Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16.02.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 28.06.2023 roku odmówił B. S. prawa do renty rodzinnej po zmarłym 29.01.2022 r. H. B.. Organ rentowy w uzasadnieniu wskazał, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 5.02.2024 roku nie stwierdzono u wnioskodawczyni całkowitej niezdolności do pracy, wobec czego brak jest podstaw do ustalenia prawa do renty rodzinnej.

(decyzja - k. 20 plik IV akt organu rentowego załączonych do sprawy)

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. S., nie zgadzając się z orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS i wydanej na jej podstawie decyzji. W ocenie odwołującej, jest ona całkowicie niezdolna do pracy. Do odwołania dołączyła też dokumentację medyczną dotyczącą jej stanu zdrowia.

(odwołanie - k. 3)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując ponownie, że w oparciu o decyzję komisji lekarskiej nie spełnia ona przesłanek do przyznania tego rodzaju świadczenia rentowego.

(odpowiedź na odwołanie- k. 9-10)

W dniu 15.07.2024 r. ubezpieczona wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

(wniosek – k. 27)

Postanowieniem z dnia 31.07.2024 r. sąd ustanowił dla ubezpieczonej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata.

(postanowienie – k. 35)

Na rozprawie w dniu 26.08.2025 r. pełnomocnik skarżącej poparł odwołanie, wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonej z urzędu.

(rozprawa z dnia 26.08.2025 r. e-protokół (...):01:26 – płyta CD – k. 105)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

B. S. urodziła się w dniu (...)

(okoliczność bezsporna)

H. B.- ojciec wnioskodawczyni zmarł w dniu 29.01.2022 r.

(okoliczność bezsporna)

Ubezpieczona jest osobą z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym od urodzenia.

(orzeczenie – k. 72)

Wnioskodawczyni od 1.10.2003 r. pobiera rentę socjalną.

(okoliczność bezsporna)

Wnioskodawczyni posiada wykształcenie zawodowe, zawód: monter układów elektronicznych i automatyki przemysłowej.

(zaświadczenie – k. 17 plik IV akt organu rentowego załączonych do sprawy)

Ubezpieczona w dniu 28.06.2023 roku złożyła wniosek o rentę rodzinną po zmarłym ojcu H. B..

(wniosek – k. 1-5 verte plik IV akt organu rentowego załączonych do sprawy)

Orzeczeniem z dnia 11.12.2023 r. Lekarz Orzecznik ZUS, po rozpoznaniu sprawy zaocznie, orzekł, że wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy. U ubezpieczonej rozpoznano: głuchoniemotę, stan po leczeniu operacyjnym barku prawego z powodu uszkodzenia mięśnia nadgrzebieniowego i obrąbka stawowego.

(orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS – k. 19 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego, opinia lekarska – k. 12 załączonej do sprawy dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej)

W dniu 28.12.2023 roku ubezpieczona wniosła sprzeciw od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS wskazując, że jest osobą głuchoniemą od urodzenia, cierpi na chorobę zwyrodnieniową, nie czuje by mogła podjąć pracę. Do sprzeciwu dołączyła niezałączoną wcześniej dokumentację medyczną. Wnioskodawczyni wniosła o rozpoznanie jej sprawy przez Komisję Lekarską ZUS.

(sprzeciw – k. 14 załączonej do sprawy dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej)

Komisja Lekarska po przeprowadzeniu badania naocznego i po dokonaniu analizy dokumentacji medycznej, rozpoznała u wnioskodawczyni: przewlekły zespół bólowy barku prawego w przebiegu uszkodzenia stożka rotatorów (uszkodzenie m. nadgrzebieniowego t. PASTA, uszkodzenie obrąbka stawowego SLAPIIc barku prawego) leczone operacyjnie w 08.2019 r., przewlekły zespół bólowy stawu barkowego lewego w przebiegu niewielkiego stopnia uszkodzenia śc. m. podgrzebieniowego, chorobę zwyrodnieniową stawów biodrowych i kolanowego prawego, przewlekły zespół bólowy kręgosłupa C i L/S w przebiegu zmian zwyrodn-dyskop. bez objawów korzeniowych i bez istotnego upośledzenia sprawności ruchowej, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych w wywiadzie, AZS w wywiadzie, głuchoniemotę wrodzoną. Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia 5.02.2024 roku uznała, że wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy.

(orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS – k. 19 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego, opinia lekarska – k. 44-45 załączonej do sprawy dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej)

W wyniku powyższego orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 5.02.2024 r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.

(decyzja - k. 20 plik IV akt organu rentowego załączonych do sprawy)

U wnioskodawczyni ze względów ortopedycznych rozpoznano: zmiany zwyrodnieniowo – dyskopatyczne kręgosłupa, stan po artroskopii barku lewego, zespół bólowy barku lewego.

Z ortopedycznego punktu widzenia wnioskodawczyni nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed 16 rokiem życia ani przed osiągnięciem 25 roku życia. Dokumentacja potwierdza, że wnioskodawczyni w 2019 roku przebyła artroskopię prawego barku, po której odnotowano poprawę.

Przeprowadzone naoczne badanie potwierdziło, że z ortopedycznego punktu widzenia wnioskodawczyni nie jest również osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Ewentualna pomoc wynika z szybszego wykonania poszczególnych czynności, a nie z całkowitej niemożności wykonania poszczególnych czynności dnia codziennego.

(pisemna opinia biegłego z zakresu ortopedii – k. 55-58)

Z punktu widzenia neurologii, medycyny pracy wnioskodawczyni jest zdolna do jakiejkolwiek pracy na otwartym rynku pracy.

Skarżąca jest głuchoniema od urodzenia, pomimo to pracowała zawodowo – jako elektromonter, montowała kable, pracowała w drukarni, ostatnio pracowała jako osoba sprzątająca (10 lat). Poza tym u wnioskodawczyni w ostatnim okresie czasu stwierdzono też zespół bólowy stawu barkowego prawego w przebiegu uszkodzenia stożka rotatorów st. ramiennego P, które było leczone operacyjnie -artroskopia w 08.2019 roku (tenotomia głowy m. dwugłowego ramienia, zeszycie uszk. m. nadgrzebien. barku P).

Wnioskodawczyni posiada wykształcenie zasadnicze zawodowe, a zatem posiada predyspozycje i kwalifikacje do pracy fizycznej, lekką pracę formalnie może wykonywać, w tym prace fizyczne tj.: na stanowisku szatniarza, sprzątaczki, na produkcji, w drukarni.

W ocenie całkowitej niezdolności/zdolności do pracy poziom wykształcenia i kwalifikacji zawodowych jest bez znaczenia, gdyż oceniać należy zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (bez związku z wykształceniem).

Opis stanu zdrowia, istniejących ograniczeń, niesprawności czy niedomogi funkcjonalnej (stopień naruszenia sprawności organizmu) nie daje podstawy orzekania niezdolności do jakiejkolwiek pracy, czyli całkowitej niezdolności do pracy - (tym bardziej, iż ubezpieczona posiada drugi poziom wykształcenia , kwalifikacje zawodowe i kompetencje do wykonywania lekkiej pracy fizycznej).

Ocena zdolności/niezdolności do pracy w ramach ustawy o FUS jest zupełnie odmienna od oceny zdolności do pracy na konkretnym stanowisku pracy u konkretnego pracodawcy w narażeniu na czynniki szkodliwe czy narażenia istniejące na tym konkretnym stanowisku pracy, jak również odmienna w stosunku do zasad orzekania w ramach stopnia niepełnosprawności

Ocena zdolności/niezdolności do pracy w ramach ustawy o FUS opiera się na rzeczywistej obiektywnej ocenie stopnia naruszenia sprawności organizmu w kontekście posiadanego poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych. W przypadku wnioskodawczyni - wykształcenie zasadnicze mechanik - II poziom kompetencji zawodowych.

Z punktu widzenia neurologii, medycyny pracy nie istnieją podstawy uznania skarżącej za osobę całkowicie niezdolną do pracy w ramach renty rodzinnej.

Istniejący w tym okresie (przełom 2023/2024 roku) stopień naruszenia sprawności organizmu u osoby z II poziomem kompetencji zawodowych nie dawał medycznych podstawy orzekania całkowitej niezdolności do pracy w ramach renty rodzinnej. Ubezpieczona w tym okresie nie była całkowicie niezdolna do pracy (w ramach renty rodzinnej).

Tym samym, skarżąca nie spełniała kryteriów całkowitej niezdolności do pracy w ramach renty rodzinnej w okresie spornej decyzji ZUS w okresie 2023/2024 roku, jak i obecnie.

Na podstawie oceny stopnia naruszenia sprawności organizmu ubezpieczonej w dacie wydania spornej decyzji ZUS, nie istniały i nadal nie istnieją podstawy by uznać ubezpieczoną za całkowicie niezdolną do pracy.

(pisemna opinia biegłego z zakresu neurologii, medycyny pracy – k. 81-85)

Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie zgromadzonych dokumentów w aktach sprawy, aktach rentowych oraz opinii biegłych lekarzy specjalistów ortopedy i biegłego w zakresie neurologii i medycyny pracy. Sąd, ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, podzielił wnioski płynące z opinii w/w biegłych uznając, iż zawierają one kompleksową i wyczerpującą ocenę stanu zdrowia odwołującej się, a nadto uwzględniają wpływ wszystkich rozpoznanych u niej schorzeń na jej zdolność do pracy. Sąd uznał, iż charakterystyka schorzeń została przez biegłych oceniona prawidłowo z punktu widzenia zasad logiki, przy wykorzystaniu wiedzy specjalistycznej, popartej doświadczeniem zawodowym. Zważyć przy tym należy, iż opinie zostały wydane przez biegłych sądowych o specjalnościach adekwatnych do schorzeń zdiagnozowanych u opiniowanej, zaś opiniujący swe ustalenia i wnioski wywiedli po szczegółowej analizie całości dokumentacji medycznej złożonej w aktach sprawy. Biegli określili schorzenia, występujące u ubezpieczonej, stopień naruszenia sprawności organizmu wnioskodawczyni, pod kątem - zdolności do pracy zarobkowej. Opinie biegłych, w zakresie konkluzji orzeczniczej, są zbieżne z orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS, zostały wyczerpująco uzasadnione, a końcowe wnioski orzecznicze, wynikają w sposób logiczny z treści opinii. W ocenie Sądu, brak podstaw do tego, aby podważać wiarygodność i moc dowodową opinii w/w biegłych. Podnieść należy, iż biegli zgodnie stwierdzili, że wnioskodawczyni z uwagi na stan zdrowia nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, nie widzieli też podstaw do orzekania tej niezdolności ani do ukończenia przez wnioskodawczynię 16 roku życia, ani przed osiągnięciem 25 roku życia. Jednocześnie, w świetle kompleksowych, wyczerpujących tezę dowodową, logicznych i znakomicie merytorycznie uzasadnionych opinii biegłych sądowych, brak było podstaw do uznania wnioskodawczyni za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Dowód z opinii biegłego ma szczególny charakter, a mianowicie korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych.

W ocenie Sądu powołane opinie, na podstawie których Sąd ustalił stan faktyczny sprawy nie zawierały braków i wyjaśniły istotne okoliczności sprawy. Opinie te były spójne, logiczne i odpowiadały zakreślonej tezie dowodowej. Opinie biegłych spełniły nadto wymogi przewidziane dla tego rodzaju środków dowodowych określone w art. 278 k.p.c. i art. 285 k.p.c.., zaś w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności, które mogłyby podważać zaufanie do wiedzy czy bezstronności biegłych. Opinia jest niepełna, jeżeli biegły nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione pytania, na które zgodnie z zakresem posiadanych wiadomości specjalnych i udostępnionym mu materiałem dowodowym powinien udzielić odpowiedzi, lub jeśli nie uwzględnia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności, bądź nie zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen i poglądów. Żadna z tychże sytuacji nie zachodziła w sprawie niniejszej.

Podkreślenia nadto wymaga, że żadna ze stron nie zgłosiła zastrzeżeń do opinii biegłych. Znamiennym jest, iż wnioskodawczyni, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zobligowana przez Sąd do ewentualnego odniesienia się do wydanych w sprawie opinii biegłych nie składała do nich żadnych uwag i nie podnosiła zarzutów, nie zgłaszała też dalszych wniosków dowodowych. Nie ma więc zdaniem Sądu podstaw do tego by podważać wiarygodność i moc dowodową opinii biegłych, a kwestia zdolności do pracy odwołującej się została dostatecznie wyjaśniona.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:

Odwołanie nie jest zasadne i jako takie podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1631) renta rodzinna przysługuje członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.

Zgodnie z art. 68 ust. 1 w/w ustawy, dzieci (własne, drugiego małżonka i przysposobione) mają prawo do renty rodzinnej:

1) do ukończenia 16 lat;

2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo

3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2.

Z treści wymienionego przepisu wynika, iż dzieci mają prawo do rodzinnej renty, bez względu na wiek, jeśli w okresie, "o którym mowa w pkt 1 lub 2" - czyli do ukończenia 16 lat albo do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, a nie osiągnęły 25 lat życia stały się całkowicie niezdolne do pracy.

W niniejszej sprawie kwestią sporną była okoliczność, czy wnioskodawczyni jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Okoliczność ta bowiem stanowi niezbędną przesłankę do przyznania ubezpieczonej prawa do renty rodzinnej po zmarłym ojcu.

W myśl art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. (art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Stosownie zaś do brzmienia art. 13 ust. 5 analizowanej ustawy w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy” należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, a więc jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym (zob.: wyrok SN z 21.12.2004 r., I UK 28/04, LEX nr 979161).

Dokonanie ustaleń w spornym zakresie wymagało wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c., co skutkowało przeprowadzeniem dowodów z opinii biegłych, dysponujących specjalistyczną wiedzą odpowiednią dla oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni.

W tym zakresie Sąd skorzystał z opinii biegłych sądowych: ortopedy i biegłego w zakresie neurologii i medycyny pracy tj. specjalności odpowiadających zgłaszanym przez wnioskodawczynię dolegliwościom.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe pozwoliło ustalić, ze stanowisko organu rentowego, zajęte w oparciu o orzeczenie komisji lekarskiej ZUS, jest trafne.

Opinia biegłych sądowych podlega swobodnej ocenie sądu na podstawie art. 233 § 1 k.p.c. Sąd, uwzględniając materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dokonuje oceny, czy biegły w świetle tego materiału w sposób logiczny przedstawił w opinii tok swojego rozumowania prowadzący do sformułowania niesprzecznych wniosków końcowych. Ponadto, Sąd dokonuje oceny i analizy opinii co do jej fachowości i rzetelności. Z dokonanych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustaleń, a w szczególności z opinii biegłych specjalistów z zakresu: ortopedii oraz neurologii, medycyny pracy wynika jednoznacznie, że nie zostały spełnione warunki do zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania odwołującej prawa renty rodzinnej, gdyż stwierdzone u wnioskodawczyni schorzenia nie powodują u niej całkowitej niezdolności do pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw dla uwzględnienia odwołania, gdyż w odniesieniu do odwołującej się nie został spełniony warunek całkowitej niezdolności do pracy powstałej w okresie, o którym mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1 lub 2.

Podnieść należy, iż powołani w sprawie biegli stwierdzili, że wnioskodawczyni nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed 16 rokiem życia, ani przed osiągnięciem 25 rok życia. Wnioskodawczyni nie jest również osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. W świetle opinii tych biegłych i poczynionych przez nich konkluzji, schorzenia na jakie cierpi wnioskodawczyni - na dzień złożenia wniosku i wydania decyzji, nie kwalifikują jej do osób całkowicie niezdolnych do pracy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Nadto biegły z zakresu neurologii i medycyny pracy wyjaśnił, że opis stanu zdrowia, istniejących ograniczeń, niesprawności czy niedomogi funkcjonalnej (stopień naruszenia sprawności organizmu) nie daje podstawy orzekania niezdolności do jakiejkolwiek pracy, czyli całkowitej niezdolności do pracy - tym bardziej, iż ubezpieczona posiada drugi poziom wykształcenia, kwalifikacje zawodowe i kompetencje do wykonywania lekkiej pracy fizycznej. Głuchoniemota wnioskodawczyni (od urodzenia) nie jest sama w sobie podstawą orzekania niezdolności do jakiekolwiek pracy. Z kolei, wynikający z pozostałych schorzeń oraz problemów zdrowotnych, stopień naruszenia sprawności organizmu wnioskodawczyni nie jest na tyle znaczny by uniemożliwiał ubezpieczonej wykonywanie jakiejkolwiek pracy, w tym lekkich prac fizycznych, tj.: na stanowisku szatniarza, sprzątaczki, na produkcji, drukarni. Fakt występowania schorzeń, które potwierdzili biegli, nie jest zatem automatycznie tożsamy z występowaniem całkowitej niezdolności do pracy. Wobec tego, wbrew zapatrywaniom odwołania, nie można było wnioskować, że całkowita niezdolność do pracy wnioskodawczyni istnieje.

Opinie powołanych w sprawie biegłych sądowych lekarzy stanowią pełnowartościowy materiał dowodowy. Sąd w pełni podziela ich wnioski. Zostały one sporządzone wnikliwie i rzetelnie. Wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniają istotę stanu zdrowia wnioskodawczyni z uwzględnieniem posiadanych przez biegłych wiadomości specjalnych. Wnioski wynikające z opinii są jednoznaczne, spójne i zostały logicznie uzasadnione.

Sąd uznał powyższe opinie biegłych sądowych za wiarygodne, przychylając się tym samym do powyższych ustaleń w zakresie oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni. Co istotne, opinie biegłych lekarzy zostały wydane po zapoznaniu się biegłych z całością dokumentacji lekarskiej i kwalifikacjami zawodowymi, a efekt końcowy wszystkich tych czynności został przez biegłych zawarty w kategorycznych wnioskach opinii. Opinie uwzględniają wszystkie istotne okoliczności sprawy, a wszystkie niezbędne dla rozstrzygnięcia kwestie zostały wyjaśnione.

Sąd nie może czynić ustaleń sprzecznych z rzetelnymi opiniami biegłych (por. też wyrok SA w Szczecinie z dnia 16.06.2016 r., sygn. akt III AUa 829/15, wyrok SA w Lublinie z dnia 02.06.2016 r., sygn. akt III AUa 316/16).

Zważyć w tym miejscu należy, iż specyfika oceny dowodu z opinii biegłych wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez Sąd, który nie posiada wiadomości specjalnych, tylko w zakresie zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Kryteria oceny tego dowodu stanowią również: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanych w nich stanowisk oraz stopień stanowczości wyrażonych w nich ocen (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 25.06.2009 r., V ACa 139/09; wyrok SN z dnia 15.06.1970 r., I CR 224/70). Dowodu z opinii biegłych podważyć nie może samo tylko subiektywne odczucie stron.

Sąd, zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, dokonuje oceny na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez strony.

Zauważyć należy, że opinie biegłych zostały doręczone zarówno organowi rentowemu, jak i profesjonalnemu pełnomocnikowi wnioskodawczyni z zobowiązaniem do ustosunkowania się do nich i złożenia ewentualnych pytań do biegłych. Jak już wskazywano pełnomocnik wnioskodawczyni ich nie kwestionował, nie wnosił też wniosków o przeprowadzanie innych dowodów. Wnioskodawczyni nie podważyła trafności wydanych w sprawie opinii. Nie wskazała żadnych przesłanek, które mogłyby zdyskwalifikować zawarte w nich jednoznaczne i należycie uzasadnione konkluzje.

Strona w toku procesu winna dowodzić swoich racji, a nie jedynie przedstawiać subiektywne poglądy dotyczące stanu zdrowia. Zgodnie bowiem z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W konsekwencji, wobec braku dowodów potwierdzających stanowisko ubezpieczonej, żądanie odwołania zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania wnioskodawczyni prawa do renty rodzinnej nie mogło zostać zaakceptowane.

Zgodnego stanowiska biegłych nie podważa także przedłożone przez wnioskodawczynię orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie tego rodzaju nie służy bowiem do celów rentowych, lecz jest podstawą do ubiegania się o objęcie pomocą na podstawie ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2025.0.913). Niedopuszczalność ewentualnej wykładni rozszerzającej wynika z charakteru ubezpieczenia emerytalnego i rentowego jako rodzaju ubezpieczeń społecznych. Ustawa ta ma na celu zagwarantowanie adresatom tej ustawy – osobom niepełnosprawnym – szeregu świadczeń wspierających i pomagających w uzyskaniu zatrudnienia. Dlatego reguluje takie kwestie jak rehabilitacja i szkolenie osób niepełnosprawnych, obowiązki pracodawców, zadania i organizację służb działających na rzecz osób niepełnosprawnych. Nie realizuje jednak zadań ubezpieczenia społecznego.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznając, że decyzja organu rentowego jest prawidłowa, na podstawie art. 477 ¹⁴ §1 k.p.c., odwołanie jako niezasadne oddalił.

O zwrocie kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu orzeczono na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.05.2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 763) uwzględniając zwrot stawki podatku VAT.