VIII U 1090/24 - uzasadnienie Sąd Okręgowy w Łodzi z 2025-05-07
Sygnatura akt: VIII U 1090/24
UZASADNIENIE
Decyzją nr (...) z 12 lutego 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych
II Oddział w Ł. stwierdził, że przenosi na A. W. odpowiedzialność za zobowiązania płatnika składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o numerze NIP (...) z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 562.029,82 zł w tym:
1) na ubezpieczenia społeczne:
- w kwocie 263.664,73 zł – z tytułu nieopłaconych składek za okres 12/2018-04/2020; (...)- (...);
- w kwocie 125.035,00 zł – z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na 12 lutego 2024 r.;
- w kwocie 908,54 zł – z tytułu powstałych kosztów egzekucyjnych;
2) na ubezpieczenie zdrowotne:
- w kwocie 103.419,70 zł – z tytułu nieopłaconych składek za (...)- (...);
- w kwocie 47.270,00 zł – z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na 12 lutego 2024 r.;
- w kwocie 1.016,05 zł – z tytułu powstałych kosztów egzekucyjnych;
3) na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych:
- w kwocie 14.305,88 zł – z tytułu nieopłaconych składek za okres 12/2018, 10/2019, (...)- (...), (...)- (...), (...)- (...);
- w kwocie 6.202,00 zł – z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na 12 lutego 2024 r.;
- w kwocie 207,92 zł – z tytułu powstałych kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zaewidencjonowane zadłużenie na koncie rozliczeniowym spółki (...) sp. z o.o. świadczy o fakcie utraty płynności finansowej spółki, co wiąże się z obowiązkiem złożenia w odpowiednim terminie do Sądu wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ rentowy wskazał, że w pełnym odpisie z rejestru przedsiębiorców brak jest informacji o ogłoszeniu upadłości podmiotu czy oddaleniu złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie 13 ustawy – Prawo upadłościowe, a na dzień wydania decyzji w portalach sądowych brak jest również informacji o ogłoszeniu upadłości (...) sp. z o.o. W ocenie organu, odwołujący nie dopełnił zatem formalności
w zakresie ogłoszenia upadłości spółki w odpowiednim terminie oraz nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości spółki. Nie było też prowadzone postępowanie układowe ani postępowanie restrukturyzacyjne. Wnioskodawca nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości spółki z tytułu składek w znacznej części ani nie wykazał okoliczności skutkujących wyłączeniem odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
(decyzja z 12 lutego 2024 r. k. bez nr. akt ZUS)
Odwołanie od całości w/w decyzji złożył A. W. zaskarżając ją w całości, wnosząc o uchylenie decyzji, a następnie o jej zmianę, zarzucając naruszenie:
a) art. 108 § 1 w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek pomimo braku podstaw do jej wydania;
b)
art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez brak przeprowadzenia egzekucji jedynie w stosunku do części majątku spółki
i pominięcie majątku, z którego mogło dojść do zaspokojenia należności publicznoprawnych. W uzasadnieniu podniósł m.in. że znaczna część zadłużenia wynika z decyzji wydanej już po odwołaniu z funkcji prezesa zarządu, na zadłużenie spółki składają się składki z okresu pandemii, co do których spółka składała stosowne wnioski zmierzające do prolongaty terminów zapłaty składek oraz rozłożenie na raty powstałych zaległości, brak było podstaw do ogłoszenia upadłości w okresie pełnienia funkcji członka zarządu, a organ rentowy posiada możliwość uzyskania zaspokojenia bezpośrednio z majątku dłużnej spółki, ponieważ na majątek składają się nieruchomości jaki i ruchomości, w tym specjalistyczne maszyny produkcyjne.
(odwołanie k. 3-8)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych podtrzymując argumentację jak
w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania ZUS wskazał, że zaprzestanie płacenia zobowiązań z tytułu składek, gdy przekroczyło okres trzech miesięcy uzasadniało złożenie wniosku o upadłość w terminie kolejnych 30 dni. Spółka przestała płacić składki we wrześniu 2018 r. z momentem braku zapłaty składek za wrzesień, październik, listopad 2018 roku – składki na ubezpieczenie zdrowotne wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku
o upadłość w terminie kolejnych trzydziestu dni. Składka za listopad była płatna do 10 grudnia 2018 roku, wniosek o upadłość powinien być złożony do dnia 9 stycznia 2019 r. Spółka poczynając od 2018 roku przez kolejne lata: 2019, 2020, 2021 nie płaciła praktycznie w ogóle należności z tytułu składek. Przedłożone w uzupełnieniu odwołania wnioski o umorzenie,
o zwolnienie, umowy o odroczenie płatności potwierdzają utratę zdolności do regulowania zobowiązań. Wniosek o upadłość został złożony w 2023 r. Zobowiązania wskazane w decyzji powstały w okresie sprawowania funkcji członka zarządu przez A. W., egzekucja z rachunków bankowych była bezskuteczna.
(odpowiedź na odwołanie k. 60-60v.)
Na ostatniej rozprawie w dniu 8 kwietnia 2024 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
(końcowe stanowiska stron na rozprawie z 8 kwietnia 2025 r.,
e-protokół (...):06:34-00:13:33 – koperta k. 240)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Spółka (...) sp. z o.o. (do 22 lipca 2013 r. działająca pod firmą (...) sp. z o.o.) została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS: (...) w dniu 17 września 2012 r. Siedzibą spółki do 4 maja 2023 r. była Ł., a od tego dnia siedzibą jest W.. Przedmiotem przeważającej działalności spółki jest m.in. produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1 045 000,00 zł. (odpis pełny KRS k. 90-95, akt notarialny k. 16-19 akt rentowych)
Od 22 marca 2017 r. do 26 lutego 2021 r. prezesem zarządu był A. W..
W dniu 29 stycznia 2021 r. nadzwyczajne zgromadzenie wspólników podjęło decyzję
w sprawie odwołania A. W.. Od 26 lutego 2021 r. do 11 maja 2021 r. prezesem zarządu był S. S., a od 11 maja 2021 r. – P. P.. Do reprezentacji spółki od początku jej istnienia uprawniony jest jedyny członek Zarządu samodzielnie.
(odpis pełny KRS – k. 90-95, uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr 1 z 24 lutego 2017 r., protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników
k. 18-21)
W dniu 9 kwietnia 2019 r. ZUS (...) Oddział w Ł. wystawił spółce (...) sp. z o.o. zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek. (zaświadczenie k. 126)
W związku z pandemią (...)19 sytuacja finansowa spółki (...) sp.
z o.o. uległa pogorszeniu. W dniu 29 kwietnia 2020 r. płatnik reprezentowany przez A. W. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.
(wniosek k. 24-24v., zeznania wnioskodawcy e-protokół rozprawy z 8 kwietnia 2025 r. 00:02:10-00:04:54 – płyta CD k. 240 w zw. e-protokołem rozprawy z 6 września 2025 r. 00:01:34-00:21:30 – płyta CD k. 80)
Pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. płatnik został przez organ rentowy poinformowany, że został zwolniony z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. w kwocie 17 751,08 zł. (pismo z 23 czerwca 2020 r. k. 25)
W związku z powstałymi w 2020 r. zaległościami składkowymi, spółka zawierała
z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziałem w Ł. umowy o rozłożenie należności składkowych na raty:
- umowę nr (...) z 25 maja 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek, na mocy której wierzyciel odroczył do 16 czerwca 2020 r. termin płatności składek za luty 2020 r.
w ogólnej kwocie 42 058,27 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz
z odsetkami i opłatą prolongacyjną;
- umowę nr (...) z 11 sierpnia 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek zmienioną aneksem nr (...) z 22 lutego 2021 r., na mocy których wierzyciel ostatecznie odroczył do 15 marca 2021 r. termin płatności składek za luty 2020 r. w ogólnej kwocie 40 951,28 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami;
- umowę nr (...) z 29 września 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek zmienioną aneksem nr (...) z 30 marca 2021 r., na mocy których wierzyciel ostatecznie odroczył do 15 kwietnia 2021 r. termin płatności składek za marzec 2020 r. w ogólnej kwocie 13 586,14 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami;
- umowę nr (...) z 29 września 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek zmienioną aneksem nr (...) z 30 marca 2021 r., na mocy których wierzyciel ostatecznie odroczył do 17 maja 2021 r. termin płatności składek za kwiecień 2020 r. w ogólnej kwocie 10 402,73 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami;
- umowę nr (...) z 29 września 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek, na mocy której wierzyciel odroczył do 15 marca 2021 r. termin płatności składek za maj 2020 r. w ogólnej kwocie 4545,45 zł z tytułu składek na: ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy
i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami;
- umowę nr (...) z 20 listopada 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek, na mocy której wierzyciel odroczył do 15 lipca 2021 r. termin płatności składek za wrzesień 2020 r. w ogólnej kwocie 25 018,30 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
- umowę nr (...) z 27 listopada 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek, na mocy której wierzyciel odroczył do 15 czerwca 2021 r. termin płatności składek za sierpień 2020 r. w ogólnej kwocie 23 997,33 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami;
- umowę nr (...) z 10 grudnia 2020 r. o odroczenie terminu płatności składek, na mocy której wierzyciel odroczył do 16 sierpnia 2021 r. termin płatności składek za październik 2020 r. w ogólnej kwocie 24 837,10 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
- umowę nr (...) z 22 marca 2021 r. o odroczenie terminu płatności składek, na mocy której wierzyciel odroczył do 15 września 2021 r. termin płatności składek za listopad 2020 r. w ogólnej kwocie 23 976,29 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W § 6 powyższych umów wskazano, że jej zawarcie powoduje, iż bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się do dnia terminu płatności odroczonych składek.
Zgodnie natomiast z § 7 ust. 1 tych umów, rozwiązanie umowy o odroczenie płatności składek w przypadku następowało w przypadku gdy:
1) dłużnik nie opłacił w terminie odroczonej należności;
2) płatnik nie wywiązywał się z obowiązku zapłaty składki bieżącej, której termin płatności przypadał po dniu, w którym umowa została zawarta lub opłacił te składkę po terminie lub w częściowej wysokości i w terminie wyznaczonym przez ZUS nie uregulował kwoty wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ordynacji podatkowej do dnia wpłaty włącznie – nie dotyczy składek, których termin płatności został odroczony;
3) ujawnione zostały nowe okoliczności nieznane, a istniejące w dniu, w którym umowa została podpisana, z których wynika, że dłużnik wprowadził ZUS w błąd, aby uzyskać ulgę w spłacie należności;
4) płatnik złożył pisemne oświadczenie o odstąpieniu od realizacji umowy.
Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 powyższych umów, po ich rozwiązaniu składki stawały się wymagalne wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej i podlegały ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. (umowy o odroczenie terminu płatności składek wraz z aneksami w aktach ZUS, zeznania wnioskodawcy e-protokół rozprawy z 8 kwietnia 2025 r. 00:02:10-00:04:54 – płyta CD k. 240 w zw. e-protokołem rozprawy z 6 września 2025 r. 00:01:34-00:21:30 – płyta CD k. 80)
W dniu 21 stycznia 2022 r. płatnik zawarł z organem rentowym umowę nr (...) o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, na mocy której organ rentowy rozłożył na raty należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od grudnia 2020 r. do czerwca 2021 r., Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych od marca 2020 r. do czerwca 2021 r., a także Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od lutego 2020 r. do kwietnia 2021 r. wraz z odsetkami – w ogólnej kwocie 111 003,90 zł. Strony ustaliły harmonogram spłat, zgodnie z którym płatnik miał co miesiąc do pierwszego roboczego dnia miesiąca opłacać ratę w wysokości 3 965,00 zł (z wyjątkiem pierwszej raty wynoszącej 3 948,90 zł).
W § 6 tej umowy wskazano, że jej zawarcie powoduje, iż bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek objętych umową ulega zawieszeniu. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje od dnia zawarcia niniejszej umowy do dnia płatności ostatniej raty określonej w harmonogramie spłat.
Zgodnie natomiast z § 7 powyższej umowy, rozwiązanie umowy o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek następowało w przypadku gdy:
1)
dłużnik nie opłacił rat wynikających z harmonogramu spłaty lub opłacił raty po terminie lub w częściowej wysokości lub nie wywiązał się z obowiązku zapłaty składek bieżących, których termin płatności przypadał w dniu albo po dniu,
w którym umowa została zawarta lub opłacił te składki w częściowej wysokości
i w terminie wyznaczonym przez Zakład nie uregulował tej różnicy wraz odsetkami za zwłokę, naliczonymi na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej do dnia wpłaty włącznie;
2)
dłużnik nie opłacił należności objętych umową w terminie płatności ostatniej raty, wynikającym z harmonogramu spłaty i w terminie wyznaczonym przez ZUS nie uregulował tej różnicy wraz z odsetkami za zwłokę, naliczonymi na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej do dnia wpłaty włącznie lub najpóźniej
w terminie płatności ostatniej raty nie wystąpił z wnioskiem o zmianę warunków tej spłaty;
3) ujawnione zostały nowe okoliczności nieznane, a istniejące w dniu, w którym umowa została podpisana, z których wynika, że dłużnik wprowadził Zakład w błąd, aby uzyskać ulgę w spłacie należności i uniknąć egzekucji;
4) dłużnik odstąpił od realizacji umowy (rezygnacja z realizacji umowy).
(umowa o rozłożenie na raty w aktach ZUS)
Zawarte z organem rentowym umowy w przedmiocie odroczenia terminu płatności, jak i w przedmiocie rozłożenia należności na raty nie zostały zrealizowane przez płatnika (oprócz jednej, dotyczącej X.2020. (bezsporne)
W dniach 12, 13, 15, 19, 22 października, 22, 29 listopada oraz 7, 9 grudnia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził kontrolę płatnika (...) sp. z o.o. W trakcie kontroli płatnik składek deklarował oraz rozliczył składki od wynagrodzeń wypłaconych z tytułu zawartych umów o pracę natomiast
nie deklarował składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń wypłaconych z tytułu zawartych umów zlecenia
i wykonywanych na rzecz własnego pracodawcy ubezpieczonym.
(protokół kontroli k. 160-226)
Na skutek stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości w zakresie wysokości odprowadzonych składek, organ wydał następujące decyzje:
1. decyzję RWA: (...) z 20 kwietnia 2022 r., w której stwierdzono, że zadłużenie spółki (...) sp. z o.o. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 36 846,99 zł, w tym z tytułu: składek na ubezpieczenie społeczne za okres od października 2018 r. do czerwca 2021 r. w kwocie 20 278,84 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 5065,00 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2018 r. do czerwca 2021 r. w kwocie 7 810,80 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 1 995,00 zł, składek na FP i FGŚP za okres od października 2018 r. do kwietnia 2021 r. w kwocie 1 356,35 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 341,00 zł;
2. decyzję RWA: (...) z 29 sierpnia 2022 r., w której stwierdzono, że zadłużenie spółki (...) sp. z o.o. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 48 556,04 zł, w tym z tytułu: składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2018 r. do października 2020 r. w kwocie 18 222,95 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 5466,00 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2018 r. do października 2020 r. w kwocie 17 436,17 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 4 448,00 zł, kosztów egzekucyjnych w kwocie 6,06 zł, składek na FP i FGŚP za grudzień 2018 r. w kwocie 2 259,86 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 717,00 zł;
3.
decyzję RWA: (...) z 14 listopada 2023 r., w której stwierdzono, że zadłużenie spółki (...) sp. z o.o. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 391 542,26 zł, w tym z tytułu: składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2018 r. do grudnia 2020 r. w kwocie 194 503,46 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 85 560,00 zł, kosztów egzekucyjnych w kwocie 307,92 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2018 r. do grudnia 2020 r. w kwocie 75 851,38 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 31 287,00 zł, kosztów egzekucyjnych
w kwocie 309,16, składek na FP i FGŚP za październik 2019 r. w kwocie 2 573,34 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 1 150,00 zł;
4.
decyzję RWA: (...) z 26 marca 2024 r., w której stwierdzono, że zadłużenie spółki (...) sp. z o.o. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 116 847,05 zł, w tym z tytułu: składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2018 r. do maja 2019 r. w kwocie 61 967,77 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 33 977,00 zł, kosztów egzekucyjnych w kwocie 200,00 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2019 r. do maja 2019 r. w kwocie 13 330,28 zł, odsetek za zwłokę
w kwocie 7 272,00 zł, kosztów egzekucyjnych w kwocie 100,00 zł;
5. decyzję RWA: (...) z 11 kwietnia 2024 r., którą zmieniono decyzję z 26 marca 2024 r. (...) i stwierdzono, że zadłużenie spółki (...) sp. z o.o. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2018 r. do maja 2019 r. wynosi: 64 163,98 zł, z tytułu odsetek za zwłokę od tych składek wynosi 35 629,00 zł, a z tytułu kosztów egzekucyjnych: 200,00 zł.
Wszystkie powyższe decyzje zostały doręczone do rąk osób uprawionych do odbioru korespondencji w imieniu spółki. Decyzje te były skutkiem błędnego niezgłoszenia do ubezpieczeń zleceniobiorców. (decyzje wraz z potwierdzeniami odbioru k. 145-159v.)
W momencie rezygnacji przez A. W. z funkcji prezesa zarządu płatnika, zadłużenie płatnika z tytułu zobowiązań cywilnoprawnych wynosiło co najwyżej kilka tysięcy złotych. (zeznania wnioskodawcy e-protokół rozprawy z 8 kwietnia 2025 r. 00:02:10-00:04:54 – płyta CD k. 240 w zw. e-protokołem rozprawy z 6 września 2025 r. 00:01:34-00:21:30 – płyta CD k. 80)
Najstarsza zaległość wobec ZUS z tytułu składek na FUS pochodzi z 15 stycznia 2019 r. Od 15 stycznia 2019 r. zadłużenie narastało, co miesiąc, co oznacza, że od tego okresu zaprzestano w sposób trwały regulowania zobowiązań w zakresie składek na FUS aż do 15 lipca 2021 roku.
Najstarsza zaległość z tytułu zobowiązań z tytułu składek na FUZ pochodzi z 15 października 2018 roku. Od tej daty zadłużenie przyrastało, co miesiąc, co oznacza, że od tego okresu zaprzestano w sposób trwały regulowania zobowiązań w zakresie FUZ aż do 15 lipca 2021 roku.
Najstarsza zaległość z tytułu składek na (...) pochodzi z 15 stycznia 2019 r. Od tej daty zadłużenie przyrastało, co miesiąc, co oznacza, że od tego okresu zaprzestano w sposób trwały regulowania zobowiązań w zakresie składek na (...) aż do 17 maja 2021 r.
W związku z nieopłacaniem składek na FUS, FUZ oraz FP i FGŚP, organ rentowy powadził wobec spółki (...) sp. z o.o. postępowania egzekucyjne. Wszystkie tytuły wykonawcze, jak i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w związku
z dochodzeniem przez organ rentowy należności objętych zaskarżoną decyzją zostały doręczone osobom uprawnionym do reprezentowania spółki w dniach: 22 lipca 2021 r., 10 czerwca 2022 r., 29 lipca 2022 r., 20 października 2022 r., 22 października 2022 r. oraz 17 stycznia 2023 r. W toku egzekucji organ rentowy kierował zawiadomienia o zajęciach wierzytelności z rachunku bankowego do banków (...) S.A. oraz (...) Bank (...) S.A. Jednakże te działania nie zaowocowały wyegzekwowaniem należności.
(tytuły wykonawcze, potwierdzenia ich doręczenia i zawiadomienia o zajęciach wierzytelności z rachunku bankowego znajdujące się w osobnym pliku w aktach ZUS)
Zadłużenie wobec ZUS rosło poczynając od 15 października 2018 r. Na podstawie dat zaległych nieuregulowanych zobowiązań można stwierdzić, że przesłanki do ogłoszenia upadłości z powodu niewykonywania wymaganych zobowiązań wystąpiły od 15 stycznia 2019 r. Brak realizacji umów ratalnych i w przedmiocie odroczenia terminów płatności składek skutkowało przywróceniem terminów spłaty składek i naliczaniem należnych odsetek, a tym samym zobowiązania z tytułu niespłaconych składek ZUS prawidłowo zakwalifikował pod względem należnych kwot i dat wymagalności. Zobowiązania publiczno – prawne są ustalane na podstawie składanych przez płatnika deklaracji. Odpowiedzialność za prawidłowe ustalenia w składanych deklaracjach spoczywa na osobach zarządzających spółką. Błędne wystawienie deklaracji nie zwalnia w żaden sposób z odpowiedzialności za ich nierzetelność. (opinia biegłego sądowego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw mgr. A. G. k. 106-113, uzupełniająca opinia biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw mgr. A. G. k. 130-132)
Wniosek o upadłość (...) sp. z o.o. został zgłoszony w dniu 29 września 2023 r. – a zatem w czasie, gdy jej prezesem nie był już A. W.. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w W. z 2 lutego 2024 r. wydanym w sprawie o ogłoszenie upadłości dłużnika (...) sp. z o.o. KRS (...) prowadzonej pod sygn. akt WA1M/GU/459/2023 postanowił oddalić wniosek
z uwagi na okoliczność, że
majątek dłużnika nie wystarczy na prowadzenie postępowania upadłościowego.
(obwieszczenie zarządzenia o wpisaniu do repertorium wniosku o ogłoszenie upadłości k. bez nr. akt ZUS, obwieszczenie prawomocnego postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości k. 96, odpis pełny KRS – k. 90-95)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w załączonych do akt sprawy aktach ZUS.
Ponadto Sąd oparł się o zeznania wnioskodawcy, które były wiarygodne, co jednak nie sprawia, że Sąd podziela prezentowaną przez niego argumentację prawną. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał także, że w toku postępowania przed organem rentowym wskazał w sposób konkretny mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części – jego zaznania w tym zakresie są zbyt ogólnikowe.
Jednocześnie Sąd pominął wniosek dowodowy pełnomocnika wnioskodawcy
o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. W sprawie oczywiste jest bowiem, że spółka w spornym okresie generowała zadłużenie w ZUS i nie regulowała swoich zobowiązań wobec organu rentowego przez więcej niż 3 miesiące, a więc zachodziły przesłanki jej niewypłacalności art. 11 ust. 1 oraz 1a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2024 poz. 794). W ocenie Sądu natomiast, spór w niniejszej sprawie ma więc ostatecznie charakter prawny i dotyczy tego czy członek zarządu spółki kapitałowej może odpowiadać za zobowiązania składkowe, które choć powstały w okresie, gdy sprawował on funkcję członka zarządu, to decyzja organu rentowego stwierdzająca zadłużenie z tytułu ich nieuiszczenia została wydana już w czasie, gdy członek ten przestał sprawować swoją funkcję, a także czy może odpowiadać za niezgłoszenie upadłości spółki, mimo że będąc członkiem jej zarządu nie miał świadomości, że znajdowała się ona w stanie niewypłacalności. Nadto, jaki wpływ na odpowiedzialność wnioskodawcy miały wnioski o odroczenie terminu płatności składek i rozkładanie ich na raty. Spór ten nie dotyczy zaś kwestii typowo księgowych, a tylko w takim przypadku opinia innego biegłego
z zakresu rachunkowości czy ekonomiki przedsiębiorstw miałaby istotne znaczenie.
Pełnomocnik wnioskodawcy nie zgłosił zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc.
Wnioskodawca nie zaprzeczył także stanowisku organu rentowego w zakresie nieuregulowania należności objętych umowami o odroczenie terminu płatności czy umów ratalnych. /art. 230 kpc/
Tym samym, zdaniem Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe umożliwiało wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanie podlegało oddaleniu.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 350 ze zm., dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych) składki na ubezpieczenia emerytalne:
1. pracowników,
2. osób wykonujących pracę nakładczą,
3. członków spółdzielni,
4. zleceniobiorców,
5. posłów i senatorów,
6. stypendystów sportowych,
7. pobierających stypendium słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej,
8. osób wykonujących odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
9. osób współpracujących ze zleceniobiorcami,
10. funkcjonariuszy Służby Celnej,
11. osób odbywających służbę zastępczą,
12. członków rad nadzorczych
- finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek.
W myśl art. 16 ust. 4 pkt. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osób prowadzących pozarolniczą działalność finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni.
Stosownie do art. 17 ust. 1 przytoczonej ustawy składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych, o których mowa w art. 16 ust. 1-3, 5, 6 i 9-12, obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu w całości płatnicy składek.
Zgodnie z treścią art. 85 ust. 1 ustawy z dnia z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 146) za osobę pozostającą w stosunku pracy lub w stosunku służbowym składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza pracodawca, a w razie wypłaty świadczeń pracowniczych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, o którym mowa w ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, podmiot zobowiązany do wypłaty tych świadczeń.
Stosownie natomiast do art. 104 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 214 ze zm.) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłacają pracodawcy.
Z kolei na podstawie art. 9 ustawy z dnia 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 433), przedsiębiorca, o którym mowa w art. 2 ust. 1, prowadzący działalność gospodarczą wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą również na terytorium innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym w odniesieniu do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oddział banku zagranicznego, oddział instytucji kredytowej lub oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeń, a także oddział lub przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego, jest obowiązany opłacać składki za pracowników na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Stosownie do dyspozycji art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio między innymi art. 116 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa.
W myśl art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej: Ordynacja podatkowa) w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
W myśl art. 116a § 1 cytowanego aktu prawnego za zaległości podatkowe innych osób prawnych, niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z treścią art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy systemowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
nie wykazał, że:
1)
a)
we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
b)
niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2)
nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Opisany powyżej przepis art. 116 Ordynacji podatkowej stanowi wyjątek od zasady, że osoba prawna odpowiada za swoje zobowiązania jedynie własnym majątkiem, inne zaś podmioty, w szczególności akcjonariusze (udziałowcy) czy też władze spółki takiej odpowiedzialności nie ponoszą. W tym kontekście przepisy szczególne statuujące tego rodzaju wyjątkową odpowiedzialność winny być wykładane w sposób rygorystycznie ścisły, który nie prowadzi do rozszerzenia odpowiedzialności poza ramy przesłanek ustawowych.
W świetle art. 107 § 1 i 2 pkt. 2 i 4 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości z tytułu składek wynikające z prowadzenia działalności i odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne.
Ustalenie czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub o wszczęcie postępowanie układowego był konieczny lub czy został zgłoszony w odpowiednim czasie wymaga uwzględnienia przepisów regulujących podstawy oraz terminy do zgłoszenia takowych wniosków. Kwestie te normuje ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 794). Zgodnie z dyspozycją art. 10 ww. ustawy przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika. Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy określający, kiedy istnieje niewypłacalność stanowiąca podstawę ogłoszenia upadłości stanowi, iż następuje to wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swoich zobowiązań pieniężnych, które są wymagalne. Dotyczy to tak zobowiązań cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Przepis art. 11 ust. 2 reguluje drugą postać niewypłacalności. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Od 1.01.2016 wskazany przepis został zmieniony i w ust. 1a. wskazano, że domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Natomiast w ust. 2 dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
Wobec takiej regulacji każda z dwóch przyczyn ogłoszenia upadłości ma samodzielny charakter, a to oznacza, że dysponujący sporym majątkiem dłużnik będzie uznany za upadłego, jeżeli zaprzestał w sposób trwały płacenia długów./tak postanowienie SN z dnia 19.12.2002 r, (...) 342/01 (...) - wyrok NSA (N) z dnia 18-05-2021/
Termin zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości określa art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym dłużnik jest obowiązany zgłosić taki wniosek nie później niż w terminie trzydziestu od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Rygor, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy, jest emanacją naczelnej zasady prawa upadłościowego (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej ściśle. / (...) - wyrok NSA (N) z dnia 08-02-2022/. Zgodnie z ust. 2, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.
W art. 11 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów. / (...) - wyrok NSA (N) z dnia 08-03-2022/
Sam fakt niedokonywania wpłat jest wystarczającą podstawą do uznania, że spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia bowiem jest przyczyna niewykonywania zobowiązań oraz ilość wierzycieli. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości, fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne. /wyrok NSA 2018.12.13 (...) LEX nr 2624488
(...) - wyrok NSA (N) z dnia 07-09-2021/.
Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Istnienie podstaw do ogłoszenia upadłości determinuje wyłącznie przesłanka niewykonania przez dłużnika wymagalnych zobowiązań. Z niewypłacalnością dłużnika, o której mowa w art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność. Przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa odnosi się bowiem wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 Prawa Upadłościowego. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć./ (...) 538/21 - wyrok NSA z 6.05.2022, (...) 138/21 - wyrok NSA z 30.11.2021/
Nie można przy tym odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową . /wyrok WSA w Białymstoku 2019.02.13, I SA/Bk (...), LEX nr 2628128/
Właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jego określenia nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu /wyrok NSA z 8.03.2011 r. I (...) 392/10, LEX nr 1079514/.
W zamiarze ustawodawcy od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki uwalnia członka zarządu obiektywna i niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie, a nie świadome ich niepodjęcie, nawet jeśli w ocenie danego członka zarządu były racjonalne przyczyny takiej decyzji. /Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim 2018.12.06, I SA/Go (...), LEX nr 2602337/
Dokonując oceny, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło we "właściwym czasie" - art. 116 § 1 o.p. należy uznać, że powinno to nastąpić w takim momencie, aby zapewnić ochronę zagrożonych interesów wszystkich wierzycieli, aby po ogłoszeniu upadłości wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Przesłanka ta jest spełniona w szczególności wtedy, gdy członek zarządu po ustaleniu, że stan finansowy spółki uzasadnia złożenie wniosku o upadłość, niezwłocznie złoży taki wniosek. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość nie może natomiast polegać na nadziei na wpływy i zyski. Subiektywna ocena sytuacji majątkowej spółki nie świadczy o braku winy; brak winy może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu (prezes) nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań /por. wyrok SN z 10.02.2011 r., (...) UK 265/10, LEX nr 844740/.
W przedmiotowej sprawie organ rentowy decyzją z dnia 12 lutego 2024 r., stwierdził, że A. W. ponosi odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie 562 029,82 zł za okresy zawierające się w przedziale czasu od września 2018 r. do stycznia 2021 r., kiedy to nieprzerwanie pełnił funkcję prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. A. W. uznał w/w decyzję za niesłuszną i wniósł od niej odwołanie. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że sam fakt istnienia zaległości z tytułu nieopłaconych składek w spornym okresie nie był sporny, podobnie jak wysokość zaległości.
Zdaniem strony odwołującej się wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP, ponieważ są to zobowiązania, które choć powstały w okresie, gdy sprawował on funkcję członka zarządu, to decyzja organu rentowego stwierdzająca zadłużenie z tytułu ich nieuiszczenia została wydana już w czasie, gdy członek ten przestał sprawować swoją funkcję. Wnioskodawca kwestionował również to, że w czasie gdy był on prezesem zarządu spółki (...) sp. z o.o., spółka ta znajdowała się w stanie niewypłacalności. Dodatkowo wnioskodawca w odwołaniu oraz w dalszym toku procesu podnosił również, że wedle jego wiedzy spółka dysponuje majątkiem pozwalającym na zaspokojenie należności składkowych. Nadto podnosił, że płatnik zawierał umowy o odroczenie terminu płatności składek czy w przedmiocie rozłożenia zaległości na raty.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji wnioskodawca był Prezesem Zarządu (...) sp. z o.o.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ rentowy wystawił tytuły egzekucyjne, które były doręczane osobom uprawnionym do odbierania korespondencji w imieniu spółki. Organ prowadził egzekucję należnych mu świadczeń racjonalnie, kierując ją do tych znanych mu składników majątku spółki, które mogły przynieść mu zaspokojenie – a przy tym uruchomił wszystkie przysługujące mu środki, aby zaspokoić się z istniejącego majątku dłużnika. Organ rentowy kierował sukcesywnie zajęcia rachunku bankowego do banków: (...) S.A. Czynności egzekucyjne podejmowane w celu wyegzekwowania należności w tytułu nieopłaconych składek nie doprowadziły jednak do uregulowania zadłużenia.
Należy przy tym mieć na względzie, że bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, a nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku podmiotu nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Bezskuteczność tę stwierdza się na podstawie okoliczności wynikających z czynności przeprowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym. Wystarczy, że organ na podstawie zebranych dowodów wykaże, że kontynuowanie egzekucji nie może przynieść żadnych pozytywnych rezultatów. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z 31 stycznia 2018 r. I SA/Kr 773/17, LEX nr 2480287 )
Zdaniem Sądu Okręgowego, tak samo jak przy odpowiedzialności z art.299 kodeksu spółek handlowych, ustalenie przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu wskazującego, że spółka nie ma majątku, który pozwalałby na zaspokojenie wierzyciela - może to być :
- postanowienie Sądu o oddaleniu wniosku, o ogłoszeniu upadłości z tego powodu, że majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania /wyrok SA w Białymstoku z dnia 5.09.2012 r III AUa 417/12/
- bilans spółki, z którego wynika, że nie ma ona majątku wystarczającego na zaspokojenie wierzyciela,
- postanowienie o umorzeniu egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność uzyskane przez innego wierzyciela,
- gdy Sąd oddali wniosek o ogłoszeniu upadłości wobec stwierdzenia, że przedmioty majątkowe wchodzące w skład majątku dłużnika są obciążone zastawem, zastawem rejestrowym lub hipoteką, a pozostały majątek oczywiście nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania,
- a także wszelkie inne dowody wskazujące, że w danej sytuacji nie jest realne uzyskanie zaspokojenia przez wierzyciela z pozostałego jeszcze majątku spółki.
Uogólniając można stwierdzić, iż przesłankę bezskuteczności egzekucji można wykazać na podstawie każdego dowodu wykazującego, że spółka nie ma majątku , który pozawalałby na zaspokojenie jej wierzyciela, który dochodzi swojej należności od członka zarządu Spółki.
Nie można bowiem, zdaniem Sądu Okręgowego, zmuszać organu rentowego do działań pozbawionych racjonalności, aby wszczął i prowadził wszelkiego rodzaju postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce, skoro wykazał on takie okoliczności, z których można wnioskować, że egzekucja z majątku spółki byłaby całkowicie bezskuteczna. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2003 VCKN 416/2001 OSNC 2004/7-8/poz.l28 ,orzeczenie Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1937r. IC 1927/36 Zbiór Urzędowy 1938 nr 4 poz.184, Uchwała Sądu Najwyższego z 15 czerwca 1999r. III CZP 10/99 -Monitor Prawniczy 1999/11 str 42, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 października 1994r I ACr 470/94 Prawo Gospodarcze 1995 nr 6 strona 28 ; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 18 stycznia 1994r ACr 1024/93 - Przegląd Orzecznictwa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 1994/2 strona 28; A.Szajkowski- Kodeks handlowy tom I s. 298 - komentarz- Wydawnictwo C.H.Beck/PWN Warszawa 1994; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2005r. VI ACa 231/2005)
Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Będzie to, więc działanie nieprzynoszące pożądanych rezultatów. Tym samym, bezskuteczność egzekucji będzie miała miejsce, gdy skierowanie egzekucji do całego majątku podatnika, zastosowanie różnych sposobów egzekucji, nie dało wyniku w postaci zaspokojenia roszczenia podatkowego. Warunkiem uznania bezskuteczności egzekucji jest jej formalne przeprowadzenie, a także stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.
W ocenie Sądu Okręgowego organ rentowy przesłankę bezskuteczności egzekucji niewątpliwie zatem wykazał, tym bardziej, że ostatecznie wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z uwagi na okoliczność, że majątek dłużnika nie wystarczy na prowadzenie postępowania upadłościowego, postanowieniem z dnia 2.02.2024 roku.
Co zaś do podnoszonego przez odwołującego zarzutu, że spółka posiada majątek pozwalający na zaspokojenie wierzytelności z tytułu nieopłaconych składek, to należy zauważyć, że po pierwsze, aby skutecznie uchylić się od odpowiedzialności na podstawie 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej składniki majątku, z których egzekucja umożliwi zaspokojenie należności podatkowych, należy wskazać w sposób precyzyjny, a ponadto z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawca wskazywał na majątek spółki w toku postępowania przed organem rentowym. Wnioskodawca jedynie w sposób ogólny podnosił, że w jego ocenie spółka dysponuje majątkiem, z którego można by zaspokoić roszczenia organu rentowego – jednak w żaden sposób tego nie wykazał.
Mienie spółki , którego wskazanie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki musi być realne i istnieć w dacie, gdy zostało wskazane. Okoliczności te powinien wykazać członek zarządu podając dane umożliwiające przeprowadzenie z tego mienia skutecznej egzekucji.(tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2012 r, (...) SA/Wa (...), Lex nr 1139384).
Jak trafnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny: „Określenie «zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części» oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki, a wskazanie mienia spółki, do którego możliwa byłaby egzekucja nie może dotyczyć mienia tylko potencjalnie możliwego do uzyskania. Tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, czyli miejscem położenia, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Za wskazanie mienia spółki nie można uznać zgłoszenia wniosków dowodowych, które mają dopiero wykazać, że mienie spółki istnieje. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2024 r., (...) 64/23, LEX nr 3853809)
Przy tym ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu. (tak. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., (...) 249/13, LEX nr 1666147) Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu Spółki za zobowiązania składkowe organ rentowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania składkowego, które przerodziło się w zaległość składkową spółki/stowarzyszenia oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce/stowarzyszeniu, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej odpowiedzialność, spoczywa na członku zarządu (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 6 marca 2003 roku, SA (...)/03, POP (...)).
Poza tym, skoro wnioskodawca twierdził, że spółka posiadała majątek, to należy postawić pytanie, dlaczego spółka nie regulowała na bieżąco swoich zobowiązań.
W toku przedmiotowego postępowania bezspornym był fakt, że wnioskodawca nie złożył w badanym okresie wniosku o upadłość płatnika lub że w tym czasie nie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Wniosek o upadłość w przypadku spółki (...) sp. z o.o. powinien zostać złożony w ciągu 30 dni po upływie trzech miesięcy niewykonywania przez ZUS wymagalnych zobowiązań. Termin ten wynika tak z opinii biegłego, jak i z własnej analizy materiału dowodowego dokonanej przez Sąd. Dla powstania obowiązku zgłoszenia wniosku w tym terminie nie ma przy tym to, że w ocenie wnioskodawcy spółka była w dobrej kondycji i regulowała zobowiązania cywilnoprawne, skoro nie regulowała zobowiązań wobec ZUS. Jak wskazuje się w orzecznictwie, nie ma przy tym znaczenia, z jakiego powodu dłużnik (spółka) nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań. Nie ma również znaczenia, czy są to zobowiązania publicznoprawne czy cywilnoprawne oraz to czy są one stwierdzone tytułem egzekucyjnym, czy wykonawczym. Nie ma także znaczenie wysokość długu w stosunku do aktywów spółki. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2025 r., (...) 582/23, LEX nr 3845924, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 14 lutego 2013 r., I ACa 24/13, LEX nr 1313462). Tymczasem wniosek o upadłość płatnika został złożony dopiero przez następcę wnioskodawcy na stanowisku prezesa zarządu płatnika – około dwa i pół roku po odwołaniu A. W. z funkcji prezesa zarządu.
W ocenie Sądu niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki było niezgłoszeniem zawinionym przez wnioskodawcę. Nie ziściła się zatem przesłanka wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. O zaistnieniu tej przesłanki można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Dla wykazania tej przesłanki egzoneracyjnej uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych, np. wskutek obłożonej choroby. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2025 r., (...), LEX nr 3852459)
Trudno mówić o braku winy wnioskodawcy i to zarówno co do składek objętych układem ratalnym oraz umowami odrodzeniowymi, jak i co do składek,
w zakresie których organ wydał decyzje z 20 kwietnia 2022 r., 29 sierpnia 2022 r., 14 listopada 2022 r., 26 czerwca 2024 r. oraz 11 kwietnia 2024 r. – czyli w okresie gdy nie był on już członkiem zarządu płatnika. W stosunku do tej drugiej grupy składek warto zwrócić uwagę na całościowy obraz sytuacji dotyczącej zadłużenia składkowego w spółce (...) sp. z o.o. Trzeba bowiem zauważyć, że organ wydał powyższe decyzje z lat 2022-2024 na skutek kontroli, która stwierdziła, że w czasie gdy A. W. był prezesem zarządu spółki, spółka ta nie deklarowała składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń wypłaconych
z tytułu zawartych umów zlecenia i wykonywanych na rzecz własnego pracodawcy ubezpieczonym. A. W. bez wątpienia ponosi więc winę za powstanie zadłużenia, a dla możliwości przeniesienia na niego odpowiedzialności za to zadłużenie nie ma znaczenia to, że ww. decyzje zostały wydane już po jego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu (...) sp. z o.o.
Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, osoby reprezentujące spółkę powinny się spodziewać określenia zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż wykazanego w deklaracji, skoro choćby w sposób milczący akceptują działania polegające na wystawianiu tzw. „pustych faktur” lub
nie wykonują należycie swoich obowiązków wynikających
z pełnionej funkcji (wyrok Naczelnego Sądu Apelacyjnego z 5 września 2024 r., (...) 766/24, LEX nr 3762562).
Skoro zatem wnioskodawca jako prezes zarządu akceptował (nawet nieświadomie) to, że spółka będąca płatnikiem, nie odprowadzała składek za osoby, o których mowa w art. 8 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, co zostało ujawnione w trakcie kontroli i w związku z tym skutkowało wydaniem decyzji stwierdzających zadłużenie, to nie może on uwolnić się od odpowiedzialności za długi spółki ujęte w tych decyzjach. Trzeba przy tym pamiętać, że zadłużenie w tym zakresie powstało już w momencie nieopłacenia tych składek w terminie, a nie dopiero po wydaniu decyzji przez organ. Zgodnie bowiem z art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy i musi dokonywać tego w terminach określonych w art. 47 tej ustawy, a nie dopiero na skutek wydania decyzji. Decyzje wydane przez organ po zakończeniu sprawowania przez wnioskodawcy funkcji prezesa zarządu mają zatem jedynie deklaratoryjny, a nie konstytutywny charakter.
Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji. (tak: wyrok: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2024 r., (...), LEX nr 3760015). Zgodnie z art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Bez znaczenia jest okoliczność, że zobowiązanie zostało określone w decyzji wydanej później. (tak m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2025 r., (...), LEX nr 3846097, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2025 r., (...), LEX nr 3844912). Przy ustaleniu daty niewypłacalności spółki znaczenie ma data powstania zaległości podatkowych spółki, a nie data ich ujawnienia. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2025 r., (...), LEX nr 3846001)
W podobnym stanie faktycznym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że „bez znaczenia jest okoliczność, że wymagalne w 2016 r. było zobowiązanie, które zostało określone w decyzji wydanej w 2019 r. Istotnym jest, że do nieregulowania zobowiązań podatkowych spółki określonych w decyzji doszło w okresie wykonywania obowiązków członka zarządu. Dla zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa wymagalność zobowiązania nie została powiązana z datą wydania lub doręczenia decyzji określającej jego wysokość, ale z terminem płatności określonym przepisami prawa i nie zmienia tego domniemanie, zgodnie z którym w przypadku zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty.” (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2024 r., (...) 999/24, LEX nr 3789623).
Należy tylko podkreślić, że zobowiązania z tytułu składek mają charakter publiczno – prawny, a odpowiedzialność za prawidłowe ustalenia w deklaracjach tych składek spoczywa na członkach zarządu. Następcza kontrola organu rentowego wykazała, że w okresie, gdy wnioskodawca pełnił funkcję członka zarządu składki te nie były deklarowane w sposób właściwy, za co ponosi on odpowiedzialność, bowiem to on ponosi ryzyko nietrafionych decyzji ubezpieczeniowych, które skutkowały brakiem objęcia ubezpieczeniem zawieranych z pracownikami umów zleceń.
Odnosząc się zaś do części zadłużenia spółki, które powstało w okresie sprawowania przez wnioskodawcę funkcji prezesa zarządu płatnika, a które to zadłużenie było objęte umowami o odroczenie płatności oraz umową ratalną, to należy zwrócić uwagę, że umowy te nie były przez spółkę wykonywane w ustalonych w tych umowach terminach. W związku
z tym – zgodnie z § 7 tych umów następowało rozwiązanie tych umów, a należności składkowe z powrotem stawały się wymagalne w pierwotnych datach – w czasie gdy prezesem spółki był A. W..
Zasadniczo tylko w czasie wywiązywania się przez płatnika z postanowień zawartej umowy nie ma podstaw do tego, aby sięgać do majątku członka zarządu, którego odpowiedzialność, jak wskazano powyżej, jest odpowiedzialnością akcesoryjną i subsydiarną i jako taka związana jest z niewykonaniem przez zobowiązanego albo nienależytym wykonaniem zobowiązania. Twierdzenie powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 14 grudnia 2010 r., I UK 278/10 (LEX nr 738539) Sąd Najwyższy przyjął, że złożenie przez członka zarządu spółki we właściwym czasie wniosku o wszczęcie postępowania układowego nie zwalnia go od odpowiedzialności za zaległości składkowe powstałe po zatwierdzeniu układu. Zawarcie układu i jego realizacja nie eliminują możliwości powstania stanu niewypłacalności spółki uzasadniającego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli spółka nie spłaca nieobjętych układem należności publicznoprawnych powstałych przed jego zawarciem i należności powstałych na bieżąco (podobnie w wyrokach: z dnia 14 stycznia 2011 r., (...) UK 171/10, LEX nr 786388; z dnia 12 maja 2011 r., I UK 308/10, OSNP 2012 nr 11-12, poz. 144; z dnia 26 marca 2013 r., III UK 63/12, LEX nr 1330598; z dnia 17 lipca 2014 r., (...) UK 492/13, LEX nr 1514737).Wyrok ten dotyczył postępowania układowego, niemniej można z niego wyprowadzić ogólną regułę, zgodnie z którą objęcie układem zaległości składkowych wyłącza w tym zakresie odpowiedzialność członka zarządu, do czasu kiedy będą one spłacane.
Bezpośrednio w kwestii układu ratalnego Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 4 marca 2021 r., (...) 26/21, LEX nr 3146829, w którym przyjął, że skoro zawarcie układu ratalnego w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy systemowej sprawia, że wobec spółki nie może toczyć się egzekucja, to zrozumiałe jest, że akcesoryjna, wtórna i niesamoistna odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki nie aktualizuje się. Konkluzja ta znajduje potwierdzenie w treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis przewiduje, że za zaległości podatkowe spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Znaczy to tyle, że subsydiarna odpowiedzialność za cudzy dług ma miejsce, jeśli podmiot bezpośrednio zobowiązany nie realizuje swojego zobowiązania w ramach określonych prawem. W rezultacie, jasne jest, że sytuacja taka nie zachodzi, jeśli organ rentowy dostrzegł podstawy do umownego rozłożenia zaległości składkowej na raty. Realizacja przez spółkę układu ratalnego sprawia bowiem, że egzekucja jest skuteczna, a zatem nie ziszcza się przesłanka z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że nie ma podstaw do obciążenia członka zarządu odpowiedzialnością. Prowadzi to do konkluzji, iż zawarcie układu ratalnego oraz wywiązywanie się płatnika z obowiązku terminowej spłaty rat, prowadzi do uwolnienia w tym czasie członka zarządu z odpowiedzialności za zaległe składki. Odpowiedzialność ta natomiast aktywuje się ponownie w przypadku braku spłaty wymaganych rat, z czym mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu.
Zawarcie układu ratalnego jest zgodą organu na zapłatę należności w ustalonym harmonogramie rat, jednakże zaległość nie przestaje istnieć. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 8 stycznia 2025 r., I SA/Gd 690/24, LEX nr 3825965) Okoliczność wydania decyzji ratalnej nie świadczy, że spółka nie posiadała zaległości podatkowych. Wydanie decyzji o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty nie powoduje wygaśnięcie tych zobowiązań a tylko odsunięcie w czasie terminów ich płatności. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2025 r., (...), LEX nr 3842687)
W niniejszej sprawie nie ma przy tym znaczenia to, że w dniu 9 kwietnia 2019 r. ZUS wystawił zaświadczenie, z którego wynikało, że spółka (...) sp. z o.o. nie zalega w opłacaniu składek. Zaświadczenie to zostało po pierwsze, wystawione w okresie sprzed powstania zadłużenia z 2020 r, które było przedmiotem umów o odroczenie płatności należności składkowych oraz umowy ratalnej, a po drugie zostało wydane gdyż płatnik nie dopełnił obowiązku złożenia deklaracji od wynagrodzeń wypłaconych z tytułu zawartych umów zlecenia wykonywanych na rzecz płatnika przez jego pracowników. W momencie wydania zaświadczenia, organ nie miał zatem wiedzy o istnieniu tych zobowiązań składkowych – zostały ujawnione dopiero w wyniku kontroli przeprowadzonej jesienią 2021 r. Nie zmienia to jednak faktu, że zobowiązania te wówczas istniały (powstały z mocy prawa) i generowały stan niewypłacalności spółki. Z podobnych względów nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że już w styczniu 2019 r. wystąpił stan niewypłacalności spółki. Umowy o odroczenie płatności składek i ratalne również były zawierane zanim została przeprowadzona kontrola, która ujawniła zadłużenie istniejące już od 2018 r.
Przypomnieć na koniec należy, że pełnienie funkcji prezesa zarządu jest dobrowolne
i z funkcji tej można zrezygnować w każdym czasie natomiast, gdy dana osoba pełni tę funkcję – powinna zdawać sobie sprawę z tego, że przypisany jest jej zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki.
Działania prezesa zarządu spółki kapitałowej ocenia się według podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcję organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, uwzględniającej pewne ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem tej działalności. Poza tym, trzeba pamiętać, że taka podwyższona staranność w prowadzeniu spraw spółki, identyfikacji i dopełnianiu jej zobowiązań publicznoprawnych
i kontroli jej sytuacji finansowej, pozwalającej na zorientowanie się w odpowiednim momencie, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, czy wnioskiem o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego dotyczy każdej osoby, która decyduje się pełnić takie funkcje. Należy podkreślić, że profesjonalizm wymagany od członków zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność (art. 355 § 2 k.c.), pozwala na przyjęcie, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozawala na zorientowanie się, iż jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.
(tak: wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2010 r., (...) UK 136/10, OSNP 2012, nr 3-4, poz. 48). Należy przypomnieć, że fakt, że zaległości z tytułu składek, których z powodu braku majątku spółki nie można było wyegzekwować powstały nawet z przyczyn niezależnych od członka zarządu (z czym nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu) nie zwalnia go od odpowiedzialności określonej w art. 116 § 1 o.p./tak wyrok SN z dnia 6.07.2011 r, (...) UK 352/10/. Przyczyny powstania zadłużenia spółki nie mają wpływu na odpowiedzialność./tak wyrok SN z dnia 28.03.2012 r, (...) UK 172/11/
Biorąc powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie od decyzji z 12 lutego 2024 r. jako niezasadne, o czym orzekł, jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. zasądzając od A. W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w Ł. kwotę 10 800,00 złotych – stosownie do treści § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) – przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu. Stosownie do dyspozycji art. 98 §1 1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Łodzi
Osoba, która wytworzyła informację: Anna Przybylska
Data wytworzenia informacji: