VIII U 1017/25 - uzasadnienie Sąd Okręgowy w Łodzi z 2025-07-01

Sygn. akt VIII U 1017/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 12.03.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznego (...) Oddział w Ł. po rozpoznaniu wniosku z dnia 17.02.2025 r. odmówił R. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując, iż jej stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że w świadectwie pracy z 31.07.2024 r. z zakładu pracy (...) jako podstawę rozwiązania stosunku pracy płatnik wskazał likwidację zakładu pracy, co jest niezgodne z danymi przekazanymi przez płatnika do ZUS. Jednocześnie zakład stwierdził, że na dzień rozwiązania stosunku pracy czyli 31.07.2024 r. ubezpieczona udowodniła staż w wymiarze 35 lat 11 miesięcy i 1 dzień okresów ubezpieczenia, w tym 31 lat 11 miesięcy i 7 dni okresów składkowych oraz 3 lata 11 miesięcy i 24 dni okresów nieskładkowych, nadto spełniła wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia.

/decyzja k. 15 akt ZUS/

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona R. P. domagając się jej zmiany i przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Wskazanej decyzji zarzuciła wydanie jej w sprzeczności ze stanem faktycznym i treścią art. 2 pkt 29 b ustawy z dnia 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2025, poz. 214) tj. definicji przyczyn dotyczących zakładu pracy, i definicją pojęcia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych.

W uzasadnieniu powyższego stanowiska wyjaśniła że, od pracodawcy otrzymała informacje o jego bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej, braku zdolności do regulowania należności do ZUS za pracowników, utracie płynności finansowej, w związku z czym zaistnieć miała przesłanka do ogłoszenia upadłości pracodawcy. Aktualnie jest prowadzone postępowanie upadłościowe pracodawcy Skarżącej przez Sąd Rejonowy Katowice Wschód w Katowicach, X Wydział Gospodarczy, ul. (...), (...)-(...) K., w którym toczy się postępowanie za sygn. akt (...). Tym samym w jej ocenie przyczyny leżące u podstaw rozwiązania jej stosunku pracy odpowiadały definicji przyczyny dotyczącej zakładu pracy zawartej w ustawie o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy - art. 2 ust. 29.

/ odwołanie k. 3-5/

W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że w treści świadectwa pracy wystawionego przez płatnika składek (...) F. W. pracodawca wskazał jako podstawę rozwiązania stosunku pracy - przyczyny ekonomiczne zakładu pracy - likwidacja zakładu pracy, co jest niezgodne z danymi przekazanymi przez płatnika składek do ZUS k. 11 (płatnik nadal czynny). W ocenie organu informacja, że przed Sądem Rejonowym Katowice Wschód w Katowicach X Wydział Gospodarczy toczy się postępowanie z uwagi na wystąpienie przesłanek ekonomicznych i organizacyjnych uzasadniających likwidację pracodawcy przez ogłoszenie upadłości nie wpływa na zmianę stanowiska w sprawie. Ponadto powołane w treści odwołania postępowanie nie jest zakończone.

/ odpowiedz na odwołanie k. 6-7/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni R. P. ur. (...) w okresie 02.05.2022 do 31.12.2022 oraz 01.01.2023 do 31.07.2024 była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku sprzedawcy u płatnika składek F. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) F. W. w D.. Płatnik miał odzieżowy zakład produkcyjny w D.. Zatrudniał poniżej 20 osób. Towar sprzedawał m.in. na wynajętym stanowisku w R., gdzie pracowała wnioskodawczyni oraz do końca lipca 2024 r. E. S.. Działalność była jednoosobowa.

/ świadectwo pracy koperta k. 27 oraz świadectwo pracy k. 4-5 akt ZUS, zeznania wnioskodawczyni protokół z rozprawy z dnia 6.06.2025 r 00:21:06 -00:21:59 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:01:52-00:08:13, zeznania świadka F. W. protokół z rozprawy z dnia 6.06.205 r. 00:11:04-00:20:47 /

Płatnik składek wystawił wnioskodawczyni świadectwo pracy z dnia 31.07.2024 r., w którym podał, że stosunek pracy z ubezpieczoną uległ rozwiązaniu na podstawie art. 30 par. 1 pkt 2 Kodeksu pracy za wypowiedzeniem przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy - likwidacja zakładu pracy. Tą samą przyczynę zawarto w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę z dnia 30.04.2024 r.

/świadectwo pracy k. 4-5 akt ZUS, oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę k. 6 akt ZUS/

Z dniem 31.07.2024 płatnik zaprzestał prowadzenia jakiejkolwiek działalności. Sprzedaż prowadzona była do końca tego miesiąca. Ze wskazaną datą zwolniono wszystkich pracowników i zakończono produkcję. Płatnik nie rozwiązał umowy najmu w R., gdyż ta zawarta jest do 2027 r. bez możliwości wypowiedzenia - czynsz jest nadal naliczany.

/pismo płatnika k. 18 akt ZUS zeznania świadka F. W. protokół z rozprawy z dnia 6.06.205 r. 00:11:04-00:20:47/

Przed Sądem Rejonowym Katowice Wschód w Katowicach X Wydział Gospodarczy z wniosku płatnika z sierpnia 2024 r. toczy się postępowanie - sygn akt (...) z uwagi na wystąpienie przesłanek ekonomicznych i organizacyjnych uzasadniających likwidację pracodawcy przez ogłoszenie upadłości. Płatnik złożył wskazany wniosek kierując się względami ekonomicznymi. W związku z pandemią zaczęły narastać problemy, zmniejszyły się obroty. Firma posiada zadłużenie w ZUS i US na ok. 700. 000 zł. Ma jeszcze zaległości względem pracowników z uwagi na skrócony okres wypowiedzenia.

/ elektroniczne potwierdzenie złożenia pisma k. 19 akt ZUS , pismo płatnika k. 18 akt ZUS zeznania świadka F. W. protokół z rozprawy z dnia 6.06.205 r. 00:11:04-00:20:47/

W dniu 17.02.2025 r. wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem do ZUS o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego powołując się między innymi na okoliczności wskazane w ww świadectwie pracy z dnia 31.07.2024 r.

/ bezsporne wniosek z załącznikami k.1-6 akt ZUS/

Rozpoznając wskazany wniosek organ rentowy ustalił, że zgodnie z (...) z (...) zakład pracy zatrudniał poniżej 20 ubezpieczonych. W systemie informatycznym ZUS nie identyfikuje się wyrejestrowania płatnika składek (...) płatnik nadal czynny.

/ odpowiedź na wniosek o poświadczenie ubezpieczenia k. 11 akt ZUS/

W tym stanie rzeczy organ wydał zaskarżoną decyzję.

/ bezsporne/

W toku postępowania sądowego wywołanego wniesieniem odwołania od ww decyzji tj w dniu 12.05.2025 r. wnioskodawczyni wystąpiła do pracodawcy o sprostowanie treści świadectwa pracy- korektę w zakresie punktu 4 ppkt a i wskazanie w ramach podstawy rozwiązania stosunku pracy zamiast „likwidacji zakładu pracy” - „ upadłości zakładu pracy” tj tak jak zostało to zgłoszone przez płatnika do ZUS.

/ wniosek k. 17 dokumenty koperta k. 27/

W odpowiedzi na powyższe płatnik sprostował wystawione wnioskodawczyni świadectwo pracy z dnia 31.07. 2024 r. wpisując w jego punkcie 4 a jako podstawę rozwiązania stosunku pracy, iż do tego rozwiązania doszło zgodnie z art. 30 § 1 pkt 2 kp - za wypowiedzeniem przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy - upadłość zakładu pracy.

/ sprostowane świadectwo pracy koperta k. 27/

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w zakresie spornych pomiędzy stronami postępowania okoliczności na podstawie dokumentów, których autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron i które nie budzą także w ocenie Sądu jakichkolwiek zastrzeżeń z urzędu co do ich autentyczności i wartości dowodowej, a nadto na podstawie zeznań świadka oraz przesłuchania wnioskodawczyni, uznając, że ww. dowody wzajemnie ze sobą korelując, tworząc spójną, logiczną całość.

Sąd uznał, że wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia n/n sporu okoliczności zostały przez wnioskodawczynię udowodnione. Podkreślić należy, że jedyną sporną okolicznością była przyczyna zakończenia z odwołującą stosunku pracy przez płatnika składek, natomiast pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego przez wnioskodawczynię zostały w sposób bezsporny spełnione, czego ZUS nie kwestionował.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy uznał, że wbrew zapatrywaniom organu rentowego wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki, od których zależało nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (j.t. Dz. U. z 2025 r. poz. 421 ze zm.) tj. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 2 wskazanej ustawy(ust. 1) prawo do świadczenia przysługuje osobie, która, m.in:

1) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 214), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub

3) do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497, 863, 1243 i 1615), zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

4) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

4a) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323, 858, 1615 i 1871), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2024 r. poz. 246), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, albo przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. poz. 1429 i 2760), i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

5) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub

6) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.

Przy tym zgodnie z ust. 2 i 3 wskazanego przepisu za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1, uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674) zwanej dalej "ustawą o emeryturach i rentach z FUS".

Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;

2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;

3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ rentowy utrzymywał, iż brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni świadczenia przedemerytalnego, gdyż ta nie spełniała warunku określonego w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy a mianowicie jej stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Pozostałe przesłanki do przyznania ubezpieczonej świadczenia przedemerytalnego nie były sporne, a ZUS w zaskarżonej decyzji wprost przyznał, że zostały one spełnione.

Mając to na uwadze wskazać należy iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U 2025 p. 214) ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to:

a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,

b) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,

c) wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,

d) rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika;

Kwestią sporną było czy w przypadku wnioskodawczyni wskazane przesłanki miały miejsce przy czym ZUS utrzymywał iż na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można było przyjąć „likwidacji pracodawcy” skoro płatnik nadal jest czynny - nie zarejestrowano wyrejestrowania płatnika składek - płatnik zaś i wnioskodawczyni utrzymywali zgodnie, iż de facto chodziło okoliczności uzasadniające likwidację pracodawcy przez ogłoszenie jego upadłości i w kontekście tego ostatecznie sprostowano świadectwo pracy wydane wnioskodawczyni wskazując na rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy - upadłość zakładu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do przesłanki „likwidacji pracodawcy” wskazać należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy, gdzie jako pracodawca odwołującej występowała osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, mogły pojawić się wątpliwości interpretacyjne dotyczące tego, jak należy rozumieć powyższe pojęcie.

Należy podkreślić, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter jedynie deklaratywny i samoistnie nie kreuje prowadzenia działalności gospodarczej jako takiej. Dlatego też możliwe są sytuacje, w których pomimo figurowania wpisu w ewidencji, działalność gospodarcza w istocie nie jest prowadzona, czy też odwrotnie – faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej pomimo wykreślenia wpisu. Powyższe należy odnieść również do rejestrowania płatnika w systemie ZUS. Jest o tyle istotne, że organ rentowy podkreślał, iż niedokonanie wykreślenia płatnika z systemu sprzeciwia się uznaniu, iż doszło do likwidacji pracodawcy.

Sąd Okręgowy zważył zatem w tym kontekście, że w spornej kwestii likwidacji pracodawcy (osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą), wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 11 maja 2017 r., (...) UK 213/16. W konkluzji swoich rozważań Sąd Najwyższy wskazał, że skoro osoba fizyczna w związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej rozwiązała stosunek pracy z ostatnim pracownikiem, to przestała być podmiotem zatrudniającym, a w konsekwencji uznać można, że została zlikwidowana jako pracodawca. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia „likwidacja pracodawcy”. Takiej definicji brak jest także na gruncie unormowań kodeksu pracy, chociaż termin ten pojawia się w treści art. 41 1 k.p. Ponadto posługują się nim także inne akty prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych. Na tle wykładni art. 41 1 k.p. w orzecznictwie Sądu Najwyższego pierwotnie prezentowano stanowisko, zgodnie z którym likwidacja zakładu pracy to całkowite, stałe i faktyczne jego unieruchomienie jako całości (wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 1989 r., I PRN 62/88). Pogląd ten, akcentujący tzw. likwidację przedmiotową, wyrażany był w judykaturze przed nowelizacją Kodeksu pracy ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110), wprowadzającą w miejsce zakładu pracy, jako podmiotu zatrudniającego, pojęcie pracodawcy. Nowelizacja ta wyeliminowała też z Kodeksu pracy termin „likwidacja zakładu pracy”, wiążąc w art. 41 1 i innych przepisach odnośne skutki prawne z „likwidacją pracodawcy”. Dało to asumpt do stwierdzenia, że skutki te powstają w razie utraty podmiotowości prawnej przez pracodawcę (zakład pracy w znaczeniu podmiotowym w dawnym rozumieniu k.p.), a nie w związku z całkowitym unieruchomieniem placówki zatrudnienia, tj. zniesieniem zakładu pacy w znaczeniu przedmiotowym. Od tamtej pory likwidację pracodawcy zaczęto łączyć z utratą jego bytu prawnego, a nie z faktyczną likwidacją placówki zatrudnienia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 10 września 1998 r., I PKN 310/98; z 24 listopada 1998 r., I PKN 455/98, i z 4 października 2000 r., I PKN 57/2000). Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że orzeczenia podejmujące temat likwidacji podmiotu zatrudniającego dotyczyły z reguły pracodawców będących jednostkami organizacyjnymi, podczas gdy z art. 3 k.p. wynika, że pojęcie pracodawcy jest szersze i obejmuje także osoby fizyczne. Sąd Najwyższy wskazał, że próbując określić, kiedy zachodzi likwidacja pracodawcy - osoby fizycznej, należy zgodzić się z tezą, według której samo wykreślenie tej osoby z ewidencji działalności gospodarczej nie może być utożsamiane z likwidacją pracodawcy w rozumieniu art. 41 1 k.p. Decyzja ta ma skutki administracyjnoprawne, a jej charakter jest deklaratoryjny, nie stanowi o zniesieniu podmiotowości prawnej zgłaszającego. Możliwe jest ponadto, że osoba ta zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej (i zatrudniania pracowników), tracąc przymiot przedsiębiorcy, na długo przed zgłoszeniem tego faktu do ewidencji działalności gospodarczej, albo też kontynuuje faktycznie taką działalność, zatrudniając w tym celu pracowników, mimo uprzedniego wykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto sama likwidacja jest pewnym procesem, zwykle rozciągniętym w czasie, obejmującym formalny stan związany z wyrejestrowaniem działalności w organie ewidencyjnym oraz faktyczne i trwałe zakończenie prowadzonej działalności i rozwiązanie w związku z tym stosunków pracy ze wszystkimi pracownikami w celu zakończenia działalności, z którą wiązało się prowadzenie zakładu pracy w znaczeniu przedmiotowym.

Sąd Okręgowy w n/n składzie podzielił w pełni pogląd prawny wyrażony w przytoczonym wyroku Sądu Najwyższego z 11 maja 2017 r., (...) UK 213/16, traktując zacytowaną argumentację, jako własne stanowisko w sprawie.

W tak zakreślonych ramach istniejącego pomiędzy stronami sporu Sąd zważył zatem, że z poczynionych w sprawie ustaleń wynikało, że płatnik składek F. W. od końca lipca 2024 r. faktycznie nie prowadzi już działalności gospodarczej- zaprzestał produkcji oraz sprzedaży i zwolnił wszystkich pracowników w tym wnioskodawczynię . Przy tym nie jest sporne, iż wymieniony płatnik nie dokonał dotąd wyrejestrowania swojej działalności gospodarczej z (...) i z systemu ZUS, ponieważ nadal prowadzi czynności związane z likwidacją swojej firmy- Przed Sądem Rejonowym Katowice Wschód w Katowicach X Wydział Gospodarczy z wniosku płatnika z sierpnia 2024 r. toczy się postępowanie - sygn akt (...) z uwagi na wystąpienie przesłanek ekonomicznych i organizacyjnych uzasadniających likwidację pracodawcy przez ogłoszenie upadłości.

Oczywistym jest, że likwidacja zakładu pracy jest procesem, na który składa się szereg czynności związanych z definitywnym zakończeniem tej działalności.

Odnosząc rozważania do realiów niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że okoliczność, iż pracodawca wnioskodawczyni nie dokonał wyrejestrowania działalności gospodarczej, nie wyrejestrował się jako płatnik z ZUS a wszczął postępowanie o ogłoszenie upadłości, które nadal jest w toku, nie sprzeciwia się uznaniu, że doszło do likwidacji tego pracodawcy (porównaj odpowiednio Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 13 grudnia 2017 r., sygn. III AUa 1286/16 -tu sąd uznał iż takiemu uznaniu nie stoi na przeszkodzie zawieszenie działalności bez jej wyrejestrowania), a z pewnością do rozwiązania umowy o pracy doszło z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Należy też podkreślić, że skarżąca została zwolniona wraz ze wszystkimi innymi pracownikami płatnika w związku z likwidacją firmy płatnika z końcem lipca 2024 . Likwidacja zakładu pracy została też podana przez pracodawcę jako przyczyna rozwiązania stosunku pracy w wystawionym dla wnioskodawczyni pierwotnie świadectwie pracy. Od końca 2024 r. ostatecznie płatnik zaprzestał faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej zaprzestał produkcji oraz sprzedaży, zwolnił pracowników wskazując na kłopoty finansowe i rosnące zadłużenie i wniósł do sądu o ogłoszenie upadłości. Sąd ma przy tym na uwadze, iż płatnik następnie sprostował świadectwo pracy wnioskodawczyni wskazując jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy przyczyny ekonomiczne - upadłość zakładu pracy, jednakże nie zmienia to faktu, iż powyższe było powiązane niewątpliwie faktycznym z zakończeniem prowadzenia działalności a zmiana ta wynikała z wniosku ubezpieczonej w związku z kwestionowaniem przez ZUS faktu likwidacji płatnika. Jednocześnie poza sporem pozostaje, że postępowanie w przedmiocie upadłości płatnika mające prowadzić do jego także prawnej likwidacji nie zostało zakończone, jednakże płatnik przy istniejącym zadłużeniu przy faktycznym braku wykonywania działalności definitywnie dąży do jej zamknięcia. Nie można też odmówić racjonalności tłumaczeniom płatnika, że likwidacja firmy nie następuje z dnia na dzień – zwrócił na to przecież trafnie uwagę także Sąd Najwyższy w cytowanym wyżej orzeczeniu.

W ocenie Sądu Okręgowego należało więc uznać, że rozwiązanie stosunku pracy z odwołującą nastąpiło z powodu likwidacji pracodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 29 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do którego odsyła art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. W konsekwencji Sąd uznał, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Ponadto nawet gdyby uznać, że nie doszło do likwidacji pracodawcy, ani do jego upadłości - w związku z brakiem zakończenia postępowania w tym przedmiocie to z pewnością stosunek pracy wnioskodawczyni został rozwiązany z przyczyn dotyczących pracodawcy (art. 2 ust. 1 pkt 29 a ustawy). Pojęcie „rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy” obejmuje bowiem wszystkie sytuacje, w których dochodzi do zaprzestania zatrudnienia z przyczyn niedotyczących pracowników,/ Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2017 r., III AUa 1552/16/. Okoliczność, że przyczyna rozwiązania umowy o pracę z ubezpieczoną leżała wyłącznie po stronie pracodawcy i stanowił ją brak płynności finansowej pracodawcy uniemożliwiający mu regulowanie zobowiązań wobec kontrahentów i pracowników, czego konsekwencją było zaprzestanie produkcji i zwolnienie wszystkich pracowników, determinuje ustalenie że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. /Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 22 stycznia 2014 r., IV U 574/13/. Takie zaś ustalenie również przesądza, że wnioskodawczyni nabywa prawo do świadczenia.

W zakresie daty przyznania świadczenia, Sąd oparł się na przepisie art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, z którego wynika, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby zainteresowanej, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 3. Skarżąca złożyła wniosek w dniu 17.02.2018 r., a zatem świadczenie przysługuje jej od dnia 18.02.2025 r.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z powołanymi przepisami zmienił zaskarżoną decyzję, orzekając jak sentencji wyroku.

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Agnieszka Kurczewska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Łodzi
Osoba, która wytworzyła informację:  Anna Przybylska
Data wytworzenia informacji: