VIII U 513/25 - uzasadnienie Sąd Okręgowy w Łodzi z 2025-09-04
Sygn. akt VIII U 513/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12.12.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 104 i art. 107 kpa stwierdził, że D. K. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zakład wskazał, iż zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 314,10 zł w tym składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numeracji deklaracji 01-39 za okres 04/2024 w kwocie 314,10 zł odsetek za zwłokę 0 zł. Na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odsetki naliczane będą nadal do dnia zapłaty włącznie z tym dniem. Odsetki za zwłokę naliczane są na zasadach i wysokości określonych w ustawie z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 poz. 2383 z późn. zm.)
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnik składek D. K. nie dopełniła obowiązku określonego w art.46 ust.1 ww. ustawy i w związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art.83 ust.1 ww. ustawy, określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.
/decyzja wraz z załącznikiem k. 32-33 akt ZUS/
W dniu 27.01.2025 r. odwołanie od ww. decyzji złożyła D. K., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, wobec faktu, że nie jest dłużnikiem Zakładu. Odwołująca podniosła, iż zaskarżona decyzja nie wskazuje z czego wynika obciążenie jej przez ZUS kwotą 314 zł tytułem składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04/2024, skoro z dniem 18.03.2023 r. zawiesiła prowadzoną przez siebie działalność. Skarżąca wskazała, że składka za 03/2023, w tym składka zdrowotna za wskazany miesiąc były ostatnimi jaką była zobowiązana uiścić. Odwołująca wskazała też, że wszystkie składki za 2023 r. uiściła w terminie w prawidłowej wysokości i nie rozumie z jakich względów ma dopłacić jedna składkę zdrowotną za 04/2024. Podniosła też, że zgodnie z przepisami złożyła w ZUS deklarację roczną za 2024 r. co miało miejsce w dniu 28.06.2024 r.
/odwołanie k. 3-4/
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w kwocie 90 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy podniósł, że niedopłata wynika z rozliczenia rocznego składki zdrowotnej za 2023 r.
Organ podkreślił, że wnioskodawczyni złożyła rozliczenie roczne składki zdrowotnej za 2023 r., w którym w bloku XII rozliczenie roczne wskazała, że kwota dochodu wynosi 0,00 zł, roczna podstawa wymiaru składek wynosi 10.470,00 zł, roczna składka 942,30 zł, natomiast jako sumę miesięcznych należnych składek wynikającą ze złożonych dokumentów za rok którego rozliczenie dotyczy wskazała w ocenie organu błędnie kwotę 942,30 zł, ponieważ pozycja 09 bloku XII obejmuje okres roku składkowego, który trwa od 1.02.2023r. do 31.12.2024r., czyli będzie to kwota 628,20 zł, a zatem różnica pomiędzy składką roczną a składką miesięczną to kwota 314,10 zł.
/odpowiedź na odwołanie k 6-7/
Na rozprawie w dniu 9.07.2025 r. bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe.
/końcowe stanowiska procesowe stron - protokół z rozprawy z dnia 9.07.2025 r. 00:00:53 -00:11:51/
Sąd Okręgowy ustalił następuje następujący stan faktyczny:
Wnioskodawczyni D. K. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą od 1.12.2019 r. W dniu 18.03.2023 r. zawiesiła jej wykonywanie. Z tytułu prowadzenia tej działalności, D. K. w powyższym okresie była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. Do wnioskodawczyni miało zastosowanie opodatkowanie według zasad ogólnych - podatek według skali.
/bezsporne, a nadto wydruk z CEiDG k. 50-50v./
Za poszczególne miesiące roku 2023, płatniczka składała następujące deklaracje ZUS DRA za 2023 r.:
- za styczeń 2023 r., w której zadeklarowała kwotę składki wynoszącą 270,90 zł
- za luty 2023 r., w której zadeklarowała kwotę składki wynoszącą 310,14 zł;
- za marzec 2023 r., w której zadeklarował kwotę składki wynoszącą 310 ,14 zł;
Wskazane składki zostały przez wnioskodawczynię opłacone.
/bezsporne, a nadto deklaracje ZUS DRA k. 10- 18 akt ZUS, potwierdzenia przelewu k. 7-8 akt ZUS/
W dniu 28.06.2024 roku wnioskodawczyni złożyła deklarację rozliczeniową ZUS DRA- rozliczenie roczne składki zdrowotnej za 2023 r., w której wskazano w bloku XII, że kwota dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej w roku, którego dotyczy roczne rozliczenie wynosi: 0,00 zł, roczna podstawa wymiaru składki wynosi: 10.470,00 zł, roczna składka wnosi: 942,30 zł, suma miesięcznych należnych składek wynikająca ze złożonych dokumentów za rok, którego dotyczy roczne rozliczenie wynosi: 942,30 zł, a kwota do dopłaty/ zwrotu wynosi 0 zł.
/bezsporne, a nadto deklaracja rozliczeniowa k. 3-4 akt ZUS/
W dniu 3.07.2024 r. organ rentowy poinformował wnioskodawczynię, że złożony przez nią dokument rozliczeniowy ZUS DRA za 04.2024 r. z rozliczeniem składki zdrowotnej za 2023 r. zawiera, błędy gdyż w dokumencie tym ubezpieczona wskazała błędną kwotę w bloku XII poz. 09 powinna być kwota 628,20 zł (to jest faktyczna suma miesięcznych należnych składek wynikająca ze złożonych dokumentów). Łączna kwota do dopłaty wynosiła 314,10 zł.
/bezsporne, a nadto pismo ZUS k. 5 akt ZUS/
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 9.07.2024 r. wnioskodawczyni wniosła o rozliczenie jej wpłat i do wskazania przez ZUS, za jaki miesiąc nie uiściła składki.
/pismo k 6 akt ZUS/
W piśmie z dnia 9.08.2023r. organ rentowy poinformował ubezpieczoną, iż dokonał rozliczenia wpłat wnioskodawczyni. Poinformował, że wnioskodawczyni w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą w 2023r. była zobowiązana do złożenia rozliczenia rocznego składki zdrowotnej. W związku z brakiem rozliczenia sporządzono je z urzędu 1.07.2024r., z identyfikatorem 04/2024 i ustalono niedopłatę na kwotę 314,10 zł.
/pismo ZUS k. 19-20/
W kolejnym piśmie z dnia 22.08.2024 r. wnioskodawczyni ponownie podniosła, iż uiściła wszystkie należne składki za okres 01-03/2023 r. i wniosła o wskazanie za jaki okres zalega z należnościami.
/pismo k. 21-22/
W konsekwencji powyższego, organ rentowy wszczął postepowanie w sprawie określenia wysokości należności, które zakończone zostało wydaniem zaskarżonej decyzji.
/bezsporne, a nadto dokumenty dot. przedmiotowego postępowania k. 23-31 akt ZUS, zaskarżona decyzja k. 32 akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów w postaci znajdujących się w aktach dokumentów, w tym dokumentów załączonych do akt ZUS. Podkreślić należy, że strony z ustalonego w zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy, stanu faktycznego, wywodziły tak naprawdę odmienne skutki prawne, ta zaś kwestia należy do oceny prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego Sąd dokona poniżej w ramach rozważań prawnych.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie podlega oddaleniu.
Jak stanowi art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 350 ze zm., dalej: ustawa systemowa), płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Jak zaś wynika z art. 47 ustawy systemowej, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, do 15 dnia następnego miesiąca - dla płatników składek posiadających osobowość prawną, do 20 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników składek.
Natomiast zgodnie z art. 48b, Zakład może sporządzać z urzędu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, zgłoszenia wyrejestrowania ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych, imienne raporty miesięczne, zgłoszenia płatnika składek, zgłoszenia wyrejestrowania płatnika składek, deklaracje rozliczeniowe oraz dokumenty korygujące te dokumenty, zwane dalej „dokumentami związanymi z ubezpieczeniami społecznymi określonymi w ustawie”. Zakład może korygować z urzędu błędy stwierdzone w dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonych w ustawie. Zakład może żądać od płatnika składek ponownego złożenia dokumentów związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonych w ustawie, jeżeli dokumenty te nie zostały zidentyfikowane w systemie informatycznym Zakładu. Zakład może z urzędu wprowadzać i korygować dane bezpośrednio na kontach ubezpieczonych lub kontach płatników składek, informując o tym ubezpieczonych i płatników składek.
W myśl art. 23 ust. 1 ustawy systemowej od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111) z wyłączeniem art. 56a.
Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Przechodząc zaś do samej kwestii wysokości rocznej składki zdrowotnej, to należy wskazać, że zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 146, dalej: ustawa świadczeniowa), roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, opłacających podatek dochodowy m.in. podatek na zasadach ogólnych – według skali podatkowej (art. 27 ustawy o PIT), stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy jako różnica między osiągniętymi przychodami, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyłączeniem przychodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym innych niż określone w art. 21 ust. 1 pkt 63a, 63b, 152-154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem art. 24 ust. 1-2b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o kwotę opłaconych w tym roku składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Podstawa wymiaru składki w nowej wysokości obowiązuje od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego, zwanego dalej „rokiem składkowym”.
Zgodnie natomiast z ust. 2b ww. artykułu, w przypadku gdy podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, ustalona zgodnie z ust. 2, jest niższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w roku kalendarzowym, za który ustalany był dochód, o którym mowa w ust. 2, i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za ten rok składkowy stanowi ta kwota.
Zgodnie zaś z art. 81 ust. 2c ustawy świadczeniowej, za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu osoba, o której mowa w ust. 2, wpłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne od miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowiącej dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka, ustalony w następujący sposób:
1) dochód za pierwszy miesiąc podlegania ubezpieczeniu w roku składkowym jest ustalany jako różnica między osiągniętymi przychodami w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
2) dochód ustalony w sposób, o którym mowa w pkt 1, jest pomniejszany o kwotę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe opłaconych w tym miesiącu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów;
3) dochód za kolejne miesiące ustala się jako różnicę między sumą przychodów
w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągniętych od początku roku, i sumą kosztów uzyskania tych przychodów
w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poniesionych od początku roku;
4) dochód ustalony w sposób, o którym mowa w pkt 3, jest pomniejszany o sumę dochodów ustalonych za miesiące poprzedzające i o różnicę między sumą składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zapłaconych od początku roku, a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach; dochód nie jest pomniejszany o składki, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów;
5) przy obliczaniu dochodów, o których mowa w pkt 1 i 3, stosuje się art. 24 ust. 1-2b i nie uwzględnia się przychodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym innych niż określone w art. 21 ust. 1 pkt 63a, 63b, 152-154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; w przypadku osób prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów dochód, o którym mowa w pkt 1 i 3, ustala się z uwzględnieniem art. 44 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak zaś stanowi art. 81 ust. 2j ustawy świadczeniowej, ubezpieczony, o którym mowa w ust. 2 lub 2e, wpłaca kwotę stanowiącą różnicę między roczną składką na ubezpieczenie zdrowotne ustaloną od rocznej podstawy, określonej w art. 81 ust. 2 albo 2e, a sumą składek na ubezpieczenie zdrowotne wynikającą ze złożonych dokumentów za poszczególne miesiące roku składkowego albo roku kalendarzowego. Kwota do dopłaty powinna być wskazana przez ubezpieczonego w dokumencie rozliczeniowym za kwiecień roku następnego – o czym stanowi art. 81 ust. 2k ustawy świadczeniowej, zaś samej dopłaty ubezpieczony musi dokonać do 20 maja roku następnego – o czym stanowi art. 81 ust. 21 ustawy świadczeniowej. Natomiast art. 81 ust. 2ka, ubezpieczony, o którym mowa w ust. 2 lub 2e, przekazuje roczne rozliczenie składek w dokumencie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 2k.
Tym samym od 1 stycznia 2022 r. uległy znacznym zmianom zasady opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Sposób ustalania dla ww. osób podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne i wysokość płaconej składki są uzależnione m.in. od formy opodatkowania dochodów z tej działalności. W art. 81 ust. 2 i 2e ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 146) - wprowadzona została nieznana przed 1 stycznia 2022 r. roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność. Adresatami art. 81 ust. 2 są osoby prowadzące pozarolniczą działalność wskazane w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przedsiębiorcy, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. przedsiębiorcy korzystający z tzw. ulgi na start), opłacający podatek dochodowy na zasadach ogólnych (według skali podatkowej lub w formie podatku liniowego), a więc także ubezpieczona.
Jak słusznie wskazano w wyroku Sądu Okręgowego (...) w (...) - (...) Wydział (...)z dnia 9 października 2024 r. (...) cytowane przepisy posługują się dwoma pojęciami –
rok kalendarzowy i rok składkowy. Rok kalendarzowy, jak powszechnie wiadomo, obejmuje miesiące od stycznia do grudnia, zaś formuła roku składkowego jest przesunięta i obejmuje miesiące od lutego danego roku do
31 stycznia roku następnego.
W przypadku ubezpieczonej, która w 2023 r. prowadziła działalność do 18.03.2023r., a więc przez 3 miesiące, kluczowe jest ustalenie, czy roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2023 r. należy ustalić posługując się, formułą roku składkowego, czy w odniesieniu do roku kalendarzowego. Odpowiedź w tym zakresie daje cytowany art. 81 ust. 2 u.ś.o.z. Jak już wcześniej zostało wskazane wyraźnie przewiduje on, że dla grupy prowadzących działalność gospodarczą, którą ten przepis wymienia, a znajduje się w tej grupie również wnioskodawczyni, roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy, jako różnica między osiągniętymi przychodami w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (z wyłączeniem przychodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym innych niż wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 63a, 63b oraz 152–154 PDOFizU) a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (z uwzględnieniem art. 24 ust. 1–2b PDOFizU). Dochód pomniejsza się o kwotę opłaconych w tym roku składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Ustalona, jak wskazano, roczna podstawa wymiaru składki w nowej wysokości obowiązuje w tzw. roku składkowym, czyli od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego. Ustawodawca wprowadził także dla wskazanej grupy ubezpieczonych roczną minimalną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli bowiem podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ustalona na podstawie art. 81 ust. 2 u.ś.o.z. jest niższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w roku kalendarzowym (za który ustalany był wskazany powyżej dochód) i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za ten rok składkowy stanowi ta kwota (art. 81 ust. 2b u.ś.o.z.).W świetle wskazanych przepisów nie ulega wątpliwości, iż roczną podstawą wymiaru składki jest dochód osiągnięty w danym roku kalendarzowym, a nie składkowym.
W konsekwencji dla celów wyliczenia minimalnej wysokości rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ww. osób uzasadnione jest odniesienie się do miesięcy roku kalendarzowego, a nie roku składkowego. W rozliczeniu rocznym podstawę wymiaru stanowi zatem dochód uzyskany w roku kalendarzowym, który zestawia się jednak z sumą składek zapłaconych od lutego danego roku do stycznia roku następnego, co stanowi rok składkowy, który został celowo tak zdefiniowany przez prawodawcę, aby uwzględniać, że miesięczna składka zdrowotna jest ustalana z miesięcznym przesunięciem (od dochodu z miesiąca poprzedniego). Dzięki takiemu rozwiązaniu ubezpieczony ma czas na dokładne ustalenie podstawy wymiaru składki miesięcznej. Minimalna roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych jest ustalana jako iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w roku kalendarzowym, za który ustalany był dochód i kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego. W przypadku zawieszenia lub zakończenia działalności gospodarczej dochód uzyskany przez przedsiębiorcę w skali roku kalendarzowego do czasu zawieszenia działalności podlega pełnemu rozliczeniu. Składka wyliczona od rocznej podstawy jej wymiaru może odbiegać od sumy składek na ubezpieczenie zdrowotne opłaconych za poszczególne miesiące w sytuacji np. zawieszenia albo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w trakcie roku. Jeśli np. z końcem sierpnia doszło do zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, to dochody z sierpnia nie stanowiły podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ze względu na brak miesiąca, dla którego miałyby być podstawą. Jednak w rozliczeniu rocznym konieczne będzie uwzględnienie dochodów osiągniętych w sierpniu i zbilansowanie ich z zapłaconymi składkami (A. Sidorko (w:) Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. IV, red. A. Pietraszewska-Macheta, Warszawa 2023, art. 81).
Tak przedstawione i zastosowane mechanizmy miesięcznego i rocznego rozliczenia składki zdrowotnej sprawiają, że w przypadku płatników zawieszających lub kończących działalność gospodarczą nie powstaje obowiązek opłacenia „dodatkowej" składki zdrowotnej. U takiego płatnika nie powstaje „dodatkowa" składka zdrowotna, ale zgodnie z zasadą równości wobec prawa, tak jak u pozostałych przedsiębiorców, oskładkowaniu polega całość dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, uzyskanego w okresie prowadzenia działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że w przypadku opodatkowania podatkiem według skali podatkowej – tak jak ma to miejsce w przypadku płatniczki w niniejszej sprawie, roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej ustalana jest za rok składkowy od 1 lutego do 31 stycznia roku następnego i stanowi ją dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy zgodnie z ustawą o PIT, czyli jest to różnica między osiągniętymi przychodami pomniejszonymi o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne opłaconych w tym roku, jeśli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Na gruncie rozpoznawanego przypadku wnioskodawczyni w marcu 2023 r. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. W rozliczeniu rocznym obejmującym rok kalendarzowy 2023 podstawę wymiaru stanowi zatem dochód uzyskany w całym roku kalendarzowym 2023, zestawiony z sumą składek zapłaconych od lutego danego roku do stycznia roku następnego, co stanowi rok składkowy - w tym przypadku ubezpieczona winna uwzględnić 2 miesiące ( luty i marzec ) nie zaś 3 ( od stycznia do marca) jak przyjęła.
Wobec tego organ rentowy zasadnie ustalił, że rozliczenie wskazane przez wnioskodawczynię za rok 2023 jest nieprawidłowe. Wnioskodawczyni złożyła rozliczenie roczne składki zdrowotnej za 2023 r. w którym w bloku XII rozliczenie roczne wskazała, że kwota dochodu wynosi 0 zł roczna podstawa wymiaru składki wynosi 10.470 zł, roczna składka 942,30 zł, natomiast jako sumę miesięcznych należnych składek wynikających ze złożonych dokumentów za rok którego rozliczenie dotyczy wskazała błędnie 942,30 zł. Podkreślić należy, iż pozycja 09 bloku XII obejmuje okres roku składkowego który trwa od 1.02.2023r. do 31.01.2024r., czyli będzie to kwota 628,20 zł. Różnica między składką roczną a składka miesięczną to zatem 314,10 zł.
Sąd ma przy tym na uwadze, iż wnioskodawczyni twierdzi, że zapłaciła za 3 składki za rok 2023 r. Jednakże odwołująca nie rozumie i pomija, że 01/2023 został rozliczony jako należność uiszczona za rok składkowy 2022 - od 02/2022 do 01/2023, a tym samym składka za 01/2023 nie może być ujęta jednocześnie w rozliczeniu rocznym za rok składkowy 2022 i rok składkowy 2023. Wobec powyższego w przypadku wnioskodawczyni powstała niedopłata składki na ubezpieczenie zdrowotne
Z tych też względów odwołanie podlegało oddaleniu na podstawie art. 477 14 § 1 KPC.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 KPC w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), mając na uwadze wartość przedmiotu sporu.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Łodzi
Osoba, która wytworzyła informację: SSO Agnieszka Olejniczak - Kosiara
Data wytworzenia informacji: