Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu, w sprawie z wniosku A. G. (1) z udziałem A. G. (2) o podział majątku wspólnego oraz sprawy z powództwa A. G. (2) przeciwko A. G. (1) o zapłatę:

I.  ustalił, iż w skład majątku wspólnego byłych małżonków A. G. (1) i A. G. (2) wchodzi:

1.  wyposażenie dużego pokoju:

a.  serwis obiadowy na 6 osób o wartości 200 (dwieście) złotych,

b.  3 komplety bielizny pościelowej o łącznej wartości 12 (dwanaście) złotych,

c.  2 obrusy o łącznej wartości 10 (dziesięć) złotych,

d.  komplet pościeli złożony z 1 kołdry, 2 poduszek i 2 jaśków o wartości 4 (cztery) złote,

e.  komplet firanek i zasłon na okno balkonowe o wartości 12 (dwanaście) złotych,

f.  równowartość reprodukcji przedstawiającej pejzaż w kwocie 75 (siedemdziesiąt pięć) złotych,

g.  serwis obiadowy na 6 osób o wartości 54 (pięćdziesiąt cztery) złote,

h.  serwis kawowy na 6 osób o wartości 30 (trzydzieści) złotych,

i.  komplet kieliszków (wino, szampan, wódka po 6 sztuk) na 6 osób marki K.
o wartości 54 (pięćdziesiąt cztery) złote,

j.  komplet szklanek K. na 12 osób o wartości 24 (dwadzieścia cztery) złote,

k.  komplet kompotierek K. na 12 osób o wartości 48 (czterdzieści osiem) złotych,

l.  równowartość koca i 2 poduszek z wełny w kwocie 100 (sto) złotych,

m.  równowartość koca z mieszanek włókien w kwocie 4 (cztery) złote,

n.  równowartość 8 poduszek ozdobnych w łącznej kwocie 40 (czterdzieści) złotych,

o.  6 kompletów bielizny pościelowej o łącznej wartości 24 (dwadzieścia cztery) złote,

p.  żyrandol 3-punktowy o wartości 100 (sto) złotych,

q.  lampka nocna o wartości 25 (dwadzieścia pięć) złotych,

r.  równowartość 6 obrusów (lnianych i bawełnianych) w łącznej kwocie
30 (trzydzieści) złotych,

s.  6 serwetek bawełnianych o łącznej wartości 6 (sześć) złotych,

t.  2 lniane bieżniki o łącznej wartości 10 (dziesięć) złotych,

u.  równowartość telewizora marki S. (...)’’ w kwocie 75 (siedemdziesiąt pięć) złotych,

v.  równowartość 60 kaset wideo z filmami w łącznej kwocie 300 (trzysta) złotych,

w.  równowartość 100 kaset magnetofonowych z muzyką w łącznej kwocie 300 (trzysta) złotych,

x.  równowartość 6 wazonów szklanych w łącznej kwocie 60 (sześćdziesiąt) złotych,

y.  równowartość 20 sztuk bibelotów w łącznej kwocie 100 (sto) złotych,

z.  encyklopedia PWN 6-tomowa o wartości 30 (trzydzieści) złotych,

aa.  książka (...) o wartości 10 (dziesięć) złotych,

bb.  książka (...) o wartości 10 (dziesięć) złotych,

cc.  (...) H. S. o łącznej wartości 15 (piętnaście) złotych,

dd.  równowartość żelazka w kwocie 5 (pięć) złotych,

ee.  równowartość deski do prasowania w kwocie 10 (dziesięć) złotych,

2.  wyposażenie kuchni:

a.  15 sztuk szklanek (zabrane przy wyprowadzce) o łącznej wartości 30 (trzydzieści) złotych,

b.  komplet codzienny sztućców na 6 osób (zabrany przy wyprowadzce) o wartości
30 (trzydzieści) złotych,

c.  4 sztuki garnków z O. (zabrane przy wyprowadzce) o łącznej wartości
8 (osiem) złotych,

d.  równowartość sokowirówki marki C. (zabrana przy wyprowadzce) w kwocie 15 (piętnaście) złotych,

e.  równowartość lodówki w kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych,

f.  równowartość zestawu mebli kuchennych w kwocie 150 (sto pięćdziesiąt) złotych,

g.  równowartość 2 krzeseł z litego drewna w łącznej kwocie 100 (sto) złotych,

h.  równowartość stołu kuchennego z litego drewna w kwocie 100 (sto) złotych,

i.  czajnik elektryczny Zelmer o wartości 10 (dziesięć) złotych,

j.  równowartość żyrandolu 1-punktowego w kwocie 35 (trzydzieści pięć) złotych,

k.  2 komplety firanek i zasłon oraz 4 sztuki zazdrosek o łącznej wartości 10 (dziesięć) złotych,

l.  równowartość szybkowaru w kwocie 10 (dziesięć) złotych,

m.  2 sztuki garnków z O. o łącznej wartości 4 (cztery) złote,

n.  równowartość patelni marki T. w kwocie 2 (dwa) złote,

o.  równowartość patelni grillowej w kwocie 2 (dwa) złote,

p.  komplet talerzy, szklanek i kubków do codziennego użytku oraz drobne utensylia
i przybory kuchenne o łącznej wartości 200 (dwieście) złotych,

q.  równowartość kompletu 6 noży w stojaku w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych,

r.  równowartość miksera marki C. w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych,

s.  równowartość wyciskarki do owoców, cytrusów w kwocie 10 (dziesięć) złotych,

t.  równowartość noża elektrycznego w kwocie 30 (trzydzieści) złotych,

u.  15 ścierek kuchennych o łącznej wartości 2 (dwa) złote,

v.  równowartość 6 misek (szklanych i plastikowych) w łącznej kwocie 30 (trzydzieści) złotych,

w.  równowartość 2 dzbanków (szklanych) w łącznej kwocie 20 (dwadzieścia) złotych,

3.  wyposażenie pokoju młodszego syna:

a.  kołdra, poduszka i 2 komplety bielizny pościelowej o łącznej wartości 10 (dziesięć) złotych,

b.  równowartość półki wiszącej w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych,

c.  równowartość szafki 60 cm w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych,

d.  równowartość żyrandola 3-punktowego w kwocie 35 (trzydzieści pięć) złotych,

e.  komplet firanek i zasłon o łącznej wartości 10 (dziesięć) złotych,

4.  wyposażenie pokoju starszego syna:

a.  komplet firanek i zasłon o łącznej wartości 10 (dziesięć) złotych,

5.  wyposażenie przedpokoju:

a.  równowartość szafy 1-drzwiowej z 3 szufladami w kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych,

b.  równowartość lustra w kwocie 150 (sto pięćdziesiąt) złotych,

c.  równowartość 2 kinkietów wykonanych z drewna ze szklanymi kloszami w łącznej kwocie 30 (trzydzieści) złotych,

d.  równowartość odkurzacza w kwocie 40 (czterdzieści) złotych,

e.  równowartość pufa– pojemnika na odkurzacz w kwocie 35 (trzydzieści pięć) złotych,

6.  wyposażenie łazienki:

a.  2 ręczniki o łącznej wartości 4 (cztery) złote,

b.  równowartość pralki automatycznej w kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych,

c.  równowartość suszarki wiszącej w kwocie 10 (dziesięć) złotych,

d.  równowartość suszarki rozkładanej w kwocie 10 (dziesięć) złotych,

e.  równowartość wagi łazienkowej w kwocie 25 (dwadzieścia pięć) złotych,

f.  4 duże ręczniki o łącznej wartości 20 (dwadzieścia) złotych,

g.  15 sztuk mniejszych ręczników o łącznej wartości 30 (trzydzieści) złotych,

7.  pozostałe wyposażenie mieszkania i inne ruchomości:

a.  miniwieża S. o wartości 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych,

b.  rower damka o wartości 200 (dwieście) złotych,

c.  rozkładany fotel ogrodowy o wartości 35 (trzydzieści pięć) złotych,

d.  równowartość rozkładanego fotela ogrodowego w kwocie 35 (trzydzieści pięć) złotych,

e.  równowartość grzejnika elektrycznego typu F. w kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych,

f.  równowartość wentylatora stojącego stołowego w kwocie 25 (dwadzieścia pięć) złotych,

g.  równowartość poduszki elektrycznej w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych,

h.  równowartość elektrycznej maszynki do strzyżenia w kwocie 30 (trzydzieści) złotych,

i.  wiertarka udarowa marki C. o wartości 75 (siedemdziesiąt pięć) złotych,

j.  wkrętarka akumulatorowa marki E. o wartości 65 (sześćdziesiąt pięć) złotych,

k.  lutownica o wartości 45 (czterdzieści pięć) złotych,

l.  narzędzia ręczne, takie jak klucze, wiertła, wkrętaki, młotki, cęgi kombinerki, w tym narzędzia do napraw hydraulicznych oraz akcesoria malarskie o łącznej wartości
60 (sześćdziesiąt) złotych,

m.  równowartość ekspresu do kawy w kwocie 5 (pięć) złotych,

n.  skrzypce o wartości 135 (sto trzydzieści pięć) złotych,

o.  maszyna do szycia marki Ł. o wartości 50 (pięćdziesiąt) złotych;

II.  oddalił wniosek A. G. (1) o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym;

III.  ustalił, iż A. G. (2) spłacił ze swojego majątku osobistego zobowiązanie powstałe w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej w wysokości 64.326,90 złotych;

IV.  ustalił, iż A. G. (1) spłaciła ze swojego majątku osobistego zobowiązania powstałe w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej:

1.  w wysokości 3.947,16 złotych,

2.  w wysokości 31.889,43 złotych,

3.  w wysokości 2.762,02 złote;

V.  dokonał podziału majątku wspólnego byłych małżonków A. G. (1) i A. G. (2) w ten sposób, że:

1.  składniki majątku opisane w punktach I.1. od a. do d., I.2. od a. do d., I.6.a., I.7. od a. do d. oraz I.7. od n. do o. zaskarżonego postanowienia przyznał na wyłączną własność A. G. (1),

2.  składniki opisane z punktach I.1. od e. do ee., I.2. od e. do w., I.3. od a. do e, I.4.a., I.5. od a. do e., I.6. od b. do g. oraz I.7. od e. do m. zaskarżonego postanowienia przyznać na wyłączną własność A. G. (2);

VI.  nakazał A. G. (2) wydanie A. G. (1) następujących składników jej majątku osobistego:

1.  obrączki ślubnej,

2.  pierścionka zaręczynowego,

3.  jednej bombki choinkowej;

VII.  zasądził od A. G. (2) na rzecz A. G. (1) tytułem dopłaty do jej udziału w majątku wspólnym kwotę 1.134 złote wraz
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty;

VIII.  zasądził od A. G. (2) na rzecz A. G. (1) kwotę 16.507,73 złotych tytułem rozliczenia spłaconych przez wnioskodawczynię
z jego majątku osobistego zobowiązań powstałych w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty;

IX.  oddalił w pozostałym zakresie roszczenie A. G. (1) o rozliczenie spłaconych przez wnioskodawczynię z jej majątku osobistego zobowiązań powstałych w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej;

X.  zasądził od A. G. (1) na rzecz A. G. (2) kwotę 30.189,86 złotych tytułem rozliczenia spłaconego przez uczestnika postępowania z jego majątku osobistego zobowiązania powstałego w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej z odsetkami ustawowymi od dnia 29 stycznia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty;

XI.  oddalił w pozostałym zakresie roszczenie A. G. (2) o rozliczenia spłaconego przez uczestnika postępowania z jego majątku osobistego zobowiązania powstałego w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej;

XII.  przyznał adwokat R. C. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 4.428 złotych, w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną wnioskodawczyni z urzędu;

XIII.  zasądzić od A. G. (1) na rzecz A. G. (2) kwotę 2.417 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;

XIV.  nakazał pobrać od A. G. (1) na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Zgierzu ze spłaty zasądzonej w punkcie VII. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu części kosztów sądowych;

XV.  nakazał pobrać od A. G. (2) na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 500 złotych tytułem zwrotu części kosztów sądowych;

XVI.  nie obciążył uczestników postępowania obowiązkiem zwrotu kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnik postępowania.

Wnioskodawczyni w swej apelacji zaskarżyła powyższe postanowienie w części, tj. w zakresie pkt. IX w związku z zarzutami zgłoszonymi wobec rozstrzygnięć zamieszczonych w pkt. IV, VIII, oraz co do punktów XIII i XIV.

Zaskarżonemu postanowieniu wnioskodawczyni zarzuciła:

1.  obrazę art. 45 § 1 k.r.io. w związku z art. 207 k.c., art. 618 k.p.c. i art. 5 k.c. polegającą na tym, że pomimo prawidłowego ustalenia w pkt. IV postanowienia, że A. G. (1) spłaciła ze swego majątku osobistego zobowiązania powstałe w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej w łącznej kwocie 38598,61 zł to tytułem rozliczenia spłaconych przez wnioskodawczynię z jej majątku osobistego zobowiązań zobowiązano uczestnika postępowania A. G. (2) do zapłaty kwoty 16 507,73 zł pomimo tego, że ½ nakładu ustalonego w pkt. IV to kwota 19299,30 zł, a wobec uwzględnienia całej kwoty zgłoszonych nakładów, która stanowi 45 313,92 zł, to ½ część nakładów stanowi kwotę 22 656,96 zł;

2.  obrazę art. 684 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c., który stanowi, że skład i wartość majątku wspólnego małżonków obowiązany jest ustalić sąd z urzędu, podczas gdy Sąd sprzecznie z w/w wytycznymi przyjął, że jest związany stanowiskiem wyrażonym przez wnioskodawczynię we wniosku zgłoszonym w dniu 15 marca 2015 r. wyrażającym się w żądaniu: „zasądzenia na rzecz wnioskodawczymi kwoty 30.000 złotych z ustawowymi odsetkami od daty wydania orzeczenia w tej kwestii tytułem spłaty wartości pozostawionego jak wyżej wyposażenia i ruchomości”, podczas gdy postępowanie w sprawie trwało blisko 7 lat i w tym czasie tj. po dacie przedstawienia w/w stanowiska wnioskodawczym dokonywała dalszych spłat zobowiązań powstałych w czasie trwania ustawowej wspólności małżeńskiej;

3.  obrazę art. 233 § 1 k.p.c. polegającą na braku dokonania przez Sąd Rejonowy wszechstronnego rozważenia zebranego w niniejszym procesie materiału dowodowego oraz na błędnej ocenie dowodów, przejawiającej się brakiem przestrzegania zasad logicznego rozumowania i zasad doświadczenia życiowego w wyciąganiu wniosków, czego konsekwencją było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i wadliwej oceny dowodów, poprzez przyjęcie, że nie zasługuje na uwzględnienie w rozliczeniu nakładów dokonanych przez wnioskodawczynię z majątku osobistego na majątek wspólny należności wyegzekwowane od wnioskodawczyni w sprawie Km 2790/09 przez komornika M. K. na podstawie nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Zgierzu w sprawie VI Nc 1808/09 w wniosku S- (...), w której wyegzekwowano od wnioskodawczyni łącznie 6.715,31 złotych, w tym dla wierzyciela 5.708,32 złotych, a reszta to koszty postępowania egzekucyjnego dlatego, że uczestnik kwestionował to żądanie, podczas gdy - co wynika wprost z uzasadnienie Sądu - uczestnik kwestionował każde ze zgłoszonych do rozliczenia spłaconych przez wnioskodawczynię zobowiązań wskazując jako podstawę swojego stanowiska to, że o istnieniu spłacanego zobowiązania nie wiedział, co dotyczy również spłaty dokonanego zobowiązania w sprawie, w której oboje uczestnicy zostali skazani;

4.  obrazę przepisów postępowania, tj. art. 102 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 520 k.p.c. przez ich zastosowanie w sytuacji braku podstaw faktycznych i prawnych;

5.  obrazę art. 102 k.p.c. polegająca na obciążeniu wnioskodawczyni częścią kosztów postępowania sądowego w kwocie 500 zł podczas gdy sytuacja życiowa i materialna wnioskodawczyni nie pozwala na obciążenie jej kosztami postępowania sądowego, a nadto z tego względu, iż na skutek okoliczności niezależnych od wnioskodawczyni postępowanie w sprawie było szczególnie długotrwałe, na co złożyły się obiektywne utrudnienia w orzekaniu ( postępowanie przed I instancją trwało ~7 lat przeszkody wywołane C.-19) wnioskodawczyni została obciążona ustawowymi odsetkami łącznie za okres 7 lat.

W konkluzji wnioskodawczyni wniosła:

1.  merytorycznie:

a.  o zmianę postanowienia w pkt. IV i ustalenie, że A. G. (1) spłaciła ze swego majątku osobistego zobowiązania powstałe w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej:

i.  w wysokości 3.947,16 (trzy tysiące dziewięćset czterdzieści siedem 16/100) złotych,

ii.  w wysokości 31.889,43 (trzydzieści jeden tysięcy osiemset osiemdziesiąt dziewięć) złotych,

(...).  w wysokości 2.762,02 (dwa tysiące siedemset sześćdziesiąt dwa 02/100) złote;

iv.  w wysokości 6 715,31 (sześć tysięcy siedemset piętnaście 31/100) złote;

b.  o zmianę postanowienia w pkt. VIII w ten sposób, że w miejsce kwoty 16 507,73 zł winna być zasądzona kwota 22 656,96 zł pozostawiając dalszą treść rozstrzygnięcia bez zmian,

c.  o zmianę postanowienia zawartego w pkt. XIII przez nie obciążanie wnioskodawczym kosztami z tytułu zwrotu kosztów postępowania w kwocie 2 417 zł,

d.  o zmianę postanowienia zawartego w pkt. XIV przez zwolnienie A. G. (1) od obowiązku zwrotu na rzecz Skarbu Państwa-Kasa Sądu Rejonowego w Zgierzu kwoty 500,- zł tytułem zwrotu części kosztów sądowych,

e.  zwolnienie wnioskodawczym od obowiązku poniesienia opłaty sądowej od apelacji w całości,

f.  zasądzenie ze Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika wnioskodawczyni kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu w II instancji, które nie zostały w żadnej części opłacone.

2.  Dowodowo o zaliczenie w poczet materiału dowodowego:

a.  kserokopii kart akt komorniczych w sprawie KM 2790/09 na okoliczność treści uzasadnienia powództwa nakazowego w sprawie VI Nc 1808/09 Sądu Rejonowego w Zgierzu, wydanego nakazu zapłaty z dnia 08.09.2009 r. oraz karty rozliczeniowej przyjętych od wnioskodawczyni środków pieniężnych przeznaczonych na spłatę zobowiązań w łącznej kwocie 6 715,31zł,

b.  dowodu przelewu kwoty 10 000,- zł na rachunek uczestnika postępowania wraz z oświadczeniem wnioskodawczym z dnia 06.04.2022 r.

Z kolei uczestnik postępowania A. G. (2), zaskarżył postanowienie w części tj. co do:

I.  punktu IV podpunkt 2 w zakresie ustalenia, że zobowiązanie w wysokości 31.889,43 zł stanowi zobowiązanie powstałe w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej;

II.  punktu VIII ponad kwotę 1.381,01 zł (co do kwoty 15.126,72 zł wynikającej z rozliczenia punktu IV podpunkt 2);

III.  punktu XI (w zakresie oddalonego roszczenia - odsetek za opóźnienie od dat wskazanych w pozwie sygn. akt II C 1578/14 potem I C 2125/15 do dnia 28 stycznia 2015 r.).

Uczestnik zarzucił rozstrzygnięciu:

I.  naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c. polegające na niedopełnieniu przez Sąd I instancji obowiązku pełnego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 686 k.p.c. w związku z art. 567 § 3 k.p.c., co przejawia się w błędnym stwierdzeniu Sądu I Instancji (str. 58 uzasadnienia), że A. G. (2) był świadomy istnienia długu wynikającego z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Lublinie z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt XVI Nc-e 505339/10, (egzekwowanego w postępowaniu Km 594/12 przez M. K.) a w konsekwencji uznaniu, iż zobowiązanie to podlega rozliczeniu pomiędzy byłymi małżonki, podczas gdy brak jest podstaw aby uznać, że A. G. (2) był świadomy istnienia zobowiązania, a nadto wnioskodawczym nie zawiadomiła byłego męża o wydaniu nakazu zapłaty i wobec faktu, iż nie był stroną postępowania nie miał wpływu na możliwość zaskarżenia nakazu;

II.  naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c. polegające na niedopełnieniu przez Sąd I instancji obowiązku pełnego, rzetelnego i wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 481 § 1 kc, co przejawiało się w błędnym stwierdzeniu Sądu I Instancji (str. 59 uzasadnienia), że A. G. (2) żądał odsetek od pełnych zapłaconych kwot w poszczególnych miesiącach podczas, gdy żądał zwrotu ich połowy, a nadto uznaniu iż A. G. (1) nie była wzywana do zapłaty należności przed wytoczeniem powództwa i wobec tego oddaleniu roszczenia o zapłatę odsetek od dat zapłaty kwot wskazanych w pozwie do dnia doręczenia pozwu A. G. (1), podczas gdy A. G. (1) miałą pełna świadomość pozostawania w opóźnieniu.

W konkluzji uczestnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez:

I.  w pkt. IV podpunkt 2 - pominięcie zobowiązania na kwotę 31.889,43 zł z uwagi na fakt, iż zobowiązanie nie było wspólnym długiem małżonków;

II.  w pkt. VIII oddalenie roszczenia A. G. (1) ponad kwotę 1.381,01 zł. tj. co do kwoty co do kwoty 15.126,72 zł wynikającej z rozliczenia punktu IV podpunkt 2;

III.  w pkt. XI zasądzenie odsetek za opóźnienie od dat wskazanych w pozwie w sprawie sygn. akt II C 1578/14 (potem I C 2125/15) do dnia 28 stycznia 2015 r.

oraz zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów
w postępowaniu apelacyjnym w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Wnioskodawczyni w odpowiedzi na apelację uczestnika postępowania wniosła o jej oddalenie w całości oraz obciążenie uczestnika kosztami postępowania za II instancję w całości, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego w całości wg norm przepisanych. W przypadku braku podstaw do obciążenia uczestnika kosztami jak w pkt. 2 - przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego z tytułu działania z urzędu przed sądem II instancji w charakterze pełnomocnika ustanowionego z urzędu w wysokości 150% stawki podstawowej, które nie zostały uiszczone przez wnioskodawczynię w żadnym zakresie - od Skarbu Państwa-Kasa Sądu Rejonowego w Zgierzu.

Uczestnik postepowania w odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wnosił o jej oddalenie w całości i zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Obie apelacje okazały się bezzasadne.

W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji w sposób prawidłowy zebrał w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny. W sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący wskazał tok rozumowania, którym kierował się, wydając zaskarżone orzeczenie, umożliwiając tym samym kontrolę jego prawidłowości, tak stronom postępowania, jak i obecnie Sądowi II instancji przez pryzmat wszystkich wyartykułowanych w apelacjach stron zarzutów.

Przystępując do analizy zarzutów apelacji wnioskodawczyni, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. W doktrynie i judykaturze panuje zgoda co do tego, że z uwagi na przyznaną sądowi swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że – co do zasady – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).

Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).

Zdaniem Sądu Okręgowego analiza dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. Wyprowadzone bowiem na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wnioski w zakresie ustaleń faktycznych nie naruszają zasad logiki. Zarzut skarżącej ma charakter jedynie polemiczny i stanowi próbę forsowania korzystnej dla siebie wersji wydarzeń. Wnioskodawczyni naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. upatrywała w uznaniu przez Sąd Rejonowy, że nie wykazała źródeł zobowiązania wyegzekwowanego od niej w sprawie Km 2790/09 przez komornika M. K. (na podstawie nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Zgierzu w sprawie VI Nc 1808/09) oraz celu jego zaciągnięcia, co skutkowało nieuwzględnieniem jej żądania uwzględnienia tejże należności przy rozliczeniu nakładów dokonanych przez wnioskodawczynię z majątku osobistego na majątek wspólny stron w okresie pozostawania przez nich we wspólności majątkowej małżeńskiej.

Wskazać należy, że to na wnioskodawczyni spoczywał ciężar dowodu w powyższym zakresie. Wnioskodawczyni twierdziła, że uczestnik wiedział o wszystkich jej zobowiązaniach, jednak w toku postępowania uczestnik kwestionował żądanie wnioskodawczyni. Jednocześnie wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 26 stycznia 2021 roku przyznała, że nie wie konkretnie, co to za kredyt, wyraziła jedynie przypuszczenie, że został zaciągnięty „na życie”, na bieżące potrzeby. Uczestnik postępowania natomiast zeznał, że nie kojarzy, co to za zobowiązanie. Sąd Rejonowy nie mógł więc ustalić źródła tego zobowiązania, a zwłaszcza, czy faktycznie zostało zaciągnięte na potrzeby rodziny. Wobec powyższego, słusznie uznał Sąd I instancji, że wnioskodawczyni nie sprostała w tym zakresie ciężarowi dowodu i nie wykazała źródeł oraz celu zaciągnięcia przedmiotowego zobowiązania.

Wbrew twierdzeniom apelacji, przyczyną nieuwzględnienia żądania wnioskodawczyni w tym zakresie, było nie tylko to, że uczestnik postępowania kwestionował przedmiotowe roszczenie, lecz również fakt, iż wnioskodawczym nie udowodniła, że było to zobowiązanie zaciągnięte na potrzeby rodziny, a także fakt, iż nie została złożona umowa będąca źródłem zobowiązania wobec czego nie sposób było ustalić na jaki cel zaciągnięte było zobowiązanie.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również kolejny spośród zarzutów prawa procesowego, a wiec art. 684 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c.. Jak ustalił Sąd Rejonowy w dniu 22 kwietnia 2021 roku zakończyło się postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 594/12 prowadzonej przez komornika M. K. na podstawie nakazu zapłaty w epu VI Nc-e (...) przeciwko A. G. (1) wobec wyegzekwowania łącznie 31.889,43 złotych, w tym 25.932,38 złote na rzecz wierzyciela (w tym odsetki 11.458,99 złotych) i 5.957,05 złotych kosztów postępowania. Kolejno po zakończonym postępowaniu komorniczym wnioskodawczyni złożyła wniosek o rozliczenie zapłaconego zobowiązania. Z kolei na rozprawie w dniu 1 czerwca 2021 roku wnioskodawczyni zgłosiła do rozliczenia kwotę 30.253,43 złote (25.332,38 złote tytułem kwoty dla wierzyciela i 4.921,05 złotych tytułem kosztów egzekucji) tytułem należności wyegzekwowanej w sprawie Km 594/12 i wniosła o zasądzenie na jej rzecz od uczestnika połowy w/w kwoty. Połowa kwoty 30.253,43 zł to 15.126,72 zł.

Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji prawidłowo przyjął do rozliczenia zgłoszoną kwotę 15.126, 72 zł. Nie ulega wątpliwości, iż Sąd nie może orzekać ponad żądanie, które obejmuje kwoty z tytułu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, a zwłaszcza w sytuacji zgłoszenia wniosku przez zawodowego pełnomocnika. Taka też kwota 15.126,72 zł została zaskarżona przez uczestnika w apelacji. Co do zasady uczestnikowi należała się od wnioskodawczyni połowa z kwoty 64.326,90 złotych, tj. 32.163,46 złote, ale Sąd nie mógł wyjść ponad żądanie, które wynosiło 30.189,86 złotych. Na marginesie należy dodać, że kwota ta uwzględnia już żądanie wnioskodawczyni zwrotu przez uczestnika połowy kwoty, którą od niej wyegzekwowano w sprawie Km 1889/07.

Natomiast odnosząc się do zarzutu iż postępowanie toczyło się 7 lat, podnieść należy rozprawa była wielokrotnie odraczana na wniosek wnioskodawczyni (łącznie wyznaczono 24 posiedzenia), jak również z uwagi na obszerne postępowanie dowodowe przeprowadzane z inicjatywy dowodowej wnioskodawczyni.

Na aprobatę nie zasługiwał zarzut prawa materialnego, tj. art. 45 § 1 k.r.io. w związku z art. 207 k.c., art. 618 k.p.c. i art. 5 k.c. Niespornym jest, że Sąd I instancji dokonał prawidłowego ustalenia w pkt. IV postanowienia, że A. G. (1) spłaciła ze swego majątku osobistego zobowiązania powstałe w okresie pozostawania przez uczestników postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej w łącznej kwocie 38 598,61 zł, na którą składały się zobowiązania w kwocie: 3.947,16 złotych, 31.889,43 złotych oraz 2.762,02 złote.

Sąd I instancji w uzasadnieniu w szczegółowy sposób przedstawił sposób rozliczenia zobowiązań pomiędzy byłymi małżonkami. Bezspornym jest, że wnioskodawczyni A. G. (1) spłaciła należność w wysokości 3.947,16 złotych z tytułu należności wyegzekwowanej od wnioskodawczyni w sprawie Km 1889/07. Przy czym, dochodziła ona rozliczenia jedynie z kwoty 3.397,55 złotych, która została przekazana wierzycielowi. Nie żądała zaś rozliczenia się z nią przez uczestnika z tego, co po wyegzekwowaniu od niej przeznaczone zostało na pokrycie kosztów egzekucyjnych, tj. 549,61 złotych. Zatem wnioskodawczyni należała się od uczestnika połowa z kwoty 3.947,16 złotych, ale żądała tylko połowę z 3.397,55 złotych czyli 1.698,78 złotych. Natomiast uczestnik w swym roszczeniu uwzględnił także kwotę wyegzekwowaną od wnioskodawczyni, a przeznaczoną na koszty egzekucyjne, co było to dla niej bardziej korzystne. Różnica pomiędzy należną uczestnikowi kwotą 32.163,46 złote, a kwotą żądaną przez niego 30.189,86 złotych, to 1.973,60 złote, a zatem tyle, ile po podziale całej wyegzekwowanej od wnioskodawczyni kwoty 3.947,16 złotych należałoby się od uczestnika dla wnioskodawczyni.

Oczywistym jest, że wnioskodawczyni dokonała spłaty kwoty 3.947,16 zł. Jednakże uczestnik w złożonym przez siebie pozwie pomniejszył dochodzone przez siebie roszczenie o tę właśnie kwotę i dochodził regresu na swoją rzecz uwzględniając wpłatę byłej żony. Uczestnik dochodził regresu od żony dopiero po spełnieniu swojego świadczenia czyli po spłacie 1/2 zobowiązania. Uczestnik dochodził od byłej żony roszczenia z tytułu zwrotu dokonanych wpłat od dnia 27.10.2010 r. ponieważ do tego czasu od dnia wszczęcia egzekucji spłacał dług „ze swojego udziału”.

Z uwagi na powyższe 1/2 wpłaconej przez A. G. (1) kwoty (3.947,16 zł) nie została zasądzona od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni i w konsekwencji tytułem rozliczenia spłaconych przez wnioskodawczynię z jej majątku osobistego zobowiązań zobowiązano uczestnika postępowania A. G. (2) do zapłaty kwoty 16 507,73 zł pomimo tego, że 1/2 nakładu ustalonego w pkt. IV to kwota 19 299,30 zł, co jest w pełni prawidłowe i uzasadnione.

Również rozstrzygnięcie o kosztach procesu uznać należało za prawidłowe.

Niezasadnie zarzuca wnioskodawczyni obrazę przepisów postępowania, tj. art. 102 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 520 k.p.c. Sąd I instancji słusznie zasądził od A. G. (1) na rzecz A. G. (2) kwotę 2.417 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 2.400 złotych tytułem wynagrodzenia jego pełnomocnika i 17 złotych opłaty skarbowej. Zasadność obciążenia wnioskodawczyni kosztami zastępstwa adwokackiego na rzecz uczestnika, wynikała bowiem przede wszystkim z jej przegranej w procesie o zapłatę, ale także, w sprawie o podział majątku nie uwzględniono jej żądania o ustalenie nierównych udziałów, zaś jej stanowisko w zakresie wartości ruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego było bardzo przeszacowane.

Orzeczeniu Sądu I instancji nie można również zarzucić naruszenia art. 102 k.p.c. polegającego na obciążeniu wnioskodawczyni częścią kosztów postępowania sądowego w kwocie 500 zł. Przepis art. 102 k.p.c. zgodnie, z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu, stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 98 k.p.c. reguły odpowiedzialności za wynik procesu i powinien być stosowany jedynie w szczególnych przypadkach. Sąd Rejonowy miał rację wskazując, iż w niniejszej sprawie szczególnie uzasadniony przypadek, który uzasadniałby odstąpienie od obciążenia uczestników obowiązkiem zwrotu choćby części nieuiszczonych kosztów nie występuje. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych wynika, iż sama trudna sytuacja materialna strony przegrywającej nie uzasadnia jeszcze stosowania przepisu art. 102 k.p.c. Trudna sytuacja materialna strony może stanowić podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. jedynie wówczas, gdy jest połączona z innymi szczególnymi okolicznościami dotyczącymi np. charakteru sprawy. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż w niniejszej sprawie brak jest innych okoliczności o szczególnym charakterze uzasadniających poza samą sytuacją materialną wnioskodawczyni stosowanie art. 102 k.p.c. Również przypadający na czas trwania postępowania okres pandemii C.-19 nie może być uznany za przypadek szczególny w rozumieniu art. 102 k.p.c. Wówczas bowiem strony wszystkich postepowań jakie toczyły się w czasie pandemii musiałyby być zwalniane od kosztów sadowych. Na uwagę zasługuje fakt, że Sąd I instancji obciążył uczestników postępowania obowiązkiem zwrotu jedynie części kosztów sądowych poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Zgierzu, tj. wnioskodawczynię kwotą 500 złotych i uczestnika kwotą 500 złotych. Sąd nie obciążył uczestników postępowania pozostałymi kosztami sądowymi z uwagi na ich aktualną sytuację majątkową i rodzinną. Zwrócić należało uwagę, iż dowody z opinii biegłych, które głownie wygenerowały te koszty, były dopuszczane na wniosek obojga uczestników, bądź były skutkiem ich sprzecznych stanowisk.

Nieuzasadniona okazała się również apelacja uczestnika.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 686 k.p.c. w związku z art. 567 § 3 k.p.c., przejawiający się zdaniem uczestnika, w rzekomo błędnym stwierdzeniu Sądu I instancji, że A. G. (2) był świadomy istnienia długu wynikającego z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Lublinie z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt XVI Nc-e 505339/10. Powyższe twierdzenie podnoszone było przez uczestnika już w postepowaniu I – instancyjnym i zostało trafnie ocenione przez Sąd Rejonowy, który szeroko odniósł się do tego zagadnienia w treści skarżonego orzeczenia. Nie powielając całości argumentacji Sadu meriti, wskazać jedynie należy, że dług ten dotyczył debetu na rachunku bankowym wnioskodawczyni. Skoro zatem w kwietniu 2000 roku wspólnie i w porozumieniu spowodowali niedopuszczalny debet na innych rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym wnioskodawczyni, za co później zostali prawomocnie skazani, to nie sposób było przyjąć, aby uczestnik nie wiedział o analogicznym procederze z czerwca 2000 roku. Poza tym obie strony zgodnie twierdziły, że do zrobienia debetu zmusiła ich ówczesna sytuacji finansowa.

Za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 481 § 1 k.c. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiocie rozliczenia żądania odsetek z tytułu nakazu sygn. VI Nc 81/07 Sądu Rejonowego w Zgierzu jest prawidłowe. Sąd meriti nie mógł uwzględnić w całości żądania zasądzenia odsetek za opóźnienie jak w pozwie w sprawie II C 1578/14 (I C 2125/15),bowiem uczestnik A. G. (2) nie wykazał, by przed wytoczeniem powództwa wzywał wnioskodawczynię do zwrotu spornej należności. Ponadto uczestnik żądał odsetek od pełnych kwot zapłaconych w poszczególnych miesiącach, podczas gdy żądał zwrotu ich połowy. Tak sformułowane żądanie wprost wynika ze stanowiska uczestnika.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, uznając obie apelacje za bezzasadne, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji (punkt pierwszy).

Sąd Okręgowy w punkcie drugim postanowił na podstawie art. 100 k.p.c. znieść wzajemnie koszty postępowania apelacyjnego między stronami.

W punkcie trzecim Sąd przyznał z apelacji obu stron na rzecz adwokat R. C. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną wnioskodawczyni z urzędu w postępowaniu apelacyjnym na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 1651 ze zm.) i na podstawie § 4 ust.2 w zw. § 8 pkt. 5 i § 16 pkt 1 ust 1. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2631).