Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29.08.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpoznaniu wniosku z dnia 28.10.2021 r. przyznał K. D. prawo do renty socjalnej od 15.02.2022 tj od powstania całkowitej niezdolności do pracy do 31.08.2023 r.

Wskazaną decyzją uchylono decyzję z dnia 29.12.2021 r. odmawiającą przyznania świadczenia, podnosząc na wskazanie w odwołaniu nowych okoliczności dotyczących niezdolności do pracy.

/ decyzją k. 24 akt ZUS dot. renty socjalnej/

Decyzją z dnia 30.08.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 1 ust. 3 art. 2 i art. 4 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji w rozpoznaniu wniosku z dnia 28.10.2021 r. przyznał K. D. prawo do świadczenia uzupełniającego od 15.02.2022 tj od powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji w kwocie 500 zł miesięcznie do 31.08.2023 r.

/decyzja k. 13 akt ZUS w przedmiocie prawa do świadczenia uzupełniającego/

Odwołania od obu powyższych decyzji wniosła K. D. domagając się ich zmiany i przyznania świadczeń - renty socjalnej i świadczenia uzupełniającego na stałe począwszy od 1.01.2021 r. tj. daty w jakiej w jej ocenie stała się całkowicie niezdolna do pracy i niezdolna do samodzielnej egzystencji, ewentualnie od daty złożenia wniosku.

W uzasadnieniu odwołań skarżąca podniosła, iż organ rentowy ocenił jej stan zdrowia w sposób arbitralny, nie znajdujący oparcia w okolicznościach faktycznych. Odwołująca podniosła, że z uwagi na nieuleczalne schorzenia, na które cierpi chorobę L. -C. w przebiegu ostrym i niepoddającym się leczeniu biologicznym oraz łuszczycowe zapalenie stawów z masywnym obrzękiem stawów oraz wysiękami w stawach jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji, co najmniej od 1.01.2021 r.

/ odwołania k. 3-19 akt VIII U 2114/22 i k. 3-19 akt VIII U 2115/22/

W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach. W uzasadnieniu powyższego wskazano, iż decyzje wydano na podstawie orzeczeń Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 16.08.2022 r. uznających wnioskodawczynię za całkowicie niezdolną do pracy i całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji od daty powstania niezdolności 15.02.2022 r. do dnia 31.08.2023 r.

/odpowiedź na odwołanie k. 173akt VIII U 2114/22 i k. 20 akt VIII U 2115/22/

Postanowieniem z dnia 4.11.2022 r. sprawy z obu ww. odwołań połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

/ postanowienie k. 24 akt VIII U 2115/22/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni K. D. urodziła się (...) Odwołująca jest magistrem prawa. Nadal ma zarejestrowaną kancelarię radcy prawnego opłaca składki, w praktyce czynności zarobkowych nie podejmuje - sporadycznie udziela porad prawnych bezpłatnie. Od dnia 7.02.2011 r. na podstawie Orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wnioskodawczyni jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Zgodnie z tym orzeczeniem wymaga konieczności stałego lub długoterminowej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

/bezsporne, orzeczenie z 7.02.2011 k. 20/

Wnioskodawczyni była uprawniona do renty socjalnej od 10/2004-10/2005, od 10/2009 - 10/2017 r.

/ bezsporne/

W dniu 28.10.2021 r. K. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa do renty socjalnej i o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

/ bezsporne, wniosek o rentę socjalną k. 1-4 akt ZUS dot. renty socjalnej oraz wniosek o świadczenie uzupełniające k. 8-10 akt ZUS w przedmiocie prawa do świadczenia uzupełniającego/

W rozpoznaniu wskazanych wniosków ostatecznie orzeczeniami Lekarza Orzecznika z dnia 30.06.2022 r. rozpoznając u ubezpieczonej łuszczycowe zapalenie stawów z upośledzeniem sprawności ruchowej wielostawowym, chorobę L. -C. z wywiadem leczenia biologicznego, mikrogroczulaka przysadki, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy - chorobę G. B. - w remisji, uznano, iż wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy i całkowicie niezdolna do samodzielnej egzystencji do 31.08.2023 r. Data powstania całkowitej niezdolności do pracy i całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji to 15.02.2022 r. - pierwszy dzień hospitalizacji do artroskopii stawu kolanowego. Całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Niezdolność do samodzielnej egzystencji pozostaje w związku ze stanem narządu ruchu. Brak danych na istnienie niezdolności do samodzielnej egzystencji w dniu 1.03.2020 r.

/ orzeczenie k. 16 akt ZUS w przedmiocie prawa do renty socjalnej, orzeczenie k. 11 akt ZUS w przedmiocie prawa do świadczenia uzupełniającego opinia lekarska k. 65 dokumentacji medycznej ZUS opinie lekarskie k. 160-165 dokumentacji medycznej ZUS/

Ubezpieczona złożyła sprzeciw od orzeczeń Lekarza Orzecznika ZUS domagając się rozpatrzenia sprawy przez Komisję Lekarską ZUS podnosząc brak rokowań na poprawę stanu zdrowia i domagając się przyznania świadczeń na stałe od 1.01.2021 r..

/sprzeciw k. 166-180 dokumentacji medycznej ZUS/

Komisja Lekarska ZUS orzeczeniami z dnia 16.08.2022 r. w całości podtrzymała rozpoznanie i wnioski Lekarza Orzecznika stwierdzając u wnioskodawczyni całkowitą niezdolność do pracy uprawniającą do przyznania uprawnień do renty socjalnej oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji uprawniającą do świadczenia uzupełniającego w obu przypadkach okresowo od 15.02.2022 r. do 31.08.2023 r.

/opinie lekarskie – k. 181-188 dokumentacji lekarskiej ZUS, orzeczenie – k. 12 akt ZUS w przedmiocie prawa do świadczenia uzupełniającego k. 20 akt ZUS w przedmiocie praw do renty socjalnej/

W tym stanie rzeczy wydano zaskarżone decyzje.

/bezsporne /

W sądowym badaniu przez gastroenterologa stwierdza się, iż wnioskodawczyni w czerwcu 2002 roku hospitalizowana była w (...) w Klinice (...); rozpoznano u niej chorobę L. - C.. W leczeniu stosowano m.in. P., B., H., M., E., P.. N.. Następnie z powodu łuszczycowego zapalenia stawów leczona była w O.. (...) Urazowo - Ortopedycznej w Ł. oraz w (...) Instytucie (...), Reumatologii i (...) w W. (2017 - 2018.) Z powodu choroby L. -C. w 2010 roku wnioskodawczyni zakwalifikowana została do leczenia biologicznego w Klinice (...) w Ł.. Badana co 8 tygodni zgłasza się do kliniki, po wykonaniu morfologii i badań biochemicznych krwi otrzymuje dożylnie lub podskórnienie lek R. lub I.. Nie obserwowano objawów ubocznych po podawaniu leku. Po zakończeniu wlewu badana w stanie ogólnym dobrym udaje się do domu. Choroba L. - C. należy do grupy nieswoistych chorób zapalnych jelita. Choroba przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. W okresie remisji chorzy mogą wykonywać swoją pracę; w okresie zaostrzeń wskazana hospitalizacja. Badana skarży się na okresowe biegunki; do-30 na dobę, z domieszką śluzu i krwi. Odczuwa bóle brzucha, często występują stany podgorączkowe, wzdęcia brzucha.

Stan ogólny dobry. Badana porusza się samodzielnie. Kontakt logiczny zachowany. Nie stwierdza się odwodnienia organizmu. W.. (...) utrzymuje się w granicach 14,0. Brzuch wysklepiony poniżej poziomu klatki piersiowej. Brzuch miękki, nieco tkliwy w podbrzuszu, bez oporów patologicznych, objawy otrzewnowe ujemne. Wątroba, śledziona niepowiększone. Perystaltyka jelit zachowana. Obrzęków nie stwierdza się.

Według opinii biegłego gastroenterologa badana aktualnie nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy.

/ pisemna opinia biegłego gastroenterologa M. Ł. k. 196-197/

Z ortopedycznego punktu widzenia wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy od 7.02.2011 roku. Zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności jest to data uzyskania znacznego stopnia niepełnosprawności, czyli orzeczenia o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji, którą jednocześnie należy uznać za datę całkowitej niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni ma przyznany znaczny stopień niepełnosprawności na stałe, co oznacza, że nie rokuje poprawy w przyszłości nawet w wyniku dalszego leczenia. Dokumentacja medyczna potwierdza, że wnioskodawczyni leczy się regularnie, ale mimo stosowania różnych metod leczenia w tym również leczenia biologicznego nie uzyskano u niej istotnej poprawy stanu zdrowia. Za początkowy okres trwania całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji należy uznać datę 7.02.2011 r. Ze względu na fakt, że wnioskodawczyni nie rokuje na poprawę niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji należy przyznać wnioskodawczyni na stałe.

/ pisemna opinia biegłego ortopedy P. S. k. 251-254, pisemna opinia uzupełniająca k. 291-292/

Ze względów endokrynologicznych u wnioskodawczyni stwierdza się przebycie choroby G.-B., która ma specjalistycznie potwierdzoną remisję w 2020 r., obecność gruczolaka przysadki stwierdzonego w badaniu (...) w 2020 r., rozpoznany wielogruczołowy zespół immunologiczny (...) 3. Wymienione choroby mają niewątpliwy wpływ na stan zdrowia wnioskodawczyni, który jednak z przyczyn endokrynologicznych nie powoduje niemożności wykonywania pracy zawodowej jaką jest prowadzenie Kancelarii Radcy Prawnego przez wnioskodawczynię.

/ pisemna opinia biegłego endokrynologa T. P. k. 271-274/

Z punktu widzenia biegłego reumatologa u wnioskodawczyni rozpoznaje się łuszczycowe zapalenie stawów, chorobę L. - C., chorobę G.- B. w okresie eutyreozy, gruczolaka przysadki -hormonalnie czynny, osteopenię, stan po synowektomii artroskopowej stawu kolanowego prawego (12.2022 oraz 1.2019), stan po synowektomii artroskopowej stawu kolanowego lewego (2.2022 oraz 8.2020), stan po urazie i rekonstrukcji oczodołu prawego (2.2016), stan po radioizotopowej synowektomii lewego stawu kolanowego (9.2015) i prawego stawu skokowego (6.2015).

Rozpoznane schorzenia naruszają sprawność organizmu badanej a zatem badana nie jest zdolna do pracy zarobkowej trwale od l.01.2021 r. oraz niezdolna do samodzielnej egzystencji także od 1.01.2021 r. trwale. Schorzenie powstało przed 18 rokiem życia.

Powódka cierpi na wyjątkowo ciężkie schorzenie układowej tkanki łącznej, które ma charakter przewlekle postępujący agresywny.

Chora 38-letnia osoba z wielonarządowym schorzeniem autoimmunologicznym, choruje od 2002 r. tj od 16 roku życia. Schorzenie zajmuje również narząd ruchu w tym wszystkie stawy kończyn górnych i dolnych.

Rozpoznana w 2017 r. choroba L.- C. występowała również w obrębie stawów. W przebiegu schorzenia rozpoznawano również reumatoidalne zapalenie stawów zawsze z destrukcją wielostawową, wreszcie schorzenie przybrało postać łuszczycowego zapalenia stawów ze znacznym upośledzeniem funkcji ruchowej i lokomocyjnej oraz przewlekłym zespołem bólowym .

Obecnie występuje już znaczne zaawansowanie zmian chorobowych -objawów ogólnych oraz zmian w narządzie ruchu , z ograniczeniem funkcji w zakresie kończyn górnych i kończyn dolnych .

W przebiegu choroby stosowano wszelkie metody leczenia modyfikującego oraz kilka prób leczenia dostępnymi lekami leczenia biologicznego. W trakcie pierwszej próby lekiem I. podczas podania drugiej dawki doszło do wstrząsu anafilaktycznego. Obecnie chora oczekuje na kolejną hospitalizację w Oddziale Reumatologicznym celem przeprowadzenia kwalifikacji do kolejnej próby leczenia biologicznego .

Chora była wielokrotnie hospitalizowana od 2002 r. ponad 20 razy, między innymi szczególnie często na przełomie 27.12.2018 do 3.01.2019 r. - dokumentacja medyczna Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im A. K. w Ł. i już kolejno (...) Instytutu (...), Reumatologii i (...), Ośrodek (...) w dniu 7-02-2019 r, Kolejna hospitalizacja. Karta informacyjna z Instytutu Centrum (...) „ Klinika (...) pobyt w dniach 2-07-2020 do 7-07-2020 , następnie Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im M. K. w Ł. pobyt od 29-07-2020 do 2-08-2020 r. Kolejna (...) Szpital (...) Medycznej, Klinika (...) pobyt w dniach 13-05-2021 do 20-05-2021 r. oraz kolejne hospitalizacje. Schorzenie doprowadziło do kalectwa, znacznego upośledzenia funkcji ruchowej i lokomocyjnej i schorzenie to nadal postępuje mimo zastosowania nowoczesnych metod leczenia. Z uwagi na powyższe oraz brak odpowiedzi na leki, konieczność licznych operacji i zabiegów ortopedycznych, kalectwa z tym związanego, chora bezwzględnie wymaga opieki i pomocy osób drugich w zaspakajaniu podstawowych czynności życiowych na stałe. W związku z powyższym można się zgodzić, iż Powódka jest osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz niezdolną do samodzielnej egzystencji, która wymaga długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w zaspakajaniu podstawnych czynności życiowych co najmniej od 1.01.2021 r. co zaznacza Ona w odwołaniu a nie jak zostało uznane uprzednio przez Komisję Lekarską ZUS od 15-02-2022 r. jak wynika z Karty informacyjnej Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im M. K. w Ł. pobyt w Szpitalu od 15-02-2022 r. do 19-02-2022, gdyż w okresie między 27-12-2018 r. do 20-05-2021 r. nastąpiła intensyfikacja objawów chorobowych, które nie tylko uniemożliwiały wykonywanie jakiejkolwiek pracy, ale również uniemożliwiały funkcjonowanie co wymagało tak częstych hospitalizacji w tym okresie , co uwiarygodnia wywiad chorobowy w którym badania zgłaszał, że były to najgorsze lata jeśli chodzi o chorobę w jej życiu.

/ pisemna opinia biegłego reumatologa L. R. k. 344-352, pisemna opinia uzupełniająca k. 399/

W trakcie procesu w dniu 20.09.2023 r. wnioskodawczyni złożyła kolejny wniosek o rentę socjalną i świadczenie uzupełniające. W dniu 11.10.2023 r. orzeczeniami Lekarza Orzecznika ZUS stwierdzono niezdolność do pracy wnioskodawczyni do 31.10.2025r. - według orzeczenia całkowita niezdolność trwa nadal, nadto niezdolność do samodzielnej egzystencji do dnia 31.10.2025 r. -wg orzeczenia niezdolność do samodzielnej egzystencji trwa nadal. Decyzjami z dnia 26.10.2023 r. ZUS przyznał wnioskodawczyni prawo do renty socjalnej i prawo do świadczenia uzupełniającego za dalszy okres do 31.10.2025 r.

/ bezsporne orzeczenia LO ZUS z 11.01.2023 k. 233-234, decyzje z dnia 26.10.2023 r. k. 235-238/

Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o załączone akta organu rentowego, dokumentację lekarską w tym dokumentację przedłożoną dodatkowo przez wnioskodawczynię w toku procesu, opinie biegłych: gastroenterologa, ortopedy endokrynologa, reumatologa.

Opinie biegłych Sąd uznał za wiarygodne, zostały bowiem one sporządzone przez biegłych o specjalnościach, które były adekwatne do schorzeń, na jakie cierpi wnioskodawczyni nadto umożliwiały weryfikację okresu powstania i trwania całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, oceniały rokowania co do możliwości odzyskania tych zdolności. Wydane w sprawie opinie są logiczne, spójne i rzetelnie opisują stan zdrowia ubezpieczonej, stanowiąc tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Opinie te zostały wydane w oparciu o pełną dokumentację medyczną wnioskodawczyni i w przypadku biegłych ortopedy i reumatologa w pełni wyjaśniały zgłoszone w toku procesu zastrzeżenia organu rentowego. Wskazani biegli ortopeda i reumatolog jednoznacznie odnosząc się do stanowiska organu potwierdzili fakt całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawczyni oraz jej niezdolność do samodzielnej egzystencji, wskazali na datę powstania niezdolności oraz potwierdzili ich trwały charakter.

W ocenie Sądu brak jest podstaw by kwestionować opinie tych biegłych, gdyż są one rzetelne, a wynikające z nich wnioski są logiczne i prawidłowo uzasadnione. Opinie nie zawierały braków i wyjaśniały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego, opinie biegłych w sposób wystarczający obrazują stan zdrowia wnioskodawczyni i sposób jej funkcjonowania, także w zakresie rokowań na przyszłość. Przy czym zgodzić należy się z organem rentowym, że w przypadku chorób wnioskodawczyni decydująca była opinia biegłego reumatologa, który według swej specjalności zajmuje się leczeniem jednego z istotnych schorzeń wnioskodawczyni tj. łuszczycowego zapalenia stawów. Ocena w zakresie zdolności do pracy i zdolności do samodzielnej egzystencji z uwzględnieniem drugiego ze schorzeń dominujących u wnioskodawczyni choroby L. -C. została dokonana przez biegłego gastroenterologa, a wnioskodawczyni ostatecznie nie podtrzymywała zgłoszonego wniosku o wydanie opinii uzupełniającej przez biegłego tej specjalności.

Czyniąc ustalenia na podstawie art. 235 ²§ 1 pkt 5 k.p.c. pominął wniosek pełnomocnika organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu reumatologii jako zmierzający do nieuprawnionego przewlekania postępowania. Jeszcze raz wskazać należy, iż opiniująca w sprawie biegła reumatolog jednoznacznie oceniła zarówno stan zdrowia jak i sposób funkcjonowania wnioskodawczyni także w kontekście możliwości odzyskania przez nią zdolności do pracy czy zdolności do samodzielnej egzystencji, wskazała na datę powstania tych niezdolności i ta opinia była rozstrzygająca. Nie było więc podstaw do mnożenia kolejnych opinii celem wyjaśnienia tej okoliczności tylko z tego względu na to, iż organ rentowy nie zgadzał się z wnioskami biegłej, przy braku przedstawienia jakichkolwiek zarzutów podważających wartość merytoryczną opinii.

Czyniąc ustalenia Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt ,3 k.p.c. pominął wniosek strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka ojca ubezpieczonej na okoliczność stanu zdrowia wnioskodawczyni, sposobu jej funkcjonowania rokowań na przyszłość, charakteru i potrzeb w zakresie udzielanej wnioskodawczyni pomocy, gdyż co do tych okoliczności wypowiadać się mogą jedynie biegli specjaliści. Zauważyć należy, że wobec tego, że biegłym może być jedynie osoba, która posiada wiadomości specjalne potrzebne do wydania opinii i daje rękojmię należytego wykonania czynności biegłego, do zakwestionowania jej stanowiska posłużyć nie może, opinia innej osoby nie posiadającej wiedzy w tym zakresie, choćby była osobą bliską na bieżąco uczestniczącą w życiu codziennym ubezpieczonego. Tym samym zeznania ww. co do wskazanych okoliczności nie mogły być podstawą ustaleń w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawczyni zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 t.j. renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

1) przed ukończeniem 18 roku życia;

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia;

3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej,

przy czym osobie, która spełnia powyższe warunki przysługuje renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała albo renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa, która przysługuje przez okres wskazany w decyzji jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Z kolei w myśl art. 5 cyt. ustawy ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej "lekarzem orzecznikiem", na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672),

Natomiast w myśl art. 15 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio: art. 12-14, art. 61, art. 78-81, art. 93 ust. 2, art. 98, art. 100 ust. 1 i 2, art. 101, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 4, art. 107, art. 114, art. 116 ust. 1b i 2, art. 118 ust. 1-5, art. 119 ust. 1, art. 121, art. 122 ust. 1, art. 126, art. 128, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 1, art. 133-135, art. 136a i art. 138-144 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisy wydane na podstawie art. 128a tej ustawy;

Wobec tego zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw z art. 15 ustawy o rencie socjalnej świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Zgodnie z treścią art. 12 ww ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, a częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Natomiast zgodnie z art.1 ust. 3 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji z dnia 31 lipca 2019 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1649.) świadczenie uzupełniające przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są:

1) obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub

2) posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub

3) cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji, zwanym dalej „osobami uprawnionymi”.

Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom uprawnionym, które nie posiadają prawa do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych albo suma tych świadczeń o charakterze innym niż jednorazowe, wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych, z wyłączeniem renty rodzinnej przyznanej w okolicznościach, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672 oraz z 2024 r. poz. 834, 858 i 1243), zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku energetycznego, o którym mowa w art. 5c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859), dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 953), świadczenia ratowniczego z tytułu wysługi lat w ochotniczej straży pożarnej, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 233), dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1207), dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, o którym mowa w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1509), dodatku elektrycznego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1288), świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. poz. 1073 oraz z 2024 r. poz. 1246), świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. poz. 1429 i 2760), bonu energetycznego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U. poz. 859), oraz innych dodatków i świadczeń wypłacanych wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń, nie przekracza kwoty 2157,80 zł miesięcznie.

W myśl art. 4 ust. 1 -3 ustawy świadczenie uzupełniające przysługuje osobie uprawnionej w wysokości nie wyższej niż 500 zł miesięcznie, przy czym łączna kwota świadczenia uzupełniającego i świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2, nie może przekroczyć 2157,80 zł miesięcznie, z zastrzeżeniem wyłączeń, o których mowa w art. 2 ust. 2.

W razie przyznania, ustania lub ponownego obliczenia wysokości świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2, świadczenie uzupełniające podlega ponownemu obliczeniu z urzędu, w taki sposób, aby łączna kwota świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2, wraz ze świadczeniem uzupełniającym, nie przekroczyła kwoty 2157,80 zł miesięcznie, z zastrzeżeniem wyłączeń, o których mowa w art. 2 ust. 2.

Świadczenie uzupełniające nie przysługuje osobie uprawnionej, która jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem osoby uprawnionej, która odbywa karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Zgodnie z art. 6 ustawy świadczenie uzupełniające przysługuje od miesiąca, w którym zostały spełnione warunki wymagane do jego przyznania, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o to świadczenie.

Z kolei art. 27 ust. 2 stanowi ,iż Świadczenie uzupełniające przysługuje od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie uzupełniające, na zasadach określonych w ustawie.

W myśl art. 7 ust 1 pkt 1 ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego, wypłaty tego świadczenia oraz wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy: ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136 tej ustaw.

W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji - art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stosowany na podstawie art. 7 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Niezdolność do pracy jak i niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeka się na okres nie dłuższy niż 5 lat, natomiast jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji przed upływem 5 lat, niezdolność do pracy lub niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeka się na okres dłuższy niż lat 5 (art. 13 ust. 2 i 3, cytowanej powyżej, ustawy).

Z dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawczyni z uwagi na potwierdzone przez biegłych ortopedę i reumatologa schorzenia jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji - co z resztą przez organ rentowy nie było kwestionowane i pozostawało poza sporem. Przy czym w światle opinii biegłego reumatologa wskazane niezdolności powstały od 1.01.2021 i mają charakter trwały. Biegła reumatolog, której opinię z uwagi na charakter analizowanych schorzeń wnioskodawczyni uznać należy za rozstrzygającą, jednoznacznie stwierdziła iż odwołująca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz niezdolną do samodzielnej egzystencji, która wymaga długotrwałej opieki i pomocy osób drugich w zaspakajaniu podstawnych czynności życiowych co najmniej od l stycznia 2021 r. a nie jak zostało uznane uprzednio przez Komisję Lekarską ZUS od 15-02-2022 r. (jak wynika z Karty informacyjnej Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im M. K. w Ł. pobyt w Szpitalu od 15-02-2022 r. do 19-02-2022) gdyż wówczas doszło do znacznego pogorszenia stanu zdrowia skutkującego licznymi hospitalizacjami. Wnioskodawczyni jest też osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji na stałe. Schorzenie doprowadziło do kalectwa, znacznego upośledzenia funkcji ruchowej i lokomocyjnej a schorzenie to nadal postępuje, mimo zastosowania nowoczesnych metod leczenia. Nie istnieją korzystne rokowania w tej materii Wnioski biegłej reumatolog były w tym zakresie zbieżne z wnioskami biegłego ortopedy.

Tym samym ubezpieczona - wbrew zapatrywaniom ZUS - spełnia warunki, od których uzależnia się przyznanie prawa do renty socjalnej i świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji na stałe. Przy tym całkowita niezdolność do pracy powstała już 1.01.2021 r.

Sąd ma jednocześnie na uwadze, iż organ rentowy po wydaniu opinii uzupełniających przez biegłego ortopedę i biegłego reumatologa nadal nie zgadzał się z ich wnioskami i domagał się przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego reumatologa.

Podkreślić należy, że przy ocenie opinii biegłych lekarzy Sąd nie może zająć stanowiska odmiennego, niż wyrażone w tej opinii, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego. (por wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1987 roku, II URN 228/87, (...) Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2018 r.III AUa 1328/17 Legalis numer 1824314). Sposób motywowania oraz stopień stanowczości wniosków wyrażonych w opinii biegłych jest jednym z podstawowych kryteriów oceny dokonywanej przez Sąd, niezależnie od kryteriów zgodności z zasadami wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego oraz podstaw teoretycznych opinii (tak postanowienie SN z 27 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001 nr 4 poz. 84). Tylko brak w opinii fachowego uzasadnienia wniosków końcowych, uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej (wyrok SN z 2000-06-30 II UKN 617/99 OSNAPiUS 2002/1/26). Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinia biegłego (biegłych) przekonała strony sporu. Wystarczy, że opinia jest przekonująca dla sądu, który wiążąco ocenia, czy biegły wyjaśnił wątpliwości zgłoszone przez stronę. Granicę obowiązku prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego wyznacza podlegająca kontroli instancyjnej ocena, czy dostatecznie wyjaśniono sporne okoliczności sprawy (wyr. SN z 25.9.1997 r., II UKN 271/97, OSNP 1998, Nr 14, poz. 430).

Z wydanych w sprawie opinii biegłych specjalistów ortopedy i reumatologa - jak już to podnoszono wynikało kategorycznie, iż wnioskodawczyni z uwagi na posiadane schorzenia i sposób funkcjonowania jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji na stałe - występujące u niej upośledzenia spowodowane naruszeniem sprawności organizmu maja charakter trwały. Wnioskodawczyni nie uzyska poprawy stanu zdrowia oraz sposobu funkcjonowania w tym stopniu by odzyskać możliwości efektywnego zarobkowania na otwartym rynku pracy, by być zdolną do samodzielnej egzystencji . Wobec tego Sąd uznał, że całkowita niezdolność, ma charakter trwały. W myśl art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy skoro zaś całkowita niezdolność do pracy jest trwała, należało przyznać wnioskodawczyni prawo do stałej renty socjalnej / por w tym zakresie V U 1479/13 - wyrok SO Piotrków Trybunalski z dnia 29-01-2015/ Niezdolną do samodzielnej egzystencji jest osoba, która ze względu na naruszenie sprawności organizmu wymaga stałej lub długotrwałej opieki innej osoby - art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 maja 2022 r., III AUa 125/22. Przyznanie renty stałej/ orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji (na trwałe, bez ograniczeń czasowych) jest możliwe jedynie wyjątkowo, gdy w obecnym stanie wiedzy medycznej w sposób oczywisty nie ma rokowań odzyskania przez ubezpieczonego choćby częściowej zdolności do pracy w dającej się przewidzieć przyszłości. / por.Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 maja 2021 r., I (...) 20/21/.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszym postepowaniu jest okoliczność, iż z punktu widzenia pozostałych biegłych wnioskodawczyni nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy, albowiem ubezpieczona cierpi przede wszystkim na łuszczycowe zapalenie stawów, które to schorzenie podlega ocenie z punktu widzenia reumatologa i ortopedy.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje fakt, iż wnioskodawczyni ma nadal zarejestrowaną działalność gospodarczą, opłaca składki, doraźnie udziela nieodpłatnie porad prawnych., bowiem uzyskanie orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy nawet na trwałe nie oznacza możliwości podjęcia zatrudnienia. Osoby niepełnosprawne stosownie do swych możliwości mogą podejmować pracę.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, do której odsyła art. 15 ustawy o rencie socjalnej świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Także w świetle powoływanych już art. 6 i art. 27 ust. 2 ustawy o świadczeniu uzupełniającym świadczenie to przysługuje od miesiąca, w którym zostały spełnione warunki wymagane do jego przyznania, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o to świadczenie.

Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał, że wnioskodawczyni spełniła przesłanki do świadczeń z powoływanych wyżej ustaw na stałe i na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 KPC zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo renty socjalnej i świadczenia uzupełniającego przy uwzględnieniu aspektu medycznego, nie zaś socjalnego, które nie podlegało ocenie w niniejszym procesie, na stałe od dnia 1.10.2021 r. tj. od miesiąca, w którym złożono wnioski.