Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 09.11.2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku R. S. z dnia 10.10.2023 r. odmówił mu prawa do emerytury pomostowej.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawcy odmówiono przyznania emerytury pomostowej, ponieważ:

- nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat.

Do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze Zakład zaliczył okresy zatrudnienia od 15.09.1981 r. do 27.10.1982 r., od 6.12.1984 r. do 6.07.1985r., od 26.02.1987 r. do 21.03.1993 r., od 22.03.1993 r. do 9.06.1994 r., od 16.06.1997 r. do 27.05.1998 r., od 1.01.2002 r. do 28.02.2002 ., od 2.04.2002 r. do 30.04.2003 r., od 2.08.2011 r. do 21.07.2013 r. oraz od 17.03.2014 r. do 7.02.2015 r. z wyłączeniem okresów nieskładkowych oraz urlopów bezpłatnych, tj. łącznie 13 lat i 6 dni.

Do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze Zakład nie uznał okresów zatrudnienia wnioskodawcy:

- od 5.10.1978 r. do 14.09.1981 r. jako uczeń, ponieważ okres nauki zawodu w (...) nie stanowi okresu pracy w szczególnych warunkach zgodnie z art. 44 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Okres nauki zawodu nie stanowi okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej na zasadach określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze;

- od 5.08.1999 r. do 29.02.2000 r., ponieważ pracodawca w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z 1.10.2008 r., nie określił charakteru wykonywanej pracy, ściśle według wykazu, działu i pozycji stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. oraz wskazał stanowisko pracy niezgodne z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia resortowego, pod którego podlegał zakład pracy.

Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku - uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania Zakład przyjął za udowodnione okresy: 0 lat, 8 miesięcy, 22 dni okresów nieskładkowych, 25 lat, 4 miesiące, 14 dni okresów składkowych, staż sumaryczny 26 lat, 1 miesiąc, 6 dni; staż pracy w warunkach szczególnych/charakterze: 13 lat, 0 miesięcy, 6 dni.

(decyzja – k. 38-38 verte plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)

R. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej od 1.10.2023 r. oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1.  naruszenie prawa materialnego, to jest art. art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2023.164 t.j.), prawo do emerytury pomostowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, a przez to błędne przyjęcie, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych, podczas gdy z akt organu rentowego - świadectw pracy w warunkach szczególnych odwołującego wynika, że udokumentował staż pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w wymiarze 17 lat 1 miesiąca i 4 dni, a tym samym spełnił przesłankę posiadania stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat, a co za tym idzie spełnił przesłanki do nabycia prawa o emerytury pomostowej;

2.  naruszenie prawa materialnego to jest art. art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2023.164 t.j.), prawo do emerytury pomostowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, a przez to błędne przyjęcie, że do ustalenie stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze nie zalicza się służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, podczas gdy zgodnie ze stanowiskiem doktryny do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze wlicza się okres odbytej służby wojskowej, o ile po jej zakończeniu ubezpieczony powróci w ustawowym terminie do zakładu pracy;

3.  naruszenie prawa materialnego to jest art. art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2023.164 t.j.), prawo do emerytury pomostowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, a przez to błędne przyjęcie, że do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze nie można wliczyć okresu zatrudnienia odwołującego się od dnia 5 sierpnia 1999 r. do dnia 29 lutego 2000 r. z uwagi na to, że pracodawca w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z 1 października 2008 r., nie określił charakteru wykonywanej pracy, ściśle według wykazu, działu i pozycji stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. oraz wskazał stanowisko niezgodne z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia resortowego, pod którego podlegał zakład pracy, w sytuacji gdy Odwołujący się faktycznie wykonywał pracę w warunkach szczególnych;

4.  naruszenie prawa materialnego to jest art. art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2023.164 t.j.), prawo do emerytury pomostowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, pominięcie w ustalaniu stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, okresu zatrudnienia w (...) S.A. z/s w L. od dnia 5 lutego 2001 r. do dnia 16 czerwca 2001 r., i od dnia 23 lipca 2001 r. do dnia 31 sierpnia 2001 r. na stanowisku operatora żurawia wieżowego;

5.  naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji to jest art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., brak wszechstronnego rozważania materiału dowodowego, mający wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez błędne obliczenie sumy okresów uznanych przez ZUS za okresy pracy w warunkach szczególnych, bowiem okresy zatrudnienia od 15.09.1981 r. do 27.10.1982 r., od 6.12.1984 r. do 6.07.1985 r., od 26.02.1987 r. do 21.03.1993 r., od 22.03.1993 r. do 9.06.1994 r., od 16.06.1997 r. do 27.05.1998 r., od 1.01.2002 r. do 28.02.2002 r., od 2.04.2002 r. do 30.04.2003 r., od 2.08.2011 r. do 21.07.2013 r. oraz od 17.03.2014 r. do 7.02.2015 r., łącznie stanowią 14 lat i 9 dni, a nie jak przyjął organ rentowy – 13 lat i 6 dni.

(odwołanie – k. 3-14)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

(odpowiedź na odwołanie – k. 22-23)

W piśmie procesowym z dnia 23.10.2024 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zaliczenie do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze także okresów:

- od dnia 27 maja 1994 roku do 26 września 1994 roku oraz od dnia 19 listopada 1994 roku do dnia 8 marca 1995 roku w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w S. na stanowisku operatora dźwigu;

- od dnia 31 lipca 1995 roku do dnia 30 września 1995 roku w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w W. na stanowisku operatora dźwigu;

- od dnia 2 października 1995 roku do dnia 21 grudnia 1995 roku oraz od dnia
7 stycznia 1996 roku do dnia 26 stycznia 1996 roku, a także od dnia 10 lutego 1996 roku do dnia 16 marca 1996 roku w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w S. na stanowisku operatora dźwigu;

- od dnia 15 stycznia 1997 roku do dnia 27 maja 1997 roku w przedsiębiorstwie (...) S.A. z siedzibą w W. na stanowisku operatora;

- od dnia 3 czerwca 1998 roku do dnia 19 grudnia 1998 roku oraz od dnia 4 stycznia 1999 roku do dnia 24 lutego 1999 roku przedsiębiorstwie (...) S.A. z siedzibą w S. na stanowisku operatora;

- od dnia 13 czerwca 2000 roku do dnia 18 sierpnia 2000 roku w przedsiębiorstwie (...) S.A. z siedzibą w S. na stanowisku operatora.

(pismo – k. 136-139)

Na rozprawie w dniu 7.04.2025 r. pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał zawarty w odwołaniu wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

(stanowisko pełnomocnika odwołującego – rozprawa z dnia 7.04.2025 r. e-protokół (...):01:03-00:03:32 – płyta CD – k. 247)

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 7.04.2025 r. sąd pominął wniosek pełnomocnika wnioskodawcy o dopuszczenie w/w dowodu z opinii biegłego na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.

(postanowienie – rozprawa z dnia 7.04.2025 r. e-protokół (...):03:59-00:05:37 – płyta CD – k. 247)

Na rozprawie w dniu 7.04.2025 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie, wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Z kolei pełnomocnik ZS wniósł o oddalenie odwołania.

(końcowe stanowiska stron – rozprawa z dnia 07.04.2025 r. e-protokół (...):16:05-00:20:39 – płyta CD – k. 247)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

R. S. urodził się w dniu (...)

(okoliczność bezsporna)

Ubezpieczony w dniu 10.10.2023 r. złożył do ZUS-u wniosek o emeryturę pomostową.

(wniosek – k. 1-4 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)

W dniu 09.11.2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wydał zaskarżoną decyzję. Do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze ZUS uznał okresy zatrudnienia wnioskodawcy od 15.09.1981 r. do 27.10.1982 r. od 6.12.1984 r. do 6.07.1985 r., od 26.02.1987 r. do 21.03.1993 r., od 22.03.1993 r. do 9.06.1994 r., od 16.06.1997 r. do 27.05.1998 r., od 1.01.2002 r. do 28.02.2002 r., od 2.04.2002 r. do 30.04.2003 r., od 2.08.2011 r. do 21.07.2013 r. oraz od 17.03.2014 r. do 7.02.2015 r. z wyłączeniem okresów nieskładkowych oraz urlopów bezpłatnych, tj. łącznie 13 lat i 6 dni.

(decyzja – k. 38-38 verte plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Ubezpieczony zatrudniony był w przedsiębiorstwie (...) w okresie od 05.10.1978 r. do 14.09.1981 r. jako uczeń praktycznej nauki zawodu, a od 15.09.1981 r. na stanowisku starszego rzemieślnika.

W tym okresie zatrudnienia wnioskodawca został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w okresie od 28.10.1982 r. do 9.11.1984 r.

Wnioskodawca został zwolniony ze służby wojskowej z dniem 9.11.1984 r. Na mocy porozumienia stron dnia 26.11.1984 r. umowa o pracę łącząca ubezpieczonego z przedsiębiorstwem (...) została rozwiązana.

(świadectwo pracy – k. 7 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego , zaświadczenie – k. 16, świadectwa pracy, umowa o naukę zawodu, umowa o pracę, karty wynagrodzeń w aktach osobowo- płacowych dot. zatrudnienia ubezpieczonego w przedsiębiorstwie (...) w kopercie – k. 83)

Od 6.12.1984 r. do 06.07.1985 r. wnioskodawca zatrudniony był w K. (...) M. w Z. na stanowisku elektryk pod ziemią.

(świadectwo pracy – k. 8 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Okres odbywania zasadniczej służby wojskowej został uwzględniony przez ZUS jako okres składkowy.

(pismo ZUS – k. 113-113 verte, karta przebiegu zatrudnienia – k. 114-114 verte)

Od 6.06.1987 r. wnioskodawca posiadał uprawnienia do obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych (żurawi wieżowych).

(uprawnienia maszynistów ciężkich maszyn – k. 20, kserokopia zaświadczenia kwalifikacyjnego – k. 140-141)

Wnioskodawca był zatrudniony w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w S. na kontrakcie eksportowym w RFN na stanowisku operatora dźwigu w okresach:

- od 27.05.1994 r. do 8.03.1995 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora dźwigu;

- od 2.10.1995 r. do 16.03.1996 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora dźwigu.

W okresach: od dnia 26.09.1994 r. do dnia 19.11.1994 r., od dnia 21.12.1995 r. do 07.01.1996 r., od 26.01.1996 r. do 10.02.1996 r. wnioskodawca korzystał z urlopu bezpłatnego.

We wskazanych okresach zatrudnienia wnioskodawca miał odprowadzane składki ZUS.

(świadectwo pracy – k. 14, k. 17 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)

W okresach: od 31.07.1995 r. do 30.09.1995 r., od 15.01.1997 r. do 27.05.1997 r. wnioskodawca zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w W. na kontrakcie eksportowym w RFN kolejno na stanowiskach: operatora dźwigu, operatora.

We wskazanych okresach zatrudnienia wnioskodawca miał odprowadzane składki ZUS.

(świadectwo pracy – k. 16, k. 18 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Będąc zatrudniony w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w S., Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w W. - kontrakcie eksportowym w RFN wnioskodawca wykonywał pracę operatora żurawia wieżowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy - po 8 godzin dziennie, niekiedy dłużej. Innych czynności ubezpieczony nie wykonywał. Aby móc wyjechać na budowę eksportową za granicę ubezpieczony musiał przedstawić konkretne dokumenty, uprawnienia do obsługi żurawi wieżowych. Wnioskodawcy skierowanemu do pracy za granicą w umowie o pracę wskazano stanowisko pracy: operator żurawia wieżowego. Wnioskodawca pracował za granicą na budowach ze świadkiem B. W. będącym murarzem oraz W. L. zajmującym stanowisko brygadzisty.

(zeznania świadka L. S. na rozprawie w dniu 15.01.2025 r. e-protokół (...):07:08-00:13:44, 00:17:05-00:19:30 – płyta CD – k. 220, zeznania świadka B. W. na rozprawie w dniu 15.01.2025 r. e-protokół (...):19:30 – 00:24:28 – płyta CD – k. 220, zeznania świadka W. L. na rozprawie w dniu 15.01.2025 r. e-protokół (...):24:49-00:27:57 – płyta CD – k. 220, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 07.04.2025 r. e-protokół (...):09:18-00:15:32 – płyta CD – k. 247)

Odwołujący zatrudniony był w Spółce Akcyjnej (...) S.A. z siedzibą w S. na kontrakcie eksportowym w RFN w okresach: od 03.06.1998 r. do 24.02.1999 r. oraz od 13.06.2000 r. do 18.08.2000 r. w pełnym wymiarze czasu pracy kolejno na stanowiskach: operatora, operatora dźwigu. W tym okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał pracę operatora żurawia wieżowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

W okresie od 19.12.1998 r. do 04.01.1999 r. wnioskodawca korzystał z urlopu bezpłatnego.

We wskazanych okresach zatrudnienia wnioskodawca miał odprowadzane składki ZUS.

(świadectwo pracy – k. 21, k. 25 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego, zeznania świadka L. S. na rozprawie w dniu 15.01.2025 r. e-protokół (...):13:44 – 00:16:45 – płyta CD – k. 220, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 07.04.2025 r. e-protokół (...):09:18-00:15:32 – płyta CD – k. 247)

Wnioskodawca zatrudniony był w (...) Spółce Akcyjnej – bud. eksport. w K. i H. – Niemcy w okresie od 05.08.1999 r. do 29.02.2000 r. w pełnym wymiarze czasu pracy.

Wnioskodawca wykonywał pracę wyłącznie operatora żurawi wieżowych, nie miał przestojów.

(świadectwo pracy – k. 23-23 verte, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu – k. 24-24 verte plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 07.04.2025 r. e-protokół (...):09:18-00:12:35 – płyta CD – k. 247 w związku z rozprawą z dnia 10.06.2024 r. e-protokół (...):01:56-00:28:25 – płyta CD – k. 69)

Za ten sam okres wnioskodawca legitymuje się też wystawionym w dniu 1.10.2008 r. świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach, w którym stwierdzono, że w okresie od 5.08.1999 r. do 29.02.2000 r. w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace maszynisty żurawi wieżowych na stanowisku maszynista żurawi wieżowych wymienionym w wykazie A, dziale V poz. 3, pkt 5 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1.08.1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz wzrostu emerytury lub renty (Dz. Urz. MB i (...)).

(świadectwo pracy w szczególnych warunkach – k. 22 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Wnioskodawca zatrudniony był w (...) S.A. w okresach od: 05.02.2001 r. do 16.06.2001 r., od 23.07.2001 r. do 31.08.2001 r. – budowa eksportowa w Republice Federalnej Niemiec w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora żurawia wieżowego. Wnioskodawca pracował od 7 do 17, czasami dłużej. Nie był oddelegowany do innych prac.

(świadectwa pracy – k. 26-27 plik II załączonych do sprawy akt organu rentowego, zaświadczenia, świadectwa pracy, umowy o pracę za granicą, wniosek o zatrudnienie w aktach dot. zatrudnienia ubezpieczonego w (...) S.A. (skoroszyty) – k. 48, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 07.04.2025 r. e-protokół (...):09:18-00:12:35 – płyta CD – k. 247 w związku z rozprawą z dnia 10.06.2024 r. e-protokół (...):01:56-00:28:25 – płyta CD – k. 69 )

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów zarówno w postaci w/w dokumentów, jak i zeznań wnioskodawcy oraz zawnioskowanych przez niego świadków. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i ubezpieczonego, bowiem były one zgodne i wzajemnie się uzupełniały, a ponadto znajdowały potwierdzenie w dowodach z dokumentów, a opis pracy ubezpieczonego świadkowie czerpali z codziennych obserwacji.

Treść osobowych źródeł dowodowych, znalazła potwierdzenie w materialnych źródłach dowodowych. Wartość dowodowa zeznań nie była kwestionowana przez organ rentowy do chwili zamknięcia rozprawy. Organ rentowy nie zgłosił wniosków dowodowych mających na celu wykazanie okoliczności przeciwnych.

Jednocześnie tutejszy sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. pominął wniosek dowodowy pełnomocnika wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu BHP. Dowód ten sąd ocenił jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalając stan faktyczny, oparł się na zeznaniach wnioskodawcy, które pozostawały w zgodzie z innymi, ocenionymi jako wiarygodne dowodami (dowody z dokumentów), w tym również zeznaniami powołanych w sprawie świadków, uznając ostatecznie że zebrany materiał dowodowy dał podstawy do zmiany spornej decyzji ZUS w świetle brzmienia przepisów mających zastosowanie do rozstrzygnięcia sporu. Dotychczasowe ustalenia faktyczne były w ocenie sądu wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodziła potrzeba powołania biegłego na okoliczności wnioskowane przez stronę.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja okazała się nieprawidłowa.

Podkreślić należy, że ustawa o emeryturach pomostowych zastąpiła przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS określające zasady przyznawania emerytur w niższym wieku pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze nowymi regulacjami określającymi zasady nabywania wcześniejszych emerytur z tytułu tego rodzaju pracy. Celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach, na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone. Ustawa ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999 r. (art. 4 pkt 5 ustawy). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny emerytura pomostowa ma być „pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem” (uzasadnienie wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, (...) 2010 nr 3, poz. 21).

Wskazany wyżej cel ustawy realizują w najbardziej widoczny sposób jej przepisy określające przesłanki nabycia emerytury pomostowej.

W myśl art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009 roku (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – tj. Dz. U. z 2023 roku, poz. 164), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;

2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Zgodnie z art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Z art. 4 wynika, że jakkolwiek w świetle art. 4 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 7 ustawy, do wymaganego przez ustawę stażu przypadającego przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 2009 r., wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to właściwego ograniczenia do zamierzonego przez ustawodawcę kręgu osób uprawnionych do emerytury pomostowej dokonuje konieczność spełnienia przesłanki z art. 4 pkt 6. Wymaganie to spełnia zasadniczą funkcję eliminacyjną, ograniczając ostatecznie prawo do emerytury pomostowej do kręgu osób wykonujących pracę kwalifikowaną jako szczególną w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawa o emeryturach pomostowych .

Możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z art. 4 pkt 6 przewiduje art. 49 ustawy według którego prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:

1. po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

2. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

3. w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Przytoczony przepis zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury pomostowej dla osób niespełniających warunku z art. 4 pkt 6 ustawy, zwalniając je z konieczności wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jednakże wprowadza w to

miejsce wymaganie, aby ubiegający się o rozważane świadczenie spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Warunek ten został jasno wyrażony, wynika wprost z literalnego brzmienia art. 49 pkt 3 ustawy i jest zgodny z jej celem.

Stosownie do powołanego przepisu, prawo do emerytury pomostowej może nabyć również osoba, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy miała okres wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z tym, że praca ta musi być pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu nowych przepisów tj. art. 3 ust. 1 i 3 Ustawy pomostowej. (vide m.in. wyrok SA w Lublinie z 13.03.2014 r., III AUa 1531/13, opubl. LEX nr 1441422, wyrok SA w Katowicach z 27.02.2014 r., III AUa 1045/13, opubl. LEX 1439028, wyrok SA w Szczecinie z 14.01.2014 r. III AUa 577/13, opubl. LEX 1441543, wyrok SA w Białymstoku z 09.01.2014 r., III AUa 705/13, LEX 1415788, wyrok SN z 04.12.2013 r. II UK 159/13, opubl. LEX nr 1405231, wyrok SA w Gdańsku z 07.11.2013 r., III AUa 343/13).

Należy podkreślić, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wskazanej emerytury. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych” (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt III AUa 252/12 wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, III AUa 1664/12). Innymi słowy nie spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 4 lub 49 cytowanej ustawy pozbawia ubezpieczonego prawa do emerytury pomostowej.

W niniejszym postępowaniu niesporne było, iż wnioskodawca, ukończył 60 lat, legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym 26 lat, 1 miesiąc, 6 dni, po 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca nie spełnił jednak warunku określonego w art. 4 pkt 2 w zw. art. 3 ust. 7 nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła zatem ostatecznie posiadania przez wnioskodawcę wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że wnioskodawca legitymuje się stażem w szczególnych warunkach/ charakterze w wymiarze - 13 lat, 0 miesięcy, 6 dni.

Stosownie zaś do treści art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1631), ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 – 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 punkt 1. Za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, Dz. U. z 1983 roku nr 8, poz. 43 z późn. zm.).

Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Warunkiem skutecznego zatem ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 ustawy, jest więc legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub dotychczasowych przepisów).

Wykaz A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku nr 8, poz. 43 z późn. zm.) wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.

W świetle § 2 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 15 grudnia 1997 roku II UKN 417/97; 15 listopada 2000 roku II UKN 39/00). Okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1985 roku, III UZP 5/85; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84).

Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c. W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr 2121869 /.

Sąd Okręgowy uznał po pierwsze, że cały okres odbywania przez wnioskodawcę zasadniczej służby wojskowej winien być doliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych.

W sprawie niewątpliwym jest, że odwołujący się w trakcie zatrudnienia w przedsiębiorstwie (...) został powołany do służby wojskowej, którą odbył w okresie czasu od 28.10.1982 r. do 9.11.1984 r. Po zakończeniu służby podjął ponownie pracę z dniem 6.12.1984 r. o czym jednoznacznie świadczy dokumentacja pracownicza odwołującego się zalegająca w aktach organu rentowego. Mając więc to na względzie podzielić należało w całości twierdzenia odwołującego się zaprezentowane w odwołaniu, jak i w dalszych składanych przez niego pismach procesowych. Stanowisko bowiem Sądu Najwyższego na przestrzeni lat w obliczu powołanych przez odwołującego wyroków oraz późniejszych orzeczeń jednoznacznie przesądziło, że czas zasadniczej służby wojskowej aż do 9.12.1991 r. zalicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, a zatem i emerytury pomostowej, jeżeli pracownik w ciągu 30 dni od zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej podjął pracę w szczególnych warunkach.

O ile jeszcze do podjęcia przez Sąd Najwyższy powołanej uchwały z dnia 16.10.2013r. II UZP 6/13 kwestia ta nie była oczywista z racji i pewnych rozbieżności w samym orzecznictwie Sądu Najwyższego (patrz na wyroki SN wskazane w uzasadnieniu uchwały z dnia 16.10.2013 r. II UZP 6/13), o tyle po tej uchwale nie powinna budzić żadnych wątpliwości. Wszakże Sąd Najwyższy w składzie powiększonym, bo 7 sędziów, na skutek przedstawionego zagadnienia prawnego podjął uchwałę, że ,,czas zasadniczej służby wojskowej, odbytej w okresie obowiązywania art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zalicza się – na warunkach wynikających z tego przepisu – do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym ( art.184 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej)’’.

Potwierdzeniem tego stanowiska jest uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14.07.2016 r. III UZP 9/16, w której Sąd ten wskazał, że czas odbywania zasadniczej służby wojskowej w okresie obowiązywania art. 125 ust. 1 ustawy z dnia 26.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Brzmieniu ustalonym w jednolitym tekście (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz.31) do zmiany tego przepisu z dniem 9.12.1991 r. zalicza się – na warunkach określonych w tym przepisie – do okresu zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w zakładach wymienionych w załącznikach nr 2 i 3 do ustawy z dnia 19.06.1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20 ze zm.), wymaganego do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 tej ustawy w związku z art. 2 ustawy dnia 30.06.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 170 ze zm.).

W uchwale tej Sąd Najwyższy powołał się na swoją uchwałę z dnia 16.10.2013 r. II UZP 6/13, wskazując że obecnie obowiązujące (odmienne) przepisy w tym względzie nie mają znaczenia, gdyż zaliczenie okresu służby wojskowej następuje w dacie podjęcia ponownie pracy. W uchwale tej Sąd Najwyższy także wskazał, że nie ma jakichkolwiek powodów do odmowy traktowania zaliczenia służby wojskowej do takiego, a nie innego okresu czasu, gdyż zgodnie z art. 125 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, czas odbywania zasadniczej służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień wynikających, zarówno z Kodeksu pracy, jak i przepisów szczególnych.

Należy też wskazać na jednoznaczne stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w postanowieniu z dnia 18.08.2021 r. (...) 210/21. Wskazał mianowicie w nim Sąd Najwyższy, że z art. 125 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony w brzmieniu ustalonym od dnia 11.02.1984 r. (t.j. Dz. U. z 1984 r. Nr, poz.31) wynika, że pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych. Oznacza to, że wliczenie okresu służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym pracownik podjął pracę w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia ze służby, dotyczy nie tylko uprawnień prawno-pracowniczych, wynikających z przepisów Kodeksu pracy, ale także wszelkich innych uprawnień prawno-pracowniczych, wynikających z przepisów Kodeksu pracy, ale także wszelkich innych uprawnień prawno-pracowniczych, wynikających z przepisów szczególnych. Nie ma przy tym żadnego powodu, aby twierdzić, że powołana regulacja odnosi się tylko do wybranych przepisów szczególnych, a nie odnosi się do emerytur w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Reasumując powyższe, w świetle ustalonego orzecznictwa, kwestia zaliczalności okresu zasadniczej służby wojskowej do okresu pracy w szczególnych warunkach została rozstrzygnięta w ten sposób, że zarówno pierwotnie na podstawie art. 108, a następnie art. 120 i art. 125 ustawy z dnia 30 stycznia 1969 r. o powszechnym obowiązku obrony, okres czynnej służby wojskowej stawał się częścią okresu zatrudnienia, w czasie którego służba wojskowa była odbywana (por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r., II UZP 6/13 OSNP 2014 nr 3, poz. 42; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2015r., III UZP 4/15, OSNP 2015 nr 12, poz. 164 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 października 2009 r., I UK 126/09, OSNP 2011 nr 7-8, poz. 12; z dnia 25 stycznia 2010 r., I UK 239/09, LEX nr 577820; z dnia 25 lutego 2010 r., II UK 215/09, OSNP 2010 nr 15-16, poz. 219; z dnia 25 lutego 2010 r., II UK 219/09, LEX nr 590248; z dnia 17 maja 2012 r., I UK 399/11, LEX nr 1211140; z dnia 24 maja 2012 r., II UK 265/11, LEX nr 1227192; z dnia 4 grudnia 2013 r., II UK 217/13, LEX nr 1408682; z dnia 21 stycznia 2014 r., I UK 96/13, LEX nr 1498597; z dnia 6 lutego 2014 r., II UK 349/12, LEX nr 1660824 oraz z dnia 8 kwietnia 2014 r., II UK 424/13, LEX nr 1466629).

Ponadto należy wskazać, że Sąd Najwyższy w wyroku z 16 maja 2019 r., I UK 64/18, odwołując się do poglądów wyrażonych uprzednio w wyroku z dnia 5 sierpnia 2014r., I UK 442/13 i w uchwale z dnia 12 lipca 2015 r., III UZP 4/15 stwierdził, że uprawnione jest sformułowanie ogólnej tezy, że zaliczenie czasu odbywania zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach może mieć miejsce zarówno wtedy, gdy ubezpieczony przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej i po zwolnieniu z tej służby pracował u tego samego pracodawcy w szczególnych warunkach (jak w przypadku ubezpieczonego), jak i wtedy, gdy pracował w szczególnych warunkach tylko bezpośrednio przed powołaniem do odbycia służby wojskowej lub tylko bezpośrednio po zwolnieniu z tej służby.

We wskazanym wyroku z dnia 16 maja 2019r. (I UK 64/18) podkreślono, że istotne jest aksjologiczne uzasadnienie prezentowanej wykładni przepisów odwołujące się do konkretnych zasad państwa prawnego, również wobec prawa i zakazu dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, wykluczające pokrzywdzenie obywatela z powodu wykonywania publicznego (przymusowego) obowiązku obrony ojczyzny.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy należy stwierdzić, że okoliczność dotycząca czasu odbycia służby wojskowej przez ubezpieczonego przy równoczesnym stwierdzeniu warunków brzegowych dotyczących czasu powrotu do pracy z tej służby przez ubezpieczonego, nie miała zdaniem Sądu Okręgowego ważącego znaczenia.

Wnioskodawca przed powołaniem do odbycia zasadniczej służby wojskowej zatrudniony był w przedsiębiorstwie (...) w okresie od 05.10.1978 r. do 27.10.1982 r. i pracował w warunkach szczególnych, bowiem co bezsporne, okres ten został uwzględniony przez ZUS do stażu pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową od 28.10.1982 r. do 9.11.1984 r., a następnie od 6.12.1984 r. w ciągu 30 dni podjął zatrudnienie w warunkach szczególnych w K. (...) M. w Z., w której to pracował do 06.07.1985 r. Nadmienić należało, że okres pracy wnioskodawcy od 6.12.1984 r. do 06.07.1985 r. również został uwzględniony przez organ rentowy do stażu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych. Zważywszy na powyższe do stażu pracy w warunkach szczególnych uwzględnić należało cały okres odbywania przez wnioskodawcę zasadniczej służby wojskowej. Był on wystarczający do wykazania przez odwołującego się, ze wraz z okresem uwzględnionym przez organ rentowy posiada wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Materiał dowody w tym zakresie dawał podstawy do pozytywnego zweryfikowania twierdzeń i stanowiska odwołującego się.

Niemniej jednak sąd przeanalizował także pozostałe okresy zatrudnienia wnioskodawcy, których uwzględnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze domagał się ubezpieczony i doszedł do wniosku, że w przypadku ubezpieczonego, który bezspornie wykazał staż pracy w warunkach szczególnych w ilości łącznie 13 lat i 6 dni również one podlegały doliczeniu do okresu pracy w szczególnych warunkach.

Sąd ustalił, że wnioskodawca będąc zatrudniony:

- w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w S. na kontrakcie eksportowym w RFN w okresach od 27.05.1994 r. do 8.03.1995 r. i od dnia 2.10.1995 r. do 16.03.1996 r. (z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych od dnia 26.09.1994 r. do dnia 19.11.1994 r., od dnia 21.12.1995 r. do 07.01.1996 r., od 26.01.1996 r. do 10.02.1996 r.);

- w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w W. na kontrakcie eksportowym w RFN w okresach od 31.07.1995 r. do 30.09.1995 r., od 15.01.1997 r. do 27.05.1997 r.;

- w Spółce Akcyjnej (...) S.A. z siedzibą w S. na kontrakcie eksportowym w RFN w okresach: od 03.06.1998 r. do 24.02.1999 r. oraz od 13.06.2000 r. do 18.08.2000 r. (z wyłączeniem okresu urlopu bezpłatnego od dnia 19.12.1998 r. do 04.01.1999 r.);

- w (...) Spółce Akcyjnej – bud. eksport. w K. i H. – Niemcy w okresie od 05.08.1999 r. do 29.02.2000 r.;

- w (...) S.A. w okresach od: 05.02.2001 r. do 16.06.2001 r., od 23.07.2001 r. do 31.08.2001 r. – budowa eksportowa w Republice Federalnej Niemiec,

stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę jako operator żurawia wieżowego na realizowanych przez ww. spółki budowach za granicą.

Była to więc praca maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych, czyli praca w szczególnych warunkach wskazana w wykazie A, dziale V, pod poz. 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Stanowisko pracy ubezpieczonego zostało także wymieniona w dziale V, poz. 3 pkt 5 wykazu, stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisku pracy w zakładach pracy, podległych ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach.

Potwierdzeniem tego faktu są załączone do akt sprawy dokumenty, w tym uprawnienia wnioskodawcy do obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych (żurawi wieżowych), które posiada już od 6.06.1987 r. Będąc zatrudniony w Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w S., Spółce Akcyjnej (...) z siedzibą w W. - kontrakcie eksportowym w RFN, w Spółce Akcyjnej (...) S.A. z siedzibą w S. na kontrakcie eksportowym w RFN wnioskodawca wykonywał pracę operatora żurawia wieżowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wynika to z wiarygodnych zeznań wnioskodawcy oraz świadków, w tym bezpośrednio współpracujących z wnioskodawcą za granicą na budowach eksportowych (B. W., W. L.). Dodatkowo podkreślić należy, iż w/w sporne okresy zostały zaliczone ubezpieczonemu do ogólnego stażu pracy, zatem nie ulega kwestii, iż pozwany nie kwestionuje, że za powyższe okresy zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne. Sąd również powyższego nie kwestionuje, albowiem wynika to z dokumentów zebranych w sprawie. Z kolei fakt wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach na stanowisku operatora żurawia wieżowego w spornych okresach - w spółce (...) S.A. i w (...) Spółce Akcyjnej – bud. eksport. w K. i H. – Niemcy został potwierdzony jego zeznaniami, które należało uznać za rzetelne. Okoliczność, że ubezpieczony nie przedstawił jeszcze innych osobowych wniosków dowodowych co do wskazanych okresów nie przesądza o braku wiarygodności jego zeznań, zwłaszcza gdy po wielu latach trudno jest o kontakt tak z przełożonymi, jak i współpracownikami.

Dokonując wyliczenia okresu zatrudnienia ubezpieczonego w warunkach szczególnych na potrzeby ustalenia uprawnień do emerytury pomostowej Sąd odliczył ze stażu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych również okresy korzystania przez wnioskodawcę z urlopów bezpłatnych tj. od dnia 26.09.1994 r. do dnia 19.11.1994 r., od dnia 21.12.1995 r. do 07.01.1996 r., od 26.01.1996 r. do 10.02.1996 r., od dnia 19.12.1998 r. do 04.01.1999 r.). Urlop bezpłatny – co wynika a contrario z treści art. 6 i 7 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – nie jest ani okresem składkowym ani też okresem nieskładkowym (stosownie do art. 174 §2 kodeksu pracy okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze).

Odliczenie wyżej wymienionych okresów od stażu pracy nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem sumując okresy wskazane przez odwołującego ze stażem pracy w szczególnych warunkach uwzględnionym przez organ rentowy ubezpieczony niewątpliwie legitymuje się ponad 15 letnim okresem takiej pracy.

Reasumując, należy stwierdzić, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki prawa do emerytury pomostowej z art.4 ustawy o emeryturach pomostowych, a zatem dochodzone świadczenie mu przysługuje.

Zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa.

Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 360 zł Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.0.1964) - w brzmieniu obowiązującym od 31.12.2024 r. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.