Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 listopada 2023 r. (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 października 2023 r. odmówił M. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmawia przyznania prawa do renty, ponieważ orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24 listopada 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.

(decyzja k. 32 akt rentowych ZUS)

Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 21 grudnia 2023 r. złożyła M. K., wnosząc o jej zmianę i orzeczenie czasowej niezdolności do pracy. Odwołująca wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego endokrynologa i neurologa z uwagi na zdiagnozowanie u niej schorzeń w postaci raka inwazyjnego prawego płata tarczycy, raka podstawnokomórkowego skóry, naczyniaka jamistego mostu, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, podwyższony poziom glukozy i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Zdiagnozowane u niej poważne choroby, w tym nowotwory złośliwe, proces ciągłej diagnostyki, leczenie radioaktywne jodem, zażywania innych niezbędnych skutki uboczne leczenia, niezbędne hospitalizacje – sprawiają, że wykonywanie przez nią pracy jest obecnie znacznie utrudnione, a w okresach jodoterapii – niemożliwe.

(odwołanie k. 3-5)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24 listopada 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.

(odpowiedź na odwołanie k. 6-6 odwrót)

Na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie oraz wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia operacji, którą przeszła wnioskodawczyni, do końca 2024 roku.

Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.

(oświadczenia pełnomocników stron e-protokół rozprawy z 19 marca 2025 r. 00:00:59 -00:03:26 – płyta CD k. 148)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

M. K. urodziła się (...) Wnioskodawczyni legitymuje się wykształceniem średnim, ukończyła technikum, z wykształcenia jest technikiem geologiem, ostatnio pracowała w zawodzie.

(bezsporne)

W dniu 3 października 2023 roku wnioskodawczyni złożyła do ZUS wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

(wniosek – k. 1-3 załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Lekarz Orzecznik ZUS po dokonaniu w dniu 23 października 2023 r. analizy dokumentacji medycznej, rozpoznał u wnioskodawczyni raka pęcherzykowego tarczycy (...), po strumektomii w lutym 2023r. oraz po leczeniu jodem promieniotwórczym (w sierpniu 2023r.), obecnie bez danych na aktywny proces nowotworowy, raka podstawnokomórkowego skóry (nie ma danych na lokalizację i kiedy był leczony), naczyniaka jamistego mózgu, nadciśnienie tętnicze.

Orzeczeniem z dnia 23 października 2023 r. Lekarz Orzecznik ZUS orzekł, że wnioskodawczyni jest częściowo niezdolna do pracy do 31 października 2024 roku, częściowa niezdolność do pracy powstała 23 lutego 2023 roku.

(opinia lekarska w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.87, orzeczenie Lekarza Orzecznika k.18 akt rentowych ZUS)

Od powyższego orzeczenia Lekarza Orzecznika z dnia 23 października 2023 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, podnosząc, że Lekarz Orzecznik ZUS orzekł zbyt krótki okres częściowej niezdolności do pracy.

(sprzeciw w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.88-89 )

Komisja Lekarska ZUS po przeprowadzeniu w dniu 24 listopada 2023 r. bezpośredniego badania wnioskodawczyni i dokonaniu analizy dokumentacji medycznej rozpoznała u wnioskodawczyni: przebytą tyreoidektomię w dniu 24 lutego 2023 roku z powodu raka pęcherzykowego tarczycy (...), oraz po leczeniu jodem promieniotwórczym w sierpniu 2023r., obecnie bez danych na aktywny proces nowotworowy, pooperacyjną nadczynność tarczycy w trakcie suplementacji L-tyroksyny, przebyte usunięcie raka podstawnokomórkowego skóry w lewej okolicy podobojczykowej, przebyte usunięcie wielu naczyniaków skóry pleców, brzucha, podudzia prawego, przebyty powierzchowny uraz głowy w marcu 2022 roku, naczyniaka jamistego mózgu w obserwacji , nadciśnienie tętnicze w obserwacji, hiperglikemię na czczo, hipercholesterolemię, otyłość II stopnia.

Orzeczeniem z 24 listopada 2023 r. Komisja Lekarska ZUS orzekła, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.

(opinia Komisji Lekarskiej ZUS w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.92-93 , orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS k. 30 akt rentowych ZUS)

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 listopada 2023 r. (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 października 2023 r. odmówił M. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmawia przyznania prawa do renty, ponieważ orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24 listopada 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.

(decyzja k. 32 akt rentowych ZUS)

W sądowym badaniu neurologicznym rozpoznano u odwołującej przebyty powierzchowny uraz głowy w marcu 2022 r., naczyniaka jamistego mózgu w badaniach diagnostycznych do dalszej obserwacji oraz przewlekłe bóle głowy. Wnioskodawczyni przebyła w dniu 3 marca 2022 r. powierzchowny uraz głowy, przy wychodzeniu z pracy spadł jej szlaban na głowę. Z tego powodu była konsultowana w izbie przyjęć, gdzie wykonano CT głowy i CT kręgosłupa szyjnego. Badania te nie wykazały zmian pourazowych, tylko zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym kręgosłupa oraz podejrzenia naczyniaka w moście. Badanie (...) głowy wykonane 15 marca 2022 r potwierdziło naczyniaka w lewej okolicy mostu. Odwołująca była konsultowana przez neurochirurga dwukrotnie w Izbie przyjęć i w gabinecie neurochirurgicznym. Neurochirurdzy nie widzieli wskazań do operacji, tylko podali, że wymaga dalszej obserwacji. Most w mózgu jest połączeniem między półkulami mózgu, jest on położony pomiędzy śródmózgowiem a rdzeniem przedłużonym. Wchodzi on w skład ośrodkowego układu nerwowego. W badaniu neurologicznym nie występują objawy uszkodzenia układu nerwowego.

Z punktu widzenia neurologa, nie można uznać wnioskodawczyni za długotrwale niezdolną do pracy zarobkowej.

(opinia podstawowa i uzupełniająca biegłego z zakresu neurologii k. 54 -57, 74)

W sądowym badaniu endokrynologicznym stwierdzono u wnioskodawczyni: przebyte leczenie z powodu raka pęcherzykowego, minimalnie inwazyjnego z angioinwazją płata prawego tarczycy (...), stromectomię, leczenie jodem radioaktywnym, raka podstawnokmórkowego skóry. Obecnie nie stwierdza się danych wskazujących na aktywny proces nowotworowy u odwołującej. Stwierdzono obecnie pooperacyjną niedoczynność tarczycy leczoną E.. Wyżej wymienione problemy nowotworowe mają znaczny wpływ na możliwość pracy, samopoczucie i stan wnioskodawczyni.

(opinia podstawowa i uzupełniająca biegłego z zakresu endokrynologii k. 12-16, 22-23)

W sądowym badaniu onkologicznym rozpoznano u wnioskodawczyni: raka prawego płata tarczycy o minimalnej inwazji po radykalnej tyreoidektomii w lutym 2023 roku po uzupełniającej kuracji (...). Uzyskano całkowitą remisję choroby nowotworowej, rokowania są dobre. Zabieg usunięcia tarczycy nie spowodował długotrwałej niezdolności do pracy. Usunięte radykalnie ognisko raka o niewielkiej złośliwości o dobrym rokowaniu co do wyleczenia. Objawy pooperacyjnej niedoczynności tarczycy, wnioskodawczyni łagodzi preparatami tarczycy EuthyroX 125. Pooperacyjna niedoczynność tarczycy nie upośledza sprawności w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy zarobkowej.

Ponadto stwierdzono usuniętego raka podstawnokomórkowego skóry, który jest nowotworem o niewielkiej złośliwości miejscowej, nie daje przerzutów, jest usunięty doszczętnie, rokuje całkowite wyleczenie. Zabieg operacyjny usunięcia raka skóry nie upośledził w najmniejszym stopniu sprawności. U odwołującej stwierdzono także naczyniaka jamistego mózgu o średnicy 7 mm, bezobjawowego, został wykryty przypadkowo, jest nowotworem łagodnym, nie upośledza funkcji centralnego układu nerwowego i sprawności ogólnej, bez wskazań do leczenia operacyjnego.

U wnioskodawczyni rozpoznano także polipa endometrioidalnego, mięśniaka macicy. W dniu 8 listopada 2024 roku wykonano histeroskopowe usunięcie polipa. Przebyte leczenie ginekologiczne, jak i mięśniak w trzonie macicy nie upośledzają sprawności odwołującej w stopniu kwalifikującym do niezdolności do pracy.

(opinia podstawowa i uzupełniająca biegłego z zakresu onkologii k.77-79, k.123, 125)

Powyższy stan faktyczny, Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się: dokumentacja załączona do akt przedmiotowej sprawy, dokumentacja znajdująca się w aktach organu rentowego, dokumentacja medyczna odwołującej, a nadto z pisemnych opinii biegłych: neurologa, onkologa i endokrynologa – tego biegłego jedynie w zakresie rozpoznania schorzeń. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał w/w opinie biegłych za wiarygodne, gdyż są rzetelne i sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot. Opinie zostały sporządzone w oparciu o analizę przedłożonej dokumentacji lekarskiej oraz wyniki badania bezpośredniego. Biegli zdiagnozowali schorzenia, ocenili ich wpływ na sprawność organizmu i zdolność wnioskodawczyni do wykonywania pracy, odnosząc swą ocenę do jej doświadczenia i kwalifikacji zawodowych. Opinie są pełne, nie zawierają sprzeczności ani braków, które pozbawiałyby ich mocy dowodowej, zostały przekonująco uzasadnione, a zawarty w nich końcowy wniosek orzeczniczy logicznie wynika z przeprowadzonych badań i analizy dokumentacji medycznej.

Opinie zostały doręczone pełnomocnikom stron z zobowiązaniem do ustosunkowania się do nich. Pełnomocnik ZUS zgłosił zastrzeżenia do opinii biegłego endokrynologa, wnosząc nadto o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego onkologa. Sąd podzielił zastrzeżenia organu rentowego do opinii biegłego endokrynologa i ostatecznie nie podzielił wniosków orzeczniczych tego biegłego, opierając swoje ustalenia w oparciu o opinię biegłego onkologa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że biegły endokrynolog nie dowiódł naruszania sprawności organizmu w stopniu uzasadniającym długotrwałą niezdolność do pracy wnioskodawczyni. (...) wola guzkowego, nietoksycznego było prowadzone w trybie planowym. Zabieg w dniu 24 lutego 2023 r. został przeprowadzony prawidłowo, nie był powikłany, a guz został wycięty doszczętnie. Badanie histopatologiczne potwierdziło brak przerzutów do węzłów chłonnych i minimalną inwazyjność tego nowotworu. W sierpniu 2023 roku zostało przeprowadzone leczenie profilaktyczne jodem radioaktywnym. Niezdolność do pracy odwołującej w tym okresie nie jest podważana przez ZUS, ale mieści się w okresie objętym zasiłkiem chorobowym. W czerwcu 2023 r. został też doszczętnie wycięty rak podstawnokomórkowy. Nowotwór ten jest całkowicie wyleczalny po chirurgicznym jego usunięciu. Biegły endokrynolog w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego uznał, że u odwołującej występuje naruszenie sprawności organizmu uzasadniające długotrwałą niezdolność do pracy.

Samo stwierdzenie, że problemy nowotworowe wnioskodawczyni mają znaczy wpływ na pracę, samopoczucie i stan pacjentki nie oznacza, że odwołująca jest długotrwale niezdolna do pracy. Jest to ogóle stwierdzenie, w żaden sposób nieuzasadnione, nie poparte konkretnymi opiniami, badaniami.

W ocenie Sądu opinia biegłego onkologa w sposób szczegółowy, konkretny wyjaśnia jakie schorzenia stwierdzono u wnioskodawczyni, jakie zabiegi przeszła, jakie są ich skutki, rokowania. Biegły onkolog wskazał, że u odwołującej stwierdzono raka prawego płata tarczycy o minimalnej inwazji po radykalnej tyreoidektomii, po uzupełniającej kuracji (...). Uzyskano całkowitą remisję choroby nowotworowej, rokowania są dobre. Pooperacyjna niedoczynność tarczycy nie upośledza sprawności w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy zarobkowej. Ponadto stwierdzono usuniętego raka podstawnokomórkowego skóry, który jest nowotworem o niewielkiej złośliwości miejscowej, nie daje przerzutów, jest usunięty doszczętnie, rokuje całkowite wyleczenie. Zabieg operacyjny usunięcia raka skóry nie upośledził w najmniejszym stopniu sprawności. U odwołującej stwierdzono także naczyniaka jamistego mózgu o średnicy 7 mm, bezobjawowego, który jest nowotworem łagodnym, nie upośledza funkcji centralnego układu nerwowego i sprawności ogólnej, bez wskazań do leczenia operacyjnego. U wnioskodawczyni rozpoznano także polipa endometrioidalnego, mięśniaka macicy. W dniu 8 listopada 2024 roku wykonano histeroskopowe usunięcie polipa. Przebyte leczenie ginekologiczne, jak i mięśniak w trzonie macicy nie upośledzają sprawności odwołującej w stopniu kwalifikującym do niezdolności do pracy.

Z uwagi na jednoznaczne wnioski orzecznicze biegłego onkologa, Sąd pominął wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego endokrynologa na podstawie art.235 ² § 1 pkt. 5 kpc, uznając go za zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przyczynami mogącymi przemawiać za koniecznością uzyskania dodatkowej opinii od innego biegłego są na przykład nielogiczność wyciągniętych przez niego wniosków, zawarcie w opinii sformułowań niekategorycznych, niejednoznacznych czy też brak dostatecznej mocy przekonywającej opinii. (tak m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12 lutego 2013 r., (...) ACa 980/12, LEX: 1293767, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 3 kwietnia 2013 r., I (...) 148/13, LEX: 1313335)

Należy mieć na względzie, że zadaniem biegłego zasadniczo nie jest bowiem poszukiwanie dowodów i okoliczności mających uzasadniać argumentację stron procesu, lecz dokonanie oceny przedstawionego materiału z perspektywy posiadanej wiedzy naukowej technicznej lub branżowej i przedstawienie sądowi danych (wniosków) umożliwiających poczynienie właściwych ustaleń faktycznych i właściwą ocenę prawną znaczenia zdarzeń z których strony wywodzą swoje racje. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 13 października 2016 r., (...) ACa 432/16, LEX: 2162983)

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena, dokonana została na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, w jego ocenie uwzględniała wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy jako całość, dokonał wyboru określonych środków dowodowych i – ważąc ich moc oraz wiarygodność – odniósł je do pozostałego materiału dowodowego (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r. II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000 nr 17, poz. 655).

W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wskazała na uchybienia powołanych w sprawie opinii biegłych neurologa i onkologa, przy wydawaniu opinii i formułowaniu wniosków, które mogłyby je podważać. Należy, bowiem, podkreślić, iż podstawą zakwestionowania opinii, nie może być fakt, iż treść wydanej w sprawie opinii nie jest zbieżna z zapatrywaniami oraz stanowiskiem w sprawie danej strony. Innymi słowy, nie można kwestionować opinii tylko dlatego, że de facto strona nie jest zadowolona z opinii przedstawionej przez dotychczasowego biegłego. Słusznie wskazuje się w judykaturze, że opowiedzenie się za odmiennym stanowiskiem, oznaczałoby, bowiem, przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, by upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby takiego zdania, jak strona kwestionująca (vide m. in.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2013 roku w sprawie III AUa 1180/12, LEX 1294835; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2013 roku w sprawie (...) ACa 76/12, LEX 1312019). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przyczynami mogącymi przemawiać za koniecznością uzyskania dodatkowej opinii od innego biegłego są na przykład nielogiczność wyciągniętych przez niego wniosków, zawarcie w opinii sformułowań niekategorycznych, niejednoznacznych czy też brak dostatecznej mocy przekonywającej opinii (tak m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 roku w sprawie (...) ACa 980/12, LEX 1293767; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2013 roku w sprawie (...) ACa 148/13, LEX 1313335).

Co do zastrzeżeń do pozostałych opinii biegłych, tj. onkologa i neurologa, zgłoszonych przez pełnomocnika wnioskodawczyni, w ocenie Sądu, stanowiły one tylko bezpodstawną polemikę z wnioskami orzeczniczymi tych biegłych, którzy swoją ocenę dokonali w oparciu o badanie osobiste ubezpieczonej i po dokonaniu analizy dokumentacji medycznej badanej, którą szczegółowo uzasadnili. Biegli odnieśli się do wszystkich zastrzeżeń i szczegółowo uzasadnili swoje stanowisko. Pełnomocnik wnioskodawczyni nie zgłosił dalszych zastrzeżeń do opinii biegłych: onkologa i neurologa. Opinie tych biegłych są jasne, wnikliwe, spójne, logiczne i obiektywne, w sposób przejrzysty i wyczerpujący opisują stan zdrowia wnioskodawczyni oraz sporządzone zostały zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, będąc tym samym wiarygodnym źródłem dowodowym. Opinie nie zawierają sprzeczności ani braków, które pozbawiałyby je mocy dowodowej, zostały przekonująco uzasadnione, a zawarty w nich końcowy wniosek orzeczniczy został przez biegłych logicznie uzasadniony. Z tych przyczyn Sąd uczynił podstawą swoich ustaleń w sprawie opinie w/w biegłych przyjmując, że stanowią one w całości pełnowartościowe źródło dowodowe.

Potrzeba powołania innego (nowego) biegłego powinna bowiem wynikać z konkretnych okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii, gdyż odmienne stanowisko oznaczałoby przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszystkich możliwych opinii biegłych, aby upewnić się, czy niektórzy z nich nie byli tego samego zdania, co ubezpieczony. Renta z tytułu niezdolności do pracy jest bowiem świadczeniem
z ubezpieczenia społecznego związanym z istnieniem w organizmie osoby ubezpieczonej stanu chorobowego, który czyni ją obiektywnie niezdolną do pracy w ramach wszystkich posiadanych kwalifikacji, a zatem nie wystarczy subiektywne odczucie tej osoby, że jest ona niezdolna do pracy (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2021 r., (...) 318/21, LEX nr 3398278, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 25 maja 2023 r., III AUa 693/22, LEX: 3631402).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Spornym w sprawie było czy stan zdrowia odwołującej uprawnia go do świadczenia objętego zaskarżoną decyzją.

Przechodząc do rozważań dotyczących zasadności odwołania, w pierwszej kolejności wskazać należy, że renta z tytułu niezdolności do pracy może być przyznana ubezpieczonemu, który spełnia łącznie przesłanki określone w art. 57 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 1631), a więc:

1) jest niezdolny do pracy;

2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 okresy składkowe ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3–8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15–17 oraz art. 7 pkt 1–3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

Ustęp 2 ww. artykułu stanowi natomiast, iż przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

W myśl art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Warunki wskazane w art. 57 powyższej ustawy muszą być spełnione łącznie by istniały podstawy do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Pierwsza z przesłanek, a więc niezdolność do pracy, jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej) (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2004 r., II UK 222/03, OSNP 2004, nr 19, poz. 340).

Przepis art. 12 ustawy emerytalnej rozróżnia dwa stopnie niezdolności do pracy - całkowitą i częściową. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei całkowita niezdolność do pracy polega na utracie zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 8 grudnia 2000 r., II UKN 134/00, OSNP 2002, nr 15, poz. 369
i z 7 września 1979 r., II URN 111/79, OSNC 1980, nr 1-2, poz. 35).

Wyjaśnienie treści pojęcia „pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji” wymaga uwzględnienia zarówno kwalifikacji formalnych (czyli zakresu i rodzaju przygotowania zawodowego udokumentowanego świadectwami, dyplomami, zaświadczeniami), jak i kwalifikacji rzeczywistych (czyli wiedzy i umiejętności faktycznych, wynikających ze zdobytego doświadczenia zawodowego) (por. wyrok Sądu Najwyższego
z 15 września 2006 r., (...) UK 103/06, OSNP 2007, nr 17-18, poz. 261). Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowań odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu dają podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 października 2009 r., II UK 106/09, LEX nr 558589, z 8 maja 2008 r., (...) UK 356/07, OSNP 2009, nr 17-18, poz. 238, z dnia 11 stycznia 2007 r.,
II UK 156/06, OSNP 2008, nr 3-4, poz. 45 i z 25 listopada 1998 r., II UKN 326/98, OSNP 2000, nr 1, poz. 36).

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lutego 2006 r. ((...) PK 153/05, OSNP 2007, nr 1-2, poz. 27) częściowej niezdolności do pracy, polegającej na utracie w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, nie wyklucza możliwość podjęcia przez ubezpieczonego pracy niżej kwalifikowanej. Ubezpieczony, który jest częściowo niezdolny do pracy może być jednocześnie z samej definicji zdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami w nieznacznym stopniu. Tak samo, gdy ubezpieczony wykonuje pracę, która nie jest zgodna z posiadanymi kwalifikacjami, a już na pewno, gdy jest pracą poniżej poziomu posiadanych kwalifikacji. Poziom posiadanych kwalifikacji, wyznacza zatem zakres pracy, do której można odnosić ocenę zdolności do pracy w rozumieniu art. 12 i 13 ustawy. Inaczej mówiąc, ochrona ubezpieczeniowa służy temu kto utracił zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, choćby w stopniu częściowej niezdolności do pracy. Należy zatem przy ocenie częściowej niezdolności do pracy, odnosić się do poziomu posiadanych kwalifikacji, przy czym w każdym przypadku należy zważyć posiadane wykształcenie oraz charakter dotychczasowego zatrudnienia ubezpieczonego i okres tego zatrudnienia. Nie sposób bowiem dokonać oceny posiadanych kwalifikacji, odnosząc się w sposób alternatywny z jednej strony do posiadanego wykształcenia, a z drugiej, do zatrudnienia wykonywanego przez ubezpieczonego. Aktualny jest również pogląd o konieczności ujmowania łącznie aspektu medycznego i ekonomicznego niezdolności do pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 675/98, OSNP 1000/16/624).

Ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania zatrudnienia wymaga wiadomości specjalnych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, do dokonywania ustaleń w zakresie oceny stopnia zaawansowania chorób oraz ich wpływu na stan czynnościowy organizmu, uprawnione są osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, a zatem okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych sądowych, zgodnie z treścią art. 278 k.p.c. Opinia biegłego ma na celu ułatwienie Sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Dlatego też opinie sądowo-lekarskie sporządzone w sprawie przez lekarzy specjalistów, mają zasadniczy walor dowodowy dla oceny schorzeń wnioskodawcy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 lutego 2016 r., III AUa 1609/15).

W ocenie Sądu ustalenia dokonane w toku postępowania nie uzasadniają zmiany zaskarżonej decyzji i nie stanowią podstawy do przyznania ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe – w tym przede wszystkim dowody z opinii biegłych: onkologa i neurologa wykazało bowiem, że ubezpieczona nie jest osobą niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ustawy emerytalnej.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, ocena częściowej niezdolności do pracy
w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy wymaga z reguły wiadomości specjalnych, natomiast ostateczna ocena, czy ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy musi uwzględniać – zgodnie z art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - także inne elementy, w tym zwłaszcza poziom kwalifikacji ubezpieczonego, możliwości zarobkowania
w zakresie tych kwalifikacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj
i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Takich zasad nie można jednak stosować do sytuacji, gdy ubezpieczony jest zdolny do pracy z medycznego punktu widzenia, a więc gdy nie jest spełniony aspekt medyczny (biologiczny). Gdyby przyjąć inaczej, renta z tytułu niezdolności do pracy stałaby się
w rzeczywistości świadczeniem podobnym do zasiłku dla bezrobotnych. Dlatego w sytuacji, gdy z ocenionych jako fachowe i wiarygodne opinii biegłych sądowych wynika, że stan somatyczny wnioskodawcy nie powoduje u niego niezdolności do pracy, niecelowe jest odwoływanie się do okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach
i rentach z FUS. (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 2019 r., (...) UK 329/18, LEX nr 3551968, postanowienie Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2020 r., I UK 56/19, LEX nr 3126283)

Wobec powyższego, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.