Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27.12.2023 r. , Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)w Ł., po rozpoznaniu wniosku z dnia 12.07.2023 r., odmówił D. K., prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 21.12.2023 r. stwierdziła, iż wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy, zatem nie spełnia wszystkich warunków do przyznania jej ww. świadczenia. Przedmiotową decyzją uchylono decyzję z dnia 5.10.2023 r. (decyzja w aktach ZUS k. 30)

W odwołaniu od powyższej decyzji D. K., będąc reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do spornego świadczenia rentowego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm prawem przepisanych. (odwołanie – k. 3-6)

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...) w Ł. wniósł o oddalenie odwołania wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie –k. 71)

Na rozprawie w dniu 4.08.2025 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie, a pełnomocnik pozwanego organu rentowego wniósł o jego oddalenie. ( stanowiska stron -e-prot. z 4.08.2025 r.: 00:03:25, 00:10:50,00:40:03, 00:42:36).

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni – D. K. urodziła się (...). Posiada wykształcenie zasadnicze zawodowe, z zawodu jest fryzjerką. Pracowała jako fryzjerka w ramach własnej działalności gospodarczej. Od stycznia 2022 r. zamknęła własną działalność. Od października 2023 r. jest objęta ubezpieczeniem KRUS. Ma lekki stopień niepełnosprawności. Obecnie nie pracuje. Utrzymuje się razem z mężem z jego renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. ( okoliczności bezsporne, a nadto zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 4.08.2025 r.: 00:14:52, 00:16:02-00:21:06 w zw. z 00:35:05)

Ubezpieczona, po zakończeniu pobierania przez 182 zasiłku chorobowego, następnie pobierała świadczenie rehabilitacyjne, przez 12 miesięcy od 20.12.2022 r. do 16.08.2023 r., a przyczyną przyznanie tego świadczenia była choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z zespołem bólowym.

( okoliczności niesporne, a nadto decyzje o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego k. 12, 17 akt ZUS dotyczących wniosku o świadczenie rehabilitacyjne)

W dniu 12.07.2023 r. ubezpieczona złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

( wniosek k. 1 – załączone akta rentowe w aktach ZUS)

Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 23.08.2023 r., stwierdzono, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Lekarz Orzecznik ZUS rozpoznał u ubezpieczonej zmiany zwyrodnieniowe wielostawowe, zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych, epizod depresyjny, astmę oskrzelową w wywiadzie. Lekarz Orzecznik ZUS uwzględnił opinię konsultanta ZUS z zakresu neurologii z dnia 18.08.2023 r., w którego ocenie ubytek neurologiczny jest niewielki i nie powoduje istotnej dysfunkcji narządu ruchu.

( orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 23.08.2022 r. w załączonych aktach rentowych k. 6, opinia Lekarza Orzecznika ZUS z 23.08.2023 r. k. 44 – 46 dokumentacji orzeczniczej w aktach ZUS, opinia konsultanta ZUS z zakresu neurologii z 18.08.2023 r. k.40-43 dokumentacji orzeczniczej w aktach ZUS)

Po przywróceniu wnioskodawczyni terminu do wniesienia sprzeciwu od ww. orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, Komisja Lekarska ZUS wydała w dniu 21.12.2023 r. orzeczenie, w którym także stwierdziła, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. W opinii Komisji Lekarskiej ZUS u wnioskodawczyni rozpoznano zespół bólowy kręgosłupa głównie w odcinku L/S w przebiegu zmian zwyrodnieniowo – dyskopatycznych, astmę oskrzelową łagodną, dystymię.

(sprzeciw k. 49-50 dokumentacji orzeczniczej w aktach ZUS, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu k. 51-54 dokumentacji orzeczniczej w aktach ZUS, orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z 21.12.2023 r. k. 29 w załączonych aktach rentowych, opinia Komisji Lekarskiej ZUS z 21.12.2023 r. k. 65-66/67 dokumentacji orzeczniczej w aktach ZUS)

W konsekwencji ww. orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 21.12.2023 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)w Ł. wydał zaskarżoną decyzję z dnia 27.12.2023 r., którą odmówił wnioskodawczyni prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

(decyzja z dnia 26.10.2021 r. w załączonych aktach rentowych k. 30)

Wnioskodawczyni cierpi na zespół bólowy kręgosłupa LS, w przebiegu zmian zwyrodnieniowo - dyskopatycznych. Wnioskodawczyni od wielu lat odczuwa bóle odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Ma także bóle w odcinku piersiowym i szyjnym. W badaniu diagnostycznym typu NMR odcinka szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego stwierdzone są zmiany zwyrodnieniowo – dyskopatyczne. W badaniu sądowo – neurologicznym nie stwierdzono, że u ubezpieczonej występuje znaczny stopień naruszenia sprawności organizmu, który pozwoliłby uznać odwołującą się za długotrwale niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach. Analiza sądowo – neurologiczna dokumentacji medycznej wnioskodawczyni wykazała, że w czasie jej hospitalizacji w Oddziale Neurologicznym podano przy wypisie, że nie stwierdzono objawów ani korzeniowych, ani ubytkowych w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Na rynku pracy ubezpieczona jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, ale zdolną do wykonywania pracy zarobkowej – lekarz profilaktyk określi przeciwwskazania stanowiskowe wynikające z choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Zgodnie z wiedzą neurologiczną , stopień naruszenia sprawności organizmu wnioskodawczyni , nie ogranicza, w znacznym stopniu zdolności do pracy zarobkowej; biegły neurolog - nie stwierdził, u wnioskodawczyni niezdolności do wykonywania pracy zarobkowej, zgodnej z posiadanym poziomem kwalifikacji zawodowych.

( podstawowa pisemna opinia biegłego neurologa J. B. k. 23- 25, uzupełniająca pisemna opinia biegłego neurologa J. B. k. 47)

W sądowym badaniu biegłego z zakresu chorób płuc, u ubezpieczonej rozpoznano astmę oskrzelową kontrolowaną, stan po przebytym w 2021 r. wyleczonym zakażeniu COVID-19. Zgodnie z wiedzą z zakresu pulmunologii wnioskodawczyni jest osobą zdolną do wykonywania pracy zarobkowej zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Astma oskrzelowa kontrolowana, tj. z dobrą reakcją na stosowane leki wziewne, w okresie zachowanej wydolności oddechowej u osoby po przebytym w 2021 r. wyleczonym zakażeniu COVID-19 nie powoduje – wg oceny pulmonologicznej – niezdolności do pracy wnioskodawczyni, zgodnej z jej kwalifikacjami.

( podstawowa pisemna opinia biegłego pulmunologa dr.n.med. A. M. k. 67-69)

Analiza sądowo- psychiatryczna wykazała, że z załączonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 5.02.2025 r. wynika, iż u wnioskodawczyni stwierdzono F33.2 zaburzenia depresyjne nawracające, obecnie epizod depresji ciężkiej bez objawów psychotycznych. Wnioskodawczyni nie wymagała hospitalizacji z powodu tak nasilonych objawów depresyjnych. Podczas sądowego badania psychiatrycznego wnioskodawczyni nie prezentowała żadnych objawów depresji. Z perspektywy wiedzy psychiatrycznej rozpoznanie ciężkiej depresji u ubezpieczonej jest nieprawdopodobne, a przeprowadzone sądowe badanie psychiatryczne nie potwierdziło powyższej diagnozy . W ocenie psychiatrycznej , stopień naruszenia sprawności i w aspekcie zdolności do pracy , nie powoduje niezdolności do pracy ; ubezpieczona jest zdolna do pracy.

(podstawowa pisemna opinia biegłego psychiatry dr. n. med. T. N.– k. 96-99)

W sądowym badaniu z zakresu ortopedii i rehabilitacji u ubezpieczonej rozpoznano zmiany zwyrodnieniowo – dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego z przewlekłym zespołem bólowym, a także zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Wg oceny z zakresu ortopedii i rehabilitacji wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy zarobkowej. Z perspektywy oceny ortopedyczno – rehabilitacyjnej rozpoznane u ubezpieczonej zmiany zwyrodnieniowo dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego z okresowo nasilającym się zespołem bólowym bez istotnego ograniczenia funkcji kręgosłupa bez zaników mięśniowych kończyn. Stwierdzono też, że rozpoznane zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej jest bez ograniczeń ruchomości stawu łokcia prawego. Stwierdzone u odwołującej schorzenia wymagają systematycznego leczenia i postępowania rehabilitacyjnego, które mogą odbywać się w ramach zasiłku chorobowego lub w czasie wolnym od pracy. Powyższe zmiany chorobowe zgodnie z wiedzą ortopedyczno -rehabilitacyjną nie naruszają sprawności narządu ruchu wnioskodawczyni w stopniu dającym podstawę do orzekania o niezdolności do pracy badanej z II-im poziomem kwalifikacji zawodowych do jakiejkolwiek pracy. Wnioskodawczyni nie jest i nie była osobą niezdolną do pracy ani w dacie złożenia wniosku o rentę, ani w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

(podstawowa pisemna opinia biegłego psychiatry dr. n. med. E. B.– k. 125-99)

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się dokumentacja załączona do akt przedmiotowej sprawy oraz znajdująca się w aktach organu rentowego, a nadto pisemne opinie biegłego neurologa, biegłego pulmonologa, biegłego ortopedy i rehabilitanta medycznego oraz biegłego psychiatry.

Na okoliczność ustalenia, czy wnioskodawczyni jest osobą całkowicie lub częściowo niezdolną do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, a nadto czy niezdolność ta ma charakter długotrwały, czy stały, w jakiej dacie powstała i do kiedy będzie trwała, Sąd dopuścił dowód z pisemnych opinii wyżej wymienionych biegłych.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, w tym dokumentacją medyczną, odwołującej się, oraz po przeprowadzeniu badania przedmiotowego wnioskodawczyni, wszyscy ww. biegli w pisemnych opiniach zgodnie ocenili, iż ubezpieczona jest osobą zdolną do pracy zarobkowej.

W toku postępowania dowodowego pełnomocnik wnioskodawczyni kwestionował treść opinii biegłego neurologa J. B.. Biegła neurolog w pisemnej opinii uzupełniającej w pełni odniosła się do wszystkich zastrzeżeń i wątpliwości strony skarżącej podtrzymując wnioski zawarte w pierwotnie wydanej opinii. Zdaniem Sądu wszelkie zgłoszone przez stronę powodową wątpliwości zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione przez biegłą neurologa. Znamienne jest przy tym, że powódka była od początku niniejszego procesu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który po złożeniu przez biegłą neurologa opinii uzupełniającej – nie zgłosił w zakreślonym 7-dniowym terminie dalszych zastrzeżeń do tej opinii.

Sąd nie stwierdził żadnych uchybień, przy wydawaniu opinii przez powołanych w sprawie biegłych, które mogłyby je dyskwalifikować, w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego. Sąd uznał, zatem, iż opinie te stanowiły rzetelną podstawę dla merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie nadając im tym samym istotną wartość dowodową.

Podkreślić, także, należy, że Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinia biegłego (biegłych) przekonała strony sporu. Wystarczy, że opinia jest przekonująca dla sądu, który wiążąco ocenia, czy biegły wyjaśnił wątpliwości zgłoszone przez stronę. Granicę obowiązku prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego wyznacza podlegająca kontroli instancyjnej ocena, czy dostatecznie wyjaśniono sporne okoliczności sprawy /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1997 roku, II UKN 271/97, OSNP 1998, Nr 14, poz. 430/.

Zaznaczyć należy, że Sąd nie może dopuszczać kolejnych opinii do czasu, aż strona uzyska satysfakcjonujące ją wnioski z opinii płynące. Jak słusznie wskazuje się w judykaturze, opowiedzenie się za odmiennym stanowiskiem oznaczałoby przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, by upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby takiego zdania, jak strona kwestionująca /tak m.in.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2013 roku, III AUa 1180/12, LEX 1294835; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2013 roku, I ACa 76/12, LEX 1312019/.

Dla sprawy istotne jest to, że wszyscy biegli, w tym zwłaszcza biegła neurolog J. B., wydali niewadliwe i merytorycznie prawidłowo uzasadnione opinie odpowiadając na pytania Sądu w sposób, który umożliwił rozstrzygnięcie sprawy. Sąd nie jest natomiast zobowiązany do dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych w każdym przypadku, kiedy żąda tego strona postępowania. To sąd musi powziąć wątpliwości - czy to sam, czy na skutek stanowisk wyrażonych w toku postępowania przez strony - czy dotychczasowa opinia została sporządzona w sposób prawidłowy, a zatem czy wymaga wyjaśnień lub uzupełnienia, czy też ponowienia przez innych biegłych. Dopuszczenie dowodu z dodatkowej opinii biegłych może być uzasadnione jedynie „w razie potrzeby”, która nie może być wynikiem wyłącznie niezadowolenia strony z niekorzystnej dla niej opinii już przeprowadzonej. Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinią biegłego zostały przekonane również strony. Wystarczy bowiem, że opinia jest przekonująca dla sądu. Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony, czy jej przeświadczenia, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla strony tezy dowodowej. Nie sposób też przyjmować założenia, zgodnie z którym sąd zobowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony /por. wyroki Sądu Najwyższego: z 3 dnia kwietnia 2019 roku, III UK 94/18; z dnia 14 marca 2007 roku, I CSK 465/06, z 27 lipca 2010 roku, II CSK 119/10 i z dnia 20 marca 2014 roku, II CSK 296/13 oraz wyroki Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2019 roku, III AUa 271/19, Lex 2956821 i z dnia 1 czerwca 2020 roku, I ACa 1068/16, Lex 3109806 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo/.

Ponadto należy zaznaczyć, że strona odwołująca się, złożyła pismo procesowe z dnia 25.06.2024 r., z zastrzeżeniami do opinii biegłego neurologa J. B. do uzupełniającej opinii tej biegłej wraz z wnioskiem o dopuszczenie opinii innego biegłego z tej specjalizacji po upływie terminu do ustosunkowania się do uzupełniającej opinii ww. biegłej z dnia 24.05.2024 r., wobec czego Sąd na rozprawie z dnia 4.08.2025 r. zarządził zwrócić pełnomocnikowi powódki ww. pismo procesowe. Wskazać także należy, że od rozpoczęcia postępowania sądowego 23.02.2024 r. minął czas, w którym można było złożyć dokumentację związaną z historią wizyt wnioskodawczyni w poradni chirurgii urazowo – ortopedycznej i na oddziale neurologicznym Tomaszkowskiego Centrum, zaś pełnomocnik powódki złożył dodatkową dokumentację medyczną dopiero na rozprawie w dniu 4.08.2025 r. /e-prot. z 4.08.2025 r.: 00:08:43 k. 149, dokumentacja medyczna k. 148/.

Wniosek pełnomocnika powódki o dopuszczenie dowodu z opinii innego neurologa Sąd pominął, mocą postanowienia, wydanego na rozprawie z dnia 4.08.2025 r. , na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 k.p.c. /k. 149 verte/, albowiem dowód z opinii podstawowej i uzupełniającej, złożonych przez biegłą neurologa J. B. w sposób wyczerpujący, wnikliwy i rzetelny odpowiada na wszelkie kwestie związane z ustaleniem zdolności do pracy wnioskodawczyni na datę wydania zaskarżonej decyzji, wobec czego prowadzenie postępowania dowodowego w postulowanym kierunku skutkowałoby zbędnym przedłużeniem procesu, grożąc przewlekłością postępowania w n/n sprawie.

Należy, w tym miejscu, wyraźnie zaznaczyć, że w n/n postępowaniu Sąd badał prawidłowość zakwestionowanej decyzji na dzień jej wydania i stan zdolności do pracy skarżącej na dzień złożenia przez nią wniosku o rentę w dniu 12.07.2023 r. Sąd ubezpieczeń społecznych, rozpoznając odwołanie od zaskarżonej decyzji ZUS, ma za zadanie skontrolować jej zasadność oraz legalność, czyli zgodność z prawem. Zakres przedmiotowy postępowania przed sądem jest jednak ograniczony przez samą decyzję. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, że badanie legalności decyzji i orzekanie o niej przez sąd możliwe jest tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydawania, zaś postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym ustalenia dokonane przez ZUS. Tak wskazywał SN m.in. w wyroku z 5 kwietnia 2007 r., I UK 316/06, stwierdzając wyraźnie, że badanie legalności decyzji jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili ustalania do niego prawa. Zasadą jest zatem, że sąd ocenia prawidłowość decyzji ZUS według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania, zaś proces toczący się przed sądem ma na celu skontrolowanie wcześniejszych ustaleń dokonanych przez organ rentowy. Ma to istotne znaczenie praktyczne, gdyż oznacza, że późniejsza zmiana okoliczności lub przepisów nie jest podstawą do uznania decyzji ZUS za wadliwą i w konsekwencji jej zmiany. Przykładowo więc np. zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego, a w szczególności jego pogorszenie się po dniu wydania decyzji odmawiającej mu renty z tytułu niezdolności do pracy do dnia wyrokowania przez sąd, nie uzasadnia zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy. Potwierdza to również art. 477 ¹⁴ par. 4 k.p.c. Jeśli zatem stan zdrowia ubezpieczonej już po wydaniu zaskarżonej decyzji uległ pogorszeniu – to odwołująca ma prawo wystąpić do ZUS-u z nowym wnioskiem o rentę, lecz w n/n postępowaniu nie ma to żadnego wpływu na ocenę kwestionowanej decyzji, zatem prowadzenie postępowania dowodowego w takim kierunku nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu.

Reasumując – Sąd uznał, że, na podstawie złożonych do akt opinii biegłych o specjalizacjach właściwych, ze względu na schorzenia ubezpieczonej zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia sporu kwestie. Wszystkie opinie sporządzone przez powołanych w sprawie biegłych zostały wydane zgodnie z wymaganiami fachowości oraz niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, a wynikające z nich wnioski są logiczne, prawidłowo uzasadnione, a nadto odpowiadają postawionej tezie dowodowej. Opinie te pozwoliły zatem Sądowi na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, jako bezzasadne.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 z późn. zm., dalej: ustawa emerytalna), renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:

1)  jest niezdolny do pracy;

1)  ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

2)  niezdolność do pracy powstała w wymienionych okresach składkowych lub nieskładkowych albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;

3)  nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (ust. 2).

Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ww. ustawy, niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.

Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2).

Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3).

Jak stanowi art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej, przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się:

stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji;

1)  możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

W definicji całkowitej niezdolności do pracy, ustawodawca dał wyraz powiązaniu prawa do renty z rzeczywistą znaczną utratą zdolności do pracy zarobkowej, jako takiej, a częściową niezdolność do pracy powiązał z niezdolnością do pracy w ramach posiadanych kwalifikacji, przy uwzględnieniu możliwości i sprawności niezbędnych do dalszego zaangażowania w procesie pracy, zaakcentował również istnienie potencjalnej przydatności do pracy.

Możliwość uznania całkowitej niezdolności do pracy jest wykluczona przy zachowaniu choćby ograniczonej zdolności do pracy, ale w tzw. normalnych warunkach. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu /wyrok Sądu Najwyższego - Izby Pracy z dnia 20 kwietnia 2017 roku, I UK 172/16, LEX nr 2294417/. Stanowiąc o całkowitej niezdolności do pracy, ustawodawca w art 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.), posłużył się określeniem "jakakolwiek praca”. Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy” należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy) - art. 12 i art. 13 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Osobą całkowicie niezdolną do pracy jest zatem osoba, która spełnia oba te kryteria, a więc jest dotknięta upośledzeniem biologicznym i ekonomicznym /wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 września 2014 roku, III AUa 851/14, Opublikowano: LEX nr 1511613/.

W odniesieniu do definicji częściowej niezdolności do pracy należy wskazać, iż pojęcie "poziomu posiadanych kwalifikacji" dotyczy nie tyle kwalifikacji formalnych, związanych z poziomem i kierunkiem wykształcenia danej osoby, ile odnosi się przede wszystkim do rzeczywistych możliwości wykonywania określonej pracy /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2021 roku, sygn. akt II USK 19/21, Lex nr 3108613/.

O częściowej niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2000 roku, sygn. akt II UKN 113/00, OSNAPiUS 2002 Nr 14, poz. 343/.

Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy należy mieć na uwadze art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej, który nakazuje uwzględnić tu stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji oraz możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Dokonując analizy pojęcia "niezdolność do pracy", należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym niezdolność do pracy), jak i ekonomiczne (utrata zdolności do pracy zarobkowej). Utrata zdolności do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia nie jest wystarczającą przesłanką nabycia prawa do renty, jeżeli wiek, poziom wykształcenia i predyspozycje psychofizyczne usprawiedliwiają rokowania, że mimo upośledzenia sprawności organizmu możliwe jest podjęcie innej pracy w tym dotychczas wykonywanym zatrudnieniu, albo po przekwalifikowaniu.

W niniejszym postępowaniu, istotnym okazało się rozstrzygnięcie, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych w toku przeprowadzonego postępowania orzeczniczego prawidłowo ocenił istnienie u D. K. stan zdolności do pracy zarobkowej w związku z występującymi u niej schorzeniami, a tym samym wydał decyzję znajdującą oparcie, zarówno w istniejącym stanie faktycznym, jak i obowiązujących przepisach prawa.

W związku z powyższym, Sąd dopuścił dowód z pisemnych opinii biegłych neurologa, pulmonologa, ortopedy i rehabilitanta, a także psychiatry, na okoliczność ustalenia, czy ubezpieczona jest osobą całkowicie lub częściowo niezdolną do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, a nadto czy niezdolność ta ma charakter długotrwały, czy stały, w jakiej dacie powstała i do kiedy będzie trwała. Wszyscy ww. biegli zgodnie i w sposób jednoznaczny stwierdzili, że rozpoznane przez nich u wnioskodawczyni schorzenia z punktu posiadanych przez każdego z biegłych wiadomości specjalnych w zakresie reprezentowanej przez nich dyscypliny medycznej, nie skutkują powstaniem u niej niezdolności do pracy. Z opinii biegłych jasno wynika, że ubezpieczona jest zdolna do pracy zarobkowej zgodnej z posiadanym przez nią poziomem kwalifikacji zawodowych. W ocenie Sądu, biegli, w swoich opiniach, wyczerpująco wyjaśnili dlaczego w taki właśnie sposób ocenili zdolność wnioskodawczyni do wykonywania pracy zarobkowej. Opinie biegłych oceniające stan zdrowia wnioskodawczyni szczegółowo tłumaczą dlaczego naruszenie sprawności organizmu skarżącej nie przekłada się na zdolność świadczenia przez nią pracy. Brak jest przy tym, w ocenie Sądu, podstaw by kwestionować rzetelność i merytoryczną poprawność wskazanych opinii. Zostały one bowiem sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot. Biegli na podstawie przedstawionej dokumentacji leczenia i badania wnioskodawczyni zdiagnozowali schorzenia, ocenili stopień ich zaawansowania, a przede wszystkim jednoznacznie wypowiedzieli się co do sprawności organizmu wnioskodawczyni i wpływu dolegliwości na jej zdolność do pracy.

Sąd podzielił opinie biegłych, uznając, że są pełne, jasne i nie prowadzą do sprzecznych wniosków. Podkreślić należy, że przy ocenie opinii biegłych lekarzy Sąd nie może zająć stanowiska odmiennego, niż wyrażone w tej opinii, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego. (por wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1987 roku, II URN 228/87, PiZS 1988/7/62, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2018 r., III AUa 1328/17 Legalis numer 1824314). Sposób motywowania oraz stopień stanowczości wniosków wyrażonych w opinii biegłych jest jednym z podstawowych kryteriów oceny dokonywanej przez Sąd, niezależnie od kryteriów zgodności z zasadami wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego oraz podstaw teoretycznych opinii (tak postanowienie SN z 27 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001 nr 4 poz. 84). Tylko brak w opinii fachowego uzasadnienia wniosków końcowych, uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej (zob. wyrok SN z 30.06.2020 r., II UKN 617/99 OSNAPiUS 2002/1/26). Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinia biegłego (biegłych) przekonała strony sporu. Wystarczy, że opinia jest przekonująca dla sądu, który wiążąco ocenia, czy biegły wyjaśnił wątpliwości zgłoszone przez stronę. Granicę obowiązku prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego wyznacza podlegająca kontroli instancyjnej ocena, czy dostatecznie wyjaśniono sporne okoliczności sprawy (zob. wyrok SN z 25.9.1997 r., II UKN 271/97, OSNP 1998, Nr 14, poz. 430). Dostateczne wyjaśnienie okoliczności spornych w sprawie nie jest równoznaczne z uzyskaniem dowodu korzystnego dla strony niezadowolonej z faktów wynikających z dowodów dotychczas przeprowadzonych (zob. wyrok SN z 28 lutego 2001 roku, II UKN 233/00 Legalis). Znamiennym jest także, że wnioski wynikające z wydanych w sprawie opinii biegłych dotyczące zdolności do pracy odwołującej nie zostały skutecznie merytorycznie zakwestionowane przez stronę powodową, w tym przede wszystkim dotyczy to opinii biegłej neurologa J. B.. Pełnomocnik wnioskodawczyni, któremu doręczono opinie biegłych, a w tym opinię podstawową i uzupełniająca biegłej neurologa J. B. nie zgadzając się z ich treścią, wyłącznie polemizował z wnioskami opinii subiektywnie opisując stan zdrowia skarżącej, nie przedstawiając jednak argumentów podważających wartość dowodową opinii co do meritum, lecz prezentując wyłącznie swój własny pogląd co do zdolności do podjęcia pracy przez odwołującą – przy czym co raz jeszcze należy podkreślić złożone przez pełnomocnika wnioskodawczyni pismo procesowe z 25.06.2024 r. z dalszymi zarzutami wobec opinii biegłej neurologa do sporządzonej przez nią opinii uzupełniającej z dnia 24.05.2024 r. zostało złożone po upływie zakreślonego terminu 7 dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi powódki tej opinii /zarządzenie k. 48/, wobec czego zarządzono zwrot tego pisma /e-prot. z 4.08.2025 r.: 00:02:20 - k. 149/. Jednocześnie, wobec złożenia dopiero na rozprawie z dnia 4.08.2025 r. dodatkowej dokumentacji medycznej ubezpieczonej przez pełnomocnika powódki - zaznaczyć należy, że po rozpoczęciu n/n postępowania sądowego w dniu 23.02.2024 r. minął czas, w którym można było złożyć dokumentację związaną z historią wizyt wnioskodawczyni w poradni chirurgii urazowo – ortopedycznej i na oddziale neurologicznym Tomaszowskiego Centrum. Znamienne jest, że wnioskodawczyni od początku procesu miała zapewnioną profesjonalną pomoc prawną w osobie pełnomocnika z wyboru – radcy prawnego.

Podkreślić należy, że o nabyciu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie mogą przesądzać subiektywne odczucia osoby ubezpieczonej. /zob. wyrok SA Szczecin z dnia 21.04.2021 r., III AUa 12/21, Legalis/. Jeśli w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy przedmiotem sporu jest ocena stanu zdrowia osoby ubiegającej się o to świadczenie, to taka ocena, jako wymagająca wiadomości specjalnych, musi być dokonywana z udziałem biegłych lekarzy reprezentujących odpowiednie specjalności medyczne (art. 278 § 1 i następne KPC) i opierać się przede wszystkim na wnioskach wynikających ze sporządzonych przez tych biegłych opiniach. Specyfika dowodu z opinii biegłego (biegłych) polega zaś m.in. na tym, że jeżeli taki dowód (dowody) został już przez sąd dopuszczony, to stosownie do art. 286 KPC, opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie „w razie potrzeby”. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia wniosków o przeprowadzenie dowodów z kolejnych opinii uzupełniających biegłych nie mogą natomiast odnieść skutku, jeżeli dotychczas wydane już przez biegłych opinie wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a ich fachowość i rzetelność nie została w żaden sposób podważona. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują również obowiązku uzupełnienia już sporządzonej opinii czy to na piśmie, czy też w formie ustnej do protokołu rozprawy w każdym wypadku. Pozostawiają one sądowi decyzję, czy opinia wymaga dodatkowych wyjaśnień ze strony jej autora, a także, czy wyjaśnienia te powinny być złożone w formie ustnej czy w formie pisemnej. Potrzeba taka nie może być jedynie wynikiem niezadowolenia strony z niekorzystnego dla niej wydźwięku konkluzji opinii, lecz być następstwem umotywowanej krytyki dotychczasowej opinii /zob. postanowienie SN - Izba Pracy z dnia 29.01.2020 r., III UK 478/18, Legalis/. Ocena niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wymaga wiadomości specjalnych, które posiadają biegli lekarze specjaliści z zakresu schorzeń wcześniej rozpoznanych u wnioskodawcy. Sąd zarazem nie ma obowiązku dopuszczania dowodu z dalszej opinii od tych samych biegłych lub innych biegłych, jeżeli już sporządzone w sprawie opinie są jednoznaczne i tak przekonujące, że określoną okoliczność uznaje za wyjaśnioną. Potrzeba powołania innego biegłego nie może być jedynie wynikiem niezadowolenia strony z dotychczas złożonych opinii, lecz musi być następstwem umotywowanej krytyki dotychczasowych opinii. Nie ma uzasadnienia wniosek o przeprowadzenie kolejnej uzupełniającej opinii biegłego jedynie dlatego że złożone opinie są niekorzystne dla strony. Dopuszczenie dodatkowej opinii w takiej sytuacji prowadziłoby bowiem do uwzględnienia kolejnych wniosków strony dopóty, dopóki nie zostałaby złożona opinia w pełni ją zadowalająca, co jest niedopuszczalne. /zob. wyrok SA Lublin z dnia 11.03.2020 r., III AUa 575/19, Legalis/.

Na gruncie rozpoznawanego przypadku wszyscy biegli wydający opinie w n/n sprawie jednoznacznie stwierdzili, iż na dzień złożenia wniosku o rentę w dniu 12.07.2023 r. oraz na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia 21.12.2023 r., stwierdzane u wnioskodawczyni naruszenia sprawności organizmu nie powodują jej niezdolności do wykonywania pracy zarobkowej zgodnej z posiadanym przez nią poziomem kwalifikacji zawodowych. Odwołująca wskazanych wniosków nie podważyła, podtrzymując wyłącznie własną subiektywną opinię co do swojego stanu zdrowia.

Sąd przy tym nie neguje – wynika to bowiem z treści opinii biegłych, iż wnioskodawczyni jest osobą obciążoną różnymi schorzeniami, jednakże powyższe samo w sobie żadną miarą nie może być utożsamiane z nieudolnością do pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Biologiczny stan kalectwa lub choroba, które nie powodują naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, przesądzają o braku prawa do świadczenia rentowego /zob. wyrok SA Lublin z dnia 21.10.2020 r., III AUa 812/20, Legalis/. Sam fakt występowania dysfunkcji organizmu w związku ze schorzeniami wnioskodawcy nie determinuje istnienia jego niezdolności do pracy, istotne jest czy i w jakim zakresie schorzenia te wpływają na utratę zdolności do pracy. Oceny w tym przedmiocie dokonują biegli, posiadający odpowiednie wiadomości specjalne, w oparciu o dokumentację medyczną oraz wyniki badania odwołującego się /zob. wyrok SA Lublin z dnia 1.07.2021 r., III AUa 128/21, Legalis/.

Wskazać, również, należy, że na stanowisko Sądu co do oceny poprawności i wiarygodności opinii biegłych, pozostaje bez wpływu treść orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności wnioskodawczyni. Dodatkowo należy zaznaczyć należy, że powódka na rozprawie z dnia 4.08.2025 r. wprost przyznała, że nie posiada orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a wzmianka w opinii biegłej ortopedy i rehabilitacji jest pomyłką i prawdopodobnie wynika to z tego, że taki stopień niepełnosprawności ma jej mąż (e-prot. z 4.08.2025 r.: 00:21:06 - k. 150). Odnosząc się do orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności ubezpieczonej należy wskazać, że nie ulega wątpliwości, iż orzeczenie powyższe wskazuje jedynie na określony stan zdrowia skarżącej, zawiera wskazania dotyczące odpowiedniego zatrudnienia, nie określa zaś ich wpływu na zdolność do pracy zarobkowej. Znamiennym jest, iż pojęcie niepełnosprawności na gruncie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie pokrywa się z pojęciem niezdolności do pracy w rozumieniu ustawy emerytalnej. W wyroku z dnia 20 sierpnia 2003 r. (II UK 386/02 OSNP 2004/12/213), Sąd Najwyższy odnosząc się do obu pojęć wskazał, iż na gruncie obowiązującego prawa nie ma podstaw do ich utożsamiania. Różnice występują zarówno w płaszczyźnie definicyjnej (pojęcie niezdolności do pracy, zawarte w ustawie o emeryturach i rentach z FUS jest inne niż pojęcie niepełnosprawności, zawarte w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych), jak i w zakresie orzekania o każdym z tych stanów. Są one też przesłanką do przyznania innego rodzaju świadczeń (uprawnień). Niepełnosprawność sama przez się nie zawsze uniemożliwia świadczenie pracy. /por też - postanowienie SN - Izba Pracy z dnia 21.01.2021 r., III USK 17/21, Legalis, wyrok SA Szczecin z dnia 18.06.2020 r., III AUa 196/20, Legalis, wyrok SN - Izba Pracy z dnia 29.01.2020 r., III UK 21/19, Legalis/.

Końcowo należy podkreślić, że orzeczony lekki stopnień niepełnosprawności wnioskodawczyni został uwzględniony przy ocenie biegłej z zakresu neurologii J. B., która wprost w swojej opinii uzupełniającej wyjaśniła oceniając zdolność do pracy zarobkowej ubezpieczonej zgodnie z poziomem posiadanych przez powódkę kwalifikacji zawodowych, że na rynku pracy odwołująca jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, ale zdolną do wykonywania pracy zarobkowej i lekarz profilaktyk określi przeciwwskazania stanowiskowe wynikające z choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa.

Reasumując - wnioskodawczyni, w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwagi na posiadane schorzenia, nie jest osobą niezdolną do pracy zarobkowej zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. W konsekwencji wobec braku dowodów potwierdzających stanowisko ubezpieczonej, żądanie zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania odwołującej prawa do renty nie mogło zostać zaakceptowane.

Mając na uwadze powyższe, należało uznać, iż zaskarżona decyzja organu rentowego z dnia 27.12.2023 r. jest prawidłowa, bowiem oparta na istniejących podstawach faktycznych, jak i prawnych. Przeprowadzone postępowanie dowiodło bowiem, iż skarżąca nie jest osobą niezdolną do pracy, zatem nie spełnia wszystkich wymaganych przesłanek dla przyznania jej prawa do renty na podstawie art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawczyni urodziła się (...). , jest zatem osobą stosunkowo młodą, w aspekcie aktywności zawodowej; osiada wykształcenie zasadnicze zawodowe, z zawodu jest fryzjerką. Pracowała jako fryzjerka w ramach własnej działalności gospodarczej. Od stycznia 2022 r. zamknęła własną działalność. Od października 2023 r. jest objęta ubezpieczeniem KRUS. Ma lekki stopień niepełnosprawności. Obecnie nie pracuje. Ubezpieczona, po zakończeniu pobierania przez 182 zasiłku chorobowego, następnie pobierała świadczenie rehabilitacyjne, przez 12 miesięcy od 20.12.2022 r. do 16.08.2023 r.

Wnioskodawczyni jest więc osobą, w wieku nie wyłączającym, możliwości wykonywania aktywności zawodowej, lub ewentualne przekwalifikowanie się, albowiem wnioskodawczyni posiada przygotowanie i doświadczenie zawodowe - praktyczne. I, jak wynika z opinii biegłych sądowych nie u traciła, zdolności do pracy, a, jej potencjalnie możliwości mobilnej aktywizacji zawodowej, mając na uwadze zakres, już posiadanych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, istnieją, choć , z uwagi na sytuację ekonomiczną na rynku pracy, wykonywanie pracy – dotychczas świadczonej lub podjęcie nowej, czy też przekwalifikowanie się, nie jest zadaniem łatwym .

Sąd przeanalizował sytuację wnioskodawczyni pod kątem art. 13 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 cyt. ustawy.

W konsekwencji, wobec braku przesłanek do uwzględnienia odwołania, Sąd Okręgowy, na postawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji wyroku.

i