

e)  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 361 k.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie za uzasadnione podwyższenia kosztów prac lakierniczych do poziomu 121%, podczas gdy powód nie wykazał, że koszt prac lakierniczych, technologia ich wykonania
i użyte do tego lakiery w niniejszej sprawie w rzeczywistości wygenerowały koszt wynoszący 121 % w miejsce kosztu tychże prac wyliczonego za pośrednictwem programu eksperckiego A.;

2.  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a)  art. 354 § 2 k.c. i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że poszkodowany współpracował z pozwanym w procesie likwidacji szkody oraz dopełnił ciążących na nim obowiązków, w szczególności polegających na zapobieżeniu zwiększeniu się szkody, co skutkowało nieuzasadnionym zwiększeniem rozmiaru szkody;

b)  art. 822 § 1 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie:

i.  oraz w konsekwencji nielogiczne, błędne przyjęcie za uzasadnione nadmiernych kosztów najmu pojazdu zastępczego, które mogły być znacznie ograniczone bez żadnego uszczerbku dla poszkodowanego, gdyby poszkodowany podjął się współpracy z pozwaną w likwidacji szkody po otrzymaniu informacji o takiej możliwości od pozwanej;

ii.  oraz w konsekwencji nielogiczne, błędne przyjęcie za uzasadnione niewykazanych co do rzeczywistego ich poniesienia, zwiększonych kosztów prac lakierniczych.

W konsekwencji podniesionych zarzutów apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie do dnia zapłaty.

We wniesionej apelacji pozwany na podstawie art. 381 k.p.c. wniósł również o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci opinii biegłej sądowej J. J. z dnia 14.10.2022 roku wydanej w sprawie V GC 860/21, w której biegła szczegółowo odnosi się do zasadności stosowania przez powódkę stawki 121% przy określaniu kosztów lakierowania na fakt niewykazania przez powoda poniesienia wyższych kosztów prac lakierniczych w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja jako bezzasadna, podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana
w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym zgodnie z art. 505 ⁹ § 1 ¹ k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do art. 505 ¹³ § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić należy, iż
w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy, apelacja ograniczona wiąże Sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu
7 sędziów z dnia 31 stycznia 2008 roku, OSNC Nr 6 z 2008 r. poz. 55).

Wskazać również należy, iż Sąd II instancji podziela wszelkie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz ocenę dowodów wyrażoną w pisemnych motywach rozstrzygnięcia i przyjmuje je za własne, co skutkuje równocześnie ograniczeniem uzasadnienia do rozpoznania przedstawionych w apelacji zarzutów dotyczących prawa procesowego i materialnego (art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c.).

Nie sposób przyjąć, by w postępowaniu pierwszoinstancyjnym doszło do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c..

Zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. byłby skuteczny tylko wówczas, gdyby apelujący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego
i właściwego kojarzenia faktów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, LEX nr 172176). Prawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. powinien być połączony z zarzutem błędnych ustaleń faktycznych. W apelacji powinno zostać zatem wyjaśnione, które dowody, w jakim zakresie i dlaczego, zdaniem strony skarżącej, zostały przez Sąd ocenione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji, które ustalenia faktyczne tego Sądu są wadliwe i jakie powinny być ustalenia prawidłowe, ewentualnie jakich ustaleń zabrakło w zaskarżonym wyroku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa 719/16, LEX nr 2200318). Tym wymogom nie odpowiada apelacja strony pozwanej.

Wskazać bowiem należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy,
a dokonana ocena dowodów nie budzi żadnych zastrzeżeń pod kątem jej zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stawiane przez apelującego zarzuty w istocie nie dotyczą błędów
w ustaleniach faktycznych czy ocenie dowodów, a sprowadzają się do zakwestionowania zinterpretowania faktów w kontekście przepisów prawa materialnego. Wskazywane przez pozwanego rzekome naruszenia art. 233 § 1 k.c. w istocie stanowią polemikę z prawidłowo poczynionymi ustaleniami Sądu I instancji. Wbrew przekonaniu pozwanego, Sąd Rejonowy nadał ustalonym przez siebie faktom odpowiednie znacznie i odpowiednią rangę.

Wbrew zapatrywaniu skarżącego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że uzasadnione są koszty najmu pojazdu zastępczego w kwocie 159,90 zł brutto za dzień, nie można bowiem uznać, by pozwany skutecznie poinformował poszkodowanych o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego za kwotę 74 zł brutto. Wskazać należy, że pracownik pozwanego, który przyjmował zgłoszenie szkody, błędnie zanotował dane poszkodowanego, w tym adres e-mail, którego następnie używał do kontaktu. Dokument zgłoszenia szkody jasno wskazuje, że osoba przyjmująca zgłoszenie błędnie zanotowała nazwisko zgłaszającej, wpisując (...) zamiast (...), a mając na uwadze, że adres e-mail zawierał nazwisko poszkodowanych, również on został źle wpisany. Nielogicznym jest przyjęcie, że zgłaszająca błędnie podała własne nazwisko, a w konsekwencji adres e-mail. Tym samym Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że informacja o możliwości organizacji pojazdu zastępczego nie dotarła do poszkodowanych na skutek błędnego zapisania adresu e-mail, a nie jego podania przez zgłaszająca. Okoliczność ta nie może obciążać poszkodowanych, korzystających
z procedury zgłoszenia szkody, którą dopuścił pozwany, a więc profesjonalista w zakresie likwidacji szkód. Odpowiedzialności za błąd pracownika ubezpieczyciela nie można przerzucać na konsumenta. W konsekwencji tego błędu, pomiędzy 23 a 29 września 2021 roku poszkodowani nie otrzymali żadnej informacji o możliwości skorzystania z usług ubezpieczyciela w zakresie pomocy
w organizacji pojazdu zastępczego. Mając ponadto na uwadze, że w rozmowie telefonicznej A. K. otrzymała informację, że pozwany nie ma samochodów zastępczych i odezwie się, gdy będą one dostępne, logicznym jest, że po kilku dniach bezowocnego oczekiwania poszkodowani zdecydowali się na realizację przysługujących im praw poprzez najem pojazdu
u powoda. Nieuzasadnionym jest oczekiwanie pozwanego, by poszkodowani po tak długim okresie bezskutecznego czekania na organizację pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela rezygnowali
z najmu pojazdu zastępczego u powoda tylko z tego względu, że pozwany po upływie 6 dni od zgłoszenia szkody przesłał informację o takiej możliwości. Ubezpieczyciel w tym zakresie działał opieszale, nie respektując uprawnień poszkodowanych. Co więcej, wskazać należy, że przesłana informacja była zdawkowa, nie mogła być uznana za wiążącą dla poszkodowanych.

Sąd I instancji za uzasadnione uznał zastosowanie współczynnika odchylenia na materiał lakierniczy w wysokości 121%. Wbrew zapatrywaniu skarżącego, powód wykazała za pomocą dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej, wyceny wartości i kosztów naprawy powypadkowych pojazdów, iż zastosowanie przez powoda powiększonego o 21% współczynnika odchylenia na materiał lakierniczy wydaje się być uzasadnione. Opinia ta jest profesjonalna, rzeczowa i przekonująca. Powyższemu nie może przeczyć wydana w innej sprawie, a załączona do apelacji opinia innego biegłego, a który to dowód został pominięty przez Sąd postanowieniem z dnia 2 lipca 2024 r. jako spóźniony (pozwany miał możliwość odwołania się do tej opinii przed wydaniem zaskarżonego wyroku).

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, Sąd I instancji właściwie zastosował przepisy prawa materialnego powołane w apelacji.

Sąd Rejonowy nie naruszył przepisów prawa materialnego tj. art. 354 § 2 k.c. i art. 16 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Zgodnie z art. 354 § 1 k.c., dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią
i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno - gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel (§ 2). Powyższe przepisy nakładają na strony stosunku prawnego obowiązek współdziałania. Jak trafnie zauważa apelujący, na poszkodowanym, jako uczestniku zdarzenia objętego ubezpieczeniem obowiązkowym, ciążył obowiązek minimalizacji szkody. Powyższe nie oznacza jednak, że poszkodowany ma obowiązek podjąć wszelkie, nawet uciążliwe dla niego działania, by zmniejszyć ewentualną odpowiedzialność ubezpieczyciela. Obowiązek minimalizacji skutków szkody musi być utrzymany i stosowany w rozsądnych granicach i nie powinien być wykorzystywany do nakłaniania poszkodowanego by zrezygnował z realizacji przysługujących mu praw podmiotowych. Należy bowiem wskazać, że w pierwszej kolejności to ubezpieczyciel winien podjąć wszelkie działania umożliwiające poszkodowanemu wywiązanie się z nałożonych na niego obowiązków. Nie można uznać, iż powiadomienie poszkodowanego o możliwości najmu pojazdu zastępczego po sześciu dniach od zgłoszenia szkody, stanowiło ze strony ubezpieczyciela współdziałanie i obligowało poszkodowanego do skorzystania z przedstawionego rozwiązania. Ponadto, wskazana przez pozwanego informacja o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem była jedynie lakoniczna. Takiego rozwiązania nie sposób zaakceptować. Skoro ubezpieczyciel, jako duży podmiot zajmujący się likwidacją szkód komunikacyjnych w ramach prowadzonej działalności, nie jest w stanie w sposób sprawny i nieuciążliwy dla poszkodowanych zorganizować najmu pojazdu zastępczego, nie można obciążać poszkodowanych konsekwencjami takiego działania. Zatem nakładane przez ubezpieczyciela limity stawki za dobę wynajmu w przypadku najmu z innej niż proponowana wypożyczalni nie mogą mieć zastosowania, bowiem wobec nieefektywnego współdziałania pozwanego w zapewnieniu najmu pojazdu zastępczego, poszkodowany może skorzystać z dowolnej oferty oferującej najem pojazdu w stawce mieszczącej się w stawkach rynkowych.

W ocenie Sądu Okręgowego brak jest podstaw do przypisania poszkodowanym nielojalnego postępowania, naruszającego obowiązujące ich, jako wierzycieli, na podstawie art. 354 k.c., wymogi współpracy z dłużnikiem przy wykonywaniu zobowiązania. Nie można również wysnuć wniosku, by poszkodowani w jakikolwiek sposób przyczynili się do zwiększenia szkody. Poszkodowani, po kilkudniowym, bezowocnym oczekiwaniu na przedstawienie przez ubezpieczyciela oferty najmu pojazdu zastępczego, byli uprawnieni do skorzystania z rynkowej oferty powoda i tym samym wydatki za najem pojazdu zastępczego w wyższej wysokości były jak najbardziej celowe
i ekonomicznie uzasadnione, co oznaczało zasadność powództwa w tej sprawie. Z tej też przyczyny również zarzut naruszenia art. 822 § 1 k.c. i art. 824 ¹ § 1 k.c. należało uznać za bezzasadny.

Wbrew twierdzeniom pozwanego, zwiększone koszty prac lakierniczych były uzasadnione. Jak wynika z opinii biegłego, powód wykorzystuje materiały lakiernicze firm (...)/ (...) klasa premium. Wysokość kosztów materiałów lakierniczych uwzględniona w systemie A., nie jest ustalana przez A., a przez A. Z. fur (...) ( (...)) jako sprawdzoną i popartą badaniami renomowanego instytutu. Metoda (...) umożliwia skalkulowanie czasochłonności prac lakierniczych i kosztu materiałów lakierniczych. Ilość poszczególnych rodzajów materiałów lakierniczych i pomocniczych jest obliczana na podstawie badań operacji naprawczych, przy uwzględnieniu jakości naprawy, istniejącego podłoża i jest dostosowana do pola powierzchni obszaru mającego podlegać lakierowaniu w każdym indywidualnym przypadku. Koszt materiału lakierniczego zawartego w systemach kalkulacyjnych uwzględnia również wartości rekompensujące, kwoty resztkowe wynikające z niewykorzystania i strat materiałów lakierniczych. Prawda jest, że od września 2016 r. wprowadzono do tzw. Koszyka materiałów lakierniczych obliczanego przez firmę (...), materiały lakiernicze linii S./ N., nieautoryzowane przez producentów samochodów, przez co wartość tego koszyka została obniżona o kilkanaście procent. Eksperci szacują, że działanie to spowodowało nieuzasadnione obniżenie wysokości kosztów materiałów lakierniczych
w kalkulacjach likwidacji szkód sięgające ok. 20%. Zgodnie z informacjami podawanymi przez Związek (...): „w ostatnich dniach (sierpień 2017) (...) otrzymał od (...) kolejne pismo, z którego wynika, że (...) proponuje aby w obecnej sytuacji wartość aktualnego koszyka materiałów lakierniczych z udziałem produktów S./ N. traktować
w kalkulacjach A. jako wskaźnik 100 i w przypadku nieużywania przez dealerów produktów linii S./ N. podwyższać ten wskaźnik do rzeczywistej wartości używanych przez dealera materiałów P.. W związku z tym (...) rekomenduje polskim dealerom bezzwłoczne podjęcie opisanych poniżej działać mających na celu zastosowanie wskazanej przez (...) metody”. W związku z powyższymi ustaleniami, zastosowanie przez powoda powiększonego o 21% współczynnika odchylenia na materiał lakierniczy wydaje się być uzasadnione.

Mając na uwadze powołane argumenty prawne, Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako całkowicie niezasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3
k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwany jako strona przegrywająca postępowanie apelacyjne ma obowiązek zwrócić powodowi kwotę 450 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (§ 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).