Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 7.01.2019 r. powód E. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego (...) Sp. z o.o. w Ł.:

- kwoty 150 000 zł tytułem zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy w dniu 2 listopada 2016 roku, w magazynie przewijarek Spółki
(...) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 marca 2017 roku do dnia zapłaty;

2. renty z tytułu utraty dochodów w kwocie 2573 zł, płatną do 10-ego dnia każdego miesiąca począwszy od czerwca 2018 roku z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie;

3. renty z tytułu utraty widoków powodzenia w przyszłości w kwocie 1000 zł płatną do 10-ego każdego miesiąca począwszy od listopada 2016 roku z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie.

Nadto wniesiono o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki podstawowej określonej w § 2 pkt 6 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie zgodnie z par. 15 pkt 3 rozporządzenia oraz zwolnienie powoda od kosztów sądowych w postaci wpisu i kosztów opinii biegłych, podnosząc że powód nie jest w stanie pokryć wskazanych kosztów bez poniesienia uszczerbku koniecznego utrzymania.

W uzasadnieniu wskazano, że powód zatrudniony u pozwanej od 2015 r. na stanowisku magazyniera w dniu 2.11.2016 r. uległ wypadkowi przy pracy podczas wykonywania obowiązków pracowniczych (pasowanie bębna na przewijarce przez uderzenie młotkiem) - odprysk kawałka metalu uszkodził rogówkę lewego oka. W wyniku wypadku powód doznał rany oka skutkującej znacznym i trwałym ograniczeniem ostrości wzroku. Jak wynika z uzasadnienia pozwu, są to nieodwracalne pourazowe zmiany w plamce oka. Powód został zmuszony do dalszego leczenia w poradni specjalistycznej, jaką jest poradnia okulistyczna z uwagi na powracające problemy zdrowotne i w dniach 5 i 12 grudnia 2016 r. powód przeszedł kolejne zabiegi operacyjne, których celem było usunięcie oleju silikonowego i poprawienie ostrości wzroku jednak nie przyniosły one oczekiwanych rezultatów. Powód podał, że pozwana odmówiła zapłaty jakiejkolwiek kwoty stwierdzając, że roszczenia powoda są nieuzasadnione, a podniesione okoliczności chybione. Pozwana wywodzi, że prawidłowo zorganizowała pracę, przeszkoliła powoda, zapewniła sprzęt ochronny. W jej ocenie powód wykonywał czynności bez polecenia, bez informowania o konieczności wykonania dodatkowych prac, był wyposażony w okulary ochronne.

Z powyższym nie zgodził się powód, argumentując, że gdyby faktycznie wyposażony był w okulary, to do wypadku nie doszłoby. Powód wskazał, że do wypadku doszło przy rutynowej czynności, a sposób jej wykonywania był przez pozwaną nie tylko akceptowany, ale rekomendowany. Powód został poinstruowany o sposobie wykonywania pracy na urządzeniu.

Powód wskazał, że całkowicie utracił możliwość pracy zarobkowej. Ma podstawowe wykształcenie i dotychczas wykonywał prace nie wymagające szczególnej wiedzy, a pełnej sprawności motorycznej. Niedowidzenie na jedno oko wyklucza go w praktyce z wykonywania wszelkich prac.

Przeciętne wynagrodzenie brutto kształtowało się w latach 2017-2018 w kwotach 4200 zł - 4500 zł. Bezrobocie aktualnie kształtuje się na poziomie 6% co oznacza, że powód miałby bardzo dobre warunki do poszukiwania pracy i negocjowania jej warunków.

Dochodzoną przez powoda, rentę obliczono przy założeniu, że powód z uwagi na młody wiek i brak doświadczenia uzyskiwałby niższe wynagrodzenie w kwocie 3500 zł brutto. Pomniejszając tą kwotę o aktualną rentę z ZUS – 927 zł, to powód oczekuje wyrównania utraconych dochodów w kwocie 2573 zł miesięcznie.

Doznany uszczerbek wyłącza powoda z rynku pracy w wielu jego dziedzinach. Ogranicza możliwości zawodowego i osobistego. Pomimo młodego wieku powód nie może poszerzać swoich kwalifikacji, dzięki czemu mógłby uzyskiwać wyższe wynagrodzenie, a to z uwagi na brak możliwości wykonywania pracy.

Niedowidzenie wpływa też na życie osobiste powoda. Aktualnie powód nie może podejmować żadnych działań obciążających organizm, np. uprawiać sportu. Niedowidzenie przeszkadza mu w codziennym funkcjonowaniu (czytanie, obserwowanie) czy opiece nad dzieckiem. Powód może utracić prawo do prowadzenia pojazdów. Wobec powyższego powód wskazał, że zasadnym jest dochodzenie od pozwanej dodatkowej renty z tytułu zmniejszania widoków powodzenia w przyszłości w kwocie 1.000 zł miesięcznie biorąc pod uwagę, że do przedmiotowego wypadku doszło w listopadzie 2016 r.

(pozew – k. 3-5 verte)

Postanowieniem z dnia 29.01.2019 r. tutejszy sąd zwolnił E. B. od kosztów sądowych w postaci opłaty od pozwu w całości.

(postanowienie – k. 89)

W odpowiedzi na pozew pozwana (...) Sp. z o.o. w Ł. wniosła o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Wniosła nadto o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze przypozwanego Towarzystwo (...) S.A. w W..

Pozwana (...) Sp. z o.o. w Ł. podniosła zarzut braku legitymacji procesowej biernej, nigdy nie była pracodawcą E. B.. Powód pozostawał bowiem w stosunku pracy ze spółką (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł., której pozwana jest komplementariuszem.

Odnosząc się zaś już stricte do podnoszonych przez powoda w pozwie twierdzeń wskazano, że w toku badania przyczyn zdarzenia z dnia 02 listopada 2016 r. nie stwierdzano nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub innych przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. We wnioskach protokołu nr (...) zwrócono pracownikom obsługującym przewijarki uwagę (a zatem również powodowi) na zachowanie szczególnej ostrożności podczas wymiany bębnów, bezwzględne używanie środków ochrony indywidualnej (okularów, rękawic itp.) oraz wyeliminowanie zbędnego pośpiechu przy pracach wymagających szczególnej koncentracji i uwagi. Pozwana podniosła, że powód nie zgłaszał żadnych zarzutów do rzeczonego protokołu, nie kwestionował go.

Niezależnie od powyższego pozwana wskazała, iż użycie młotka podczas montażu bębna celem jego spasowania było zachowaniem nieprawidłowym, niezgodnym z przebytym przez powoda szkoleniem instruktażowym oraz z instrukcją obsługi rzeczonego urządzenia. Pozwana podniosła, iż podczas czy to montażu, czy to demontażu bębna na maszynę nie używa się młotka, zaś maszyna, na której powód wykonywał pracę (przewijarka) skonstruowana jest w taki sposób, ażeby można było montować bęben na maszynę bez żadnych oporów. Takowy mógłby się, co precyzowała pozwana, pojawić jedynie w przypadku demontażu bębna np. w sytuacji zastosowania nieodpowiedniej tulejki, jednakże wówczas też nie używa się młotka, a jedynie breszkę (łom). Jednakże gdyby z jakichkolwiek powodów montaż bębna na maszynę napotykał opór, powód powinien niezwłocznie przerwać pracę i powiadomić o tym przełożonego, czego w tym konkretnym przypadku nie uczynił.

Pozwana nadmieniła, iż powód w dacie zdarzenia posiadał wszystkie niezbędne szkolenia, przeszedł instruktaż stanowiskowy, jak również otrzymał do zapoznania się instrukcję maszyn i urządzeń znajdujących się w miejscu pracy. W oświadczeniu z dnia
09 listopada 2015 r. powód wskazał, iż znane mu są instrukcje obsługi posługiwania się urządzeniami i maszynami znajdującymi się w miejscu pracy oraz że został zapoznany z wynikami pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Dalej pozwana wskazała, że powód posiadał aktualne badania lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na zajmowanym stanowisku oraz co najistotniejsze był wyposażony w odpowiednie środki ochrony indywidualnej, w tym odzież roboczą i ochronną wymaganą do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Wbrew twierdzeniom powoda jak akcentowała pozwana, każda maszyna (przewijarka) była wyposażona w okulary ochronne, gdyż wymóg ich stosowania przewidywała m.in. instrukcja obsługi rzeczonego urządzenia, z którą powód został zapoznany. Pracownicy pozwanej, w tym powód przed dopuszczeniem do pracy na przedmiotowym urządzeniu byli instruowani o konieczności noszenia odzieży ochronnej, w tym w szczególności okularów ochronnych.

Tym samym pozwana zaprzeczyła, że ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku z dnia 02.11.2016 roku. To wyłącznie zdaniem pozwanej, powód ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia z dnia 02 listopada 2016 r., w tym za doznany uraz oka lewego, nieprawidłowo wykonując obowiązki pracownicze oraz nie korzystając z odzieży ochronnej, w szczególności nie korzystając z okularów ochronnych.

Pozwana przytoczyła treść art. 435 § 1 k.c., zgodnie z którym, prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Z ostrożności procesowej pozwana wskazała również na treść art. 362 k.c.

Odnośnie zaś dochodzonej przez powoda renty pozwana wskazała, że z dokumentacji medycznej nie wynika, ażeby powód całkowicie utracił zdolność pracy zarobkowej. Brak jest również informacji, ażby powód zupełnie nie widział na lewe oko. Z załączonej dokumentacji z ZUS-u wynika jedynie, iż powód otrzymał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i to okresową, do dnia 31 maja 2019 r. Powód zdaniem pozwanej nie wyjaśnił również tak znacznych różnic między dochodzonymi roszczeniami na drodze przesądowej oraz w złożonym pozwie. Na drodze przedsądowej powód żądał bowiem renty z tytułu utraty dochodów w kwocie 1100 zł i renty z tytułu utraty widoków na przyszłość w kwocie 500 zł, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy dochodzi zapłaty renty z tytułu utraty dochodów na poziomie 2573 zł oraz renty z tytułu utarty widoków na przyszłość w kwocie 1000 zł, a zatem jak wskazywała pozwana o 100 % wyższej.

(odpowiedź na pozew – k. 105-110 verte)

Profesjonalny pełnomocnik powoda w dniu 5.03.2019 r. wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w trybie art. 194 § 3 k.p.c. obok pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. w Ł. również spółki (...) Sp. z o.o. Sp.k. w Ł.. Wniosek ten podtrzymano na rozprawie w dniu 13.05.2019 r.

(wniosek o wezwanie – k. 162, rozprawa z dnia 13.05.2019 r. e-protokół (...):01:18 – 00:04:03 – płyta CD – k. 205)

Profesjonalny pełnomocnik pozwanej w piśmie z dnia 13.03.2019 r. i na rozprawie w dniu 13.05.2019 r. wniósł o oddalenie powództwa w całości w stosunku do pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. podnosząc, że powództwo przeciwko tej spółce jest przedwczesne, bowiem nie przesądzono jeszcze o odpowiedzialności (...) Sp. z o.o. Sp.k. za zdarzenie z udziałem powoda z dnia 2.11.2016 r.

(pismo – k. 164-164 verte, postanowienie – k. 166, rozprawa z dnia 13.05.2019 r. e-protokół (...):01:18 – 00:04:03 – płyta CD – k. 205)

W replice na odpowiedź na pozew powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podniósł, że pozwany nie udowodnił, że posiadał i wyposażył powoda w środki ochrony osobistej, ani nie udowodnił, że powód został przeszkolony stanowiskowo do obsługi przewijarki.

(replika na odpowiedź na pozew – k. 167-168)

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13.05.2019 r. sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Ł..

(postanowienie – rozprawa z dnia 13.05.2019 r. e-protokół (...):04:03 – 00:04:37– płyta CD – k. 205)

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13.05.2019 r. sąd zawiadomił o toczącym się postępowaniu Towarzystwo (...) S.A. w W. i poinformował o możliwości przystąpienia strony w charakterze interwenienta ubocznego.

(postanowienie – rozprawa z dnia 13.05.2019 r. e-protokół (...):11:53-00:16:34– płyta CD – k. 205, zawiadomienie – k. 237)

Działając w imieniu pozwanej (...) Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Ł. profesjonalny pełnomocnik przyłączył się do stanowiska pozwanej (...) Sp. z o.o. zawartego w odpowiedzi na pozew z dnia 26.02.2019 r. i dalszych pismach przygotowawczych i wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania adwokackiego według norm przepisanych.

(odpowiedź na pozew z 29.05.2019 r. – k. 218-227)

Towarzystwo (...) S.A. w W. zgłosiło w dniu 23.07.2019 r. interwencję uboczną po stronie pozwanej (...) Sp. z o.o., wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także opłat skarbowych od pełnomocnictwa w kwocie 34 zł. W uzasadnieniu interwenient wskazał, że odpowiedzialność cywilna (...) Sp. z o.o. Sp.k. objęta jest ochroną ubezpieczeniową udzieloną przez Towarzystwo, które w związku z tym posiada interes prawny, by sprawa została rozstrzygnięta na korzyść pozwanej. Zdaniem interwenienta ubocznego, przedmiotowe zdarzenie z udziałem powoda powstało na skutek jego nieprawidłowego zachowania, które należało zakwalifikować jako wyłączną winę poszkodowanego, stanowiącą przesłankę egzoneracyjną, o której mowa w art. 435 § 1 k.c. Postępowanie powoda miało charakter bezprawności, gdyż naruszyło ono zasady bezpieczeństwa przy wykonywaniu obowiązków służbowych.

Powód został bowiem przeszkolony w zakresie BHP, przeszedł szkolenie stanowiskowe oraz został zapoznany z oceną ryzyka zawodowego. Posiadał również aktualne badania lekarskie o braku przeciwskazań do wykonywania pracy. Ponadto powód nie korzystał z odzieży ochronnej, w tym okularów ochronnych. Gdyby to uczynił, do urazu nie doszłoby.

Biorąc pod uwagę powyższe interwenient uboczny argumentował, że nawet w przypadku uznania, że odpowiedzialność ubezpieczonego kształtuje się na podstawie art. 435 k.c., to i tak w ocenie interwenienta powód ponosi wyłączną winę za zdarzenie z dnia
2 listopada 2016 r. W przypadku zaś nieuznania powyższego interwenient podniósł zarzut 100% przyczynienia się powoda do zdarzenia, argumentując jak powyżej nieprawidłowym zachowanie powoda.

Interwenient uboczny wskazywał także, że żądanie wypłaty kwoty 150 000 zł tytułem zadośćuczynienia, jest w okolicznościach niniejszej sprawy bezzasadne. W ocenie interwenienta krzywdę powoda wyrównało przyznane przez ZUS odszkodowanie za wypadek przy pracy w kwocie 25 620 zł. Co do zaś dochodzonego przez powoda roszczenia rentowego w kwocie 2573 zł miesięcznie z tytułu utraconych dochodów i w kwocie 1000 zł miesięcznie z tytułu zmniejszonych widoków, interwenient uboczny podkreślił, że budzą one szczególne wątpliwości, skoro powód jest co najmniej częściowo niezdolny do pracy. Nadto interwenient uboczny podał, że nie jest mu wiadomym w jaki sposób powód wyliczył swoje roszczenie.

(interwencja uboczna – k. 246-249)

Towarzystwo (...) S.A. w W. zgłosiło w dniu 18.11.2019 r. interwencję uboczną także po stronie pozwanej (...) Sp. z o.o. Sp.k. wnosząc o oddalenie powództwa w całości.

(interwencja uboczna – k. 318-318 verte)

Na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanych o dopuszczenie dowodu z filmów poglądowych zamieszczonych w internecie dotyczących pracy na przewijarkach zgłoszony w piśmie procesowym w dniu 19.09.2019 r.

(postanowienie – rozprawa z dnia 18.12.2019 r. e-protokół (...):04:13-00:05:27 – płyta CD – k. 330)

W dniu 24.01.2025 r. powód sprecyzował i rozszerzył żądanie pozwu wnosząc o zasądzenie na jego rzecz:

- w miejsce dotychczasowej kwoty 150 000 zł kwoty 200 000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 150 000 zł od dnia 30 marca 2017 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 50 000 zł dnia złożenia niniejszego pisma do dnia zapłaty

- miesięcznej renty z tytułu utraty dochodów począwszy od 28 kwietnia 2018 r. do dnia 31 maja 2019 r. w następujących kwotach:

a. za okres od 28 kwietnia 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. - 257,33 zł płatną do dnia 10 maja 2018 r. z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie;

b. za okres od maja 2018 r. do lutego 2019 r. – 2510 zł za każdy miesiąc płatną do dnia 10-tego każdego miesiąca, z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie.

Dodatkowo powód rozszerzył powództwo wnosząc o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki wypadku. Nadto wniósł o zwrot kosztów procesu w tym zastępstwa adwokackiego w wysokości 4 krotności stawki podstawowej z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W uzasadnieniu powód wskazał, że winien otrzymać zadośćuczynienie w kwocie 225 000 zł jednak rozszerzył powództwo do kwoty 200 000 zł mając na uwadze wypłacone odszkodowanie w ramach ZUS w kwocie 25 620 zł, ustalony opiniami biegłych łączny uszczerbek na zdrowiu w wysokości 40 %, młody wiek powoda, istotny i trwały wpływ uszczerbku na wszelkie aspekty życia tak zawodowe jak i prywatne.

W zakresie odszkodowania za utratę dochodu powód podał, że wskazane kwoty stanowią różnicę pomiędzy średnim wynagrodzeniem, jakie mógłby uzyskać powód, a kwotą wypłaconą przez ZUS w ramach renty z tytułu niezdolności do pracy.

Sporządzona przez powoda tabela obrazowała w jaki sposób obliczył wskazane kwoty:

Data	Potencjalne wyna­grodzenie	Wypłacona przez ZUS renta	Różnica
28 Kwiecień 2018 - 30 kwiecień 2018	3500	926,67	(...),33
Maj 2018	3500	926,82	(...),18
Czerwiec 2018	3500	926,82	(...),18
Lipiec 2018	3500	926,82	(...),18
Sierpień 2018	3500	926,82	(...),18
Wrzesień 2018	3500	926,82	(...),18
Październik 2018	3500	926,82	(...),18
Li Listopad 2018	(...)	(...),82	(...),18
G Grudzień 2018	(...)	(...),82	(...),18
St Styczeń 2019	(...)	(...),82	(...),18
L Luty 2019	(...)	(...),82	(...),18
M Marzec 2019	(...)	(...),00	(...)
K Kwiecień 2019	(...)	(...),00	(...)
M Maj 2019	(...)	(...),00	(...)

(pismo – rozszerzenie żądania pozwu – k. 1057-1058)

Na rozprawie w dniu pełnomocnik powoda oświadczył, że dochodzone żądanie podtrzymuje w stosunku do obu pozwanych: (...) Sp. z o.o. w Ł., (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł..

(rozprawa z dnia 27.01.2025 r. e-protokół (...):04:52-00:14:16 – płyta CD – k. 1066)

W piśmie z dnia 10.02.2025 r. stanowiącym odpowiedź na doprecyzowanie i rozszerzenie powództwa przez powoda, pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a z ostrożności procesowej w sytuacji uwzględnienia powództwa, pozwana wniosła o ustalenie, że powód przyczynił się do powstania szkody na poziomie 50 % i stosownie do przyjętego stopnia przyczynienia zmniejszenie dochodzonego przez powoda odszkodowania i zadośćuczynienia.

(pismo – k. 1069-1073)

Strony podtrzymały swoje stanowiska do końca procesu.

Sąd Okręgowy dokonał następujących ustaleń faktycznych:

E. B. urodzony w dniu (...) legitymuje się wykształceniem podstawowym.

(świadectwo szkolne – k. 13/część A akt osobowych załączonych do sprawy, zeznania powoda na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):11:44-00:16:05- płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):13:39-01:01:42 – płyta CD – k. 269)

(...) Sp. z o.o. w Ł. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 13.05.2015 roku. Z kolei (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 8.05.2015 roku. (...) Sp. z o.o. w Ł. jest wspólnikiem i komplementariuszem spółki (...) Sp. z o.o. Sp.k. w Ł..

(akt notarialny – k. 175-178, wypis z KRS – k.97-102, k. 230-235)

Przedmiotem działalności pozwanych jest sprzedaż kabli i przewodów, artykułów elektrycznych i elektrotechnicznych dla firm wykonawczych z branży elektrycznej i energetycznej, hurtowni elektrotechnicznych i elektrycznych, inwestorów realizujących indywidualne projekty inwestycyjne w branży elektrycznej, jak również Zakładów (...).

(okoliczności bezsporne, nadto wypis z KRS – k.97-102, k. 230-235)

E. B. był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. Sp. k. Pierwsza umowa o pracę z powodem została zawarta na czas określony od dnia 10.11.2015 r. do 9.08.2016 r. ze wskazaniem rodzaju pracy magazynier. W kolejnej umowie o pracę zawartej w dniu 10.08.2016 r. pomiędzy (...) Sp. z o.o. Sp.k. oraz powodem na czas określony od 10.085.2016 r. do 9.08.2018 r. wskazano rodzaj pracy magazynier. Na mocy kolejnej umowy o pracę, tym razem zawartej na czas nieokreślony od 9.08.2018 r. E. B. został zatrudniony w (...) Sp. z o.o. Sp. k. na stanowisku magazyniera do 30.06.2018 r.

Miesięczne wynagrodzenie brutto powoda liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 2512 zł.

(zaświadczenie – k. 111, umowy o pracę – k. 7, k. 12/część B, świadectwo pracy – k. 2/część C akt osobowych załączonych do sprawy)

Według oświadczenia z dnia 9.11.2015 r., E. B. został zapoznany z ryzykiem zawodowym związanym z wykonywaniem pracy na stanowisku „magazynier”.

W aktach sprawy brak jest potwierdzenia poddania powoda instruktażowi stanowiskowemu w zakresie bhp na stanowisku operatora przewijarki.

W okresie od 17.10.2016 r. do 26.10.2016 r. powód odbywał szkolenie okresowe bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych.

E. B. posiadał orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia 6.11.2015r. (ważne do 6.11.2018 r.), wydane na podstawie skierowania z dnia 4.11.2015r., potwierdzające brak przeciwwskazań E. B. do pracy na stanowisku „magazynier”;

W skierowaniu na badania lekarskie z dnia 4.11.2015r., na podstawie którego wydane zostało orzeczenie lekarskie Nr (...) z dnia 6.11.2015r., nie wskazano wykonywania przez E. B. pracy na stanowisku operatora przewijarki oraz warunków tej pracy.

W karcie ewidencyjnej wyposażenia powoda wymieniono odzież i obuwie robocze, nie wymieniono środków ochrony indywidualnej tj. okulary ochronne.

W orzeczeniu lekarskim z dnia 14.05.2018 r. stwierdzono niezdolność powoda do pracy na stanowisku magazyniera.

(karta szkolenia wstępnego – k. 47, zaświadczenie – k. 48, orzeczenie lekarskie – k. 63, rejestr wypadków przy pracy – k. 117-120, karta ewidencyjna – k. 196, orzeczenie lekarskie – k. 19/część A, k. 14/część B, karta szkolenia wstępnego – k. 10/część B, zaświadczenie i program szkolenia- k. 13/część B akt osobowych załączonych do sprawy)

Powód pracował na magazynie przy obsłudze wózka widłowego oraz przewijarki oraz obsłudze klienta.

(okoliczność bezsporna)

Bezpośrednim przełożonym powoda był T. W., a kierownikiem magazynu był T. G.. Z kolei bezpośrednim przełożonym osób pracujących na przewijarkach był K. M..

(zeznania świadka I. Z. na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):31:30-00:31:48 – płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):03:46-01:09:37 – płyta CD – k. 269, zeznania świadka T. W. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):13:08-00:31:23 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka T. G. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):56:53-01:11:21 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka K. M. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):04:23-02:17:03 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...):08:38-00:17:32 – płyta CD – k. 390)

Pomieszczenie – hala, w której stoją przewijarki ma 10 m na 20 m. Są trzy przewijarki o wielkości 2,20 m na około 7 m. Stoją w odstępach kilku metrów od siebie. Każda przewijarka składa się z urządzenia zdawczego i odbiorczego.

(zeznania powoda na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):11:44-00:16:05- płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):13:39-00:36:55 – płyta CD – k. 269, zeznania świadka W. C. na rozprawie w dniu 11.09.2019 r. e-protokół (...):38:04 – 03:48:23– płyta CD – k. 269, zeznania świadka T. W. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):13:08-00:31:23 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka T. G. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):56:53-01:11:21 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka K. M. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):04:23-02:17:03 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):44:54 – 02:53:38– płyta CD – k. 330)

Przewijarkę obsługuje jedna osoba. Jest też brygadzista do pomocy. Należy wstawić bęben na urządzenie zdawcze, uzbroić maszynę czyli dobrać średnicę redukcji do bębna, podnieść bęben do góry, przełożyć balem przez urządzenie i na urządzeniu odbiorczym wykonać te same czynności.

(zeznania powoda na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):11:44-00:16:05- płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):13:39-00:36:55 – płyta CD – k. 269, zeznania świadka T. W. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):13:08-00:31:23 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka T. G. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):56:53-01:11:21 – płyta CD – k. 330)

Powód nigdy nie zgłaszał T. W., T. G., czy K. M., że nie wie jak pracować na przewijarce.

(zeznania świadka T. W. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):31:23-00:45:06 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka T. G. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):11:21-01:18:50 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka K. M. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):04:23-02:17:03 – płyta CD – k. 330)

Na terenie (...), w tym dniu wypadku obowiązywały dyspozycje wynikające z Instrukcji obsługi Przewijarki (...) 2200.

Według Instrukcji obsługi - Pkt 4. Bezpieczeństwo:

- 4.1. Uwagi ogólne: ...w kwestiach nie poruszonych w instrukcji winien zachować szczególna ostrożność, oraz przestrzegać zgodnie z zasadami (...), przepisami przeciw pożarowymi oraz zgodnie z regulacja wewnętrznych regulaminów bezpieczeństwa.

- 4.3. Praca normalna: W czasie normalnej pracy urządzenia, celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa, personel powinien przestrzegać następujących zasad, min.: ...używać środków ochrony osobistej (ubrania ochronne, okulary).

W Instrukcji obsługi Przewijarki (...) 2200, producent Przewijarki (...) 2200 nie przewidywał stosowania ręcznych narzędzi udarowych (np. młotków) dla wykonania czynności ustawienia i zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki, z użyciem tulei redukcyjnych.

(instrukcja obsługi – k. 125-153, fotografie – k. 184-186, k. 275)

W dniu 02.11.2016r. około godziny 12:00 na terenie magazynu spółki (...) Sp. z o.o., Sp. k. E. B. wykonywał czynności obsługowe na stanowisku pracy przy przewijarce (...)2200. Powód chciał zamontować bęben na przewijarce. Powód dobrał niewłaściwą tuleję redukcyjną ustalającą bęben na ramionach przewijarki. Koniecznym było usunięcie bębna i zdjęcie tulei z ramienia. Powód poprosił o pomoc innego pracownika P. D. w zdjęciu bębna i tulei. We dwóch próbowali ściągnąć redukcję z ramienia. Działanie to było nieskuteczne. Podczas montażu bębna na maszynę, w trakcie uderzania młotkiem o redukcję w celu dokładnego spasowania kawałek odprysku metalu wpadł powodowi do lewego oka. Bezpośrednio po zdarzeniu powód zgłosił wypadek kierownikowi T. W. i przemył ranę. Odczuwając ból głowy i mając kłopoty ze wzrokiem po konsultacji z kierownikiem powód zaprzestał wykonywania pracy i udał się do najbliższego szpitala gdzie po zrobieniu badań stwierdzono, iż wbił mu się kawałek metalu w lewe oko. E. B. przewieziono do (...) nr 1 im. N. B. w Ł..

(protokół powypadkowy – k. 43-44 verte, k. 112-115, zeznania powoda na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):11:44-00:16:05- płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):13:39-00:36:55 – płyta CD – k. 269, zeznania świadka P. K. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):33:17-01:43:57 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...):08:38-00:17:32 – płyta CD – k. 390)

Powód był hospitalizowany na Oddziale Klinicznym Okulistyki (...) nr 1 im. N. B. w Ł. od 2.11.2016 r. do 9.11.2016 r. z rozpoznaniem ,,ciało obce wewnątrzgałkowe oka lewego, stan po urazie gałki ocznej lewej. W czasie pobytu w oddziale, w dniu przyjęcia wykonano operację - zeszycia rany rogówki oka lewego, usunięcie ciała obcego wewnątrzgałkowego oka lewego. W dniu wypisu stwierdzono u powoda prawidłową ostrość wzroku w oku prawym (= 1,0z korekcją -1,0 dioptria cylindryczna) i znacznie obniżoną w oku lewym (= 0,125 z korekcją +6,5 dioptrii sferycznych). Po pobycie w klinice odwołujący był wielokrotnie konsultowany ambulatoryjnie, diagnozowany, leczony farmakologicznie a także koagulacją laserową (terapia otworów siatkówki) w oku lewym. Badania diagnostyczne (badanie tomograficzne - (...), angiografia fluoresceinowa - AF) wykazały w oku lewym: zanik siatkówki neurosensorycznej w dołku środkowym, błonę nasiatkówkową, bliznę w plamce siatkówki, obszary rozwarstwienia siatkówki i zaniki nabłonka barwikowego siatkówki. Wobec brak poprawy i stwierdzenia odwarstwienia siatkówki oraz jaskry wtórnej powód był operowany w dn. 05.12.2018r., gdzie wykonano witrektomię tylną z usunięciem błony nasiatkówkowej i wymianą oleju silikonowego. Z powodu znacznej zwyżki ciśnienia śródgałkowego w oku lewym (jaskra wtórna) w dniach: 11.12.-14.12.2018r. powód był ponownie hospitalizowany, gdzie wykonano płukanie komory przedniej oka lewego. Badanie ostrości wzroku wykazało wówczas prawidłową ostrość wzroku w oku prawym i praktyczną ślepotę w oku lewym (widzenie ruchów ręki przed okiem). Kolejne kontrole nie wykazywały poprawy ostrości wzroku w oku lewym powoda, a badania diagnostyczne wykonane w 2019r. ( (...), AF) wskazywały na trwałe uszkodzenie plamki siatkówki w tym oku (zanik siatkówki tzw. makulopatia pourazowa). Okresowo stwierdzano zwyżki ciśnienia w gałce ocznej lewej, które leczono farmakologicznie, powtarzano leczenie laserowe. W maju 2021r. podjęto u powoda próbę usunięcia zaćmy w oku lewym ale powikłania śródoperacyjne (krwawienie, olej silikonowy w komorze przedniej) uniemożliwiły dokończenie zabiegu.

(dokumentacja medyczna, w tym karty informacyjne z pobytu w szpitalu, skierowania do szpitala, wyniki badań, historie wizyt – k. 64-87, k. 294-315, k. 407-513)

Na stanie (...) Sp. z o.o. Sp. k. w okresie od 01.07.2015 r. do 31.12.2016 r. były dostępne okulary ochronne.

(zapisy na koncie – k. 179-183 verte, zeznania świadka I. Z. na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):31:30-00:31:48 – płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):23:31-01:38:25 – płyta CD – k. 269, zeznania świadka J. G. na rozprawie w dniu 11.09.2019 r. e-protokół (...):58:22-02:49:54 – płyta CD – k. 269, zeznania świadka M. K. na rozprawie w dniu 11.09.2019 r. e-protokół (...):09:24 – 03:22:59- płyta CD – k. 269, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...):17:32 – 00:23:44– płyta CD – k. 390)

W trakcie wykonywania w/w czynności w dacie przedmiotowego wypadku E. B. oraz P. D. nie używali środków ochrony indywidulanej oczu – okularów ochronnych.

(zeznania powoda na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):11:44-00:16:05- płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):13:39-01:01:42 – płyta CD – k. 269)

Sporządzony został protokół powypadkowy, w którym ustalono następujące przyczyny wypadku z dnia 2.11.2016 r.:

- powstanie niekontrolowanego, nieprzewidzianego odprysku podczas uderzania metalem o metal (uderzenie młotkiem o redukcję:;

- prawdopodobna wada lub zmęczenie materiału, z którego wykonany był młotek lub redukcja.

Skutkiem wypadku przy pracy było ciało obce wewnątrzgałkowe oka lewego, uraz gałki ocznej lewej powoda.

Tym samym, został stwierdzony wypadek przy pracy zgodnie z art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych.

W protokole wskazano wnioski i zalecenia profilaktyczne – omówienie w/w wypadku na naradzie roboczej z pracownikami, zwrócenie pracownikom obsługującym przewijarki na zachowanie szczególnej ostrożności podczas wymiany bębnów, bezwzględne używanie środków ochrony indywidualnej (okularów, rękawic itp.) oraz wyeliminowanie zbędnego pośpiechu przy pracach wymagających szczególnej koncentracji i uwagi .

(protokół powypadkowy – k. 43-44 verte)

Protokół powypadkowy został podpisany przez powoda oraz członków zespołu powypadkowego: J. G. i M. D. (obecnie: K.) w dniu 10.11.2016 r. Wówczas powód nie kwestionował, że do zdarzenia doszło w obecności innego pracownika. Podał wtedy, że czynności usunięcia bębna z przewijarki i zmiany tulei redukcyjnej dokonywał sam.

( zeznania świadka I. Z. na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):31:30-00:31:48 – płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):23:31-01:38:25 – płyta CD – k. 269 , zeznania świadka J. G. na rozprawie w dniu 11.09.2019 r. e-protokół (...):58:22-02:49:54 – płyta CD – k. 269, zeznania świadka M. K. na rozprawie w dniu 11.09.2019 r. e-protokół (...):52:51 – 03:22:59 - płyta CD – k. 269, zeznania świadka T. W. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):13:08-00:31:23 – płyta CD – k. 330)

Okulary ochronne nie były stosowane przez pracowników podczas normalnych czynności obsługowych przy przewijarkach, a jedynie podczas przecinania kabla szlifierką kątową.

(zeznania świadka T. W. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):13:08-00:31:23 i 00:45:06-00:55:34– płyta CD – k. 330, zeznania świadka T. G. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):56:53-01:11:21 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. K. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):33:17-01:43:57 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka K. M. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):02:04:23-02:29:39 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):37:36-02:44:54 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka J. S. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):02:01-03:11:53 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...):17:32 – 00:23:44– płyta CD – k. 390)

Świadek S. P. oraz J. S. widzieli jaki inni pracownicy używali młotka do zdjęcia redukcji.

(zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):44:54 – 02:53:38– płyta CD – k. 330, zeznania świadka J. S. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):11:53 – 03:18:49– płyta CD – k. 330)

Zbędnym jest używanie okularów ochronnych podczas normalnych czynności obsługowych przy przewijarkach.

(zeznania świadka W. C. na rozprawie w dniu 11.09.2019 r. e-protokół (...):26:31-03:38:04– płyta CD – k. 269)

Już wcześniej w (...) zdarzały się sytuacje zaklinowania tulei redukcyjnych podczas ustawiania bębnów. Wówczas sposobem na poluzowanie ustawienia tulei względem bębnów lub ramion przewijarki było zbijanie tulei za pomocą młotka.

(zeznania świadka P. K. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):43:57-02:02:01 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):37:36-02:44:54 – płyta CD – k. 330 , zeznania świadka J. S. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):02:01-03:11:53 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...)::28:44 – 00:54:29– płyta CD – k. 390)

W sytuacji niemożności dokładnego spasowania bębna powód powinien poinformować o tym fakcie swego przełożonego.

(zeznania świadka I. Z. na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):31:30-00:31:48 – płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):03:46 – 01:23:31– płyta CD – k. 269, zeznania świadka T. G. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):11:21 – 01:18:50– płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. K. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):53:03-02:02:21 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka S. P. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):53:38 – 03:02:01– płyta CD – k. 330, zeznania świadka J. S. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):18:49-03:25:41 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...):28:44-00:41:37 – płyta CD – k. 390)

Użycie młotka prowadziło do niszczenia powłoki, a to z kolei mogło prowadzić do uszkodzenia samej redukcji. Koszty takiej redukcji to kilkaset złotych.

(zeznania świadka T. G. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):11:21 – 01:18:50– płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. K. na rozprawie w dniu 18.12.2019 r. e-protokół (...):53:03-02:02:21 – płyta CD – k. 330, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...):17:32 – 00:23:44– płyta CD – k. 390, zeznania świadka P. D. na rozprawie w dniu 19.10.2020 r. e-protokół (...):41:37-00:54:29– płyta CD – k. 390)

Po wypadku z dnia 2.11.2016 r. w związku z doznanym urazem powód przebywał najpierw na zwolnieniu lekarskim (pobierał zasiłek chorobowy), a następnie przez rok pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Decyzją z dnia 20.06.2018 r. ZUS przyznał powodowi rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem od 28.04.2018 r. Renta przysługiwała do 31.05.2019 r. Decyzją z dnia 13.06.2018 r. ZUS przyznał powodowi jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy jakiemu uległ w dniu 02.11.2016 r. Jednocześnie wskazano, że przysługujące powodowi odszkodowanie wynosiło 25620,00 złotych tj. 30 % x 854 złotych za każdy procent stałego uszczerbku na zdrowiu.

(decyzja – k. 54-55, k. 57, zeznania powoda na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):11:44-00:16:05- płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):13:39-00:36:55 – płyta CD – k. 269)

Wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w miesiącu 06/2018 wynosiła:

- 92,67 zł - brutto renta wyrównanie od 28.04.2018 do 30.04.2018

- 926.82 zł - brutto renta wyrównanie za (...)

- 926.82 zł brutto renta za (...)

- 1 618,44 zł - netto do wypłaty.

Wysokość świadczenia od 07/2018 do 02/2019 wynosiła miesięcznie:

- 926.82 zł brutto renta

- 794,41 zł - netto do wypłaty,

Wysokość świadczenia w 03/2019 wynosiła:

- 990,00 zł brutto renta

- 447,00 zł- rozliczenie podatku za 2018 rok, wypłata

- 1 292,90 zł - netto do wypłaty,

Wysokość świadczenia od 04/2019 do 05/2019 wynosi miesięcznie:

- 990,00 zł - brutto renta

- 845,90 zł - netto do wypłaty.

Wysokość dodatkowego rocznego świadczenia w miesiącu 05/2019 wynosi:

- 1100,00 zł – brutto;

- 888,00 zł – netto.

(pisma ZUS – k. 1039-1039 verte, k. 1051)

Z przedłożonego przez pozwaną wykazu i porównania wysokości wynagrodzeń (brutto, netto) pracowników zatrudnionych na porównywalnym stanowisku co powód (pracownicy magazynowi) wynikało, że średnie zarobki takiego pracownika, w okresie pobierania przez powoda renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy kształtowały się na poziomie 1878,12 zł netto.

(wykaz – k. 1047-1049)

Minimalne wynagrodzenie obowiązujące w Polsce wynosiło odpowiednio:

- w 2018 r. – 1530,00 zł netto;

- w 2019 r. – 1634,00 zł netto.

(okoliczności notoryjne)

Powód był zatrudniony w 2019 r. na stanowisku zaopatrzeniowca, a w 2020 r. podjął zatrudnienie w firmie (...) na podstawie umowy o pracę. Następnie pracował do lutego 2024 r., a od września 2024 r. jest zatrudniony w firmie (...) w magazynie, gdzie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 3500 zł netto plus dodatek w wysokości 80-90 zł.

(zeznania powoda na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):16:05- 00:31:25 - płyta CD – k. 1077)

Ostatnia kontrola z PIP u pozwanej miała miejsce w 2015 r.

(protokoły kontroli – k. 187-195, wyciąg z książki kontroli – k. 343-345, zeznania świadka I. Z. na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. e-protokół (...):31:30-00:31:48 – płyta CD – k. 1077 w związku z rozprawą z dnia 11.09.2019 r. e-protokół (...):23:31-01:38:25 – płyta CD – k. 269)

Przyczynami wypadku powoda jakiemu uległ w dniu 2.11.2016 r. wynikającymi z nieprawidłowości technicznych były:

Przyczyna bezpośrednia:

• odprysk części tulei redukcyjnej w wyniku obciążenia udarowego;

Przyczyna pośrednia:

• niedostateczna wytrzymałość materiału tulei redukcyjnej na miejscowe obciążenie udarowe;

Przyczynami wypadku wynikającymi z nieprawidłowej organizacji pracy były:

Przyczyna bezpośrednia:

• niestosowanie przez E. B. ochrony indywidualnej oczu;

Przyczyna pośrednia:

• niewyposażenie E. B. w środki ochrony indywidualnej oczu;

• brak wymaganego instruktażu stanowiskowego E. B. w zakresie BHP na stanowisku operatora przewijarki;

• brak szczegółowych wskazówek dotyczących bezpiecznego wykonania czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki z użyciem tulei redukcyjnych;

• brak oceny ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami występującymi podczas czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki, uwzględniającej stosowanie wymaganych środków ochrony indywidualnej;

Z kolei przyczynami wypadku wynikającymi z nieprawidłowych zachowań człowieka były:

Przyczyna bezpośrednia:

• wykonywanie czynności przez E. B. w strefie zagrożenia uderzeniem przez odprysk metalu;

Przyczyna pośrednia:

• stosowanie młotka do wybicia tulei redukcyjnej osadzonej na ramieniu przewijarki;

• lekceważenie przez E. B. zagrożenia związanego z możliwością uderzenia przez odprysk metalu.

Zgodnie z wiedzą w dziedzinie BHP, z okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, jakiemu w dniu 2.11.2016r. uległ E. B., wynikają nieprawidłowości dotyczące organizacji pracy na stanowisku na którym miał miejsce przedmiotowy wypadek tj.:

• dopuszczenie E. B. do pracy na stanowisku operatora przewijarki, pomimo braku wymaganego instruktażu stanowiskowego w zakresie BHP – czym pozwana naruszyła: art. 237 ³ § 1 Kodeksu pracy, w związku z: §11. ust.1. 1) oraz ust. 2 i 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;

• niezapewnienie E. B. szczegółowych wskazówek dotyczących bezpiecznego wykonania czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki z użyciem tulei redukcyjnych – czym pozwana naruszyła: art. 237 ⁴ § 1 oraz §2 Kodeksu pracy, w związku z: § 41.1. pkt 1) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bhp;

• brak oceny ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami występującymi podczas czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki, uwzględniającej stosowanie wymaganych środków ochrony indywidualnej – czym pozwana naruszyła: art. 226. Kodeksu pracy, w związku z: §39a. ust. 1., §39a ust. 2. pkt 1) oraz §39c. Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bhp;

• niewyposażenie E. B. w środki ochrony indywidualnej oczu – czym pozwana naruszyła: art. 237 ⁶ § 1. oraz Art. 237 ⁹ . § 1. Kodeksu pracy, w związku z: §1, §2, §4, oraz §5 Załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bhp;

• dopuszczenie E. B. do pracy na stanowisku operatora przewijarki, pomimo braku wymaganego orzeczenia lekarskiego, potwierdzające brak przeciwwskazań E. B. do pracy na stanowisku operatora przewijarki – czym pozwana naruszyła: art. 229. § 4. Kodeksu pracy.

Zgodnie z wiedzą w dziedzinie BHP postępowanie powoda wskazane jako przyczyny bezpośrednie;

• niestosowanie przez E. B. ochrony indywidualnej oczu;

• wykonywanie czynności przez E. B. w strefie zagrożenia uderzeniem przez odprysk metalu;

konieczne były dla zaistnienia wypadku w dniu 2.11.2016r.

Zbijanie tulei za pomocą młotka zastąpić należało bezpiecznym dla pracowników oraz urządzenia sposobem wykonania tych czynności poprzez zsunięcie tulei za pomocą przyrządów (na przykład ściągacza do tulei), bądź zsunięcie tulei poprzez zastosowanie dźwigni prostej z punktami podparcia o płaszczyznę czołową tulei i ramię przewijarki. W przypadku niemożności dokładnego spasowania bębna, czy braku możliwości wykonania pracy zleconej przez przełożonego, powód powinien poinformować o tym tego przełożonego dla uzyskania wskazówek dotyczących sposobu wykonania pracy.

(podstawowa pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu BHP J. K. - k. 527-544 verte, uzupełniająca pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu BHP J. K. - k. 600-606 verte)

Do nieprawidłowości stojących w bezpośrednim i pośrednim związku przyczynowo- skutkowym z zaistnieniem przedmiotowego zdarzenia doszło w wyniku nieprawidłowej , organizacji pracy na stanowisku pracy. Polegało to na:

-pełnieniu w sposób nienależyty nadzoru stanowiskowego nad pracą poszkodowanego, polegający na dopuszczeniu do wykonywania pracy w sposób zagrażający odniesieniem urazu przez poszkodowanego - zastosowania przez poszkodowanego niewłaściwej technologii (metody) wykonania pracy, polegającej na zdejmowaniu zakleszczonej nasadki na trzpień kła maszyny za pomocą uderzeń młotka.

Było to naruszenie: -art.212pkt 3) i 5) kp w zw. z zasadami BHP.

Osobą odpowiedzialną za powyższe naruszenie przepisów i zasad BHP, była osoba kierująca pracownikami, bezpośredni przełożony poszkodowanego, brygadzista;

-pełnieniu w sposób nienależyty nadzoru stanowiskowego nad pracą poszkodowanego, polegający na dopuszczeniu do wykonywania przez niego pracy przy zdejmowaniu zakleszczonej nasadki z trzpienia kła, bez stosowania - wymaganych Instrukcją producenta - okularów ochronnych.

Było to naruszenie: -art.212 pkt 2), 3) i 5) kp w zw. z §51 ust.2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w zw. z pkt 4.3. Instrukcji obsługi Przewijarki (...)2200.

Osobą odpowiedzialną za powyższe naruszenie przepisów i zasad BHP, była osoba kierująca pracownikami, bezpośredni przełożony poszkodowanego, brygadzista.

Zgodnie z wiedzą specjalistyczną z zakresu BHP bezpośrednią przyczyną wypadku leżącą po stronie człowieka było: zastosowanie przez powoda za podpowiedzią innego pracownika, nieprawidłowej technologii (metody) usunięcia usterki w postaci uderzenia młotkiem bezpośrednio w zakleszczoną na trzpieniu kła nasadkę, czym doszło do naruszenia art. 211 pkt 2 k.p. w zw. z zasadami bhp.

Powód miał możliwość i powinien zgłosić zdarzenie (zakleszczenia nasadki) przełożonym, nie dokonał tego przyjmując, że poradzi sobie z problemem z pomocą kolegi. Powód przyczynił się do zaistnienia wypadku.

(podstawowa pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu BHP W. K. (1) - k. 661-691, pierwsza uzupełniająca pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu BHP W. K. (1) - k. 716-720, druga uzupełniająca pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu BHP W. K. (1) - k. 751-756)

Z punktu widzenia okulistyki, na skutek wypadku przy pracy z dnia 2.11.2016 r. powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 35% wg Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002 r. (Dz. U. 234 poz. 1974) oraz Obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz. U. 2013 poz. 954) ” tabela: p. C/27a].

Ze względu na zmiany zanikowe i bliznowate w plamce siatkówki, a także prawdopodobnie zanik nerwu wzrokowego w oku lewym rokowanie co do odzyskania przez powoda prawidłowej ostrości wzroku w tym oku jest wątpliwe.

W oku lewym powoda widoczny jest niewielki kąt zeza rozbieżnego co wynika z utraty widzenia tym okiem po przebytym wypadku (z „nie używania oka”). Ponadto w źrenicy widoczne są resztkowe masy zaćmowe z nieco owalnym kształtem źrenicy (po uszkodzeniu soczewki i zrosty po stanie zapalnym). Ustawienie oka lewego można poprawić wykonując operację na mięśniach ocznych (operacja zeza rozbieżnego). Jest to zabieg dość prosty. ale wymagający pobytu w oddziale okulistycznym, który takie operacje wykonuje. Jednak z powodu ślepoty tego oka nie można gwarantować, że stan „równego” ustawienia tego oka utrzyma się, bowiem po pewnym czasie zbaczanie gałki ocznej może pojawić się ponownie. Białe masy w obrębie źrenicy wynikają ze zmętniałych mas soczewki (zaćma resztkowa, pourazowa) i jedynym sposobem poprawy wyglądu jest usunięcie tych mas operacyjnie co jednak może być trudne z powodu uprzednio obserwowanych powikłań w czasie operacji (w maju 202l r. próba usunięcia zaćmy w tym oku nie powiodła się). Należałoby jednak rozważyć powtórzenie takiego zabiegu ponieważ oko lewe powoda jest okiem ślepym i nie istnieje duże ryzyko dalszego pogorszenia (utraty widzenia). Do rozważenie pozostaje także ewentualnie laseroterapia polegająca na rozbiciu zmętniałych mas soczewkowych, jednak w danym przypadku zabieg ten - choć mniej inwazyjny niż operacja - może być mało skuteczny lub całkiem nieskuteczny (duża ilość mas soczewkowych, zrosty). Wymienione zabiegi okulistyczne można przeprowadzić odpłatnie, ale również w ramach ubezpieczenia zdrowotnego (NFZ)

Niemniej jednak, oko lewe powoda należy traktować jako oko praktycznie ślepe z powodu resztkowej ostrości wzroku. W takim oku nie da się określić pola widzenia. Uszczerbek na zdrowiu jaki może spowodować jaskra wtórna według obowiązujących standardów orzeczniczych ocenia się według wartości ostrości wzroku i wyniku badania pola widzenia, ale sumarycznie uszczerbek ten nie może przekroczyć 35%.

Wskutek wypadku powód nie wymagał opieki osób trzecich poza ewentualnie okresem bezpośrednio po wypadku gdy udawał się do szpitala i wymagał pomocy.

Powód nie jest osobą niezdolną do wykonywania pracy. Może pracować w każdym zawodzie i na każdym stanowisku, gdzie nie wymagane jest widzenie obuoczne (jak dla jednoocznych). Osoby jednooczne nie mogą pracować m.in. na wysokości, obsługiwać maszyn i urządzeń w tzw. ruchu (tokarki, pilarki, maszyny tnące - bez osłon). Osoba jednooczna może - w świetle obowiązujących w Polsce przepisów - ubiegać się o prawo jazdy na samochody osobowe, w tym dla celów zarobkowych (Rozp. Min. Z.. z dn. 29.08.2019r. Dz.U. 2019r. poz. 1659). Powód może także wykonywać pracę fizyczną - lekką i umiarkowaną, poza pracą związana z bardzo ciężkim wysiłkiem zwłaszcza związanym z niskim schylaniem głowy.

(podstawowa pisemna opinia biegłego z zakresu okulistyki – k. 825-828, uzupełniająca pisemna opinia biegłego z zakresu okulistyki – k. 985)

Z punktu widzenia chirurgii plastycznej w wyniku przedmiotowego wypadku przy pracy powód doznał urazu lewej gałki ocznej - uraz drążący z wniknięciem ciała obcego do lewego oka. Mimo prowadzonego leczenia powód utracił wzrok w lewym oku. Następstwem urazu jest również zniekształcenie źrenicy i tęczówki powodujące widoczny defekt estetyczny. U powoda stwierdzono: pourazowe zniekształcenie źrenicy i tęczówki lewej gałki ocznej. Stały uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem istniejących zniekształceń lewej gałki ocznej oceniono na 5% - 19A.

(pisemna opinia biegłego z zakresu chirurgii plastycznej – k. 925-927)

Z punktu widzenia medycyny pracy, na skutek zdarzenia z dnia 2.11.2016 roku powód do maja 2019 r. był częściowo niezdolny do pracy. Po tym okresie – od czerwca 2019 r. powód jest zdolny do pracy zgodnej z poziomem swojego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych z ograniczeniem (p-wskazaniem) do pracy na wysokości. Powód jest do zdolny do pracy na stanowiskach pracy z ograniczeniami stanowiskowymi, w tym np. pracy na wysokości jakie wykonywał dotychczas (prace fizyczne lekkie i średniociężkie). Powód nadal może wykonywać pracę zgodnie ze swoimi kwalifikacjami i wykształceniem (szkoła podstawowa) z ograniczeniami stanowiskowymi w tym np. pracownika budowlanego, magazyniera czy zaopatrzeniowca w poziomie O, jaką wykonywał przed i po wypadku. Powód może wykonywać wyżej opisane prace w pełnym wymiarze czasu pracy. Powód jest zdolny do zarobkowania co najmniej na poziomie minimalnej czy średniej płacy.

(pisemna opinia biegłego z zakresu medycyny pracy – k. 1006-1010)

W związku z uznaniem wypadku z dnia 2.11.2016 r. za wypadek przy pracy powód w dniu 30.03.2017 r. zgłosił szkodę pozwanej i wezwał (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. do podania-w terminie 7 dni- danych podmiotu ubezpieczającego spółkę w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dla tego typu zdarzeń oraz numeru polisy, obowiązującej w dniu wypadku przy pracy, a w przypadku braku polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wezwał do zapłaty kwoty 80 000 zł tytułem zadośćuczynienia w terminie 14 dni od otrzymania wezwania.

(pismo – k. 53)

(...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. pismem z 11.04.2017 r. powiadomiła powoda, że zgłoszone przez niego na tym etapie roszczenie odszkodowawcze jest co najmniej przedwczesne, gdyż w pierwszej kolejności winno zostać zgłoszone do ZUS w ramach ubezpieczenia wypadkowego. Jednocześnie odmówił podania numeru posiadanej na tym etapie polisy ubezpieczenia OC spółki.

(odpowiedź pozwanego z 11.04.2017 r. - k. 51-52)

(...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. była w dacie wypadku przy pracy powoda ubezpieczona. Zgodnie z polisą obowiązującą od 01.07.2016 r. do 30.06.2017 r. i zapisami umowy ubezpieczenia odpowiedzialność cywilna na jeden i wszystkie wypadki przy pracy poniesione w okresie ubezpieczenia wynosiła 200.000,00 zł.

(polisa – k. 154-155, k. 254-254 verte)

Powód skierował do (...) Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ł. pisemne wezwanie do zapłaty z 10.07.2018 r., w którym wezwał spółkę do zapłaty w terminie 7 dni następujących należności w związku z wypadkiem przy pracy z 2.11.2016 r.:

1. 150 000 zł tytułem zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu;

2. renty z tytułu utraty dochodów w kwocie 1100 zł płatnej do 10-ego dnia każdego miesiąca począwszy od czerwca 2018 roku z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za zwłokę,

3. renty z tytułu utraty widoków powodzenia w przyszłości w kwocie 500 zł płatnej do 10-ego dnia każdego miesiąca począwszy od czerwca 2018 roku z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za zwłokę,

4. pokrycia kosztów przekształcenia zawodowego,

(wezwanie przedsądowe do zapłaty - k. 50)

(...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. pismem z 24.07.2018 r. powiadomiła powoda, że opisane roszczenia są w całości bezzasadne.

( odpowiedź pozwanej z 24..07.2018 r. - k. 156-158)

Powyższy stan faktyczny - w zakresie w jakim odtworzono okoliczności wypadku, któremu uległ powód 2.11.2016 r. na terenie spółki magazynu spółki (...) Sp. z o.o., Sp. k. - Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zeznań powołanych świadków, a także powoda E. B., tzn. w takim zakresie w jakim twierdzenia tych osób, po ich wzajemnym skonfrontowaniu, pozwalały na usunięcie istotnych dla rozstrzygnięcia nieścisłości i wyciągnięcie logicznych wniosków – takich, które pozostawały w zgodzie z treścią złożonych do akt dokumentów, w tym załączonych do akt niniejszej sprawy akt osobowych powoda oraz opiniami powołanych w sprawie biegłych. Powołane powyżej dokumenty Sąd uznał za wiarygodne i przydatne dla ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Wymaga podkreślenia, że strony nie kwestionowały autentyczności i treści wskazanych powyżej dokumentów, a także Sąd nie znalazł podstaw, aby czynić to z urzędu. Oceny tej nie zmieniał fakt, że część dokumentów została przedstawiona Sądowi jedynie w postaci kserokopii. Strony bowiem nie kwestionowały zgodności przedłożonych kserokopii z oryginałami dokumentów, wskutek czego Sąd uznał kserokopie za wiarygodne dowody, na istnienie i treść dokumentów jakie odwzorowywały. Zdaniem Sądu Okręgowego, zalegająca w aktach sprawy, przedłożona przez pozwaną opinia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy autorstwa mgr. inż. J. M. z dnia 17.03.2021 r. sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania nie mogła stanowić podstawy czynionych ustaleń w sprawie, bowiem za ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz w literaturze uznaje się pogląd, że prywatna opinia „biegłego” lub instytutu naukowego nie spełnia wymagań, które k.p.c. stawia dowodom w postępowaniu sądowym: tylko i wyłącznie postanowienie sądu o przeprowadzeniu dowodu (art. 236 k.p.c.) nadaje opinii wskazanego w nim rzeczoznawcy (art. 278 k.p.c.) charakter dowodu z opinii biegłego. To sąd określa osobę biegłego, zakres opiniowania oraz zakres materiału, w oparciu o który biegły powinien opinię wydać. Sąd Okręgowy uznał zatem, że sporządzona na zlecenie pozwanej powyższa opinia prywatna była całkowicie nieprzydatna.

Reasumując tę część, zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd ocenił jako treściowo spójny w zakresie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. Analizując poszczególne dowody tak indywidualnie, jak i zbiorczo, Sąd nie stwierdził, aby wynikające z nich informacje cechowały się sprzecznościami, które mogłyby skutkować pozbawieniem któregokolwiek z dowodów przymiotu wiarygodności. Ewentualne nieścisłości w dowodach nie miały charakteru znaczącego dla ustalenia okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

Poza sporem pozostaje, że dnia 2.11.2016 r. powód uległ wypadkowi przy pracy. Powołany przez pozwanego pracodawcę zespół powypadkowy dokonał ustaleń dotyczących okoliczności i przyczyn tego wypadku. Wnioski zespołu powypadkowego zostały przedstawione w „ Protokole nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy” z dnia 10.11.2016 r. Zespół powypadkowy zakwalifikował ów zdarzenie jako „wypadek przy pracy” ( punkt 7 protokołu ). Dokonując oceny zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd pragnie wskazać, iż pozwana wywodziła, że prawidłowo zorganizowała pracę, przeszkoliła powoda, zapewniła sprzęt ochronny. Zdaniem pozwanej powód wykonywał czynności bez polecenia, bez informowania o konieczności wykonywania dodatkowych prac. Nadto jak twierdziła, powód był wyposażony w okulary ochronne. Zgodnie z treścią w/w protokołu powypadkowego, czynności usunięcia bębna z przewijarki i zmiany tulei redukcyjnej powód miał dokonywać sam. Dopiero na podstawie zeznań powoda i korespondujących z nimi zgodnych zeznań świadków złożonych w toku niniejszego postępowania tj. P. D. oraz P. K., Sąd ustalił, że w dniu 2.11.2016 r. E. B. poprosił P. D. o pomoc przy usunięciu bębna i tulei, zaś w trakcie uderzania młotkiem w tuleję redukcyjną, odprysk metalu wpadł powodowi do lewego oka. Co prawda wskazać należy, że relacje powoda oraz świadka P. D., co do okoliczności doznania urazu nieco różniły się od siebie, niemniej jednak faktem jest, że odczuwając ból głowy i doświadczając narastających kłopotów ze wzrokiem, powód udał się do najbliższego szpitala, w którym to potwierdzono doznany przez niego uraz lewego oka.

W toku zeznań powód nie kwestionował, że w dniu przedmiotowego wypadku, zarówno on, jak i P. D. nie używali środków ochrony indywidulanej – okularów ochronnych. Wprawdzie zeznający w sprawie świadkowie potwierdzili, że na stanie (...) Sp. z o.o. Sp. k. w okresie od 01.07.2015 r. do 31.12.2016 r. były dostępne okulary ochronne. Nie potwierdzono natomiast, aby stanowisko pracy powoda zatrudnionego u pozwanej na stanowisku magazyniera w takie okulary faktycznie zostało wyposażone, zwłaszcza że w karcie ewidencyjnej wyposażenia powoda nie wymieniono środków ochrony indywidualnej w postaci okularów ochronnych. Zważywszy, że powód w istocie wykonywał, co było bezsporne, pracę przy obsłudze przewijarki, pracodawca, zdaniem Sądu, powinien wyposażyć go należycie w środki ochrony indywidualnej, chroniące tak delikatny i podatny na uszkodzenia narząd jak oko. To, że część świadków wskazywała na dostępność u pozwanej okularów ochronnych, a świadkowie: J. G., T. W., W. C., T. G. zeznali, że okulary te były ogólnie dostępne (na biurku brygadzisty lub przy maszynie) nie oznacza ad hoc, że stanowisko pracy powoda faktycznie zostało w nie wyposażone, tym bardziej że wspomniany wyżej dokument - karta ewidencyjna wprost temu przeczy. Nie można także wprost przyjmować, że w/w fakty, o których zeznawali wymienieni świadkowie dotyczyły okoliczności mających miejsce w dniu przedmiotowego wypadku, albowiem świadkowie Ci wprost tego nie sprecyzowali. Regułą u pozwanej natomiast jak zeznali świadkowie: T. W., T. G., P. K., K. M., S. P., J. S., P. D. było stosowanie okularów ochronnych wyłącznie przy cięciu kabli szlifierką kątową, nie zaś podczas normalnej obsługi przewijarki. Zdaniem sądu podjęte przez powoda i P. D. czynności w dniu przedmiotowego zdarzenia, a polegające na próbie skorygowania ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki, a więc czynności niezwiązanych z wystąpieniem awarii przewijarki, do tego rodzaju ,,normalnej pracy” należało zakwalifikować. Dodatkowo sąd ustalił, że opisywany przez pozwaną ,,nieprawidłowy sposób postępowania przy zdejmowaniu redukcji” był częstym sposobem postępowania pracowników. Powód, P. K., S. P. oraz J. S. konkretnie zeznali, że sytuacje zaklinowania tulei redukcyjnych podczas ustawiania bębnów nie były rzadkimi, natomiast sposobem na poluzowanie ustawień tulei w stosunku do bębnów lub ramion przewijarki było używanie młotka do zbijania tulei.

Dla wyjaśnienia spornych kwestii wymagających wiadomości specjalnych, Sąd przeprowadził dowód z opinii dwóch biegłych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Po złożeniu przez biegłego W. K. (2) opinii uzupełniających, w których biegły ten odniósł się do zgłoszonych przez stronę pozwaną zastrzeżeń oraz wątpliwości, pozwana w dalszym ciągu kwestionowała opinie tegoż biegłego, niemniej jednak nie żądała wydania przez biegłego kolejnej opinii uzupełniającej, tak pisemnej, jak i ustnej. Dlatego też sąd nie widział potrzeby pozyskania kolejnej opinii biegłego z zakresu bhp. Co prawda, zdaniem sądu to opinia biegłego z zakresu bhp J. K. est bardziej przekonująca, niż opinia biegłego W. K. (2), a to ze względu na to, że biegły ten zwrócił uwagę na nieprawidłowości w postępowaniu pracodawcy w zakresie dopuszczenia powoda zatrudnionego przecież na stanowisku magazyniera do pracy na stanowisku operatora przewijarki, pomimo braku wymaganego instruktażu stanowiskowego (brak stosownego dokumentu) w zakresie bhp. Niemniej jednak wnioski opinii tychże biegłych sporządzonych w niniejszej sprawie, co do okoliczności przyczynienia się powoda do zaistnienia wypadku w dniu 2.11.2016 r. są zgodne. Jakkolwiek biegły W. K. (2) stwierdził, że jego zdaniem powód przeszedł wymagane prawem szkolenia stanowiskowe co do normalnej obsługi przewijarki, to sprzeczność obu opinii w tym zakresie, nie dyskredytuje tego, a co obydwaj zgodnie stwierdzili, że powód przyczynił się do wypadku, a do którego by nie doszło, gdyby powód w sposób właściwy ocenił ryzyko ewentualnego doznania urazu. Powód miał możliwość i powinien zgłosić fakt zakleszczenia nasadki na kieł przełożonym celem uzyskania wskazówek dotyczących sposobu wykonania pracy, na co zwracali również uwagę powołani w sprawie świadkowie. Mimo to nie dokonał tego, a zamiast tego błędnie założył (samodzielnie podjął decyzję), że z pomocą innego pracownika pozwanej – P. D. uda mu się rozwiązać problem Nie budzi wątpliwości sądu i jak wynika z opinii obu biegłych bhp, że powód tym samym dopuścił się nieprawidłowego zachowania, którym przyczynił się do zaistnienia zdarzenia. Co więcej, uderzenia młotkiem bezpośrednio w metalowe części maszyn nie przewidywała instrukcja obsługi Przewijarki (...) 2200, a obowiązująca w dniu wypadku przy pracy. Zaznaczyć należy również, że obaj biegli z zakresu bhp sporządzili opinie na podstawie tego samego materiału dowodowego. Wnioski obu opinii biegłych w zakresie dotyczącym faktu przyczynienia się powoda do wypadku są ostatecznie zbieżne.

Sąd w całości podzielił również stanowiska biegłych sądowych: okulisty, z zakresu medycyny pracy oraz z zakresu chirurgii plastycznej. W ocenie Sądu, opinie tych biegłych są rzetelne, sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, a wynikające z nich wnioski są logiczne i prawidłowo uzasadnione. Ponadto, opinie biegłych są ze sobą spójne, wzajemnie się uzupełniają i dają wystarczający obraz stanu zdrowia powoda, ocenianego na płaszczyźnie przedmiotowego wypadku przy pracy. Należy zauważyć, iż dowód z opinii biegłego ma szczególny charakter; w myśl art. 278 § 1 k.p.c. korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Takich wiadomości, to jest specjalistycznej wiedzy medycznej, wymaga opis rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia, związanych z nimi dolegliwości stanowiących łącznie m.in. o zdolności do wykonywania zatrudnienia lub jej braku. Powołani w sprawie biegli dysponowali wiadomościami specjalistycznymi, niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy a wydanie opinii poprzedzone zostało analizą dokumentacji lekarskiej. Należy podkreślić, że opinia biegłego okulisty (wskazująca procentowy uszczerbek na zdrowiu powoda), po uzupełnieniu nie była już kwestionowana. Sąd w zakresie następstw przedmiotowego zdarzenia oparł się zatem na opinii biegłego okulisty, który ocenił, że powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 35%, a także na opinii biegłego chirurga plastyka, który ocenił stały uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem istniejących zniekształceń lewej gałki ocznej na 5%.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanych o dopuszczenie dowodu z filmów poglądowych zamieszczonych w internecie, dotyczących pracy na przewijarkach zgłoszony w piśmie procesowym w dniu 19.09.2019 r. Zdaniem sądu, tego rodzaju filmy zamieszczone w internecie nie odzwierciedlały sytuacji faktycznej obowiązującej u pozwanej, w tym dniu wypadku, a zatem brak jest podstaw do uznania tego rodzaju dowodu za przydatny do poczynienia na jego podstawie ustaleń faktycznych w sprawie.

Wobec tego, że strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy uznał, że jest on kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługuje na uwzględnienie co do zasady, natomiast co do wysokości dochodzonych pozwem roszczeń okazało się uzasadnione jedynie w części.

Powód po ostatecznym sprecyzowaniu żądania domagał się zasądzenia solidarnie od obu pozwanych zadośćuczynienia i renty, jako roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy z dnia 2.11.2016 r., których podstawy prawnej należy upatrywać w przepisach Kodeksu cywilnego w szczególności w art. 445 k.c., art. 444 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p. z wszelkimi konsekwencjami stąd wynikającymi, gdyż w jego ocenie wskazane roszczenia nie zostały pokryte przez świadczenie, które uzyskał na mocy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U z 2015 r. poz. 1242 ze zm.). Ponadto domagał się ustalenia odpowiedzialności pozwanych na przyszłość na podstawie art. 189 k.p.c.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie ulega bowiem wątpliwości, że powód uzyskał świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o przytoczoną wyżej ustawę.

Przy czym podkreślić w tym miejscu trzeba, że możliwe jest dochodzenie przez pracownika roszczeń uzupełniających związanych z wypadkiem przy pracy, jeśli uzyskane świadczenia związane z wypadkiem przy pracy od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie rekompensują w pełni urazu doznanego w wyniku wypadku.

Za dopuszczalnością dochodzenia roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego opowiada się zdecydowana większość przedstawicieli nauki (por. m.in. W. Sanetra, Odpowiedzialność za naruszenie norm prawa pracy w warunkach demokracji i społecznej gospodarki rynkowej, [w:] M. Matey-Tyrowicz, T. Zieliński (red.), Prawo pracy w obliczu przemian, Warszawa 2006, s. 324; J. Jończyk, Ubezpieczenie wypadkowe, s. 3; tenże, Prawo zabezpieczenia społecznego, s. 213; Ł. Pisarczyk, Ryzyko pracodawcy, Warszawa 2008, s. 345). Stanowisko to uzasadnia się brakiem wyłączenia możliwości dochodzenia powołanych roszczeń, a także wykładnią historyczną.

Nadto także judykatura jednolicie podziela to stanowisko. W wyroku z dnia 29 lipca 1998 roku (II UKN 155/98, OSNAPiUS rok 1999, Nr 15, poz. 495) Sąd Najwyższy przyjął, że cywilnoprawna odpowiedzialność pracodawcy za skutki wypadku przy pracy ma charakter uzupełniający. Stanowisko to zachowało aktualność także pod rządami ustawy wypadkowej z 2002 roku. Znalazło to wyraz między innymi w wyroku Sądu Najwyższego z dnia
24.09.2009 r. (II PK 65/09, opubl: Lex), w którym Sąd ten wskazał, że dopuszczalne jest dochodzenie przez pracownika od pracodawcy roszczeń uzupełniających z tytułu wypadków przy pracy, opartych na przepisach prawa cywilnego (np. art. 444 i 445 kc). Pracownik, występując z takim powództwem, nie może się w postępowaniu sądowym powołać jedynie na fakt wypadku przy pracy, który stwierdzony został protokołem powypadkowym, lecz obowiązany jest wykazać przesłanki prawne cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 05.07.2005r I PK 293/2004). Możliwość dochodzenia takich roszczeń wynika z odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego normujących oczywiście nie tylko rodzaj dopuszczalnych roszczeń, ale również podstawę odpowiedzialności pracodawcy. Oznacza to, że odpowiedzialność pracodawcy nie jest absolutna, lecz zależy od wykazania zasady jego odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego, poniesioną szkodę, związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem będącym wypadkiem przy pracy, a powstaniem szkody.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w toku procesu to na powodzie spoczywał ciężar wykazania podstawy odpowiedzialności pracodawcy (art. 6 kc w zw. z art. 300 kp).

Reguły rozkładu ciężaru dowodu, stosowane przez Sąd w fazie wyrokowania, mają fundamentalne znaczenie dla dokonania prawidłowej oceny wykonania przez każdą ze stron obowiązku dowodzenia w zakresie przesłanek uzasadniających roszczenie lub zwalniających stronę pozwaną od konieczności jego spełnienia. W pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy strona inicjująca proces wykazała okoliczności faktyczne, których zaistnienie determinuje możliwość jego skutecznego wpisania (subsumcji) w odpowiednią podstawę prawną. Jeśli ustalenia takiego dokonać nie można, to fakt ten samoistnie niweczy zasadność powództwa i to niezależnie od tego, czy pozwany z kolei udowodnił podstawy faktyczne przyjętej linii obrony czy też nie. Innymi słowy, jeżeli nie można stwierdzić, że powód udowodnił podstawy faktyczne swego żądania, powództwo zostanie oddalone i to niezależnie od tego, czy pozwany z kolei udowodnił podstawy faktyczne przyjętej linii obrony. Ujemne dla pracodawcy skutki procesowe jego bezczynności, aktualizują się tylko w przypadku, gdy dowody statuujące jego odpowiedzialność, skutecznie przeprowadzi przeciwnik procesowy. Strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi zatem ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał, a Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów.

Powód wywodził swoje roszczenia z przepisów prawa cywilnego, które w odmienny sposób określają reżim odpowiedzialności pracodawcy za wypadki przy pracy.

Jak już wyżej wskazano dochodzenie przez powoda na podstawie prawa cywilnego roszczeń wiąże się z koniecznością wykazania, że szkoda jest wynikiem czynu niedozwolonego pracodawcy i udowodnienia związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem (wypadkiem przy pracy), a powstaniem szkody. (por. wyrok SN z 10.01.1998r. II UKN 450/97 (...) i US 1998 nr 24 poz. 720).

W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie jednoznacznie wykazało istnienie przesłanek odpowiedzialności deliktowej pozwanej – (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł., skutkujących uwzględnieniem powództwa co do zasady.

Nie budzi wątpliwości sądu, że podmiotem zatrudniającym powoda była spółka (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. (akta osobowe powoda). Przy słusznym założeniu odpowiedzialności pozwanej za skutki wypadku przy pracy, w pierwszej kolejności należy wskazać reżim odpowiedzialności (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł.. Zdaniem sądu meriti, nie ulega wątpliwości, że jest to odpowiedzialność deliktowa na podstawie art. 435 § 1 k.c. Według brzmienia tego przepisu, prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych, itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Pojęcie przedsiębiorstwa dla potrzeb cyt. przepisu rozumieć należy w znaczeniu przedmiotowym, a więc jako zorganizowane zespoły majątkowe, służące prowadzeniu określonej działalności. Bogata jest kazuistyka orzecznicza dotycząca kwalifikacji, czy przedsiębiorstwo należy do kategorii wskazanej w art. 435 § 1 k.c. Według judykatury Sądu Najwyższego, przyjęcie, że przedsiębiorstwo wprawiane jest w ruch za pomocą sił przyrody, wymaga uwzględnienia znaczenia określonych technologii w działalności przedsiębiorstwa oraz oceny, czy możliwie byłoby osiągnięcie zakładanych celów produkcyjnych danego przedsiębiorstwa bez użycia sił przyrody (tak wyrok z 8 grudnia 2005. I UK 97/05, OSNP 2006/21-22/336). Według wypracowanych w orzecznictwie standardów, przy rozważaniu zastosowania art. 435 § 1 k.c., trzeba mieć na względzie trzy zasadnicze wyznaczniki: stopień zagrożenia ze strony urządzeń, stopień komplikacji przy przetwarzaniu energii elementarnej na pracę oraz ogólny poziom techniki (tak wyrok SN z 12 lipca 1977r„ IV CR 216/77, OSNCP 1978/4/73). Kryteria te mają charakter ocenny, zmienny w czasie i zawsze odnosić je należy do istoty działalności konkretnej firmy. Dodatkowo, w rozpoznawanej sprawie okoliczność czy mamy do czynienia ze szkodą wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 435 k.c. odnieść należy do chwili zdarzenia i w odniesieniu do tej daty należy ustalić, czy pozwany pracodawca odpowiada za szkodę na zasadzie ryzyka wskazanego w tym przepisie. Nadto, co ważne, do przypisania odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, nie jest wymagana jakakolwiek nieprawidłowość działania podmiotu zobowiązanego, a wystarczającą przesłanką jest wyrządzenie szkody przez ruch przedsiębiorstwa.

Szkoda musi być wyrządzona przez "ruch" przedsiębiorstwa lub zakładu. Przeważa zapatrywanie traktujące pojęcie "ruchu przedsiębiorstwa" szeroko. W rezultacie szkoda przez "ruch przedsiębiorstwa lub zakładu" ma miejsce zarówno wtedy, gdy szkoda jest bezpośrednim skutkiem użycia sił przyrody i pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z niebezpieczeństwem wynikającym z zastosowania tych sił, gdy pozostaje w związku z samym tylko ruchem przedsiębiorstwa lub zakładu - jako całości. (tak SN w wyroku z 5 stycznia 2001r. V CKN 190/00 nie publ). (Bieniek Gerard: op. cit. s. 435). "Ruch przedsiębiorstwa" w rozumieniu przepisu art. 435 par. 1 kc. to zatem każdy przejaw działalności takiego przedsiębiorstwa, wynikająca z określonej struktury organizacyjnej funkcji usługowo - produkcyjnej przedsiębiorstwa (por. wyrok SN z 13.12.2001r., IV CKN 1563/00, LEX nr 52720).

Ruch przedsiębiorstwa to każdy przejaw jego działalności, wynikający z określonej struktury organizacyjnej i funkcji usługowo-produkcyjnej przedsiębiorstwa, na który składa się funkcjonowanie wszystkich jego agend bez względu na to, w jakim stosunku pozostaje ich funkcjonowanie do stosowanych sił przyrody. Pojęcie ruchu przedsiębiorstwa obejmuje także funkcjonowanie wszelkich urządzeń należących do tak pojmowanego przedsiębiorstwa. (tak podobnie SN w wyr. z 9.2.1976 r., IV CR 2/76, niepubl.; wyr. z 5.1.2001 r., V CKN 190/00, niepubl. i wyr. z 13.12.2001 r., IV CKN 1563/00, niepubl.; wyr. SA w Katowicach z 10.10.1996 r., I ACr 500/96, W.. 1998, Nr 2, poz. 40) . Inaczej rzecz ujmując, ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, w ujęciu art. 435, to każda działalność tego przedsiębiorstwa lub zakładu, a nie tylko taka, która jest bezpośrednio związana z działaniem sił przyrody i która stanowi następstwo ich działania (vide wyrok SN z 5 stycznia 2001 r., V CKN 190/00, nie publ.).

Odnosząc powyższe zapatrywania do okoliczności sprawy, zauważyć należy, że pozwana, zajmująca się między innymi sprzedażą kabli i przewodów, artykułów elektrycznych i elektrotechnicznych jest przedsiębiorstwem stypizowanym w art. 435 § 1 k.c. i jego odpowiedzialność za szkodę wobec powoda, jako pracownika, lokuje się w treści art. 435 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Jest to zatem odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Zdaniem sądu przedsiębiorstwo to jako całość, dla osiągnięcia swych celów sprzedażowych posługiwało się energią elektryczną, bez wykorzystania której prowadzenie tego rodzaju działalności nie byłoby możliwe. Z tego też powodu uznać należy, że było ono „wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody” w rozumieniu art. 435 § 1 k.c. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powód doznał szkody podczas wykonywania swoich obowiązków pracowniczych, tj. przy wykonywaniu czynności obsługowych przy przewijarce na terenie magazynu spółki (...) Sp. z o.o., Sp. k. będącego przedsiębiorstwem określonym w art. 435 k.c.

Ujmując ruch przedsiębiorstwa szeroko należy uznać, iż zdarzenie to mieści się w tym pojęciu.

Niezależnie od wszystkich powyższych okoliczności, nawet gdyby jednak uznać, że pozwana ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 k.c.), a nie ryzyka (art. 435 k.c.), do czego w ocenie Sądu nie było podstaw, to i tak powództwo co do zasady zasługiwałoby na uwzględnienie.

Pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa, a zdarzeniem, z którego wynika szkoda istnieje również adekwatny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. Szkoda odniesiona przez powoda jest bowiem normalnym następstwem warunków pracy w firmie pozwanej, co wynika w sposób jednoznaczny z opinii biegłych o specjalizacjach lekarskich, odpowiadających charakterowi schorzeń występujących u powoda. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że również opinie biegłych z zakresu BHP, w ocenie Sądu Okręgowego, pozwoliły na ustalenia okoliczności i przyczyny zdarzenia w sposób wystarczający, także co do związków przyczynowo – skutkowych.

Sąd nie stwierdził również istnienia okoliczności egzoneracyjnych w rozumieniu art. 435 k.c. Pozwana nie wykazała, że wyłączną przyczyną szkody była wina powoda, przeciwnie poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne wskazują, iż pracodawca dopuścił się poważnych uchybień z zakresu BHP.

Z opinii biegłego z zakresu BHP inż. J. K. (jako opinii bardziej przekonującej i lepiej uzasadnionej, co sąd akcentował we wcześniejszej części uzasadnienia dotyczącej oceny zgromadzonego materiału dowodowego) wynika, że wskazać można następujące przyczyny wypadku powoda w dniu 2.11.2016 r.:

Przyczyny wypadku wynikające z nieprawidłowości technicznych:

Przyczyna bezpośrednia:

• niestosowanie przez E. B. ochrony indywidualnej oczu;

Przyczyna pośrednia:

• niewyposażenie E. B. w środki ochrony indywidualnej oczu;

• brak wymaganego instruktażu stanowiskowego E. B. w zakresie BHP na stanowisku operatora przewijarki;

• brak szczegółowych wskazówek dotyczących bezpiecznego wykonania czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki z użyciem tulei redukcyjnych;

• brak oceny ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami występującymi podczas czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki, uwzględniającej stosowanie wymaganych środków ochrony indywidualnej;

Przyczyny wypadku wynikającymi z nieprawidłowych zachowań człowieka były:

Przyczyna bezpośrednia:

• wykonywanie czynności przez E. B. w strefie zagrożenia uderzeniem przez odprysk metalu;

Przyczyna pośrednia:

• stosowanie młotka do wybicia tulei redukcyjnej osadzonej na ramieniu przewijarki;

• lekceważenie przez E. B. zagrożenia związanego z możliwością uderzenia przez odprysk metalu.

Przyczyny wypadku są to wszelkie braki i nieprawidłowości, które bezpośrednio lub pośrednio przyczyniły się do powstania wypadku, związane z czynnikami materialnymi (technicznymi), z ogólną organizacją pracy w zakładzie lub organizacją stanowiska pracy oraz związane z pracownikiem.

Z systematyki badania wypadków wynika, iż dla zaistnienia wypadku istotne są zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie przyczyny zdarzenia.

Z okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, jakiemu w dniu 2.11.2016r. uległ E. B., wynikały nieprawidłowości dotyczące organizacji pracy na stanowisku na którym miał miejsce przedmiotowy wypadek tj.:

- dopuszczenie E. B. do pracy na stanowisku operatora przewijarki, pomimo braku wymaganego instruktażu stanowiskowego w zakresie BHP;

- niezapewnienie E. B. szczegółowych wskazówek dotyczących bezpiecznego wykonania czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki z użyciem tulei redukcyjnych;

- brak oceny ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami występującymi podczas czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki, uwzględniającej stosowanie wymaganych środków ochrony indywidualnej;

- niewyposażenie E. B. w środki ochrony indywidualnej oczu;

- dopuszczenie E. B. do pracy na stanowisku operatora przewijarki, pomimo braku wymaganego orzeczenia lekarskiego, potwierdzające brak przeciwwskazań E. B. do pracy na stanowisku operatora przewijarki.

Biegły wskazywał tu na zapis art. 212 k.p., zgodnie z którym osoba kierująca pracownikami jest obowiązana organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając zabezpieczenie pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami związanymi z warunkami środowiska pracy, egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Powołał się nadto biegły na ogólną zasadę wyrażoną w art. 207 § 2 k.p., w myśl której pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności jest obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów i zasad bhp, wydawać polecenia usunięcia w zakładzie uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń, reagować na potrzeby w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony życia i zdrowia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy. Do obowiązków pracodawcy należy ochrona zdrowia i życia pracowników. Przede wszystkim należy wskazać, że to na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia, aby stosowane maszyny i narzędzia pracy zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika przed urazami (art. 215 pkt 1 k.p.). Pracodawca jest obowiązany chronić życie i zdrowie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki (§2). Pracodawca winien też wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa pracy na stanowiskach pracy (art. 237 ⁴ § 2 k.p.).

Ustawodawca wyznaczając zakres odpowiedzialności pracodawcy, posłużył się terminem o szerokim zakresie treściowym, bowiem na „stan bezpieczeństwa” składa się wiele czynników, które najogólniej ująć można jako czynniki o charakterze materialnym, technologicznym, osobowym. Kolejne przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy w sposób szczegółowy konkretyzują obowiązki, których wypełnienie, zgodnie z wolą ustawodawcy, zapewnić ma oczekiwany „stan bezpieczeństwa”. Odpowiedzialnym za zapewnienie tego stanu jest pracodawca.

Podkreślić należy, że obowiązek pracodawcy zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy jest przy tym zupełnie niezależny od obowiązków w tej sferze ciążących na innych podmiotach, tj. pracownikach, a także osobach spoza zakładu pracy wykonujących zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przywołał też biegły regulacje Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w którym to § 41 ust. 1 stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić systematyczne kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych oraz ustalić sposoby rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania.

W aktach sprawy brak jest potwierdzenia poddania powoda instruktażowi stanowiskowemu w zakresie bhp na stanowisku operatora przewijarki. W aktach sprawy brak jest również potwierdzenia wydania powodowi środków ochrony indywidulanej oczu (okularów ochronnych).

Przywołał tu biegły treść §41 cytowanego wyżej Rozporządzenia, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikowi do stałego korzystania aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące stosowanych w zakładzie pracy procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników. Instrukcje powinny w sposób zrozumiały dla pracowników wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla zdrowia i życia.

Podał też biegły, że w aktach sprawy brak jest danych świadczących o prawidłowym wykonaniu przez pracodawcę obowiązku opracowania i zapoznania powoda z analiza ryzyka zawodowego na stanowisku pracy operatora przewijarki. Obowiązek taki nakłada art. 226 k.p. i §39a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W takim opracowaniu powinny znaleźć się m.in. informacje o możliwych zagrożeniach na stanowisku pracy oraz sposobach ich ograniczania lub zapobiegania nim.

Reasumując wskazać można bezpośrednie przyczyny wypadku powoda w dniu 02.11.2016 r. w tym:

- przyczynę bezpośrednią:

• niestosowanie przez E. B. ochrony indywidualnej oczu;

Która wynikała z przyczyn pośrednich;

• niewyposażenia E. B. w środki ochrony indywidualnej oczu;

• braku wymaganego instruktażu stanowiskowego E. B. w zakresie BHP na stanowisku operatora przewijarki;

• braku szczegółowych wskazówek dotyczących bezpiecznego wykonania czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki z użyciem tulei redukcyjnych;

• braku oceny ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami występującymi podczas czynności ustawienia oraz zabezpieczenia bębna na ramionach przewijarki, uwzględniającej stosowanie wymaganych środków ochrony indywidualnej;

Natomiast przyczyna bezpośrednia:

• wykonywanie czynności przez E. B. w strefie zagrożenia uderzeniem przez odprysk metalu;

wynikała z przyczyny pośredniej;

• lekceważenia przez E. B. zagrożenia związanego z możliwością uderzenia przez odprysk metalu.

Z definicji przyczyny bezpośredniej wynika, iż jest to przyczyna bez wystąpienia której zdarzenie nie zaistniałoby. Niemniej jednak, na gruncie niniejszej zaistnienie wskazanych przez biegłego przyczyn bezpośrednich nie miałoby miejsca bez zaistnienia przyczyn pośrednich. Ze względu na brak zapewnienia przez pozwaną wymaganej oceny ryzyka zawodowego związanego z pracą na stanowisku operatora przewijarki, a także o czym powyżej braku poddania powoda instruktażowi stanowiskowemu w zakresie bhp na stanowisku operatora przewijarki uznać należało, że przygotowanie E. B. do pracy na stanowisku operatora przewijarki nie było wystarczające. Zwrócić przy tym należało uwagę na sekwencję poszczególnych zdarzeń prowadzących do powstania wypadku w dniu 02.11.2016 roku.

W systematyce badania wypadków taki ciąg logiczny wynika z zależności przyczyn bezpośrednich od opisanych przyczyn pośrednich. Stąd, jeżeli wśród przyczyn wypadku rozpatrywane są jedynie te, które wynikają z zachowań samego poszkodowanego, to logika ciągu przyczynowo - skutkowego jest zaburzona.

Sąd wskazał zatem, co uczynił powyżej na przyczyny wynikające zarówno z zachowania poszkodowanego, jak i na przyczyny wynikające z okoliczności, w których takie zachowanie poszkodowanego było możliwe.

Przy przyjęciu, że odpowiedzialność pozwanej, jako prowadzącej przedsiębiorstwo wprawiane w ruch siłami przyrody oparta jest na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 KC w zw. z art. 300 KP) zbędne są dalsze rozważania jakie konkretnie u strony pozwanej były zawinienia i zaniedbania w zakresie obowiązków dotyczących stworzenia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. (vide wyrok SN z dnia 14 lutego 2002 roku, I PKN 853/00 OSNP 2002/18/4)

Zaostrzony reżim odpowiedzialności na zasadzie ryzyka rozszerza odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo tak dalece, że odpowiada on zarówno za zawinione wyrządzenie szkody, jak i w braku takiego zawinienia. (wyrok SN z dnia 27 października 2005 roku, sygn. akt III CK 171/05, opubl. LEX nr 346045)

Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 KC) oparta jest na założeniu, że samo funkcjonowanie zakładu wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, niezależnie od działania lub zaniechania prowadzącego taki zakład. (vide wyrok SN z dnia 19 czerwca 2001 roki, II UKN 424/00, opubl. OSNP 2003/6/155)

Podstawową przesłankę odpowiedzialności na podstawie art. 435 § 1 k.c. stanowi ryzyko wyrządzenia szkody związane z działalnością gospodarczą. Przesłaniem tego unormowania jest więc powinność naprawienia szkody przez tego, kto prowadzi przedsiębiorstwo wprawiane w ruch m.in. za pomocą energii elektrycznej, nastawione na zysk. Odpowiedzialność ta powstaje bez względu na winę prowadzącego przedsiębiorstwo, a także bez względu na to, czy szkoda nastąpiła w warunkach zachowania bezprawnego. Nie wyklucza jej fakt, że działalność przedsiębiorstwa była w pełni zgodna z prawnie określonymi wymaganiami. (por. wyrok SN z dnia 9 maja 2008 r., III CSK 360/07, opubl. LEX nr 424387)

Podkreślić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć że szkoda nastąpiła z wyłącznej winy powoda.

Sąd Okręgowy w Łodzi podziela w niniejszej sprawie pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II PK 233/10, opubl. LEX nr 898416, zgodnie, z którym sformułowanie "wyłącznie z" odnosi się do przyczyny, a nie do winy poszkodowanego. Dlatego ocena winy poszkodowanego jako okoliczności egzoneracyjnej musi być dokonywana w kategoriach adekwatnego związku przyczynowego. Nie uchyla więc odpowiedzialności prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody ustalenie, że wina może być przypisana jedynie samemu poszkodowanemu, jeżeli równocześnie wystąpiły inne jeszcze przyczyny szkody w rozumieniu adekwatnego związku przyczynowego, choćby niezawinione przez prowadzącego przedsiębiorstwo. (tak też wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2007 rok, sygn. akt I UK 367/06, opubl. OSNP 2008/19-20/294, wyrok SN z dnia 19 lipca 2000 roku, sygn. akt II CKN 1123/98)

Ażeby zachowanie poszkodowanego mogło być uznane za podstawę wyłączenia odpowiedzialności z art. 435 k.c. musi być ono zawinione oraz stanowić wyłączną przyczynę szkody w rozumieniu adekwatnego związku przyczynowego. (wyrok SA z dnia 4 października 2006 roku, sygn. akt I ACa 1683/06, opubl. LEX nr 279971)

Ustalenie, że wina może być przypisana jedynie poszkodowanemu, nie uchyla odpowiedzialności prowadzącego na własny rachunek przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody (art. 435 § 1 k.c.), jeżeli równocześnie wystąpiły inne, choćby niezawinione przyczyny szkody w rozumieniu adekwatnego związku przyczynowego, leżące po stronie odpowiedzialnego. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2007 r., I UK 367/06, opubl. OSNP 2008/19-20/294)

E. odpowiedzialnego na podstawie art. 435 § 1 k.c. polega na wykazaniu jako przyczyny szkody siły wyższej lub działania innej osoby, nie wyłączając poszkodowanego, przy jednoczesnym spełnieniu wymogu wyłączności tej przyczyny, zewnętrznej w stosunku do przedsiębiorstwa. (vide wyrok SN z dnia 11 sierpnia 2010 r., I CNP 112/09, LEX nr 603888)

W związku z powyższym zachodzą cywilnoprawne podstawy odpowiedzialności zakładu pracy pozwanej – (...) Sp. z o.o. Sp. k., które uzasadniają zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda zadośćuczynienia.

Poza sporem było, że pozwana sprawca szkody - (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. była ubezpieczona od odpowiedzialności cywilnej OC w Towarzystwie (...) S.A. w W..

Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń ma charakter akcesoryjny, gdyż jej powstanie i rozmiar zależą od istnienia okoliczności uzasadniających odpowiedzialność ubezpieczonego sprawcy szkody oraz rozmiaru tej odpowiedzialności.

Istnienie więc odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego sprawcy szkody determinuje odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń. Szczegółowe regulacje odnośnie kwestii odpowiedzialności ubezpieczyciela zawierają przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 854 ze zm.)

W niniejszej sprawie wskazany ubezpieczyciel, który udzielił pracodawcy w ramach umowy ubezpieczenia ochrony ubezpieczeniowej zgłosił swój udział w sprawie w charakterze interwenienta ubocznego. Są oni odpowiedzialni in solidum. W nauce prawa i orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że odpowiedzialność in solidum występuje wówczas, gdy wierzyciel może dochodzić roszczenia od kilku osób, na podstawie odrębnych stosunków prawnych, jakie go łączą z poszczególnymi podmiotami, zaś spełnienie świadczenia przez jednego z dłużników w całości lub w części zwalnia odpowiednio pozostałych, lecz nie ma podstawy do przyjęcia solidarnego charakteru odpowiedzialności dłużników z uwagi na brak jej ustawowego lub umownego źródła (art. 369 k.c.). Do takich przypadków należy przykładowo sytuacja, gdy dwie osoby odpowiadają za wyrządzenie szkody, z tym, że jedna ex delicto, a druga ex contractu lub gdy za szkodę odpowiada jej bezpośredni sprawca na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych oraz ubezpieczyciel na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy. Odpowiedzialność dłużników in solidum wobec wierzyciela rodzą ich samodzielne działania prowadzące do powstania niezależnych zobowiązań przy uwzględnieniu odrębnych przesłanek odpowiedzialności dla każdego przypadku więzi obligacyjnej. Każdy z dłużników odpowiada za swój własny dług i jest zobowiązany do jego zaspokojenia. Brak ustawowej regulacji zobowiązań in solidum stał się przyczyną sformułowania w nauce prawa i orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego poglądu o dopuszczalności stosowania do nich per analogicznych przepisów o solidarności dłużników, które odpowiadają celowi i charakterowi danego stosunku prawnego, przede wszystkim art.366 k.c., co oznacza zwłaszcza możność pozwania według wyboru i woli wierzyciela wszystkich dłużników in solidum, tylko kilku z nich lub jednego oraz przyjęcia, że do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy pozostają zobowiązani, zaś spełnienie świadczenia przez jednego z dłużników in solidum zwalnia pozostałych w odpowiedniej części (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1968 r., (...) 409/68, OSNC 1969, nr 11, poz. 207).

W tym miejscu podkreślić należy, że zebrany w sprawie materiał dowody wskazuje na to, że powód przyczynił się do powstania szkody, a co sąd wyjaśniał w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W myśl art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

Interpretacji art. 362 k.c. nie można dokonywać w oderwaniu od podstawy prawnej, z jakiej wywodzi się roszczenie odszkodowawcze. Przy odpowiedzialności na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 k.c. - obok wymagania adekwatnego związku przyczynowego - wystarczy obiektywna nieprawidłowość zachowania się poszkodowanego. Jeżeli natomiast odpowiedzialność za szkodę oparta jest na zasadzie winy, nieodzowną przesłanką przyczynienia się poszkodowanego jest jego zawinienie. (vide wyrok SN z dnia 16 września 2003 roku, sygn. IV CKN 481/01, LEX nr 602300)

Ocena, czy skutek jest normalny, powinna być oparta na całokształcie okoliczności sprawy oraz wynikać z zasad doświadczenia życiowego i zasad wiedzy naukowej, specjalnej.

Istnienie współprzyczyn wyrządzenia szkody nie wyklucza możliwości ich wartościowania z punktu widzenia adekwatnego związku przyczynowego. (por. wyrok SN z 14 grudnia 2004 roku, sygn. II CK 249/04, opubl. LEX nr 284685)

Przyczynienie się poszkodowanego do szkody ma miejsce wówczas, gdy jego zachowanie się jest adekwatną współprzyczyną powstania szkody lub jej zwiększenia. (vide wyrok SN z dnia 20 czerwca 1972 roku, sygn. akt II PR 164/72, opubl. LEX nr 7098)

Przyczynieniem się poszkodowanego do powstania szkody jest każde jego zachowanie pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą, za którą ponosi odpowiedzialność inna osoba.

Takie czynniki jak podstawa odpowiedzialności sprawcy szkody, stopień winy obu stron, wina lub nieprawidłowość zachowania poszkodowanego, stanowią przesłanki oceny, czy i w jakim stopniu uzasadnione jest zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody. (por. wyrok SN z dnia 29 października 2008 roku, sygn. IV CSK 228/08, opubl. Biul.SN 2009/1/12, M.Prawn. 2009/19/1060-1064)

Oceniając w tej sytuacji stopień przyczynienia się do powstania szkody Sąd przyjął
40 % przyczynienie się samego poszkodowanego. W ocenie Sądu wskazane dotychczas okoliczności świadczą o przyczynieniu się powoda do powstania wypadku, do którego doszło na skutek zbiegu różnych przyczyn, powiązanych ze sobą, z czego znaczącą część stanowią opisane rażące fundamentalne niedopatrzenia i nieprawidłowości leżące po stronie pracodawcy. Zbijanie tulei za pomocą młotka zastąpić należało bezpiecznym dla pracowników oraz urządzenia sposobem wykonania tych czynności poprzez zsunięcie tulei za pomocą przyrządów (na przykład ściągacza do tulei), bądź zsunięcie tulei poprzez zastosowanie dźwigni prostej z punktami podparcia o płaszczyznę czołową tulei i ramię przewijarki. W przypadku niemożności dokładnego spasowania bębna, czy braku możliwości wykonania pracy zleconej przez przełożonego, powód powinien poinformować o tym tego przełożonego dla uzyskania wskazówek dotyczących sposobu wykonania pracy. Przyczynienie powoda należy zatem ocenić na 40%, co powoduje, że nieprawidłowo zorganizowana i nadzorowana praca powoda miała wpływ na zaistnienie wypadku (w 60%).

Sąd w pierwszej kolejności zajął się kwestią żądanego przez powoda zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w związku z wypadkiem.

W myśl art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.

Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.

Stosownie zaś do treści art. 445 § 1 k.c. w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

W zakresie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, odpowiedzialność pozwanego opiera się na wspomnianym art. 445 § 1 k.c. W świetle wskazanego przepisu chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia w postaci np. niemożności uprawiania dotychczasowej działalności, wyłączenia z normalnego życia itp.). Zadośćuczynienie pieniężne obejmuje wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne już doznane przez powoda, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości. Ma więc ono charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego.

Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Należy zatem w tej mierze odwołać się do reguł wypracowanych przez judykaturę. Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia należy mieć na uwadze, że jego celem jest złagodzenie doznanej przez poszkodowanego krzywdy. Zadośćuczynienie z art. 445 k.c. ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Wysokość ta nie może być jednak nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc powinna być utrzymana w rozsądnych granicach (tak SN w wyroku z dnia 26 lutego 1962 r., 4 CR 902/61, OSNCP 1963, nr 5, poz. 107; w wyroku z dnia 24 czerwca 1965 r., I PR 203/65, OSPiKA 1966, poz. 92; por. też wyrok z dnia 22 marca 1978 r., IV CR 79/78, vide wyrok SA z 23.09.2015 r. w B., IACa 404/15, wyrok SA w Katowicach z 16.09.2015 r., IAca 421/15, polub. LEX 1842354, wyrok SA w Gdańsku z 22.07.2015 r., V ACa 509/15, opubl. LEX nr 1842239).

Aktualnie wysokość stopy życiowej społeczeństwa jedynie w sposób uzupełniający (w aspekcie urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej - art. 2 Konstytucji RP) może rzutować na wysokość zadośćuczynienia należnego poszkodowanemu za doznaną krzywdę. Kwestią zasadniczą jest rozmiar szkody niemajątkowej. Powołanie się przez sąd na zasadę umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia przy ustalaniu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę nie może bowiem podważać kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1997 r. II CKN 416/97, niepublikowany; z dnia 19 maja 1998 r. II CKN 764/97, LexPolonica nr 353736; z dnia 18 listopada 1998 r., II CKN 353/98, LexPolonica nr 353892; z dnia 29 października 1999 r., I CKN 173/98, niepublikowany; z dnia 12 października 2000 r., IV CKN 128/00, LexPolonica nr 380654; z dnia 11 stycznia 2001 r., IV CKN 214/00, niepublikowany; z dnia 12 września 2002 r., IV CKN 1266/00, LexPolonica nr 1631955; z dnia 11 października 2002 r., I CKN 1065/00, niepublikowany; z dnia 10 lutego 2004 r., IV CK 355/02, LexPolonica nr 1936079; z dnia 27 lutego 2004 r., V CK 282/03, LexPolonica nr 1631468; z dnia 28 czerwca 2005 r., I CK 7/05 LexPolonica nr 1526282; z dnia 10 marca 2006 r., IV CSK 80/05, OSNC 2006 nr 10 poz. 175 i z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, LexPolonica nr 1936114). Ze względu na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi dla poszkodowanego przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej. (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2011 roku, sygn. akt I PK 145/10, niepubl.)

W judykaturze podkreśla się, że stopa życiowa ma uzupełniający charakter w stosunku do kwestii zasadniczej, jaką jest rozmiar szkody niemajątkowej. Powołanie się na nią przez Sąd przy ustalaniu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03).

Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia nie może również oznaczać przyzwolenia na lekceważenie takich bezcennych wartości, jak zdrowie czy integralność cielesna, a okoliczności wpływające na określenie tej wysokości, jak i kryteria ich oceny, muszą być zawsze rozważane indywidualnie w związku z konkretną osobą poszkodowanego i sytuacją życiową, w której się znalazł (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007r., I CSK 384/07, LEX nr 351187).

Istotne kryteria mające wpływ na wysokość zadośćuczynienia, to przede wszystkim stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas trwania, nieodwracalność następstw, rozmiar kalectwa i konsekwencje doznanego uszczerbku w życiu osobistym i społecznym. (vide wyrok SA w Rzeszowie z dnia 01.10.2015 r., sygn. akt IACa 198/15, polub. LEX nr 1808729, por. wyrok SA w Krakowie z 18.06.2015 r., IACa 473/15, polub. LEX 1797146)

Podstawowym kryterium określającym rozmiar należnego zadośćuczynienia jest rozmiar doznanej krzywdy tj. rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych, ich intensywność i nieodwracalność ich skutków. Ocenie podlegają również cierpienia psychiczne związane zarówno z ich przebiegiem, jak i w razie ich nieodwracalności ze skutkami, jakie wywołują w sferze życia prywatnego i zawodowego. Rozgraniczać należy te sytuacje, w których doznane urazy zostały wyleczone i nie będą miały dalszych skutków i wpływu ma życie poszkodowanego w przyszłości od tych, w których urazy będą powodowały dalsze cierpienia i krzywdę oraz będą rzutowały na poziom życia i jego jakość. (vide wyrok SN z 09.09. 2015 r., IV CSK 624/14, opubl. LEX nr 1816575)

Określenie wysokości zadośćuczynienia powinno być dokonane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a m.in. również wieku poszkodowanego i czasu trwania jego cierpień (m.in. pobyt w szpitalu, bolesność zabiegów, dokonywane operacje, leczenie sanatoryjne), trwałość skutków czynu niedozwolonego (kalectwo, oszpecenie, bezradność życiowa, poczucie nieprzydatności) prognozy na przyszłość (możliwość wykonywania pracy, uprawiania sportu, chodzenia na spacer, wykonywanie prac domowych.). (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2007 roku , V CSK 245/07 , opubl. LEX 245/07 ,wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2004 roku ,II CK 131/03 , opubl. LEX nr 327923,wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2006 roku, IV CSK 99/05, opubl. LEX nr 198509 )

Należy podkreślić, że jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy wypłacone pracownikowi nie podlega wprost odliczeniu od zadośćuczynienia pieniężnego, przysługującego poszkodowanemu na podstawie art. 445 k.c. Odszkodowanie to powinno natomiast być wzięte pod uwagę przy określaniu wysokości zadośćuczynienia, co nie jest jednoznaczne z mechanicznym zmniejszeniem sumy zadośćuczynienia o kwotę tego odszkodowania (por. wyrok SN z 21 października 2003 r., I CK 410/02, Lex nr 82269).

Sąd przyznając na podstawie art. 445 § 1 k.c. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego, powinien stosownie do okoliczności wziąć pod rozwagę realną wartość otrzymanego uprzednio przez poszkodowanego świadczenia częściowego.(uchwała SN z dnia 11 września 1991 roku, III CZP 78/91, opubl. LEX nr 9064)

Przy ocenie rozległości urazów, jakich powód doznał w wyniku wypadku, Sąd wsparł się na opiniach biegłych lekarzy: okulisty i chirurga plastyka. Sąd zważył na rozmiar uszczerbku na zdrowiu, będącego następstwem wypadku, który wyniósł łącznie 40 %, tj. 35% wynikający z opinii biegłego okulisty + 5 % wynikający z opinii biegłego lekarza chirurga plastyka.

Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, iż stopień uszczerbku na zdrowiu powoda nie był jedyną przesłanką ustalenia wysokości dochodzonego przez niego zadośćuczynienia. Sąd miał bowiem na uwadze, poza samym uszczerbkiem, jego konsekwencje w życiu prywatnym i społecznym powoda, a nadto intensywność i czas trwania cierpień oraz rokowania na przyszłość. Biegły z zakresu okulistyki wskazał, że oko lewe powoda należy traktować jako oko praktycznie ślepe z powodu resztkowej ostrości wzroku. W takim oku nie da się określić pola widzenia. Z kolei biegły chirurg plastyk podkreślił, że mimo prowadzonego leczenia powód utracił wzrok w lewym oku. Następstwem urazu jest również zniekształcenie źrenicy i tęczówki powodujące widoczny defekt estetyczny. Niemniej jednak podkreślenia wymagało, że powód nie jest osobą niezdolną do wykonywania pracy. Może pracować w każdym zawodzie i na każdym stanowisku, gdzie nie wymagane jest widzenie obuoczne (jak dla jednoocznych). Osoby jednooczne nie mogą pracować m.in. na wysokości, obsługiwać maszyn i urządzeń w tzw. ruchu (tokarki, pilarki, maszyny tnące - bez osłon). Osoba jednooczna może - w świetle obowiązujących w Polsce przepisów - ubiegać się o prawo jazdy na samochody osobowe, w tym dla celów zarobkowych (Rozp. Min. Z.. z dn. 29.08.2019r} Dz.U. 2019r. poz. 1659). Powód może także wykonywać pracę fizyczną - lekką i umiarkowaną, poza pracą związana z bardzo ciężkim wysiłkiem zwłaszcza związanym z niskim schylaniem głowy. Powyższe pozostaje spójne ze stanowiskiem biegłego z zakresu medycyny pracy, który nadto dodał, że powód po okresie kiedy pozostawał częściowo niezdolny do pracy, nadal może wykonywać pracę z zgodnie ze swoimi kwalifikacjami i wykształceniem (szkoła podstawowa) z ograniczeniami stanowiskowymi w tym np. pracownika budowlanego, magazyniera czy zaopatrzeniowca w poziomie O, jaką wykonywał przed i po wypadku. Powód może wykonywać wyżej opisane prace w pełnym wymiarze czasu pracy. Powód jest zdolny do zarobkowania co najmniej na poziomie minimalnej czy średniej płacy.

Podkreślić w tym miejscu wypada, że procentowe ustalenie uszczerbku na zdrowiu w oparciu o stosowne przepisy wykonawcze ma charakter jedynie pomocniczy. Kwestia istnienia uszczerbku na zdrowiu co prawda warunkuje bowiem istnienie odpowiedzialności odszkodowawczej, czy „zadośćuczynieniowej” z art. 445 § 1 k.c., ale głównym kryterium wysokości przyznanego zadośćuczynienia jest miara doznanej przez stronę krzywdy (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 października 2004 r., I ACa 530/04). Krzywda zaś jest kategorią niewymierną, nie pozwalającą się skatalogować za pomocą procentowych tabel. Na brak możliwości szeregowania przyznawanych zadośćuczynień w oparciu jedynie o procentowy uszczerbek na zdrowiu ustalony w myśl tych przepisów wielokrotnie wskazywał się Sąd Najwyższy oraz sądy powszechne (zob. wyrok SN dnia 9 listopada 2007 r., V CSK 245/07; wyrok SA w Katowicach z dnia 2 kwietnia 2015 r., I Aca 909/1).

W świetle powyższych uwag, adekwatną do rozmiaru doznanej przez powoda krzywdy na skutek doznanego wypadku jest kwota 200.000,00 zł, ale mając na względzie okoliczność, że poszkodowany w 40% przyczynił się do zaistnienia szkody oraz biorąc pod uwagę przy tym, że powodowi ZUS wypłacił jednorazowe odszkodowanie w kwocie 25.620,00 złotych, należna powodowi kwota tytułem zadośćuczynienia to kwota 100.000,00 zł. Wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę została przez Sąd określona w sposób szacunkowy, nadto w oparciu o wiedzę, zasady doświadczenia życiowego oraz wszechstronną analizę materiału dowodowego. W ocenie sądu, ustalenie zadośćuczynienia w tej wysokości uwzględnia jego kompensacyjny charakter, przedstawiając ekonomicznie odczuwalną wartość i nie jest nadmierne w stosunku do aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo o zadośćuczynienie w pozostałej części.

Zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną czynem niedozwolonym, Sąd kierował się tym, że odsetki te należą się poszkodowanemu już od chwili zgłoszenia roszczenia o zapłatę, w tej bowiem chwili staje się, zgodnie z art. 455 k.c., wymagalny obowiązek spełnienia świadczenia odszkodowawczego. Zgodnie z treścią art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Zdaniem Sądu zachodzą podstawy do uznania, że od zasądzonego zadośćuczynienia w oparciu o przepis art. 445 k.c. odsetki za opóźnienie winny być liczone od daty wezwania do zapłaty. Wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia, może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy. Kwestia ta winna być oceniana i rozstrzygana indywidualnie w każdym konkretnym przypadku (por. wyrok SN z dnia 18 lutego 2011 r., I CSK 243/10, LEX nr 848109).

Stanowisko, zgodnie z którym odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie świadczenia mogą być naliczane dopiero od daty wydania wyroku, nie można uznać za prawidłowe. Zadośćuczynienie przysługuje z odsetkami od dnia opóźnienia, czyli wezwania do zapłaty, a nie od dnia jego zasądzenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 kwietnia 2020 r.III APa 4/20).

Powód wystąpił do pozwanej (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. o zapłatę konkretnej kwoty 80 000 zł tytułem zadośćuczynienia już pismem z dnia 30.03.2017 roku. W piśmie tym zastrzegł, że zapłata wskazywanej winna nastąpić w terminie 14 dni od otrzymania tegoż wezwania. Jednocześnie nie przedstawił dowodu doręczenia pozwanej w/w pisma. Pozwana pismem datowanym na dzień 11.04.2017 r. odmówiła powodowi przyznania zadośćuczynienia w ustalonej przez niego wysokości, a zatem jest pewne, że tego dnia pozwana otrzymała powyższe pismo powoda. Od tej daty pozwana miała 14 dni na zaspokojenie roszczenia poszkodowanego. Zdaniem sądu uzasadnione zatem było przyznanie odsetek od kwoty 80.000 zł od daty 26.04.2017 r. Wyznaczony termin 14 dni bezskutecznie upłynął bowiem w dniu 25.04.2017 r.

Sąd pragnie wskazać przy tym, że kolejne pisemne wezwanie do zapłaty poszczególnych należności w terminie 7 dni od otrzymania tegoż wezwania powód skierował do pozwanej (...) Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ł. w dniu 10.07.2018 r. W odpowiedzi (...) Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. pismem z 24.07.2018 r. powiadomiła powoda, że opisane przez niego roszczenia są w całości bezzasadne. W tej dacie 24.07.2018 r. nie mogło być wątpliwości, że pozwana wiedziała o roszczeniu powoda, była przez powoda wzywana do jego spełnienia, ale tego roszczenia nawet w części, nie zaspokoiła. Zdaniem sądu uzasadnione zatem było przyznanie odsetek od kwoty 20.000 zł (biorąc pod uwagę, uzyskanie przez powoda w tym procesie kwoty łącznie 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy związane z przedmiotowym wypadkiem) od 1.08.2018 r. Wyznaczony termin 7 dni bezskutecznie upłynął bowiem w dniu 31 lipca 2018 r.

Stąd też mając powyższe na względzie w punkcie I sentencji wyroku sąd zasądził od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w Ł. na rzecz E. B. kwotę 100.000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

- od kwoty 80.000,00 złotych od dnia 26 kwietnia 2017 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 20.000 złotych od dnia 1 sierpnia 2018 roku do dnia zapłaty.

Powód dochodził także w niniejszym postępowaniu:

- co wskazał w pozwie - renty z tytułu utraty widoków powodzenia w przyszłości w kwocie 1.000 zł, płatnej do 10-ego każdego miesiąca, począwszy od listopada 2016 roku z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie.

Nadto precyzując swe żądanie w piśmie z dnia 24.01.2025 r. dochodził:

- miesięcznej renty z tytułu utraty dochodów, począwszy od 28 kwietnia 2018 r. do dnia 31 maja 2019 r. w następujących kwotach:

a. za okres od 28 kwietnia 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. - 257,33 zł płatnej do dnia
10 maja 2018 r. z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie;

b. za okres od maja 2018 r. do lutego 2019 r. – 2510 zł za każdy miesiąc, płatnej do dnia 10-tego każdego miesiąca, z zastrzeżeniem odsetek ustawowych za opóźnienie.

Ponadto, wniósł o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki wypadku.

W kwestii roszczeń powoda o zasądzenie renty należało powołać się na przepis z art. 444 § 2 k.c. z którego treści wynika, że roszczenie o rentę przysługuje poszkodowanemu w razie całkowitej lub częściowej utraty przez niego zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenia się jego potrzeb, zmniejszenia się widoków powodzenia poszkodowanego na przyszłość.

Renta z art. 444 § 2 k.c. ma charakter odszkodowawczy. Ma do niej zastosowanie, wyrażona w art. 361 § 2 k.c., zasada pełnego odszkodowania. Roszczenie o rentę przysługuje poszkodowanemu w razie: 1) całkowitej lub częściowej utraty przez niego zdolności do pracy zarobkowej, 2) zwiększenia się jego potrzeb, 3) zmniejszenia się jego widoków powodzenia na przyszłość. Każda z wymienionych w tym przepisie podstaw świadczenia rentowego stanowi samoistną przesłankę jej zasądzenia. (por. wyrok SN z dnia 24.09.2009r., II PK 65/09, publ. Lex nr 558304).

Zdaniem Sądu, ustawodawca wprowadza zatem trzy niezależne od siebie przesłanki determinujące powstanie roszczenia o rentę. W przypadku renty z tytułu utraty przez poszkodowanego zdolności do pracy zarobkowej i z tytułu zmniejszenia się widoków powodzenia na przyszłość przesłanką jest powstanie szkody w postaci utraty dochodów lub innych korzyści majątkowych, natomiast w przypadku renty z tytułu zwiększonych potrzeb szkoda polega na zwiększeniu wydatków. Każda z tych przesłanek roszczenia rentowego musi być uwarunkowana istnieniem konkretnej szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem sprawczym. Obowiązuje tu podstawowa zasada odpowiedzialności odszkodowawczej, określająca szkodę majątkową jako różnicę między obecnym stanem a tym, jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie sprawcze. Odszkodowanie nie może przewyższyć wysokości szkody i jest ekwiwalentem rzeczywistej straty majątkowej ustalonej metodą różnicy (wyroki Sądu Najwyższego: z 6 kwietnia 2004 r., I CK 557/03, LEX nr 585672).

W kontekście rozpoznawanej sprawy, podkreślenia wymaga, że ciężar wykazania wszystkich ww. przesłanek spoczywał na powodzie zgodnie z regułą określoną w art. 6 k.c. zdaniem sądu powód nie wykazał aby zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "zmniejszenia widoków na przyszłość" rozumieć należy zmniejszenie lub pozbawienie szansy na uzyskanie w przyszłości określonych dochodów. Zmniejszenie widoków na przyszłość pokrywa się zatem z ograniczeniem zdolności do pracy zarobkowej. Może też chodzić o ograniczenie możliwości osiągnięcia korzystnej sytuacji majątkowej w wyniku działań innych niż praca zarobkowa, np. zmniejszenie lub ograniczenie szansy odniesienia sukcesów sportowych albo naukowych, szansy zawarcia małżeństwa, jednakże następstwa takie mogą być także podstawą żądania zadośćuczynienia (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 11 października 2017 roku, I ACa 565/17, lex nr 2457568). Renta z tytułu zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość kompensuje utratę innych korzyści majątkowych, jakie poszkodowany dzięki indywidualnym właściwościom mógłby przy pełnej sprawności organizmu osiągnąć (zob. SN w wyroku z dnia 8 listopada 1977 r., I CR 380/77). Może także kompensować utratę szansy na osiągnięcie sukcesu zawodowego osoby, która utraciła sprawność fizyczną, a cechy te były istotne dla rozwoju jej kariery. Zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość jako podstawę do zasądzenia renty należy oceniać według realnych możliwości poszkodowanego istniejących w chwili zdarzenia wywołującego szkodę (zob. SN w wyroku z dnia 31 października 1966 r., II CR 372/66). Zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość jest definiowane jako redukcja szans na osiągnięcie majątkowo rozumianego dobrostanu lub dobrobytu. Przyznanie i wysokość renty powinny być uzależnione od prawdopodobieństwa osiągnięcia owego dobrostanu, zaś jego ocena bazuje na kryteriach obiektywnych (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22 czerwca 2016r., I ACa 100/16, lex nr 2071279 ). Podkreślić przy tym należy, że zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość stanowi samodzielną podstawę renty wyrównawczej, która musi być wykazana przez stroną powodową i nie ma ona związku z utratą zdolności do wykonywania pracy zarobkowej. Przepis art. 444 § 2 k.c. wyraźnie różnicuje możliwe podstawy zasądzenia renty. Są nimi całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenie potrzeb poszkodowanego albo zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość. Stąd okoliczności związane z ograniczoną możliwością zarobkowania powoda nie stanowią zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość i nie mogą być rekompensowane rentą odpowiadającą utraconym możliwościom zarobkowym (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2016r., sygn. akt I ACa 1476/15, lex nr 2016313).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że powód w żądaniu pozwu domagał się zasądzenia renty w wysokości 1.000 zł, począwszy od listopada 2016 roku z tytułu zmniejszenia się widoków powodzenia na przyszłość, jednakże przesłanki tej renty, mimo tego że był reprezentowany w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika w żaden sposób nie wykazał. Tymczasem w niniejszym postępowaniu wszelkie formułowane przez powoda wnioski dowodowe nakierowane były na wykazanie rozmiarów poniesionej przez powoda krzywdy, a zatem zmierzały do wykazania szkody niemajątkowej na osobie i mogły być rozpatrywane tylko na potrzeby ustalenia odpowiedniego zadośćuczynienia w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Natomiast na potrzeby wykazania, że zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość powód nie zaoferował żadnych dowodów.

W doktrynie podnosi się, że „zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość" stanowi najbardziej "nieuchwytną" przesłanką przyznania renty i że w tej przesłance chodzi raczej o zmniejszenie szans na osiągnięcie majątkowo rozumianego dobrostanu, czy dobrobytu. Owego dobrostanu nie można przy tym utożsamiać z możliwością podjęcia pracy zarobkowej, przede wszystkim dlatego, że "zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość" zostało ujęte jako samodzielna przesłanka przyznania renty. Ponieważ jednak najczęściej (choć podkreślić należy, że bynajmniej nie zawsze) ów dobrostan warunkowany jest podjęciem pracy zarobkowej, w przeciętnych przypadkach powinien on być oceniany właśnie w tym kontekście (tak w: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353–626. Wyd. 3, Warszawa 2022).

Powód nie wykazał, że poniósł konkretną materialną szkodę z racji zmniejszenia się jego widoków na przyszłość. W doktrynie przyjmuje się, że tego rodzaju szkoda jest związana z utratą w wyniku zdarzenia sprawczego indywidualnych właściwości poszkodowanego (talentu, specjalnych zdolności i umiejętności zawodowych, np. przez utratę ręki przez malarza lub wybitnego rzemieślnika, oszpecenie aktora itd.), powodujących zmniejszenie materialnych efektów sukcesu zawodowego. Takich okoliczności skarżący w ogóle nie przedstawił.

Powód zeznał, że był zatrudniony w 2019 r. na stanowisku zaopatrzeniowca, a w
2020 r. podjął zatrudnienie w firmie (...) na podstawie umowy o pracę. Następnie pracował do lutego 2024 r., a od września 2024 r. jest zatrudniony w firmie (...) na magazynie, gdzie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 3500 zł netto plus dodatek w wysokości 80-90 zł. Nie może zatem budzić wątpliwości, że powód w sposób w zasadzie nieprzerwany, w sposób ciągły, uzyskuje dochody wykonując pracę na podstawie kolejnych umów o pracę. Powód nie wskazywał, że na skutek zdarzenia sprawczego utracił jakieś indywidualne właściwości, które spowodowały zmniejszenie materialnych efektów sukcesu zawodowego. Tym samym, oznacza to więc, że roszczenie powoda z tytułu utraconych widoków na przyszłość (obniżenia dochodów) nie mogło zostać uznane za uzasadnione. W takiej sytuacji nie sposób uznać, że w sposób realny i rzeczywisty zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość.

W zakresie dochodzonej przez powoda renty z tytułu utraconych dochodów, podnieść należy, że co do zasady przyjmuje się, że tylko rzeczywista utrata zdolności zarobkowania i widoków na przyszłość, a także faktyczne zwiększenie się potrzeb poszkodowanego jako następstwo wywołania uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia stanowią przesłanki zasądzenia renty na podstawie art. 444 § 2 k.c. Wynika to z faktu, że szkoda musi posiadać walor realny, nie zaś tylko teoretyczny (wyrok Sądu Najwyższego z 6 października 2000 r., II UKN 10/00, OSNAPiUS 2002, Nr 9, poz. 221). Każda z tych okoliczności może stanowić samodzielną podstawę zasądzenia renty, jednakże konieczną przesłanką jest powstanie szkody bądź to w postaci zwiększenia wydatków, bądź to zmniejszenia dochodów. Jednakże w sytuacji zachowanej częściowej zdolności do pracy osoba poszkodowana jest zobowiązana do wykorzystania zachowanej zdolności do pracy. Nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy skutkować może zmniejszeniem wysokości odszkodowania o kwotę, którą uzyskiwałby ona w wyniku pracy. Należy zauważyć, że odpowiednia renta, o której mowa w powyższym przepisie powinna stanowić różnicę między wynagrodzeniem, jakie poszkodowany uzyskałby, gdyby zachował pełną zdolność do pracy, a dochodami, jakie może uzyskiwać przy wykorzystaniu ograniczonej zdolności do pracy. Ta różnica odzwierciedla bowiem szkodę, jaką ponosi poszkodowany i którą ma zrekompensować przewidziana w tym przepisie renta (wyrok Sądu Najwyższego z 9 lipca 2008 r., I PK 12/08, OSNP 2009, nr 23-24, poz. 312). Podstawą zatem wyliczenia szkody w przypadku utraty możliwości zarobkowania jest ustalenie przypuszczalnych dochodów netto, które osiągnąłby poszkodowany, gdyby nie uległ wypadkowi, i zestawienie ich z dochodem uzyskiwanym lub możliwym do uzyskania przez poszkodowanego, który częściowo lub całkowicie utracił zdolność do zarobkowania (wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2021 r., (...) 60/21, OSNC-ZD 2022, Nr 1, poz. 8).

Art. 444 k.c. normuje naprawienie szkody wywołane uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia. Przy czym przez uszkodzenie ciała należy rozumieć naruszenie integralności tkanek lub narządów organizmu ludzkiego. Natomiast przez rozstrój zdrowia rozumiane są zakłócenia w działalności tych narządów, które nie podlega na dokonaniu jakichś zmian fizycznych. Norma z przedmiotowego artykułu obejmuje wszelkie podmioty ponoszące odpowiedzialność w oparciu o którąkolwiek z zasad: winy, ryzyka, bezprawności lub aksjologicznych komponentów słuszności (G. Karaszewski (w:) Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany 2023 pod red. J. Ciszewskiego, P. Nazaruka, komentarz do art. 444). W odniesieniu do tej regulacji należy mieć na względzie, że stanowi ona odstępstwo od ogólnych zasad naprawienia szkody. Zawiera uprawnienie poszkodowanego do żądania świadczenia odszkodowawczego spełnianego periodycznie w postaci renty na wypadek całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy. Przy czym w orzecznictwie lansowana jest koncepcja korzystania z możliwości zatrudnienia przez posiadającego częściową zdolność do podjęcia pracy. W wyroku z 20 stycznia 2011 r. (I PK 150/10, Monitor Prawa Pracy 2011, nr 6, s. 318 i n.)

Reasumując, podstawą obliczenia renty wyrównującej szkodę powinno być ustalenie faktycznych możliwości podjęcia przez osobę poszkodowaną działalności zarobkowej. Przy dokonywaniu oceny zdolności do pracy należy ustalić zarobki, jakie strona poszkodowana z dużym prawdopodobieństwem osiągnęłaby, gdyby nie uległa wypadkowi. Następnie trzeba je zestawić z zarobkami, jakie poszkodowany może osiągnąć, wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2020 r., I PK 237/19, LEX nr 3063061). W orzecznictwie sądowym dominuje stanowisko, że poszkodowany jest obowiązany wykorzystać zachowaną zdolność do zarobkowania, jeżeli utracił ją tylko częściowo.

Na tej podstawie należy ocenić szansę uzyskania zarobków w tym lub innym zawodzie (wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2005 r., V CK 710/04, LEX nr 183607; P. Sobolewski (w:) K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Warszawa 2024, komentarz do art. 444 k.c.). Za uprawniony należy zatem uznać pogląd, że w sytuacjach, w których znaczny stopień utraty zdolności do pracy lub szczególny charakter poniesionego uszczerbku na zdrowiu stanowi decydującą przyczynę trudności w znalezieniu odpowiedniej pracy, niemożność przypisania sprawcy szkody odpowiedzialności za sytuację na rynku pracy nie wyłącza ani nie ogranicza prawa poszkodowanego do otrzymania od sprawcy odpowiedniej renty z tytułu częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej na podstawie art. 444 § 2 w związku z art. 361 § 1 k.c. (wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2017 r., I PK 282/16, LEX nr 2426569). Na uwagę zasługuje orzeczenie z 8 czerwca 2005 r. (V CK 710/04, LEX nr 183607), w którym Sąd Najwyższy orzekł, że renta z art. 444 § 2 k.c. przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściową zdolność do pracy, powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie mógłby osiągnąć, gdyby nie uległ wypadkowi , a wynagrodzeniem, jakie w konkretnych warunkach jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swojej uszczuplonej zdolności do pracy. Z tym zastrzeżeniem, że poszkodowany nie ma obowiązku podjęcia się każdej pracy. Renta wyrównawcza spełnia wymóg odpowiedniości wtedy, gdy rekompensuje faktyczną utratę możliwości zarobkowych poszkodowanego (wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007 r., I PK 125/07, Monitor Prawa Pracy 2008, Nr 4, poz. 170).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazał, iż powód w pozwie domagał się zasądzenia od czerwca 2018 roku renty z tytułu utraty dochodów, stanowiącej różnicę między średnim wynagrodzeniem, jakie mógłby uzyskać, a kwotą wypłaconą przez ZUS w ramach renty z tytułu niezdolności do pracy. Następnie żądanie to w zakresie renty z tytułu utraty dochodów ograniczył do okresu od 28 kwietnia 2018 r. do dnia 31 maja 2019 r. Żądanie to sąd ocenił jako bezzasadne. Zgodnie z informacją przekazaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 28.04.2018 r. do 31.05.2019 r. powód pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Obecnie powód nie pozostaje ani częściowo ani całkowicie niezdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami z tytułu wypadku przy pracy. W opinii tutejszego sądu daremna była - podjęta w piśmie – rozszerzenie żądania pozwu (k.1057-1058) przez pełnomocnika powoda - próba zakwestionowania prawidłowości informacji pozwanej o wysokości zarobków tzw. pracowników porównywalnych (k. 1047-1049). Po pierwsze dlatego, ze nie podano żadnych konkretnych zarzutów co do rzekomej nieprawidłowości poszczególnych kwot wynagrodzeń. Po drugie, zarobki podane przez pozwaną we wspomnianej informacji, to zarówno kwoty netto, jak i brutto, a zaprezentowane sądowi przez pełnomocnika powoda wyliczenie –tabela- mająca obrazować kwoty stanowiące różnicę pomiędzy średnim wynagrodzeniem, jakie mógłby uzyskać powód, a kwotą wypłaconą przez ZUS w ramach renty z tytułu niezdolności do pracy zawierała kwotę brutto. Tymczasem podstawą wyliczenia szkody w przypadku utraty możliwości zarobkowania mogą być wyłącznie przypuszczalne dochody netto. Po trzecie wreszcie, celem wykazania ewentualnych nieprawidłowości w kwestionowanej informacji nie zostały przez pełnomocnika powoda złożone jakiekolwiek wnioski dowodowe. W opinii sądu, prawdą jest, że powód wskutek wypadku przy pracy, którego nikt nie kwestionuje, poniósł uszczerbek na zdrowiu, niemniej fakt przyznania powodowi okresowej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy wskazuje na zachowanie częściowej zdolności do pracy. W toku postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy, który wskazał że od czerwca 2019 r. powód jest zdolny do pracy zgodnej z poziomem swojego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych z ograniczeniem (p-wskazaniem) do pracy na wysokości. Powód jest do zdolny do pracy na stanowiskach pracy z ograniczeniami stanowiskowymi w tym np. pracy na wysokości jakie wykonywał dotychczas (prace fizyczne lekkie i średniociężkie). Powód nadal może wykonywać pracę z zgodnie ze swoimi kwalifikacjami i wykształceniem (szkoła podstawowa) z ograniczeniami stanowiskowymi w tym np. pracownika budowlanego, magazyniera czy zaopatrzeniowca w poziomie O, jaką wykonywał przed i po wypadku. Powód może wykonywać wyżej opisane prace w pełnym wymiarze czasu pracy. Powód jest zdolny do zarobkowania co najmniej na poziomie minimalnej czy średniej płacy. To, że biegły ten podał, że od czerwca 2019 r. powód jest zdolny do pracy zgodnej z poziomem swojego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, nie oznaczało że w okresie od
28.04.2018 r. do 31.05.2019 r., w którym był on uprawniony do pobierania częściowej renty z tytułu niezdolności do pracy, nie mógł pracować. Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że powód, mimo zachowanej częściowo zdolności do pracy, nie udowodnił, że jego stan zdrowia w okresie od 28.04.2018 r. do 31.05.2019 r. nie pozwalał na podjęcie pracy albo, że podejmował działania zmierzające do jej znalezienia, jednakże pracy nie uzyskał. W tym wypadku ciężar dowodu dotyczący tego, iż powód nie mógł podjąć pracy z uwagi na stan zdrowia, spoczywa na skarżącym. Z zeznań powoda wynika, że we wskazanym okresie starał się szukać pracy, jednakże bez powodzenia, bowiem nikt nie chciał go zatrudnić. Twierdzeń tych jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Powód nie wykazał, aby był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako poszukujący pracy. Nie przedłożył żadnego dokumentu, który w istocie potwierdzałby, że legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Powód jako osoba pobierająca rentę mógł pracować w systemie pracy chronionej, czego również nie wykazywał. Jest to o tyle ważne, że przy ustalaniu renty z art. 444 § 2 k.c., należy brać pod uwagę realną, praktyczną możliwość podjęcia przez poszkodowanego pracy w granicach zachowanej zdolności do pracy, a nie możliwość teoretyczną. Same twierdzenia strony powodowej, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, niepoparte stosownymi dokumentami budziły wątpliwość sądu, w tym znaczeniu że należało uznać je za gołosłowne.

Wysokość renty wypłacanej przez ZUS od 28.04.2018 r. do 31.05.2019 r. kształtowała się na poziomie od 794,41 zł do 1 618,44 zł netto. Natomiast średnie wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na porównywalnym co powód w okresie pobierania przez niego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy kształtowały się na poziomie 1878,12 zł netto. Minimalne wynagrodzenie obowiązujące w Polsce wynosiło odpowiednio: w 2018 r. – 1530,00 zł netto, a w 2019 r. – 1634,00 zł netto.

Przyjmując zatem, że gdyby nie doszło do zdarzenia wyrządzającego szkodę, powód mógłby zarabiać w granicach 1900,00 zł, a nie zaś jak wskazywał - 3500 zł brutto, czyli ok. 2716 zł netto. W okresie od 28.04.2018 r. do 31.05.2019 r. powód otrzymywał świadczenie rentowe w wysokości od 794,41 zł do 1 618,44 zł netto. Jak zostało wykazane powyżej powód mógł również w tym okresie wykorzystać swoje możliwości zarobkowe – dorobić, otrzymując minimalne wynagrodzenie za pracę, a nawet pracując na pół etatu. W ocenie sądu nie wystąpiła zatem w omawianym okresie różnica na niekorzyść powoda pomiędzy średnim wynagrodzeniem, jakie obowiązywało na porównywalnym co powód stanowisku pracy, a tym, które mógł wówczas osiągnąć z uwzględnieniem pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy.

Do przyznania renty z tytułu utraconych zarobków konieczne było przedstawienie dowodów, iż powód próbował podjąć zatrudnienie, a jego brak pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym z wypadkiem przy pracy. W ocenie Sądu powód nie wskazał dowodów na brak realnych możliwości osiągnięcia przez niego w okresie od 28.04.2018 r. do 31.05.2019 r. dochodów, których domagał się od strony pozwanej tytułem rekompensaty za dochody utracone w związku z wypadkiem przy pracy. Dlatego też, w tym zakresie roszczenie powoda również należało oddalić.

Jednocześnie, także, w niniejszej sprawie, brak jest podstaw, aby Sąd, na podstawie art. 189 k.p.c. ustalił, iż pozwana ponosi odpowiedzialność za dalsze, mogące wystąpić w przyszłości skutki wypadku przy pracy.

Orzecznictwo i judykatura przyjmują możliwość ustalenia odpowiedzialności na przyszłość w procesie, w którym następuje zasądzenie świadczenia wynikającego z wypadku przy pracy /wyrok SN z dnia 28 października 1999, II UKN 176/99,OSNP 2001/3/80/.

Pod rządem art. 442 ¹ § 3 k.c. powód dochodzący naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości /uchwała SN z dnia 24 lutego 2009 roku, III CZP 2/09 , opubl. Biul. SN 2009/2/10/

Regulacja art 442 ¹ § 3 k.c. nie wyklucza a priori możliwości zastosowania art. 189 KPC i ustalenia odpowiedzialności zobowiązanego na przyszłość za skutki zdarzenia, które spowodowało szkodę u poszkodowanego./VI ACa 60/19 - wyrok SA Warszawa z dnia 28-02-2019/

Wprawdzie powód może mieć interes w ustalaniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości jednak, że ocena interesu prawnego strony musi być zawsze dokonywana na tle konkretnych okoliczności, które pozwalają ocenić rzeczywistą potrzebę ochrony jej sfery prawnej. /I ACa 115/18 - wyrok SA Kraków z dnia 30-11-2018/

W przedmiotowej sprawie nie zachodzi, możliwość ustalenia odpowiedzialności na przyszłość strony pozwanej. W tym stanie rzeczy biegły lekarz sądowy specjalista okulista stwierdził, iż oko lewe powoda należy traktować jako oko praktycznie ślepe z powodu resztkowej ostrości wzroku. W takim oku nie da się określić pola widzenia. Leczenie zostało zakończone. Skutki wypadku przy pracy jakich doznał powód miały charakter trwały i nieodwracalny. W przypadku powoda nie można zatem powiedzieć, że występuje obiektywna niepewność co do jego stanu faktycznego. Wprawdzie biegły nadmienił, że ustawienie oka lewego można poprawić wykonując operację na mięśniach ocznych (operacja zeza rozbieżnego), niemniej jednak wymieniony zabieg okulistyczny można przeprowadzić odpłatnie, ale również w ramach ubezpieczenia zdrowotnego (NFZ).

W pozostałym zatem zakresie powództwo (odnośnie miesięcznej renty z tytułu utraconych zarobków, miesięcznej renty z tytułu utraty widoków powodzenia w przyszłości i ustalenia odpowiedzialności pozwanej – (...) Sp. z o.o. Sp.k. za skutki wypadku przy pracy) zasługiwało na oddalenie, jako nieuzasadnione – punkt II sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd Okręgowy na podstawie poczynionych ustaleń stwierdził, że powództwo w stosunku do pierwotnie pozwanego (...) Sp. z o.o. w Ł. podlega oddaleniu w całości.

Sąd Okręgowy po szczegółowej analizie akt sprawy, stwierdził jednak brak legitymacji biernej do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze pozwanego przez (...) Sp. z o.o. w Ł..

Przede wszystkim Sąd Okręgowy ustalił, że w sprawie nie ma sporu co do tego, że (...) Sp. z o.o. w Ł. jest wspólnikiem i komplementariuszem spółki (...) Sp. z o.o. Sp.k. w Ł.. Wskazywano na to zresztą w toku postępowania.

Sąd Okręgowy zważył bowiem, że jakkolwiek przepisy Kodeksu cywilnego stanowiące ogólną podstawę odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego odnoszą się nie tylko do pracodawcy (w rozumieniu Kodeksu pracy), to niewątpliwie roszczenie skierowane przeciwko (...) Sp. z o.o. w Ł. nie jest roszczeniem ze stosunku pracy ani z nim związanym, o czym szerzej w dalszej części rozważań w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. Przepis art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. stanowi bowiem, że przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane.

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie definiują pojęcia "roszczeń związanych ze stosunkiem pracy". Wykładnia tego przepisu była wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. I tak w uchwale z dnia 3 lutego 1989 r., III PZP 54/88 (OSNC z 1990 r. Nr 3, poz. 39) Sąd Najwyższy przyjął, że sprawami związanymi ze stosunkiem pracy są sprawy, w których podstawa prawna wynika nie z bezpośredniej realizacji praw i obowiązków w stosunku pracy, lecz z innych ustawowych lub umownych obowiązków zakładu pracy wobec pracownika. W świetle tego orzeczenia istnieje łączność podmiotowa i funkcjonalna ze stosunkiem pracy polegająca na tym, że spór dotyczy stron stosunku pracy, nadto odpowiedzialność pracodawcy wynika z realizacji obowiązków powstałych w czasie trwania stosunku pracy, chociaż wynikających z innej podstawy niż stosunek pracy. W uchwale z dnia 28 października 1975 r., V PZP 10/75 (OSNCP z 1976 r. Nr 1, poz. 3) oraz w postanowieniu z dnia 20 maja 1988 r., I PZ 11/88 (OSNC z 1990 r. Nr 12, poz. 151) Sąd Najwyższy uznał za sprawę z zakresu prawa pracy sprawy obejmujące roszczenie o ochronę dóbr osobistych pracownika na podstawie art. 23 i 24 KC naruszonych przez zakład pracy na skutek przekroczenia granic opinii o pracy. W tym wypadku podłożem roszczeń kierowanych do pracodawcy był stosunek pracy. Bez istnienia stosunku pracy, uprawnienie, będące przedmiotem sporu, nie powstałoby (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2004 r., III CZP 19/04 - OSNC z 2005 r. Nr 6, poz. 105). Walor ogólniejszy dotyczący wykładni przepisu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. ma uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2007 r., I PZP 7/07 (OSNP z 2008 r. Nr 5-6, poz. 55), według której sprawa o roszczenia pracownika z tytułu naruszenia dóbr osobistych wniesiona przeciwko osobie fizycznej niebędącej pracodawcą nie jest sprawą z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c.). Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że dokonując wykładni przepisu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. należy mieć na uwadze relację jaka zachodzi między zwykłym postępowaniem cywilnym a postępowaniem odrębnym jako kształtującej się między zasadą a wyjątkiem. Ponadto - uwzględniając wypowiedzi w piśmiennictwie prawniczym - chodzi w tym wypadku o roszczenia powstałe na tle innego stosunku prawnego łączącego strony stosunku pracy, niejako równolegle do stosunku pracy, "satelickiego". Aby więc mówić o sprawie związanej ze stosunkiem pracy musi być spełniony aspekt przedmiotowy odwołujący się do podstawy faktycznej roszczenia, które nie powstałoby gdyby nie istniał stosunek pracy. Poza aspektem przedmiotowym niezbędne jest uwzględnienie także aspektu podmiotowego. Roszczenie związane ze stosunkiem pracy nie może być skierowane przeciwko podmiotowi, który nie jest szeroko rozumianym pracodawcą. Stosunek pracy łączy pracodawcę i pracownika a nie podmioty, które stykają się ze sobą przy okazji wykonywania pracy. Dla powstania między nimi więzi prawnej rodzącej roszczenia cywilnoprawne istnienie stosunku pracy nie jest niezbędne, jest okolicznością pozbawioną znaczenia, przypadkową.

Podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2007 r., I PZP 7/07 co do wykładni sprawy związanej ze stosunkiem pracy, o której mowa w art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c., uznać należy, że dochodzone przez powoda przeciwko (...) Sp. z o.o. w Ł. roszczenia nie były związane ze stosunkiem pracy w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. Brak jest bowiem w sprawie zarówno elementów podmiotowych, jak i przedmiotowych niezbędnych do uznania roszczeń powoda jako związanych ze stosunkiem pracy. Pozwana (...) Sp. z.o.o. nie była pracodawcą powoda, stron nie łączył żaden stosunek prawny. Nie budziło wątpliwości że podmiotem zatrudniającym powoda była spółka (...) Sp. z.o.o. Sp.k. W pozwie, w trakcie całego postępowania, pełnomocnik powoda konsekwentnie stał na stanowisku, że od obu pozwanych dochodzi roszczeń ze stosunku pracy ponieważ wypadek, któremu uległ powód miał miejsce w czasie wykonywania przez powoda pracy. Zdaniem sądu, (...) Sp. z.o.o. nie był jednak biernie legitymowany w postępowaniu odrębnym, odnoszącym się do spraw z zakresu prawa pracy, z przyczyn podanych powyżej, dlatego też Sąd Okręgowy oddalił w całości powództwo przeciwko (...) Sp. z o.o. , o czym orzekł w punkcie III sentencji wyroku.

Koszty zastępstwa procesowego pomiędzy powodem a pozwaną zostały przez Sąd stosunkowo rozdzielone na podstawie art. 100 k.p.c. Art.100 k.p.c. ma zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd uwzględnia żądanie w części. Następuje wówczas rozdział kosztów celowych w stosunku do tego, w jakiej części jedna i druga strona wygrała proces, a w jakiej części przegrała.

Łączna, ostateczna wartość przedmiotu sporu zamyka się kwotą 245.519,13 zł złotych z czego powód otrzymał kwotę 100,000,00 zł, co stanowi 40%. To oznaczało, że powód przegrał sprawę w 60%. Wynagrodzenia pełnomocników obu stron Sąd ustalił łącznie na kwotę 13500 zł przy zastosowaniu § 2 pkt 6 i § 9 ust 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz przy uwzględnieniu że powód wniósł o zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości 4 krotności stawki podstawowej z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Zasądzone na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego to różnica pomiędzy kwotą 10800 zł - w takiej bowiem kwocie powód poniósł łączne koszty zastępstwa procesowego, a kwotą 8100 zł (60% z 13500 zł, którą powinien ponieść), zatem należny od pozwanego na rzecz powoda zwrot, zamyka się kwotą różnicy 2700 zł.

Zgodnie zaś z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek Sąd orzeka z urzędu.

W pkt V sentencji wyroku sąd na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powoda kosztami procesu należnymi (...) Sp. z.o.o. i Towarzystwu (...) S.A. w W..

Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W odniesieniu do zasady słuszności zawartej w art. 102 k.p.c. określone zostały przesłanki, których zaistnienie warunkuje możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążania jej w ogóle tymi kosztami. Obejmują one wystąpienie w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, które powodują, że zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego . Podkreślić przy tym należy, że wskazany przepis nie precyzuje pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając w tym zakresie, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi orzekającemu swobodę oceny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., IV CZ 61/13). Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa jako okoliczności brane pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek zastosowania dyspozycji omawianego przepisu wskazuje się na te związane z samym przebiegiem postępowania, jak przedawnienie roszczenia, charakter dochodzonego roszczenia, jego znaczenie dla strony, okoliczność, iż strona przegrywająca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, a wytaczając powództwo była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia, natomiast strona wygrywająca korzystała ze stałej obsługi prawnej i nie poniosła dodatkowych nakładów na prowadzenie procesu, ale także leżące poza procesem, dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2011 r., I CZ 13/11, wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 1972 roku, I PR 423/72, uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2013 r., I CZ 183/12). Zakwalifikowanie konkretnego przypadku jako "szczególnie uzasadnionego" wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy łączących się z charakterem żądania poddanego pod osąd, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego.

Dokonując rozstrzygnięcia w zakresie obowiązku zwrotu kosztów procesu, Sąd miał na względzie po pierwsze, że powód był zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od pozwu w całości. Nadto sąd wziął pod uwagę dwa aspekty: sytuację majakową powoda, o której wspominał na rozprawie w dniu 9.04.2025 r. okoliczność uzyskiwania przez niego miesięcznie przychodu oscylującego w granicach minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz charakter wysuniętego żądania, w tym okoliczność, że wytaczając powództwo był subiektywnie przekonany o słuszności dochodzonych roszczeń.

O kosztach sądowych Sąd orzekł w pkt VI sentencji wyroku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c.. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić, Sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.

Powyższy układ wyniku procesu wpłynął też na orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów sądowych. Sąd obciążył pozwaną (...) Sp. z o.o. Sp.k. na rzecz Skarbu Państwa kasy Sądu Okręgowego w Łodzi kwotą łącznie 8589,50 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych wydatków i opłat sądowych. Na koszty te złożył się wydatki związane z wydaniem opinii przez biegłych, w tym ksero dokumentacji medycznej łącznie na kwotę 3679,10 złotych (40 % z 9197,77 zł) oraz opłata od pozwu w kwocie 4910,40 zł (40 % z 12276 zł), której obowiązku nie miał uiścić powód, z uwzględnieniem wartości zasądzonych roszczeń.

W pozostałym zakresie – w pkt VII sentencji wyroku Sąd nie obciążył powoda wydatkami sądowymi od oddalonej części powództwa, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa kasy Sądu Okręgowego w Łodzi, mając na względzie treść art. 97 powołanej ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym obciążenie pracownika wydatkami może nastąpić w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

O rygorze natychmiastowej wykonalności do kwoty jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda orzeczono w pkt VIII sentencji wyroku na podstawie art. 477 ² § 1 k.p.c. przyjmując wynagrodzenie brutto powoda liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy z zaświadczenia (k.111).