Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2022 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie sygn. akt XVIII C 941/21 z powództwa Ż. S. przeciwko Miastu Ł. – Zarządowi Lokali Miejskich w Ł. o zapłatę:

1.  oddalił powództwo;

2.  nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych:

W dniu 26 sierpnia 2003 roku pomiędzy Ż. S. a Administracją (...) działającą w imieniu Miasta Ł. został zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) składającego się z 1 pokoju, kuchni, wc suche poza budynkiem – o powierzchni użytkowej 30,04 m2, w tym
o powierzchni mieszkalnej (...) m ². Rzeczona umowa została wypowiedziana pismem z dnia 20 stycznia 2012 roku ze skutkiem na dzień 29 lutego 2012 roku.

W październiku 2019 roku doszło do zarwania się podłogi w kuchni.
W wynajmowanym mieszkaniu pojawiły się także szczury. Powódka zgłosiła ten fakt do administracji. W ostatnim kwartale 2019 roku administrator powiedziała powódce i jej matce, że obecnie nie ma pieniędzy i nie gwarantuje, że do końca roku podłoga zostanie to naprawiona.

Pismem z dnia 7 października 2019 roku powódka zwróciła się do pozwanego
o wymianę podłogi w kuchni lokalu nr (...) przy ul. (...), zaznaczając, że zarwana podłoga nie pozwala na normalne funkcjonowanie.

W marcu 2020 roku powódka otrzymała informację, że jest organizowany przetarg na naprawę podłogi. Z uwagi na pandemię C.-19 prace remontowe rozpoczęły się dopiero
w lutym 2021 roku jednak zostały szybko zawieszone z powodu obecności szczurów w lokalu. Następnie, firma przeprowadzająca remont zawiesiła swoją działalność do końca 2021 roku.

W dniu 1 grudnia 2020 roku pomiędzy Ż. S. a Zarządem Lokali Miejskich działającym w imieniu Miasta Ł. została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) składającego się z 1 pokoju, kuchni, wc w budynku – o powierzchni użytkowej 30,04 m2, w tym
o powierzchni mieszkalnej 19,80 zł. Z tytułu najmu najemca zobowiązany był opłacać miesięczny czynsz za lokal wg stawki 7,56 zł za m2, co stanowi 233,91 zł. Oprócz czynszu najemca zobowiązany był uiszczać opłaty zaliczkowe za świadczenia związane z eksploatacją lokalu w kwocie 256,75 zł oraz opłaty z tytułu wywozu odpadów komunalnych. Łączna wysokość należności obciążających najemcę wynosiła 562,66 zł miesięcznie.

Zgodnie z § 4 umowy najmu na wynajmującym ciążył obowiązek m.in. dokonywania napraw lokalu, naprawy lub wymiany instalacji i elementów wyposażenia technicznego
w zakresie nieobciążającym najemcy, a zwłaszcza wymiany i napraw wewnętrznych instalacji: wodociągowej, gazowej i ciepłej wody – bez armatury i wyposażenia, a także napraw
i wymiany wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania wraz z grzejnikami, instalacji elektrycznej, anteny zbiorczej – z wyjątkiem osprzętu. Z kolei obowiązkiem najemcy było naprawa i konserwacja podłóg, posadzek, wykładzin podłogowych oraz ściennych okładzin ceramicznych, szklanych i innych, okien i drzwi, wbudowanych mebli łącznie
z ich wymianą, trzonów kuchennych, kuchni, grzejników wody przepływowej, podgrzewaczy wody, wanien, brodzików, mis klozetowych, umywalek iż zlewozmywaków wraz z syfonami, baterii i zaworów czerpalnych oraz innych urządzeń sanitarnych, w które lokal jest wyposażony, łącznie z ich wymianą, osprzętu i zabezpieczeń instalacji elektrycznej
z wyłączeniem wymian przewodów oraz sprzętu anteny zbiorczej, etażowego centralnego ogrzewania, przewodów odpływowych urządzeń sanitarnych aż do pionów zbiorczych i innych elementów wyposażenia lokalu i pomieszczeń zbiorczych poprzez ich malowanie lub tapetowanie oraz naprawę uszkodzonych tynków, ścian i sufitów, malowanie drzwi, okien, wbudowanych mebli, urządzeń kuchennych, sanitarnych i grzewczych.

Pismem z dnia 29 grudnia 2020 roku powódka zwróciła się do pozwanego
o nienaliczanie czynszu za wynajmowany lokal z uwagi na brak podłogi w pomieszczeniu kuchennym. Zaznaczyła, że obecnie przebywa w innym lokalu.

Pismem z dnia 9 lutego 2021 roku powódka została powiadomiona o zmianie wysokości opłat za lokal, które od dnia 1 lutego wynosi miały 373,33 zł.

W okresie od dnia 7 października 2019 roku do 31 listopada 2020 roku Ż. S. uiściła odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu nr (...) położonego
w Ł. przy ul. (...) w łącznej kwocie 5.432 zł. W okresie od dnia 1 grudnia 2020 roku do 30 września 2021 roku powódka uiściła czynsz w kwocie 2.705,31 zł.

W piśmie z dnia 19 stycznia 2021 roku powódka wezwała pozwanego do zwroty kwoty 8.430 zł z tytułu bezprawnego pobierania czynszu za lokal nienadający się do zamieszkania
i użytku.

W październiku 2019 roku Ż. S. wraz z dziećmi wyprowadziła się
z lokalu nr (...) do dorosłej córki, która mieszka na S.. W wynajmowanym lokalu pozostawiła swoje rzeczy i meble. Powódka pojawia się tam sporadycznie, aby kontrolować stan pozostawionych rzeczy.

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o załączone dokumenty, zdjęcie, zeznania świadka oraz dowód z przesłuchania powódki.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo jako niezasadne. Sąd I instancji powołał się na art. 659 § 1 k.c. zgodnie z którym przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Stosownie do art. 664 k.c. § 1 k.c. jeżeli rzecz najęta ma wady, które ograniczają jej przydatność do umówionego użytku, najemca może żądać odpowiedniego obniżenia czynszu za czas trwania wad. Z kolei według brzmienia § 3 przytoczonego przepisu roszczenie o obniżenie czynszu z powodu wad rzeczy najętej, jak również uprawnienie do niezwłocznego wypowiedzenia najmu nie przysługuje najemcy, jeżeli w chwili zawarcia umowy wiedział o wadach.

Komentowany przepis reguluje odpowiedzialność wynajmującego z tytułu rękojmi za wady przedmiotu najmu. Jego celem jest usunięcie braku ekwiwalentności świadczeń wzajemnych stron powstałego w wyniku pojawienia się wad rzeczy najętej w trakcie trwania najmu, której strony nie brały pod uwagę, wiążąc się umową. Wyeliminowaniu wspomnianej dysproporcji świadczeń służą przyznane najemcy roszczenie o odpowiednie obniżenie czynszu lub prawo wypowiedzenia najmu bez zachowania terminów wypowiedzenia. (P. Zakrzewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczególna (art. 535-764(9)), red. M. Fras, M. Habdas, WKP 2018, art. 664)

Przez wadę należy rozumieć usterki materialne najętej rzeczy, które powodują ograniczenie jej przydatności do umówionego lub wynikającego z właściwości rzeczy użytku, jak również okoliczności wpływające na zmniejszenie używalności przedmiotu najmu, np. trwały uciążliwy hałas (H. Ciepła [w:] J. Gudowski i in., Kodeks... Zobowiązania, cz. 2, 2013, kom. do art. 664, nt 5). W przypadku gdy rzecz ma wady ograniczające przydatność do umówionego użytku, najemca może żądać odpowiedniego obniżenia czynszu za czas trwania wad. W razie sporu co do rozmiaru obniżki rozstrzyga sąd. W sytuacji gdy wad usunąć nie można lub wynajmujący mimo zawiadomienia nie usunął wad w odpowiednim czasie, najemca może wypowiedzieć najem bez zachowania terminów wypowiedzenia (tzn. ze skutkiem natychmiastowym).

Odpowiedzialność wynajmującego z tytułu rękojmi przy najmie oparta jest na zasadzie ryzyka. Występuje ona także, gdy wynajmujący nie wiedział o wadach. Jest niezależna od wykazania przez najemcę szkody, jaką poniósł on na skutek wystąpienia wady (wykazanie tej okoliczności będzie natomiast istotne z punktu widzenia odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu niewykonania obowiązku naprawy koniecznej rzeczy). Wada może ujawnić się w dowolnym terminie w czasie trwania najmu.

Przesłanką pozytywną powstania odpowiedzialności wynajmującego jest istnienie wady. Przesłanką negatywną jest świadomość najemcy co do istnienia wady w chwili zwierania umowy (art. 664 § 3 k.c.). Wymaga się pozytywnej wiedzy najemcy w tym względzie, a nie tylko możliwości czy powinności dowiedzenia się o istnieniu wady kwalifikowanej przedmiotu najmu . Istnienie wiedzy najemcy o wadzie udowadnia wynajmujący. Jeżeli najemca powziął wiedzę o wadach później, w szczególności w chwili wydania przedmiotu najmu, to nie pozbawia go to uprawnień z tytułu rękojmi przy najmie.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że żądanie zwrotu należności za okres od dnia 7 października 2019 roku do dnia 30 listopada 2020 roku nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w powyższym okresie strony nie łączył stosunek najmu, a powódka nie uiszczała czynszu lecz odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu nr (...). Regulacja z art. 664 § 1 k.c. nie znajdzie w tej sytuacji w ogóle zastosowania. W okresie od dnia 7 października 2019 roku do dnia 30 listopada 2020 roku strony nie łączyła żądna umowa, z której pozwany miałby nie wywiązywać się i ewentualnie ponosić odpowiedzialność za wady lokalu niebędącego przedmiotem najmu.

W myśl art. 18 ust 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 172 z późn. zm.) osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Obowiązek uiszczania owego odszkodowania został nałożony na powódkę mocą ustawy i stanowił konsekwencję niewywiązania się z obowiązku opróżnienia lokalu po upływie okresu wypowiedzenia, a więc po dniu 29 lutego 2012 roku. Brak jest jakichkolwiek podstaw, by nakazywać zwrot uiszczonego odszkodowania nawet w sytuacji, gdy zajmowany lokal nie był zdatny do użytku. Powódka przez ponad 8 lat nie wyprowadzała się z lokalu, do zajmowania którego nie miała prawa, narażając przy tym pozwanego na utratę realnych korzyści majątkowych, jakie mógłby osiągnąć wynajmują ów lokal innej osobie. Nakazanie zwrotu uiszczonego zgodnie z przepisami ustawy odszkodowania doprowadziłoby do nieusprawiedliwionego premiowania powódki, która przez lata korzystała z lokalu po zakończeniu stosunku najmu.

Za niezasadne uznać należało roszczenie o zwrot czynszu uiszczonego w okresie od dnia 1 grudnia 2020 roku do 31 grudnia 2021 roku. Zgodnie z dyspozycją art. 664 § 3 k.c. roszczenie o obniżenie czynszu z powodu wad rzeczy najętej, jak również uprawnienie do niezwłocznego wypowiedzenia najmu nie przysługuje najemcy, jeżeli w chwili zawarcia umowy wiedział o wadach. W niniejszej sprawie umowa najmu została zawarta w dniu 1 grudnia 2020 roku, a więc ponad rok po ujawnieniu się wady w postaci zarwanej podłogi.

Z zeznań powódki jak i świadka wynika bowiem, że do zarwania podłogi doszło w pierwszych dniach października 2019 roku, a powódka już 7 października 2019 roku powiadomiła pozwanego o usterkach w lokalu. Nie budzi zatem wątpliwości, że w chwili zawierania umowy najmu wada istniała, o czym powódka wiedziała. Nie przysługuje jej zatem roszczenie o zwrot uiszczonego już czynszu.

Żądanie zwrotu kosztów poniesionych w związku z przeprowadzką powódki do innego lokalu nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wskazano powyżej, w niniejszej sprawie nie sposób przypisać pozwanemu odpowiedzialność za wady przedmiotu najmu, o istnieniu których powódka wiedziała w chwili zawierania umowy. Niemniej jednak podnieść należy, że powódka nie wykazała w żaden sposób, że poniosła jakiekolwiek koszty z tego tytułu i to w zadeklarowanej w pozwie wysokości. Zgodnie z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Na gruncie prawa procesowego regułę powyższą rozwija art. 232 zdanie 1 k.p.c., w myśl którego strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, który Sąd w pełni podziela, że "do sądu nie należy zarządzanie dochodzeń mających na celu uzupełnienie i wyjaśnienie twierdzeń stron oraz wykrycie środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też rzeczą sądu nie jest przeprowadzanie z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 5 - 6). W judykaturze Sądu najwyższego słusznie podkreśla się także, że "wykrycie prawdy przez sąd ogranicza się w zasadzie do: przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez strony, bowiem na nich spoczywa ciężar dowodu (art. 6 k.c.), zasada prawdy materialnej nie może bowiem przekreślać kontradyktoryjności procesu, gdyż - ciężar wskazania niezbędnych dowodów spoczywa przede wszystkim na stronach procesowych. Działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu niewskazanego przez stronę jest po uchyleniu art. 3 § 2 k.p.c. dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych oraz musi wypływać z opartego na zobiektywizowanej ocenie przekonania o konieczności jego przeprowadzenia" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I.BU.8/10, LEX nr 785642).

W niniejszej sprawie powódka przedstawiła jedynie własne wyliczenia matematyczne, które nie wykazują okoliczności, że faktycznie ponosiła koszty związane z użyczeniem jej innego lokalu. W aktach sprawy brak jest poleceń przelewów, pokwitowań czy nawet umowy najmu/użyczenia innego lokalu. Okoliczności te uniemożliwiają uwzględnienie powództwa w tym zakresie.

Oddaleniu podlegało również żądanie zasądzenia 10.000 zł tytułem odszkodowania za stres. Choć powódka posłużyła się terminem „odszkodowanie” w rzeczy samej chodzi jej o zadośćuczynienie, czyli pieniężną rekompensatę za cierpienia psychiczne i krzywdę. Przepisy kodeksu cywilnego przewidują możliwość przyznania zadośćuczynienia w przypadku wyrządzenia szkody na osobie (art. 445 § 1 k.c.) lub naruszenia dobra osobistego (art. 24 § 1 k.c.). Powódka powołuje się jednak nie naruszenie przez pozwanego obowiązków wynikających z umowy najmu, a jest to przypadek pozostający poza dyspozycją przywołanych powyżej przepisów. Jak już Sąd wskazywał powyżej w niemniejszej sprawie odpowiedzialność pozwanego za wady przedmiotu najmu została wyłączona na podstawie art. 664 § 3 k.c., dlatego też bark jest podstaw, by nakładać na pozwanego obowiązek rekompensaty za krzywdę powódki.

Mając na względzie powyższe Sąd oddalił powództwo w całości.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania powódki kosztami procesu. Zważyć należało, iż nieskonkretyzowanie w tym przepisie "wypadków szczególnie uzasadnionych" oznacza, że to sądowi rozstrzygającemu sprawę została pozostawiona ocena, czy całokształt okoliczności pozwala na uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, przemawiający za nieobciążaniem strony przegrywającej spór kosztami procesu w całości lub w części. Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie. W wyroku z dnia 2 października 2015 r. o sygn. I ACa 2058/14 (LEX nr 1820933) Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził, że sposób skorzystania z przepisu art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór. Ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą "wypadki szczególnie uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, która następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w postanowieniu z dnia 22 lutego 2011 r. II PZ 1/11 (LEX nr 852550) trudna sytuacja życiowa, majątkowa, zdrowotna, osobista, która uniemożliwia pokrycie przez stronę kosztów procesu należnych przeciwnikowi, należy do okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. Dokonując tej oceny sąd orzekający winien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości, a podważenie oceny tego sądu wymaga wykazania, że jest ona wadliwa.

W ocenie Sądu Rejonowego sytuacja majątkowa i rodzinna powódki uzasadnia odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu. Powódka samotnie wychowuje dwójkę małoletnich dzieci, z których jedno jest osobą z niepełnosprawnością. Uzyskiwany przez powódkę dochód pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Sytuacja majątkowa powódki jest zatem na tyle trudna, by odstąpić od obciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.

Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, skarżąc rozstrzygnięcie w całości. W zarzutach wskazała, iż Sąd Rejonowy pominął główną przyczynę sporu, czyli remont lokalu którego powódka jest najemcą. Zarządca pomimo wiedzy, iż w lokalu nie może mieszkać, nie zaproponował jej żadnego lokalu zastępczego, natomiast naliczał jej opłaty z tytułu czynszu. Twierdzi, iż spłaciła zadłużenie a zarzuca się jej bezumowne korzystanie z lokalu mieszczącego się w Ł. przy ulicy (...). Apelująca nie dostała żadnej informacji od Administracji o bezumownym korzystaniu z lokalu. Odpowiedzialność Miasta i Zarządu lokali Miejskich za pobieranie czynszu za lokal w którym nie może mieszkać jest naruszeniem przepisów umowy najmu. Twierdzi iż, nadal remont lokalu nie został dokończony, podłoga była zarwana, wszystko uległo zniszczeniu, a ona płaciła za korzystanie z lokalu. Nie wyrażono jej także zgody na zmianę lokalu na inny. Stwierdziła, iż czuje się skrzywdzona i zmanipulowana przez Zarząd Lokali, który od 2019 roku nic jej nie proponuje, a jednocześnie nalicza czynsz. Zarządca pomimo wiedzy, iż w lokalu nie może mieszkać, nie zaproponował jej żadnego zastępczego lokalu mieszkalnego, natomiast naliczał opłaty z tytułu czynszu.

W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie kosztów przez nią poniesionych z winy Zarządcy Lokalu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja okazała się w części zasadna i jako taka skutkowała zmianą zaskarżonego orzeczenia.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż niniejsza sprawa rozpoznawana jest w postępowaniu uproszczonym. W myśl art. 505 ¹³ § 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505 ⁹ § 1 ¹ i 2 k.p.c. (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55). Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie.

W ocenie Sądu Okręgowego wyrok Sądu Rejonowego nie w pełni odpowiada prawu, przy czym Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i przyjmuje je, jako własne, uznając przy tym, że Sąd I instancji przy orzekaniu nie zastosował art. 405 k.c. o czym poniżej . W konsekwencji zdaniem Sądu Okręgowego podstawy żądania powódki należało poszukiwać w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Stosownie bowiem do art. 18 ust 1.ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733z póź. zm.) osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie.

W ustępie 2 tegoż przepisu prawa wskazano, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego.

Tak więc pozwanemu za okres zajmowania przez powódkę lokalu należało się odszkodowanie w wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu mieszkalnego. Należy wskazać, że powódka pismem z dnia 7 października 2019 roku zwróciła się do pozwanego o wymianę podłogi w kuchni lokalu nr (...) przy ul. (...), zaznaczając, że zarwana podłoga nie pozwala na normalne funkcjonowanie, w mieszkaniu pojawiały się szczury. Powódka wtedy opuściła lokal wyprowadzając się do córki. Tak więc pozwana już w październiku 2019 roku została poinformowana, że lokal nie nadaje się do zamieszkiwania, a zatem nie nadaje się również do najmu na wolnym rynku i pozwana nie uzyskałaby czynszu z tytułu najmu przedmiotowego lokalu. Trzeba wskazać, że powódka za okres od 7.10.2019 roku do 30.11.2020 roku z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu uiściła pozwanej kwotę 5432 zł. Zatem, pozwana od dnia 7 października 2019 roku do 31 listopada 2020 roku nie uzyskałaby na wolnym rynku czynszu najmu, kiedy to lokal nie nadawał się do zamieszkania, podłoga była zarwana i biegały tam szczury, a uiszczona kwota przez powódkę w wysokości 5432 zł stanowi bezpodstawne wzbogacenie pozwanej.

Nadużyciem prawa było więc żądanie od powódki i przyjęcie zapłaty odszkodowania w kwocie 5432 zł za bezumowne korzystanie z lokalu w wysokości czynszu za lokal mieszkalny w okresie, kiedy lokal ten - wbrew jego standardowi wykluczającemu zamieszkanie nie nadawał się do korzystania przez kogokolwiek i nie wygenerowałby na wolnym rynku czynszu najmu.

W istocie uiszczona przez powódkę kwota w wysokości 5432,00 zł z tytułu odszkodowania stanowi bezpodstawne wzbogacenie pozwanej.

Zgodnie z ogólną regułą prawa cywilnego, każdy transfer wartości majątkowych pomiędzy dwoma osobami musi być prawnie uzasadniony. Jeżeli jednak przesunięcie majątkowe nastąpiło bez uzasadnionej podstawy prawnej, wówczas ten, kto uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości (art. 405 k.c.). Przyjmuje się, że przesłankami powstania roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia są: wzbogacenie jednego podmiotu, zubożenie drugiego podmiotu, związek między wzbogaceniem i zubożeniem oraz brak podstawy prawnej wzbogacenia. Wzbogacenie polega na uzyskaniu korzyści majątkowej w postaci zwiększenia aktywów majątku, zmniejszenia jego pasywów bądź oszczędzeniu wydatków. Przyjmuje się, że zubożenie musi przyjąć postać majątkową, przy czym pojęciem tym objęte są również utracone przez zubożonego korzyści. Pomiędzy zubożeniem jednej osoby a wzbogaceniem drugiej musi istnieć związek, przy czym podkreślić należy, iż przepis ten nie stanowi o związku przyczynowym, stanowiącym przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej. Wzbogacenie kosztem osoby zubożonej musi nastąpić bez podstawy prawnej, którą stanowić mogą czynności prawne, normy prawne, orzeczenia, decyzje administracyjne bądź inne zdarzenia określone w przepisach prawnych. Jeżeli w tym świetle przesunięcie jakichś wartości z majątku jednej osoby do majątku innej osoby jest uzasadnione, to nie można na podstawie kryteriów moralnych uznać, że transfer taki nastąpił bezpodstawnie (Z. R., A. O., Zobowiązania – część ogólna. C.H. B., 10 wydanie, s. 287). Szczególną postacią bezpodstawnego wzbogacenia jest świadczenie nienależne uregulowane w art. 410 k.c. Do nienależnego świadczenia mają, co do zasady, zastosowanie ogólne reguły dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia. Zgodnie z art. 410 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Wzbogacony uzyskuje zatem korzyść, będącą następstwem działania zubożonego, podjętego przez niego w celu wykonania zobowiązania. Bezpodstawność wzbogacenia polega na tym, iż wzbogaconemu nie należy się otrzymane od zubożonego świadczenie.

Wobec tego, że pozwana nie naprawiła zarwanej podłogi w lokalu powódki i nie przeprowadziła deratyzacji, nienależne było odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu przez powódkę od dnia 7 października 2019 roku do 31 listopada 2020 roku, kiedy to lokal stał opuszczony, nie nadawał się do zamieszkania, a pozwana na wolnym rynku nie otrzymałaby czynszu w wysokości uiszczonego przez pozwaną odszkodowania i tym samym uiszczona kwota przez powódkę w wysokości 5432 zł stanowi bezpodstawne wzbogacenie pozwanej.

W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy podziela dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawną dochodzonego przez powódkę roszczenia.

Należy wskazać, że zasadnie Sąd I instancji zauważył, że 1 grudnia 2020 roku pomiędzy Ż. S. a Zarządem Lokali Miejskich działającym w imieniu Miasta Ł. została zawarta kolejna umowa najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...), zatem ponad rok po ujawnieniu się wady w postaci zarwanej podłogi. Słusznie Sąd meriti wskazał, że pozwany nie odpowiada za wady przedmiotu najmu, o istnieniu których powódka wiedziała w chwili zawierania umowy, z uwagi na art. 664 § 3 k.c., zgodnie z którym roszczenie o obniżenie czynszu z powodu wad rzeczy najętej, jak również uprawnienie do niezwłocznego wypowiedzenia najmu nie przysługuje najemcy, jeżeli w chwili zawarcia umowy wiedział o wadach.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił żądanie zwrotu kosztów poniesionych w związku z przeprowadzką powódki do innego lokalu jako nieudowodnione. Powódka nie udowodniła w jakiej wysokości poniosła z tego tytułu koszty. Również zasadnie z tej samej przyczyny Sąd I instancji uznał, że roszczenie powódki o zapłatę kwoty w wysokości 7.350 zł z tytułu zwrotu kosztów poniesionych za opłaty w innym lokalu, w którym powódka mieszkała od października 2019 do grudnia 2021 roku nie zostało udowodnione. Podnieść należy, że powódka nie wykazała w żaden sposób, że poniosła jakiekolwiek koszty z tego tytułu i to w zadeklarowanej w pozwie wysokości. Okoliczność ta uniemożliwiła uwzględnienie powództwa w pozostałym zakresie, bowiem zgodnie z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Na gruncie prawa procesowego regułę powyższą rozwija art. 232 zdanie 1 k.p.c., w myśl którego strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Powódka nie udowodniła roszczenia w tym zakresie.

Zasadnie również Sąd Rejonowy ocenił, że bark było podstaw, do zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz powódki. Przepisy kodeksu cywilnego przewidują możliwość przyznania zadośćuczynienia w przypadku wyrządzenia szkody na osobie (art. 445 § 1 k.c.) lub naruszenia dobra osobistego (art. 24 § 1 k.c.). Brak działań ze strony pozwanej nie spowodował postania szkody na osobie powódki ani też nie naruszył dobrego imienia powódki . Dlatego też roszczenie w ty zakresie również podlegało oddaleniu.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I. w ten sposób, że w punkcie 1. zasądził od Miasta Ł. na rzecz Ż. S. kwotę 5432 zł jaką nienależnie powódka uiściła pozwanej za okres od 7.10.2019 roku do 30.11.2020 roku z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu.

Jednocześnie na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy w punkcie II. oddalił apelację powódki w pozostałym zakresie, jako bezzasadną.