Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15.07.2024 r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. stwierdził, że dla P. Z. jako komornika sądowego:

1.  roczna podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne za 2023 r. wynosi 340.449,98 zł

2.  miesięczne podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynoszą:

za maj 2023 - 13 442,03 zł,

za październik 2023 -20.384,05 zł,

za grudzień 2023 -19.997,67 zł,

za styczeń 2024 -20.937,59 zł,

za marzec 2024 -14.335,90 zł,

za maj 2024 r. – 4.242,00 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że komornik podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadach obowiązujących osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Wobec tego w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne została ściśle powiązana z formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów z działalności gospodarczej (art. 81 ust 2, 2b-2d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). W związku z brzmieniem art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych powiązanie z formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów/ przychodów ma zastosowanie także w przypadku komorników sądowych. Nietrafne jest zdaniem organu zapatrywanie jakoby do komorników sądowych zastosowanie miał mieć art. 81 ust 2za ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepis ten jest bowiem stosowany jedynie do tych osób prowadzących pozarolniczą prowadzących pozarolniczą działalność, które nie zostały wskazane w art. 81 ust. 2, 2e i 2z ustawy. /decyzja w aktach ZUS/

Decyzją z dnia 16.07.2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 24 ust. 6a i ust. 6c ustawy z dnia 13.10.1998 o systemie ubezpieczeń społecznych po rozpatrzeniu wniosku z 17.05.2024 odmówił P. Z. zwrotu nienależnie opłaconych składek. W uzasadnieniu podniesiono, iż z uwagi na weryfikację zgłoszonej przez wnioskodawcę formy opodatkowania Zakład ustalił dla wnioskodawcy jako Komornika Sądowego tj. osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne w formie podatku liniowego. Podniesiono, iż brak poprawnych dokumentów rozliczeniowych na koncie uniemożliwia wskazanie poprawnego stanu rozliczeń i ustalenie wysokości salda, a co za tym idzie jednoznaczne stwierdzenie nienależnie opłaconych składek. /decyzja k. 57-59 akt ZUS/

P. Z. reprezentowany przez adwokata odwołał się od obu powołanych decyzji, zaskarżając je w całości i wnosząc o ich zmianę poprzez ustalenie, że miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku 2023 i 2024, podlega ustaleniu na podstawie art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27.08.2004 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych tj od podstawy stanowiącej kwotę miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, nadto o zwrot nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia do grudnia 2023 r. W obu powyższych przypadkach wniósł też o zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego przez adwokata.

W uzasadnieniu odwołań skarżący wskazał, że dokonana przez organ rentowy wykładnia jest nieprawidłowa i nie uwzględnia faktycznego charakteru, pozycji i funkcji realizowanej przez płatnika składek jako komornika sądowego. Odwołujący podniósł, że na obecnym etapie w całości podziela stanowisko wyrażone w załączonym stanowisku Krajowej Rady Komorniczej z 20.05.2022 roku. W związku z powyższym także żądanie zwrotu nadpłaconych składek w kwocie 9.086,71 zł jest uzasadnione

/odwołanie – k. 3-6 akt VIII U 1773/24, odwołanie k. 3-7 akt VIII U 1826/24 /

W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. W uzasadnieniu podtrzymał w całości argumentację wskazaną w zaskarżonych decyzjach. /odpowiedź na odwołanie– k. 42- 46 akt VIII U 1773/24, odpowiedź na odwołanie k.48 VIII U 1826/24/

Postanowieniem z dnia 21.08.2024 r. sprawy obu odwołań zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. /postanowienie k. 55 akt VIII U 1826/24/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca P. Z. jest komornikiem sądowym. /bezsporne/

W dniu 8 stycznia 2021 r. wnioskodawca składając druk (...) zgłosił się od 1 stycznia 2021 r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych tj. emerytalnego rentowych i wypadkowego z kodem ubezpieczeń 0510 oraz w dniu 2 lutego 2021 r. - do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 lutego 2021 r. z tym samym kodem ubezpieczeń - 0510 tj. odnoszącym się do osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych niemającą ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zdeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz osoba prowadząca niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół na podstawie przepisów o systemie oświaty. /bezsporne deklaracje (...) z 8.01.2021 i 2.02.2021 r. k. 47-48/

Wnioskodawca w okresie od lutego 2023 do stycznia 2024 w raportach rozliczeniowych – obliczył i rozliczył składki na ubezpieczenie zdrowotne podając formę opodatkowania – zasady ogólne (podatek liniowy) . /bezsporne imienne raporty rozliczeniowe ZUS RCA k. nienumerowane w aktach ZUS/

Rozliczył także składki od miesięcznych podstaw w kwotach:

- za luty 2023 -31678,77 zł

- za marzec 2023 - 42252,97 zł

- za kwiecień 2023 -30683,91 zł

- za maj 2023 -13442,03 zł

- za czerwiec 2023- 30305,35 zł

- za lipiec 2023- 24718,46 zł

- za sierpień 2023 -32181,15 zł

- za wrzesień 2023 - 50935,09 zł

- za październik 2023 -20384,05 zł

- za listopad 2023 -22932,94 zł

-za grudzień 2023 -19997,67 zł

- za styczeń 2024 - 20937,59 zł

/bezsporne/

W dniu 19 kwietnia 2024 r. P. Z. złożył korektę dokumentów rozliczeniowych za miesiące maj 2023, grudzień 2023, styczeń 2024, marzec 2024, w której dokonano zmiany formy opodatkowania z „zasad ogólnych - podatek liniowy” na „bez formy opodatkowania”. /bezsporne, deklaracje korygujące 96-151, 165-208/

Z uwagi na wskazanie przez płatnika składek w ocenie ZUS nieprawidłowej formy opodatkowania tj.: „bez formy opodatkowania" unieważnione zostały korygujące dokumenty rozliczeniowe od lutego do kwietnia 2023 roku, od czerwca do września 2023 roku, za listopad 2023 roku i luty 2024 roku oraz za kwiecień 2024 roku. /bezsporne pisma ZUS k. 10-11 akt ZUS/

Pismem z dnia 13 maja 2024 r. ubezpieczony wniósł o przyjęcie korekty i zwrot nadpłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za 2023 r. w kwocie 9.086,71 zł. /bezsporne pismo z 13.05.2024 r. k. 7 akt ZUS zestawienie składek opłaconych przez wnioskodawcę objętych żądaniem zwrotu k. 165-166 /

Z przedstawionych w toku postępowania wyjaśniającego przez P. Z. PIT-ów za 2023 rok wynika, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za 2023 rok uzyskał on dochód w wysokości 340 449,98 złotych. Sumę tego dochodu potwierdzają złożone przez płatnika składek pierwszorazowe dokumenty rozliczeniowe ZUS RCA za okres od lutego 2023 roku do stycznia 2024 roku. /bezsporne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) k. 6 akt ZUS/

W konsekwencji powyższego ZUS uznał, że roczną podstawę na ubezpieczenie zdrowotne za 2023 rok stanowi kwota 340449,98 złotych. Od lutego 2023 roku do stycznia 2024 roku podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne P. Z. powinien ustalić na podstawie dochodu z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie. Miesięczna podstawa wymiaru składki nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, które wynosi w 2023 roku - 3 490,00 złotych a w 2024 roku - 4 242,00 złotych.

Postawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za maj, październik, grudzień 2023 roku, styczeń i marzec 2024 roku została zatem ustalona na podstawie złożonych przez P. Z. imiennych raportów rozliczeniowych ZUS RCA z identyfikatorem 1/05/2023 w którym wykazał on kwotę dochodu 13 442,03 złotych, (...) 1/10/2023 z kwotą dochodu 20 384,05 złotych, (...) 1/12/2023 z kwotą dochodu 19 997,67 złotych, (...) 1/01/2024 z kwotą dochodu 20 937,59 złotych (...) 1/03/2024 z kwotą dochodu 14 335,90 złotych.

Za miesiące luty - kwiecień, czerwiec - wrzesień, listopad 2023 roku, luty, kwiecień 2024 r organ uznał, że podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne zostały ustalone prawidłowo.

/bezsporne/

Wobec braku w ocenie ZUS poprawnych dokumentów na koncie wnioskodawcy organ odmówił zwrotu nienależnie opłaconych składek. /bezsporne/

Powyższe fakty Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach rentowych, których wiarygodność i prawdziwość nie była kwestionowana. Sąd miał na uwadze, że spór w niniejszym procesie sprowadzał się do wykładni powszechnie obowiązujących przepisów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania nie zasługują na uwzględnienie.

W myśl art. 33 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (tekst jedn. t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1458), komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej. Komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej.

Z powyższych przepisów wynika, także, iż do komornika stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 226, 232, 854, 858, 859 i 863), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497, 863 i 1243) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146, 858 i 1222), dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.

Należy również zauważyć, że pojęcie osoby prowadzącej działalność gospodarczą jest pojęciem innym niż osoby prowadzącej pozarolniczą działalność. Jeżeli ustawodawca w art. 33 ust. 3 powołanej ustawy odsyła do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, to oznacza, że odsyła do osób, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej.

Warto nadmienić w tym kontekście, że wnioskodawca jako komornik sądowy nie podlega wpisowi do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej.

Z punktu widzenia podatkowego wnioskodawca traktowany jest jako osoba osiągająca przychód, jakim jest przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej - art. 10 ust. 1 punkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odwołujący jako komornik nie jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wykonującym samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust 2 ustawy.

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), która m.in. składkę zdrowotną uzależnia od tego, w jaki sposób osoby prowadzące działalność ustalają podatek dochodowy od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 79a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 146) składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą wymienioną w art. 8 ust. 6 punkt 1, 3, 4, 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców opłacających podatek dochodowy na zasadach wymienionych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym stanowi 4,9% podstawy wymiaru, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, o którym mowa w art. 81 ust. 2, w przypadku składki obliczonej od miesięcznej podstawy jej wymiaru, iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym, o którym mowa w art. 81 ust. 2 i minimalnego wynagrodzenie obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczonej od rocznej podstawy jej wymiaru. Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku, gdy ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1 opłaca w tym samym roku kalendarzowym podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30ca opodatkowanie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 8 ust. 6 w punkcie 1 dotyczą osób prowadzących działalność na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców: punkt 1 dotyczy osoby prowadzącej pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych z wyjątkiem ust. 6a (pkt 1), punkt 2 dotyczy twórcy i artysty, punkt 3 dotyczy osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu, punkt 4 dotyczy wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, punkt 4a odnosi się zaś do akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług (pkt 4a), punkt 4b – do komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej, a punkt 5 dotyczy osób prowadzących szkołę publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie ustawy – Prawo oświatowe.

W art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podstawę wymiaru składki dla osób prowadzących działalność gospodarczą wymienioną w art. 8 ust. 6 punkt 1,3,4,5 ustawy systemowej oraz art. 18 ust. 1 ustawy o przedsiębiorcach opłacających podatek dochodowy od osób fizycznych na podstawie art. 29, 30c lub 30ca ustawy podatkowej, stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy jako różnica między osiągniętym przychodem a poniesionymi kosztami uzyskania przychodu, co nie ma zastosowania do wnioskodawcy.

Komornicy nie mieszczą się w żadnej z wymienionych w art. 81 ust. 2 grup, nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o przedsiębiorcach, ani nie należą do żadnej z grup określonych w art. 8 ust. 6 punkt 1,3,4,5 ustawy systemowej: nie wykonują wolnego zawodu, nie są wspólnikami jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialności oraz wspólnikami spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, ani nie są osobami prowadzącymi publiczną lub niepubliczną szkołę. Jedynie z punktu widzenia istnienia tytułu ubezpieczenia komornicy sądowi traktowani są jako osoby prowadzące działalność gospodarczą.

Komornicy nie mieszczą się również w żadnej z grup wymienionych w art. 81 ust. 2e – nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o przedsiębiorcach, ani nie należą do żadnej z grup określonych w art. 8 ust. 6 punkt 1,3,4,5 ustawy systemowej: nie wykonują wolnego zawodu, nie są wspólnikami jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialności oraz wspólnikami spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, ani nie są osobami prowadzącymi publiczną lub niepubliczną szkołę. Do wnioskodawcy nie ma także zastosowania opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, gdyż wnioskodawca jest opodatkowany podatkiem liniowym.

Komornicy nie mieszczą się także w żadnej z grup wymienionych w art. 81 ust. 2z – nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o przedsiębiorcach, ani nie należą do żadnej z grup określonych w art. 8 ust. 6 punkt 1, 3 ustawy systemowej – nie wykonują wolnego zawodu.

Komornicy nie mieszczą się również w grupie wymienionej w art. 81 ust. 2zaa – nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o przedsiębiorcach, ani nie należą do żadnej z grup określonych w art. 8 ust. 6 punkt 2 ustawy systemowej i opłacających podatek dochodowy od osób fizycznych na podstawie art. 29, 30c lub 30ca ustawy podatkowe – nie wykonują bowiem wolnego zawodu.

Wobec powyższego, jeżeli grono osób wymienionych w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej pomniejszy się o krąg osób wskazanych w art. 81 ust.2, art. 81 ust. 2e, art. 81 ust. 2z i art. 81 ust. 2zza, to okaże się, że art. 81 ust. 2za odnosi się do akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług oraz komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej, którymi wnioskodawczyni bez wątpienia nie jest.

Tutejszy Sąd nie podziela, z uwagi na powyższe rozważania, stanowiska wyrażonego przez Krajową Radę Komorniczą (załączonego do odwołania), zgodnie z którą komornicy powinni być traktowani z punktu widzenia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej jak pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą o których mowa w art. 81 ust. 2za.

Przepis art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi, że dla pozostałych osób prowadzących działalność pozarolniczą, w tym osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, podstawą wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedzającego, włącznie z wpłatami z zysku, ogłoszonego przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim.

W ocenie Sądu Okręgowego aktualność zachowuje pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 2018 r., iż komornik sądowy płaci składki na ubezpieczenie społeczne za siebie jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą (por. wyrok SN z 21 stycznia 2016 r., III UK 60/15, LEX nr 1977935).

Literalna wykładnia przepisu art. 33 ustawy z 22 marca 2018 r. o komornikach wskazuje wprost, że komornika traktuje się jako osobę prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na potrzeby ubezpieczeń społecznych nie na podstawie art. 8 ust. 6 sus, ale wprost na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach. W konsekwencji, komornika na potrzeby ubezpieczeń społecznych potraktowano jako podmiot spełniający definicję określoną w pkt 1 art. 8 ust. 6 sus. Komornik nie jest przy tym definiowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie ustawy Prawo przedsiębiorców i nie musi spełniać przesłanek tej ustawy, do których odsyła pkt 1 art. 8 ust. 6. To sama ustawa o komornikach na potrzeby ubezpieczeń społecznych wprowadza fikcję prawną i przypisuje komornikowi status osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 13 września 2023 r., XXI U 72/23, LEX nr 3663129).

Na potrzeby ubezpieczeń społecznych komornik ma obowiązek opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy sus. Tym samym podstawę ustalenia wymiaru składki określa zasadniczo art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej. Komornik sądowy nie wypełnia tym samym dyspozycji art. 81 ust. 2za, gdyż nie jest traktowany jako pozostała osoba prowadząca działalność pozarolniczą (a więc nie pozarolniczą działalność gospodarczą) wymieniona w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 13 września 2023 r., XXI U 72/23, LEX nr 3663129).

Przepis art. 81 ust. 2za ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej mógłby mieć zastosowanie do komornika sądowego tylko wtedy, gdyby należał do jednej z wyżej wymienionych grup podmiotów i jednocześnie nie należał do grupy podmiotów wymienionych w art. 81 ustawy świadczeniowej.

Przepis art. 81 ust 2za nie ustanawia jakiejś nowej kategorii działalności gospodarczej niewymienionej w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej . Natomiast podleganie przez komornika ubezpieczeniom społecznym ( art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej), a poprzez to ubezpieczeniom zdrowotnym ( art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c) nie wynika z faktu prowadzenia przez komornika pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz z tego ze zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych do komorników stosuje się przepisy ustawy z dnia 13.10.1998 o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczących osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15.05.2024 III AUa 17/24 złożony przez ZUS do akt niniejszej sprawy)

Nadto, na marginesie wskazać należy, iż komornicy powszechnie korzystają z ulgi na start określonej w art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne na zasadach preferencyjnych przewidzianych dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, oraz korzystali z przywilejów wynikających z „tarczy A.” - ustawa z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 poz. 374 ze zm.) -zastrzeżonych dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Jednocześnie zdaniem komorników, w tym ubezpieczonego, składka na ubezpieczenie zdrowotne komorników nie powinna być wyliczana jak dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.

W tym miejscu należy zauważyć, iż powyższe koncepcje się wykluczają, albowiem komornik sądowy nie może być traktowany dla potrzeb zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne na zasadach preferencyjnych przewidzianych dla osób prowadzących działalność gospodarczą, jak również dla potrzeb korzystania z przywilejów wynikających z tarczy jak osoba prowadząca tą działalność, zaś w przypadku zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne już nie. Jak słusznie zauważył organ rentowy, gdyby komornicy mieli opłacić składkę na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach przewidzianych w art. 81 ust. 1, 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych to należałoby uznać, iż nie mają oni zarówno prawa do skorzystania z możliwości opłacenia składek na ubezpieczenie na zasadach preferencyjnych jak i przywilejów wynikających z tarcz antykryzysowych.

Warto także zauważyć, że skoro wnioskodawca, będąc komornikiem sądowym, będąc zgłoszonym dla potrzeb podlegania ubezpieczeniom społecznym i zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne i w konsekwencji na ubezpieczenie zdrowotne nie powinien być traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, to niejasnym jest z jakich względów zgłosił się on do ubezpieczeń jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność z kodem 0510. Jeżeli więc skarżący uważa, że kody tytułów do ubezpieczeń, z którymi zgłosił się do ubezpieczeń są nieprawidłowe, a których, co istotne, do dzisiaj nie zmienił, to należy uznać, że organ prawidłowo zakwalifikował skarżacego.

Mając na względzie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że do komornika sądowego nie może znaleźć zastosowania art. 81 ust. 2za powołąnej ustawy, zgodnie z którym podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego włącznie z wypłatami z zysku.

Zgodnie z art. 24 ust. 6a nienależnie opłacone składki podlegają zaliczeniu przez Zakład z urzędu na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku - na poczet przyszłych składek, chyba że płatnik składek złoży wniosek o zwrot składek, z zastrzeżeniem ust. 6c, 8 i 8d.

W myśl art. 24 ust. 6 c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych po stwierdzeniu że składki zostały nienależnie opłacone, płatnik składek może złożyć wniosek o ich zwrot.

Biorąc pod uwagę okoliczność iż P. Z. podlega opodatkowaniu według zasad ogólnych - podatek liniowy i opłacał składki według tych zasad nie sposób dojść do przekonania iż były to składki nienależnie opłacone. Nie ma więc żadnych podstaw do żądania ich zwrotu.

Wobec tego Sąd, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., oddalił oba odwołania, o czym orzekł, jak w sentencji wyroku.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił art. 98 § 1 k.p.c Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika organu rentowego Sąd określił na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) mając na uwadze iż przedmiotem rozpoznania były dwa odwołania.

Zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

SSO Paulina Kuźma