Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w Łęczycy:

1.  zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki M. P. kwotę 9.384 z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 października 2016 roku do dnia zapłaty;

2.  podwyższył rentę na zwiększone potrzeby powódki przyznaną od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi dnia z dnia 5 listopada 2013 roku, sygn. akt I C 1044/10 z kwoty 1.000 złotych do kwoty 2.626 płatną miesięcznie w terminie do 10-ego każdego następującego po sobie miesiąca od dnia:

a)  1 sierpnia 2016 roku i na przyszłość wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat w przyszłości, co do kwoty 1.782 złote;

b)  16 lipca 2021 roku i na przyszłość wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat w przyszłości, co do kwoty 844 złote;

3.  zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 7.463 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

4.  nakazał zwrócić powódce ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łęczycy kwotę 1.000 złotych tytułem zwrotu niewykorzystanej zaliczki uiszczonej w dniu 9 września 2020 roku, poz. 500064750487;

5.  obciążył i nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Łęczycy kwotę 9.123,18 tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych.

Apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w zakresie punktów 1., 2., 3. i 5. wywiodła strona pozwana.

Skarżący zarzucił wyrokowi:

I. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie:

1) art. 365 § 1 k.p.c. poprzez całkowite pominięcie ustaleń odnośnie stanu zdrowia, skutków zdarzenia dla powódki i zwiększonych potrzeb zawartych w wyroku z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w Łodzi, sygn. akt I C 1044/10, podczas, gdy tylko pogorszenie stanu zdrowia powódki i zwiększenie potrzeb w stosunku do stanu wówczas ustalonego mogło być podstawą orzekania w sprawie niniejszej;

2) art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez dowolne ustalenie, że stan powódki uległ pogorszeniu, podczas, gdy biegli, którzy odnosili się do stanu istniejącego na chwilę poprzedniego wyrokowania wskazywali, że do zmiany in minus nie doszło;

3) art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez wadliwe uznanie opinii biegłego M. S. za wiarygodną, podczas, gdy biegły wprost wskazał, że nie orzeka czy potrzeby powódki uległy zwiększeniu, co czyni opinię całkowicie nieprzydatną dla dokonania ustaleń faktycznych w sprawie;

4) art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodu z opinii biegłego okulisty, neurochirurga M. S. oraz neurochirurga L. Polisa i wadliwe ustalenie, że powódka wymaga opieki osób trzecich w wymiarze 2 godzin dziennie, podczas, gdy okulista stwierdzając dwojenie u powódki jednoznacznie wskazała, że powódka nie wymaga opieki osób trzecich, podobnie stwierdził neurochirurg L. P., wskazując jedynie na wsparcie i pomoc a nie opiekę i rozróżniając te pojęcia w opinii uzupełniającej, a nadto konieczność pomocy wynika z chorób oczu (dwojenia i jednooczności) istniejących u powódki w dacie poprzedniego orzekania o rencie, a zatem skoro stan zdrowia powódki w tym zakresie się nie zmienił i uprzednio nie wymagała ona opieki tudzież pomocy, to nie sposób uznać, że wymaga jej obecnie;

5) art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodu z opinii biegłych ortopedów (M. S. i M. G.) oraz rehabilitanta i wadliwe ustalenie, że powódka w związku ze zdarzeniem uczęszczać musi na basen, masaże i rehabilitację, podczas, gdy z opinii biegłych jednoznacznie wynika, że dolegliwości kręgosłupa wynikają nie ze zdarzenia a z choroby samoistnej, a nadto stan zdrowia powódki nie uległ zmianie od czasu wydania poprzedniego wyroku;

II. obrazę prawa materialnego:

1) art. 907 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię wyrażającą się nie odniesieniem aktualnych potrzeb powódki do stanu wyrokowania przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie I C 1044/10, a w konsekwencji brak zbadania czy doszło do „zmiany stosunków” i ewentualnego zakresu tej zmiany i oparcie orzeczenia jedynie o obecny stan zdrowia powódki;

2) art. 907 § 2 k.c. w związku z art. 444 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wskutek zdarzenia uległy zwiększeniu potrzeby powódki i wynoszą od 1 sierpnia 2015 roku kwotę 1.782 złote miesięcznie, a następnie 2.626 złotych miesięcznie, podczas, gdy w stosunku do stanu istniejącego na chwilę wyrokowania w sprawie I C 1044/10 stan powódki nie uległ pogorszeniu i nie zwiększyły się jej potrzeby, gdyż te stwierdzone w niniejszym postępowaniu istniały już uprzednio (w szczególności dwojenie czy też ewentualne kwestie związane z urazem kręgosłupa – choć są one skutkiem, jak wynika z opinii, choroby samoistnej);

3) art. 907 § 2 k.c. w związku z art. 444 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie dla potrzeb ustalenia renty w zakresie kosztów opieki osób trzecich stawek wynikających z uchwały Rady Gminy Ś. i w konsekwencji przyjęcie znacznie większej stawki za godzinę aniżeli ustalono w poprzednim wyroku (przy czym wzrost ten nie jest niczym uzasadniony, podobnie jak zmiana sposobu ustalenia stawki w stosunku do poprzedniego wyrokowania);

4) art. 444 § 2 k.c. poprzez błędne uznanie, że pozwany obowiązany jest pokryć całość potrzeb powódki związanych z dolegliwościami kręgosłupa (masaże, basen, rehabilitacja), podczas, gdy biegli ortopedzi i rehabilitant stwierdzili brak związku przyczynowego, a biegły L. P. stwierdził, że wypadek mógł jedynie nasilić występujące wcześniej zmiany, jednakże niewątpliwie u powódki zachodziły zmiany zwyrodnieniowe – a zatem brak jest podstaw aby całość kosztów w tym zakresie obciążała pozwanego skoro przyczyną jest przede wszystkim (lub też wyłącznie) choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa;

5) art. 444 § 2 k.c. poprzez błędne uznanie, że powódka wymaga opieki osób trzecich w wymiarze 2 godzin dziennie, podczas, gdy z opinii biegłych (okulisty, ortopedy, rehabilitanta) nie wynika aby powódka wymagała jakiejkolwiek opieki, a biegli neurochirurdzy wskazywali jedynie na „wsparcie” i „pomoc” (przy czym jako przyczynę konieczności pomocy wskazywano dwojenie i jednooczność – a zatem schorzenia istniejące już w dacie poprzedniego orzekania o rencie i stan zdrowia powódki w tym zakresie nie uległ zmianie), a zatem nie zachodzi konieczność opieki nad powódką uzasadniająca przyznanie czy też zwiększenie jej renty.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

1) zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu za I instancję, według norm przepisanych;

2) zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Przechodząc do oceny zarzutów apelacji, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne.

Za bezzasadne należy uznać zarzuty apelacji kierowane przez skarżącego wobec poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, w szczególności zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.. Należy przy tym zaznaczyć, że podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy odnoszą się wyłącznie do kwestii związanych z treścią opinii biegłych wydanych w niniejszej sprawie i oceną tej treści przez Sąd Rejonowy.

Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny mocy dowodowej opinii sporządzonych przez biegłych w toku niniejszego postępowania.

Przypomnieć przy tym należy, że dowód z opinii biegłego podlega ocenie sądu przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego materiału wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Sama opinia nie może być źródłem materiału faktycznego sprawy, ani stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłych. Opinia biegłego podlega, jak inne dowody, ocenie według art. 233 § 1 k.p.c., lecz co odróżnia ją pod tym względem, to szczególne dla tego dowodu kryteria oceny, które stanowią: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, a także zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, nr 4, poz. 64). Nie sposób więc, jak czyni to skarżący, stawiać opiniom sporządzonym w toku postępowania zarzutu niewiarygodności. Specyfika oceny tego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez sąd, który nie posiada wiadomości specjalnych, w istocie tylko w zakresie zgodności z zasadami logicznego myślenia i wiedzy powszechnej. Nadaje to pierwszorzędne znaczenie, przy tej ocenie, kryterium poziomu wiedzy biegłego. Gdy więc sąd zleca biegłemu wydanie opinii musi mieć na względzie to, czy dysponuje on wiadomościami specjalnymi niezbędnymi dla stwierdzenia okoliczności mających istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy. Wiadomości specjalne mogą wynikać zarówno z przygotowania teoretycznego, jak i wykonywanej w danej dziedzinie pracy i nabytych stąd umiejętności oceny występujących tam zagadnień. Nie przesądza jednak kwalifikacji na biegłego sam fakt, że dana osoba pracuje lub pracowała na określonym stanowisku, lecz decydują o nich posiadane wiadomości i praktyczne doświadczenie w danej dziedzinie. Biegli którzy wydali opinie w toku niniejszego postępowania posiadają konieczny dla wydania miarodajnych opinii w sprawie zakres wiadomości specjalnych. Wywód i wnioski ich opinii są logiczne, stanowcze i zgodne z zasadami wiedzy powszechnej. W swoich opiniach biegli odpowiedzieli na wszystkie pytania postawione w tezach dowodowych zakreślonych postanowieniami Sądu Rejonowego.

Sąd Rejonowy ocenił wnioski wynikające z opinii biegłych w sposób prawidłowy. W realiach sprawy Sąd Rejonowy w sposób pogłębiony i uwzględniający całokształt materiału procesowego dokonał oceny spójności logicznej i zgodności z zasadami doświadczenia życiowego wniosków poszczególnych opinii, odnosząc je również do innych, wydanych w sprawie opinii oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Okoliczność, że apelacja kładzie nacisk na inne fragmenty opinii biegłych i inaczej niż Sąd Rejonowy je interpretuje, uznając większą doniosłość tych opinii które są dla jej stanowiska korzystniejsze nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. albowiem uznanie wiarygodności jednej z grup dowodów, czy też odmowa wiarygodności części materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów w sytuacji, gdy ocena ta została dokonana zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Sąd Rejonowy w sposób precyzyjny, wyczerpujący i logiczny wyjaśnił dlaczego i jakie ustalenia poczynił, nie przekraczając w swoim wywodzie granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przepisem art. 233 § 1 k.p.c.. Nadto należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 2002 roku w sprawie V CKN 1408/00 uznał, że sąd nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, jeżeli przy odmiennych twierdzeniach stron odnośnie przebiegu zdarzeń daje wiarę twierdzeniom jednej strony i w sposób logiczny oraz przekonywujący to uzasadnia. Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie.

W tej sytuacji zarzuty skarżącego dotyczące ustaleń faktycznych poczynionych Sąd Rejonowy muszą być uznane za nieuprawnioną i pozbawioną merytorycznych racji polemikę z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez Sąd Rejonowy.

Idąc dalej, chybionym jest zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c..

Zgodnie z tym przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca odnosi się do "skutku prawnego", który stanowił przedmiot orzekania, i nie oznacza związania sądu i stron ustaleniami i oceną prawną zawartą w uzasadnieniu innego orzeczenia. Moc wiążąca orzeczenia nie rozciąga się również na kwestie prejudycjalne, które sąd przesądził, dążąc do rozstrzygnięcia o żądaniu. Sąd nie jest więc związany z mocy art. 365 § 1 k.p.c. dokonaną w innym postępowaniu oceną istnienia konkretnego stosunku prawnego. Wyrok wiąże bowiem co do przysługiwania konkretnego roszczenia, a nie co do oceny prawnej relacji zachodzącej między stronami, z której to roszczenie miałoby wynikać (post. SN z 8.3.2023 r., I CSK 3100/22, L.).

Przewidziane w art. 365 k.p.c. związanie innych sądów prawomocnym orzeczeniem dotyczy tylko samej treści sentencji orzeczenia, a nie poglądów prawnych wyrażonych w jego uzasadnieniu (wyr. SN z 13.3.2008 r., III CSK 284/07, L.). Przy czym przedmiotowy zasięg prawomocności materialnej w sensie pozytywnym odnosi się jedynie do samego rozstrzygnięcia, nie zaś do jego motywów i zawartych w nim ustaleń faktycznych (wyr. SN: z 15.11.2007 r., II CSK 347/07, L.; z 5.7.2011 r., I PK 198/10, L.; z 12.5.2011 r., I PK 193/10, L.; z 3.10.2012 r., II CSK 312/12, L.; z 19.10.2012 r., V CSK 485/11, L.).

Wobec powyższego Sąd Rejonowy nie mógł naruszyć powyższego przepisu w sposób wskazany przez skarżącego w zarzucie apelacyjnym.

Przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy nie naruszył również Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 907 § 2 k.c., jeżeli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać korekty jej wysokości. Oznacza to zaś, że powództwo oparte na tym przepisie zmierza do usunięcia prawomocności ustaleń w zakresie wysokości świadczeń lub czasu ich trwania oraz do nowego uregulowania zakresu obowiązku dłużnika z uwagi na zmianę stosunków. Omawiany przepis mówi o „zmianie stosunków” i nie stawia wymogu „istotności”, choć przyjmuje się, ze zmiana taka nie powinna mieć charakteru niewielkiego, symbolicznego. Wyjaśnienie rzeczywistej treści stosunków faktycznych wymaga w zasadzie ich porównania ze stanem faktycznym, który stanowił podstawę ustalenia poprzedniej wysokości świadczenia.

W wypadku renty zasądzonej na podstawie art. 444 § 2 k.c. nowe okoliczności stanowiące podstawę stwierdzenia zmiany stosunków mogą dotyczyć zarówno sfery osobistej uprawnionego do renty, jak i zjawisk o charakterze obiektywnym, przy czym w każdym wypadku decydujące znaczenie mają ich gospodarcze następstwa. W tym względzie nie ulega także wątpliwości, że sytuacja poszkodowanego powinna być oceniana całościowo, z uwzględnieniem zmian wszystkich kryteriów ustalania wysokości renty.

W piśmiennictwie i orzecznictwie (por. m.in. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1993 r., III CZP 142/93, OSNC 1994, nr 4, poz. 82 i z dnia 20 kwietnia 1994 r., III CZP 58/94, OSNC 1994, nr 11, poz. 207 oraz wyrok z dnia 9 stycznia 2009 r., I CNP 94/08) przyjmuje się, że zmianę wysokości renty na podstawie art. 907 § 2 k.c. może uzasadniać istotny spadek siły nabywczej pieniądza, w wyniku którego zwiększa się negatywny skutek gospodarczy zdarzenia wywołującego szkodę.

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że błędnym jest lansowany przez skarżącego pogląd jakoby zmiana wysokości należnej powódce renty mogłaby wynikać jedynie z pogorszenia jej stanu zdrowia względem ustalonego w sprawie pierwotnej.

Prawidłowo w realiach przedmiotowej sprawy Sąd Rejonowy uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające podwyższenie wysokości należnej powódce renty. Po pierwsze bowiem, wbrew twierdzeniom skarżącego doszło do udowodnienia, że od momentu orzekania o wysokości renty stan zdrowia powódki pogorszył się, co generuje zwiększenie potrzeb powódki. Pogorszenie to przejawia się w nasileniu dolegliwości bólowych kręgosłupa, pojawieniu się konieczności pomocy osób trzecich głównie z uwagi na uszczerbek okulistyczny w zdrowiu powódki. Zwiększenie potrzeb polega również na konieczności leczenia zachowawczego kręgosłupa powódki i związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów szeroko rozumianej rehabilitacji (masaże, basen). Okoliczności te i ich związek przyczynowy z wypadkiem za jaki odpowiada pozwany wynika wprost z treści opinii biegłych S., polisa oraz Ż. – B.).

Po drugie, podwyższenie wysokości należnej powódce renty uzasadnione jest również istotną zmianą siły nabywczej pieniądza, jaka miała miejsce pomiędzy rokiem 2013 (pierwotne orzekanie o rencie), a chwilą orzekania w niniejszej sprawie. Należy bowiem przypomnieć, że średnie miesięczne wynagrodzenie bez wypłat z zysku w miesiącu grudniu roku 2013 wynosiło 4.217 złotych, zaś obecnie wynosi 8.408 złotych, co wskazuje na około 100 procentową zmianę siły nabywczej pieniądza w tym okresie.

Prawidłowo również, korzystając z przepisu art. 322 k.p.c. Sąd Rejonowy ustalił zmodyfikowaną wysokość renty należnej powódce. Przypomnieć bowiem należy, że w przypadku obliczania renty z tytułu zwiększonych potrzeb sąd nie jest zobowiązany do drobiazgowej dokładności; w tym zakresie powinien się kierować wskazaniami z art. 322 k.p.c..

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący wskazał na czym polega zmiana stosunków w niniejszej sprawie polegająca na zwiększeniu potrzeb powódki oraz zmianie siły nabywczej pieniądza. Uzasadnił też wysokość przyznanego powódce świadczenia. Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własny wywód Sądu Rejonowego. Nie ma więc potrzeby jego ponownego przytaczania.

Zarzuty podnoszone przez skarżącego co do wysokości przyznanej renty są chybione.

Niewątpliwie zostało udowodnione, że powódka wymaga pomocy osób trzecich przez dwie godziny dziennie. Obojętne czy pomoc tę nazwie się opieką czy wsparciem niewątpliwie wymaga ona wyłączenia osoby trzeciej z innych aktywności w tym czasie i poświęcenia tego czasu powódce. Niezależnie więc od użytej terminologii (wsparcie czy opieka), jej udzielenie wymaga takiego samego nakładu pracy osoby trzeciej i poniesienia takich samych kosztów. Nie ma przy tym znaczenia, czy pomocy tej udzielają powódce osoby z kręgu jej najbliższej rodziny czy osoby obce.

Opieka nieprofesjonalna, czyli opieka sprawowana przez najbliższych, poświęcony przez nich czas, nierzadko kosztem pracy zawodowej czy własnego życia, ma realny wymiar ekonomiczny i musi być zrekompensowana.

Niewątpliwie poszkodowany może domagać się zwrotu kosztów opieki nad nim i kosztów rehabilitacji poniesionych przez członków jego najbliższej rodziny i związane z tym koszty stanowią koszty leczenia w rozumieniu art. 444 § 1 k.c..

Również renta przysługuje wtedy, gdy opiekę czy inną pomoc niezbędną poszkodowanemu świadczyli nieodpłatnie członkowie jego rodziny (por. wyrok SN z 8 lutego 2012 r., V CSK 57/11, LEX nr 1147804). Celem renty jest naprawienie szkody, co nie oznacza, że może pokrywać tylko te wydatki, które poszkodowany rzeczywiście poniósł. Dla jej zasądzenia wystarcza bowiem samo istnienie zwiększonych potrzeb, bez względu na to, czy pokrzywdzony poniósł koszt ich pokrycia. Renta z tytułu zwiększonych potrzeb ma na celu pokrycie wydatków związanych z koniecznością uzyskania niezbędnej opieki, a bliscy pokrzywdzonego nie są zobowiązani do sprawowania takiej opieki w celu zmniejszenia zobowiązań odpowiedzialnych za szkodę.

Nie sposób również podzielić zarzutu o niewłaściwym ustaleniu przez Sąd Rejonowy stawki za godzinę opieki.

W ocenie Sądu Okręgowego wyliczenie należnej powódce renty na zwiększone potrzeby w związku z koniecznością zapewnienia jej opieki w oparciu o stawkę ustaloną przez Radę Gminy Ś., nie wydaje się zawyżone w realiach, występujących w ostatnich latach na krajowym rynku pracy. Stawki tej nie można uznać za wygórowaną, mając na uwadze deficyt pracowników na rynku usług opiekuńczych w kraju i wynikający z tego wzrost oczekiwań płacowych. Zdaniem Sądu Okręgowego, linia orzecznicza sądów w myśl której, renta na zwiększone potrzeby wyliczana w oparciu o stawkę godzinową ustalaną przez organy samorządowe dla pracowników MOPS i wykwalifikowanych opiekunów jest wygórowana, zdezaktualizowała się z chwilą zmiany warunków na krajowym rynku usług opiekuńczych, z których największe znaczenie ma starzenie się społeczeństwa z tendencją wzrostową i migracja pracowników z kwalifikacjami do opieki nad osobami z niepełnosprawnościami za granicę, co wpływa na zwiększenie popytu na tego typu usługi na rynku pracownika i w konsekwencji zwiększenie ich wartości. Z powyższych względów przyjąć należało, że stawka godzinowa za usługi opiekuńcze, podana przez Sąd Rejonowy, jako podstawa wyliczenia renty nie jest wygórowana i odpowiada kosztom opieki obowiązującym na wolnym rynku, które poszkodowany były zmuszony ponieść, chcą znaleźć osobę do sprawowania odpłatnej opieki. Co więcej, aktualna stawka, znajduje zastosowanie zarówno do specjalistycznych usług opiekuńczych, jak również do usług opiekuńczych nie posiadających tej cechy, co zdaje się odpowiadać właśnie zapotrzebowaniu rynku pracy, na którym oczekiwania płacowe pracownika również za usługi opiekuńcze nie wymagające specjalizacji (tj. polegające na pomocy w prostych pracach domowych i samoobsługowych), jest równie wysokie jak w odniesieniu do opieki nad osobą chorą (niepełnosprawną) obejmującą również czynności wymagające umiejętności fachowych.

Powyższe prowadzi, do wniosku, że przyjęte w orzecznictwie sądów powszechnych stosowanie ustalonych przez Gminy stawek godzinowych za opiekę nad poszkodowanym, należy uznać za miarodajne dla określenia wysokości roszczeń odszkodowawczych, związanych z koniecznością opieki nad poszkodowanym (tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 grudnia 2018r. w sprawie I ACa 732/17) Stowarzyszenie świadczące pomoc społeczną określa stawki, jakie rzeczywiście istnieją na rynku tego typu usług w miejscu zamieszkania poszkodowanego, a jednocześnie nie mają one charakteru komercyjnego. Natomiast znaczący wzrost tych stawek, odnotowany w okresie ostatnich lat, jest z jednej strony wynikiem, a jednocześnie potwierdzeniem wcześniejszych wywodów, dotyczących zapotrzebowania na usługi danego rodzaju, nie koniecznie noszących cechy wysoko wyspecjalizowanej opieki, i brakiem chętnych do ich świadczenia na poziomie płacy minimalnej.

Chybionym i nie zasługującym na uwzględnienie jest zarzut dotyczący obowiązku pokrycia kosztów związanych z rehabilitacją kręgosłupa powódki (zabiegi rehabilitacyjne, masaże, basen). Zarzut ten jakkolwiek sformułowany w odniesieniu do przepisu art. 444 § 2 k.c., w swej istocie oparty jest na bezpodstawnym, co wskazano wyżej, kwestionowaniu stanu faktycznego sprawy, ustalonego przez Sąd Rejonowy. Skarżący nie zauważa bowiem, że konieczność poddawania się przez powódkę z powyższych zabiegów za uzasadnione i pozostając w związku przyczynowym z przedmiotowym wypadkiem uznali biegli neurochirurdzy oraz pośrednio biegła do spraw rehabilitacji.

Podsumowując Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do ingerencji w prawidłowe rozstrzygnięcie Sądu I instancji, zatem oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c..

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, obciążając nimi stronę pozwaną jako przegrywającą postępowanie apelacyjne.

Zasądzona z tego tytułu suma 1.800 złotych ustalona została w oparciu o przepisy § 2 pkt 5 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (tj. Dz. U. 2023 r. poz. 1935).

Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stosownie do dyspozycji art. 98 § 1 ¹ k.p.c..

Biorąc pod uwagę stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika powódki i jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności fakt, iż w toku postępowania apelacyjnego nie było prowadzone postępowanie dowodowe, zaś apelację rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, brak było podstaw do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika powódki w wysokości innej niż minimalne, przewidziane przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia.