Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10.01.2025 roku ZUS(...)w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5.12.2024 roku w związku z przeliczeniem kapitału początkowego, ponownie ustalił wysokość emerytury A. S. od 1.12.2024 r , tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. Emerytura od 1.02.2025 r została wyliczona na kwotę 3064,69 zł.

/decyzja – k. 63 akt ZUS/

W dniu 27 stycznia 2025 r ubezpieczony wniósł odwołanie od powyżej decyzji, wnosząc o wyrównanie świadczenia od 22.01.2024 do 10.01.2025 r, tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego /odwołanie – k. 3-4 /.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)w Ł. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podnoszą, że ubezpieczony występował z ponownymi wnioskami od przeliczenie, składając dodatkowe dokumenty, które organ rentowy uwzględniał, w tym zaskarżoną decyzją.

/odpowiedź na odwołanie – k. 9/

Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r ubezpieczony sprecyzował, że nie kwestionuje wysokości wyliczonej emerytury, kwestionuje datę, od której przeliczono emeryturę, podnosząc, że przeliczenie powinno nastąpić od daty złożenia wniosku o emeryturę, podnosząc, że gdy otrzymywał dokumenty z archiwum, to składał je do ZUS i nie są to nowe dokumenty, ale archiwalne.

/e – prot 00:01:09, 00:10:32/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

A. S. urodził się w dniu(...)r.

/okoliczność bezsporna/

W dniu 29.02.204 r złożył wniosek o emeryturę. Do wniosku załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z P. (...) w Ł. za lata 1993 – 1997, dokumentację osobowo – płacową za okres zatrudnienia w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) w Ł. za okres 1981 – 1983. Uzupełniając wniosek w dniu 13.03.2024 r złożył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z Przedsiębiorstwa (...) sp z oo za okres 1989 – 1991.

/wniosek, dokumentacja, uzupełnienie – akta ZUS/

Decyzją z dnia 28.03.2024 r organ rentowy przyznał wnioskodawcy emeryturę od 1.02.2024 r tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, ustalając ją na kwotę 912,88 zł brutto. Organ poinformował, że:

- do stażu nie został zaliczony okres zatrudnienia wP. (...) od 1.09.1993 do 3.04.1997, ponieważ zaświadczenie RP – 7 zawiera błędy formalne, tj. błędne podsumowanie składników wynagrodzeń oraz brak informacji o okresach nieskładkowych w roku 1995, aby ten okres mógł być zaliczony wskazano, że należy złożyć świadectwa pracy oraz prawidłowo wystawiony dokument RP – 7 z wykazem wszystkich zwolnień lekarskich podczas zatrudnienia

- nie uwzględniono okresów zatrudnienia wykazanych we wniosku w zakładach pracy: (...), (...), (...), (...), S. (...), ponieważ nie zostały wystarczająco udokumentowane- aby te okresy mogły zostać uwzględnione należy dostarczyć świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, można załączyć dokumentację z archiwum lub inną dokumentację.

Określono termin 1 miesiąca na złożenie dokumentów. W przypadku złożenia dokumentów po upływie 1 miesiąca za datę zgłoszenia wniosku zostanie przyjęta data na ogólnych zasadach, tj. wpływu nowych dokumentów a świadczenie zostanie przeliczone od 1-go dnia miesiąca, w którym dokumenty złożono.

/decyzja – k. 12 akt ZUS/

Wnioskodawca nie zaskarżył tej decyzji.

/okoliczność bezsporna/

W dniu 6.06.2024 r ubezpieczony wniósł o ponowne obliczenie świadczenia z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego, załączając: dokumenty dotyczące zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w Ł., K. sp z oo w Ł., P. (...).

/wniosek wraz z dokumentacją w aktach ZUS/

Decyzją z dnia 28.06.2024 r organ rentowy przeliczył emeryturę wnioskodawcy od 1.06.2024 r , tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, ustalając wysokość emerytury na kwotę 1864,73 zł brutto, na podstawie przedłożonych dokumentów.

/decyzja – k. 37 w aktach ZUS/

Wnioskodawca nie zaskarżył tej decyzji.

/okoliczność bezsporna/

W dniu 5.12.2024 r wnioskodawca złożył wniosek o ponowne obliczenie świadczenia z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego. Do wniosku załączył dokumentację dotyczącą zatrudnienia w (...), Przedsiębiorstwa (...) w Ł..

/wniosek wraz z dokumentacją osobowo płacową w aktach ZUS/

Zaskarżoną decyzją z dnia 10.01.2025 roku ZUS(...) w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5.12.2024 roku w związku z przeliczeniem kapitału początkowego, ponownie ustalił wysokość emerytury A. S. od 1.12.2024 r , tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. Emerytura od 1.02.2025 r została wyliczona na kwotę 3064,69 zł, w oparciu o przeliczenie kapitału początkowego na podstawie przedłożonych dokumentów.

/decyzja – k. 63 akt ZUS/

Powyższy stan faktyczny nie był sporny pomiędzy stronami i został ustalony w oparciu o dokumentację znajdująca się w aktach ZUS.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie kwestią sporną była data, od której należało przyznać ubezpieczonemu emeryturę, wyliczoną w związku ze złożonym wnioskiem o przeliczenie.

Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z FUS / tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz.1631/ postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. (ust. 5).

Przepis art. 116 ust. 1 wprowadza generalną zasadę postępowania emerytalno-rentowego, tj. zasadę wnioskowości (fakultatywności).Działanie z urzędu w sprawach świadczeń ma charakter wyjątkowy i musi wynikać wprost z ustawy. To do osoby występującej o przyznanie czy przeliczenie świadczenia należy przy tym zarówno wystąpienie z samym wnioskiem o przyznanie świadczenia, jak też zgromadzenie dokumentacji niezbędnej do uzyskania korzystnej decyzji organu rentowego. /tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2017 r. ,III AUa 1219/16/

Ustawodawca nie pozwala na dowolne ustalenie podstawy wymiaru emerytury. Potwierdzają to przepisy art. 116 ust. 5 i art. 128a ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenia wykonawczego z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (wydanego po wprowadzeniu w 2009 r. regulacji z art. 15a ustawy) stanowiące, że środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia (§ 21 ust. 1 rozporządzenia). Ubezpieczony powinien wskazać dokumenty do wyliczenia podstawy wymiaru, a w przypadku ich braku przy niespornym okresie zatrudnienia możliwe jest tylko przyjęcie minimalnego wynagrodzenia (art. 15 ust. 2a). /tak SN w postanowieniu z dnia 15.11.2022 r, I USK 39/22/. Ubezpieczony do wniosku o przyznanie świadczenia powinien dołączyć dowody uzasadniające prawo i wysokość tego świadczenia, co oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W sprawie, w której przedmiotem jest prawo do świadczenia rentowo-emerytalnego lub wysokość tego świadczenia, wymaga się dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych oraz precyzyjnych, potwierdzających czy uprawdopodobniających w stopniu graniczącym z pewnością nie tylko fakt zatrudnienia, ale i pozostałe okoliczności związane ze świadczeniem pracy, w tym wysokość wynagrodzenia osiąganego za pracę./tak wyrok SA w Łodzi z dnia 29.07.2019 r, III AUa 122/19/

Strona ubiegająca się o świadczenie powinna dołączyć do wniosku dowody uzasadniające prawo do dochodzonego świadczenia. W sytuacji kiedy brak jest właściwych i niezbędnych dokumentów, jako załączników wniosku o konkretne świadczenie - co uniemożliwia rozpoznanie wniosku, organ rentowy jest w prawie do wezwania strony o uzupełnienie wniosku, poprzez wskazanie konkretnych dokumentów, jakie należy przedstawić organowi rentowemu, przy jednoczesnym zakreśleniu stronie terminu do uzupełnienia wniosku nie krótszego aniżeli 14 dni od daty otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusuniecie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania./tak wyrok SA w Rzeszowie z dnia 16.10.2013 r III AUa 646/13/

Konsekwencją wnioskowego charakteru świadczeń jest uregulowanie w przepisie art. 129 ust. 1 w/w ustawy maksymalnego wstecznego terminu podjęcia wypłaty. Dotyczy to pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku, o ile w tej dacie spełnione są wszystkie warunki do powstania prawa o podjęcia jego wypłaty. W zakresie podjęcia wypłaty świadczeń po przeliczeniu zasadę tę powtarza przepis art. 133 ust. 1 w/w ustawy. Brak jest podstaw prawnych, które modyfikowałyby powyższą zasadę, czy uzależniały termin wypłaty od dnia kiedy strona zasięgała informacji w organie rentowym, nie składając sformalizowanego wniosku. Przepis art. 133 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy konstruując instytucję błędu organu rentowego i możliwości wyrównania wstecz świadczenia wiąże to również z datą złożenia wniosku./wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2017 r., III AUa 1912/16/

Zgodnie z art. 129 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Ustawodawca nie przewidział możliwości domagania się wypłaty świadczenia od daty jego nabycia do chwili złożenia wniosku. Świadczenia wypłaca się, poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Nie wypłaca się świadczeń z wyrównaniem za czas od nabycia do nich prawa in abstracto, bez względu na to, czy niezłożenie wniosku spowodowane było brakiem staranności w prowadzeniu własnych spraw czy też innymi okolicznościami w tym brakiem wiedzy./Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 października 2017 r. III AUa 1642/16 LEX nr 2409339.

Zgodnie z art. 133 ustawy w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż:

1) od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3;

2) za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.

Przepis art. 133 ust. 1 ustawy emerytalnej określa terminy wypłat świadczeń emerytalno-rentowych w razie ponownego ustalenia prawa do nich lub ich wysokości. Przepis ten deklaruje, że w tym zakresie obowiązują ogólne zasady wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych, tj. świadczenie przyznane lub podwyższone wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu (art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej). Wyjątek stanowi tu sytuacja, w której ponowne ustalenie prawa do świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu rentowego lub odwoławczego (art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej). Jeżeli w tych warunkach organ rentowy lub odwoławczy przyzna lub podwyższy świadczenie, wypłaca się je od miesiąca złożenia pierwotnego wniosku lub wydania decyzji z urzędu, nie dłużej jednak niż za okres 3 lat wstecz, liczonych od daty zgłoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy./tak wyrok SA w Szczecinie z dnia 23.01.2023 r, III AUa 246/22/

W ocenie Sądu, mając na względzie powyższe uregulowania, brak było podstaw do ustalenia wysokości emerytury w kwocie wynikającej z zaskarżonej decyzji od dnia, w którym został złożony pierwotny wniosek o emeryturę.

Bezsporną okolicznością jest fakt złożenia przez wnioskodawcę wniosków o przeliczenie świadczenia dwukrotnie, już po przyznaniu prawa do emerytury. do których ubezpieczony złączał dodatkowe, dotychczas nieznane organowi rentowemu dokumenty dotyczące jego zatrudnienia. Dopiero do tych wniosków wnioskodawca dołączył dokumenty poświadczające zatrudnienie i wysokość podstawy składek na ubezpieczenie społeczne i dopiero wówczas organ rentowy mógł ponownie obliczyć wysokość emerytury. Organ rentowy wydając pierwszą decyzję o ustaleniu prawa do emerytury nie popełnił błędu przy obliczeniu wysokości świadczenia - wysokość została wyliczona w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę dowody z okresu zatrudnienia przy wybraniu najkorzystniejszego wariantu i najwyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia. Zatem brak podstaw do ustalenia wysokości emerytury w kwocie wynikającej z zaskarżonej decyzji już od dnia pierwotnej decyzji, czy pierwotnie złożonego wniosku o emeryturę.

W istocie ujemne konsekwencje związane z trudnościami w dokumentowaniu wysokości wynagrodzeń z lat odległych nie powinny obciążać wyłącznie ubezpieczonych. Jednakże nie można również odpowiedzialności za taki stan rzeczy przenosić wyłącznie na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustawowym wymogiem jest bowiem wykazanie przez ubezpieczonego konkretnych kwot otrzymanych przez niego zarobków, jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie społeczne, przy czym nie może istnieć tu żaden stan niepewności co do wysokości.(tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2006 roku, zapadłego w sprawie o sygn. akt III AUa 1096/05,).

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił odwołanie na podstawie art.477 ¹⁴§ 1 k.p.c.