Treść orzeczenia VIII U 2926/24 - Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

VIII U 2926/24 - uzasadnienie Sąd Okręgowy w Łodzi z 2025-03-03

Sygn. akt VIII U 2926/24

UZASADNIENIE

wyroku w całości

Decyzją z dnia 8 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. ustalił dla M. J. (1) wartość kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r.

Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1980 r. do
31.12.1989 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 65,06%. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 65,06% przez kwotę 1220,89 zł, tj. kwotę bazową określoną ww. ustawie (65,06% x 1 220,89 zł = 794,31 zł).

Do obliczenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął: 11 lat, 8 miesięcy, 10 dni, tj. 140 miesięcy okresów składkowych, a także 5 lat, tj. 60 miesięcy okresów nieskładkowych. Współczynnik proporcjonalny do - osiągniętego do 31.12.1998 r. – wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 62,50%. Współczynnik ten służy do obliczenia części 24% kwoty bazowej. Wysokość 24% kwoty bazowej wynosi 293,01 zł. Do obliczenia współczynnika przyjęto okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące łącznie po zaokrągleniu w górę 17 lat.

Średnie dalsze trwanie życia - wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat - wynosi 209 miesięcy (komunikat Prezesa GUS z 25.03.1999 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn - M.P. Nr 12, poz.173).

Kapitał początkowy został obliczony w następujący sposób:

293,01 zł x 62,50% (współczynnik proporcjonalny) = 183,13 zł,

(140 miesięcy składkowych x 1,3%) : 12 x 794,31 zł = 120,50 zł,

(60 miesięcy nieskładkowych x 1,3%) : 12 x 794,31 zł = 27,80 zł,

razem 331,43 zł

331,43 zł x 209 miesięcy (średnie dalsze trwanie życia) = 69 268,87 zł

Kapitał początkowy ustalony na dzień 1.01.1999 r. wyniósł 69 268,87 zł.

( decyzja w aktach ZUS k. 27)

Decyzją z dnia 9 marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł., po rozpoznaniu wniosku z dnia 21 lutego 2022 roku przyznał M. J. (1) emeryturę od dnia 1 lutego 2022 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota składek na ubezpieczenie emerytalne i kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji. Zakład wskazał, że emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę.

- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 49208,31 zł

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 356068,80 zł,

- kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 22882,25 zł,

- średnie dalsze trwanie życia wynosi 179,60 miesięcy,

- obliczona kwota emerytury wynosi 2383,96 zł

Emerytura została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 c ustawy emerytalnej w następujący sposób:

( (...),31 + (...),80 + (...),25) : 179,96 = 2383,96 zł.

Do obliczenia emerytury przyjęto średnie dalsze trwanie życia wynikające z tablicy trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, ponieważ jest dla wnioskodawcy korzystniejsza, tj. niższe niż średnie dalsze trwanie życia ustalone na podstawie tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.

Emerytura z FUS po waloryzacji przysługuje w kwocie:

od 1.03.2022 r. – 2550,84 zł

(decyzja w aktach ZUS k. 39)

Uznając obie ww. decyzje za krzywdzące ubezpieczony, złożył od nich odwołania, wnosząc o ponowne wyliczenie kapitału początkowego oraz o przeliczenie świadczenia emerytalnego po doliczeniu do uwzględnionych okresów składkowych kolejnych 43 miesięcy wynikających z zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o. w Ł. w pełnym okresie, tzn. od
15 września 1988 r. do 1 lutego 1995 r.

( odwołania k. 3, k. 3-4 akt VIII U 873/22)

W odpowiedzi na odwołania, organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podnosząc, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających zatrudnienie w PPHU (...) Spółce z o.o. w Ł., poza wpisem w dowodzie osobistym z początkową datą zatrudnienia. Na podstawie dokumentów składanych przez płatnika poświadczono zatrudnienie wnioskodawcy oraz podstawy wymiaru składek za okres rozliczeń imiennych, tj. od
15.09.1988 r. do 31.03.1990 r. ZUS podał, że na podstawie załączonych przez odwołującego list wypłat zasiłków do stażu decyzjami z dnia 10.05.2022 r. i z dnia 11.05.2022 r. ponownie ustalono dla wnioskodawcy wysokość kapitału początkowego i emerytury po doliczeniu okresu zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o. od dnia 1.04.1990 r. do dnia 15.09.1993 r., przy czym w każdym miesiącu, w którym był wypłacany zasiłek chorobowy wyłączono z okresów składkowych okres odpowiadający liczbie dni, za które był wypłacony zasiłek i zaliczono ten okres jako nieskładkowy. Łącznie zaliczono do stażu (z podaniem okresów składkowych i nieskładkowych) okres zatrudnienia w PPHU (...) sp. z o.o. od 15.09.1988 r. do
15.09.1993 r. Pozwany wyjaśnił, że odmówiono natomiast zaliczenia dalszego okresu zatrudnienia w PPHU (...) sp. z o.o. od 16.09.1993 r. do 1.02.1995 r., który nie został udokumentowany. Do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru za okres od 1.04.1988 r. do 15.09.1993 r. uwzględniono kwoty wypłaconych zasiłków, a za pozostałe okresy – minimalne wynagrodzenie. Łącznie staż wyniósł 15 lat, 10 miesięcy, 15 dni okresów składkowych i 5 lat okresów, 3 miesiące, 20 dni okresów nieskładkowych (które ograniczono na podstawie art. 5 ustawy emerytalnej do 1/3 okresów składkowych i przyjęto w wymiarze 5 lat, 3 miesięcy, 15 dni). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego nie uległ zmianie w stosunku do zaskarżonej decyzji z dnia 8.03.2022 r. i nadal wynosi 65,06% (wyliczony z lat 1980-1989). W konkluzji pozwany wniósł o oddalenie odwołania.

(odpowiedzi na odwołania – k.4- 5, k. 5-6 akt VIII U 873/22)

Obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

(postanowienie k. 7 akt VIII U 873/22)

W piśmie procesowym z dnia 26.09.2022 r. wnioskodawca poparł odwołania i wniósł o wyliczenie jego przeciętnego wynagrodzenia za ostatnie 12 miesięcy w spornym okresie zatrudnienia na podstawie złożonych list wypłat zasiłków chorobowych z firmy PPHU (...) sp. z o.o. Powołując się na dane z tych list powód wniósł o wyliczenie jego przeciętnego wynagrodzenia w ten sposób, że: kwoty zasiłków należy powiększyć o 20%, gdyż miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy wymiaru składki, a następnie dzieląc tak uzyskaną kwotę przez ilość dni niezdolności do pracy należy wyliczyć wynagrodzenie za 1 dzień pracy, aby po pomnożeniu przez 30 dni (ilość dni w miesiącu) uzyskać w taki sposób kwotę jego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających niezdolność do pracy. Przy przyjęciu tej metody powód wyliczył wartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia:

- za listopad 1992 r., kwota zasiłku 2 965 400,00 zł, ilość dni niezdolności do pracy 19, kwota wynagrodzenia, gdyby nie było choroby 3 695 000,00 zł, kwota przeciętnego wynagrodzenie 5 835 000,00 zł,

- za sierpień 1993 r. kwota zasiłku 3 600 000,00 zł, ilość dni niezdolności do pracy 24, kwota wynagrodzenia, gdyby nie było choroby 4 500 000,00 zł, kwota przeciętnego wynagrodzenie 5 625 000,00 zł,

- za wrzesień 1993 r. kwota zasiłku 2 700 000,00 zł, ilość dni niezdolności do pracy 18, kwota wynagrodzenia, gdyby nie było choroby 3 375 000,00 zł, kwota przeciętnego wynagrodzenie 5 625 000,00 zł,

- za listopad 1993 r. kwota zasiłku 2 850 000,00 zł, ilość dni niezdolności do pracy 19, kwota wynagrodzenia, gdyby nie było choroby 3 562 500,00 zł, kwota przeciętnego wynagrodzenie 5 625 000,00 zł,

- za grudzień 1993 r. kwota zasiłku 4 650 000,00 zł, ilość dni niezdolności do pracy 31, kwota wynagrodzenia, gdyby nie było choroby 5 812 500,00 zł, kwota przeciętnego wynagrodzenie 5 812 500,00 zł.

(pismo wnioskodawcy k. 13-14)

W piśmie procesowym z dnia 6.10.2022 r. pozwany organ emerytalny wyjaśnił, że listy zasiłkowe, na które powód powołał się w ww. piśmie procesowym, zostały przez ZUS uwzględnione i nie były przez Zakład kwestionowane, zaś organ rentowy na ich podstawie przyjął okresy składkowe i nieskładkowe, a kwoty zasiłków chorobowych uwzględniono w podstawie wymiaru. Pozwany podniósł, że nie ma podstaw do przyjmowania na podstawie list wypłat zasiłków wysokości zarobków za okresy przepracowane, za które przyjęto wynagrodzenie minimalne, zarzucając, że przyjęty przez powoda sposób obliczenia wynagrodzenia za miesiące, w których pobierał zasiłek jest nieprawidłowy, bo wysokość zasiłków była (i jest) obliczana na podstawie wynagrodzeń z okresu poprzedzającego niezdolność do pracy, za który zasiłek przysługuje.

(pismo ZUS k. 16)

Na rozprawie z dnia 10.10.2022 r. wnioskodawca poparł odwołania i podniósł, że wnosi o uwzględnienie okresu zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o., którego ZUS nie uwzględnił, tj. do 1.02.1995 r. Dodał, że pozostały okres zatrudnienia został uwzględniony przez ZUS w zakresie przyjętych przez pozwanego wysokości wynagrodzeń. Nadto podniósł, że jeśli chodzi o listę zasiłkową za wrzesień to wskazano tam wyraźnie, że był 31 dni na zwolnieniu lekarskim, wywodząc z powyższego, że tym samym wiadomym jest, że ZUS odmówił zaliczenia okresu od 16.09.1993 r. Podał, że w n/n postępowaniu kwestionuje nie tylko niezaliczenie ostatniego okresu zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o., ale również to, że w okresach pomiędzy listami zasiłkowymi przyjęto minimalne wynagrodzenie, podczas gdy można było przyjąć wynagrodzenie obliczone wg danych wynikających z list zasiłkowych.

Natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołań, przy czym wskazał, że omyłkowo w odpowiedzi na odwołania wskazano, że nie uwzględniono spornego okresu zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o. od 16.09.1993 r., bo w rzeczywistości był to okres od 20.09.1993 r., co wynika z karty przebiegu zatrudnienia załączonej do decyzji kapitałowej z dnia 10.05.2022 r., a dodatkowo oświadczył, że nie jest w stanie zająć stanowiska dlaczego ZUS nie uwzględnił tego okresu, bo to wynika z analizy wydziału merytorycznego, który uwzględnił listy zasiłkowe przedstawione przez wnioskodawcę, a nadto podał, że w przerwach pomiędzy okresami pobierania zasiłku chorobowego Zakład przyjął wynagrodzenie minimalne, natomiast nie zaliczył okresu, za który wnioskodawca nie przedstawił żadnych list wypłat.

(stanowiska stron – e-prot. z 10.10.2022 r.: 00:02:28- 00:16:04)

W piśmie procesowym z dnia 9.11.2022 r. powód wniósł o przyjęcie list zasiłkowych jako dowodów świadczących o zatrudnieniu w PPHU (...) Sp. z o.o., przyjęcie wyliczonych wynagrodzeń jak w piśmie z 22.09.2022 r. i wprowadzenie odpowiednich korekt dotyczących co najmniej okresu od 1.04.1990 r. do 30.09.1993 r., przyjęcie przy wyliczeniu kapitału początkowego, że okres zatrudnienia powoda od podjęcia pierwszego zatrudnienia w dniu 1.09.1978 r. do dnia 31.12.1998 r. wynosił łącznie 16 lat, 4 miesiące, 2 dni (196 miesięcy, 2 dni), zamiast błędnego przyjęcia przez ZUS w decyzji z dnia 10.05.2022 r., że wynosił on 15 lat, 10 miesięcy, 15 dni (190 miesięcy), przyjęcie, że okres nieskładkowy wynosił łącznie 41 miesięcy, 10 dni, zamiast przyjęcia błędnie przez ZUS w decyzji z 10.05.2022 r., że wynosił 63 miesiące, a nadto wniósł o zobowiązanie ZUS-u do przedstawienia jak obliczono jego zatrudnienie po 31.12.1998 r., gdyż Zakład w żadnej decyzji nie określił ani okresu, ani finansowej (kwotowej) wysokości ustalenia jego emerytury w oparciu o okresy zatrudnienia po dacie wprowadzenia reformy emerytalnej po dniu 31.12.1998 r. Ponadto powód podkreślił, że wszystkie złożone do akt sprawy listy zasiłkowe były objęte kontrolą ZUS-u, w czasie której inspektor ZUS nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w obliczeniach zasiłku chorobowego i każda z tych list jest opatrzona pieczęcią i własnoręcznym podpisem inspektora ZUS. Powód zarzucił, że odmowa przyjęcia przez pozwanego wyliczenia wynagrodzenia na podstawie danych z list zasiłkowych, a zamiast tego przyjęcie minimalnego wynagrodzenia, jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego, akcentując jednocześnie, że na podstawie owych list zasiłkowych możliwe jest wyliczenie faktycznych zarobków powoda w PPHU (...) Sp. z o.o. Odwołujący podniósł, że jego wynagrodzenie wynosiło minimum 5 625 000,00 zł (stare złote), a najstarszy zasiłek dotyczył listy za grudzień 1992 r. za miesiąc czerwiec 1992 r., więc wg powoda można mieć pewność, że do ustalenia tego zasiłku przyjęto okres od czerwca 1991 r. do maja 1992 r., akcentując, że jest to długi okres i można go traktować jako okres reprezentatywny. Zaznaczył, że w żadnym zgłoszonym wniosku nie wskazywał na późniejszy okres ponad wrzesień 1993 r., ale wnosił jedynie o uznanie, że do 1.02.1995 r. był pracownikiem PPHU (...) Sp. z o.o. Wyjaśnił, że w aktach rejestrowych spółki znajdujących się posiadaniu XIV Wydziału ds. Upadłościowych i Naprawczych Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi znajdują się dokumenty z lat 1995 i 1996, i późniejszych, gdzie powód podpisywał uchwały, wnioski i bilanse spółki, co świadczy o tym, że był zatrudniony w spornym okresie, którego ZUS nie uwzględnił, dodając, że w 1996 r. nie był już pracownikiem tej Spółki.

(pismo powoda k. 21-24)

W piśmie procesowym z dnia 25.11.2022 r. pozwany wyjaśnił, że uwzględniono okres zatrudnienia wnioskodawcy od 15.09.1988 r. do 31.03.1990 r. na podstawie poświadczenia ZUS z dnia 19.12.2018 r., gdyż zakład pracy rozliczał się w tym okresie imiennie i poświadczenie było możliwe. Zakład podał, że przyjęto następujące poświadczone podstawy wymiaru: 1988 r. -145.550 zł, 1989 r. - 3.380.800 zł, 1990 r. – 1.350.000 zł - do 31.03.1990 r.

Pozwany podał, że dodatkowo powód za okresy rozliczeń bezimiennych przedłożył listy wypłat zasiłków chorobowych za miesiące: czerwiec 1992 r., czerwiec 1993 r., lipiec 1993 r., sierpień 1993 r., wrzesień 1993 r. i na tej podstawie ZUS zaliczył do stażu pracy okres od 1.04.1990 r. do 19.09.1993 r. Pozwany wyjaśnił, że w każdym miesiącu, w którym był wypłacony zasiłek chorobowy wyłączono z okresów składkowych odpowiednią ilość dni okresów nieskładkowych, tj. odpowiednio: czerwiec 1992 r. 19 dni (1.06.-19.06.1992 r.), czerwiec 1993 r. 24 dni (1.06.-24.06.1993 r.), lipiec 1993 r. 18 dni (1.07.-18.07.1993 r.), sierpień 1993 r. 31 dni (1.08-31.08.1993 r.), wrzesień 1993 r. 19 dni (1.09.-19.09.1993 r.). Za pozostałe okresy pomiędzy zasiłkami chorobowymi, tj. 1.04.1990 r. – 31.05.1992 r., 20.06.1992 r.-31.05.1993 r., 25.06.1993 r. – 30.06.1993 r., 19.07.1993 r. – 31.07.1993 r. Zakład zaliczył minimalne wynagrodzenie za pracę. Pozwany podniósł, że powód twierdzi, iż był zatrudniony jako prezes zarządu w okresie 15.09.1988 r. – 1.02.1995 r. na pełen etat, nie korzystał z bezpłatnych urlopów, zasiłki chorobowe pobierał tylko w okresach wynikających z przedłożonych list wypłat zasiłków, zaś jako były współwłaściciel i prezes po likwidacji firmy przechowuje dokumenty w domu i nie może odnaleźć list płac. Zakład wyjaśnił, że do stażu pracy ani do podstawy wymiaru nie przyjęto okresu 20.09.1993 r. -1.02.1995 r, ponieważ okres ten nie został wystarczająco udowodniony, gdyż brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających pracę w tym okresie, a dostarczone oświadczenie nie jest wystarczającym dowodem w sprawie. ZUS podkreślił, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających zatrudnienie w zakładzie pracy poza wpisem w dowodzie osobistym z początkową datą zatrudnienia, akcentując, że brak jest świadectwa pracy i legitymacji ubezpieczeniowej. ZUS wyjaśnił, że wystąpiono zgodnie z żądaniem powoda do wydziału merytorycznego o przekazanie zestawienia opłaconych składek za okresy po 31.12.1998 r. wraz z wykazaniem ich waloryzacji, jak i waloryzacji kapitału początkowego. Dodatkowo pozwany podał, że wystąpiono do wydziału merytorycznego o odszukanie akt kontroli spółki PPHU (...) sp. z o.o. przeprowadzonej w latach 90-tych.

(pismo pozwanego k. 31)

W piśmie procesowym z dnia 28.11.2022 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a nadto wniósł o uwzględnienie przy wyliczeniu jego kapitału początkowego pisma złożonego do XX Wydziału Gospodarczego w sprawie XX U 137/93 z dnia 27.03.1995 r. zarejestrowanego w aktach tej sprawy pod poz. 88, świadczącego o istnieniu listy zasiłkowej nr 01-02/94 obejmującej m.in. należności z tytułu niewypłaconego zasiłku chorobowego wobec powoda. Wniósł o uznanie, że kwoty podane w tabeli w piśmie z 27.03.1995 r. są kwotami wynikowymi na dzień 31.12.1994 r., a więc na dzień sporządzenia bilansu spółki za 1994 rok po pełnym rozliczeniu kont wymienionych tam pracowników po stronie „winien” i „ma” w każdym z przypadków. Zażądał uznania, że ZUS błędnie obliczył kapitał początkowy decyzją z dnia 10.05.2022 r. i przyjęcia kolejnych poprawek zgodnie z ww. pismem z dnia 27.03.1995 r., w którym pod poz. 88 wskazano należności wobec powoda z tytułu niewypłaconego zasiłku chorobowego wynikającego z listy zasiłkowej nr 01-02/94. Nadto powód zażądał, by ZUS przedstawił pełną dokumentację zwolnień lekarskich dotyczących powoda z całego okresu jego aktywności zawodowej od dnia 1.09.1978 r. do dnia 30.06.2010 r., ze szczególnym uwzględnieniem okresu zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. od dnia 15.09.1988 r. do dnia 1.02.1995 r. lub dalszych, jeśli ciągłością swą zaczynały się w dniu 1.02.1995 r. lub 30 dni bezpośrednio po nim następującym, a w przypadku braku oryginałów – pełnej dokumentacji umożliwiającej niepodważalną identyfikację okresów wystawianych zwolnień lekarskich obejmujących co najmniej określenie pierwszego i ostatniego dnia ich obejmowania dla każdego ze zwolnień.

(pismo powoda k. 32-34)

Na rozprawie z dnia 14.12.2022 r. wnioskodawca poparł odwołania, a pełnomocnik ZUS wniósł o ich oddalenie.

(stanowiska stron – e-prot. z 14.12.2022 r.: 00:01:04)

W piśmie procesowym z dnia 14.12.2022 r. powód poparł odwołania, a dodatkowo zarzucił, że był zatrudniony w firmie (...) w Ł. od dnia 15.05.1997 r. do dnia 30.06.2010 r., natomiast w zestawieniu ZUS dotyczącym opłaconych składek po 31.12.1998 r. dla roku 2010 nie znajduje się żadna kwota świadcząca o opłaconych za rok 2010 składkach z ww. tytułu zatrudnienia, wobec czego odwołujący wniósł o uwzględnienie tych składek przy przyjęciu wskazanych w świadectwie pracy z tego okresu zwolnień lekarskich od 10.05.2010 r. do 19.05.2010 r. oraz od 27.05.2010 r. do 5.06.2010 r. Podniósł tez, że nie jest zrozumiałe dlaczego w tabeli Operacje na subkoncie II filar występują ujemne kwoty. Dodatkowo wskazał, że zgadza się z ZUS-em, że nie można wnioskować o wysokość wynagrodzenia za miesiąc, za który zasiłek przysługuje, jednocześnie akcentując, że wnosił o uwzględnienie uzyskanych i wyliczonych przez niego wynagrodzeń na podstawie list zasiłkowych za okresy poprzedzające zwolnienia lekarskie, gdyż przyjęcie za te miesiące wynagrodzenia minimalnego, tak jak to zrobił ZUS, jest dla powoda krzywdzące. Podkreślił, że przed datą każdego ze zwolnień lekarskich uzyskiwał wynagrodzenie znacznie przekraczające wynagrodzenie minimalne co najmniej razy 3,5, zaznaczając, że poziom jego wynagrodzenia był stały w każdym z okresów i zarzucając, że stanowisko Zakładu w tym zakresie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Powód stwierdził, że konieczne jest wniesienie poprawek przez ZUS do obliczonego kapitału początkowego a także następnych poprawek do tabeli z zestawieniem obliczenia składek po 31.12.1998 r.

(pismo wnioskodawcy k. 54-55)

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 4.01.2023 r. wnioskodawca poparł odwołania i wniósł o uwzględnienie okresu zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. do dnia 28.02.1994 r., uwzględnienie wysokości wyliczonych przez niego wynagrodzeń jak w piśmie z dnia 22.09.2022 r. oraz wprowadzenie odpowiednich korekt dotyczących co najmniej okresu od 1.04.1990 r. do 28.02.1994 r., uznanie, że okresy składkowe do ustalenia kapitału początkowego od podjęcia pierwszego zatrudnienia w dniu 1.09.1978 r. do 31.12.1998 r. wynoszą łącznie 16 lat, 9 miesięcy, czyli łącznie 201 miesięcy, zamiast błędnie przyjętych przez ZUS w decyzji z 10.05.2022 r. w ilości 15 lat, 10 miesięcy, 15 dni, czyli 190 miesięcy, przyjęcie, że okresy nieskładkowe do 31.12.1998 r. wynosiły łącznie 35 miesięcy, 10 dni, zamiast błędnie przyjętych przez ZUS w decyzji z 10.05.2022 r. w ilości 63 miesięcy, a nadto dodatkowo wniósł też o zaliczenie okresu studiów na Politechnice (...), w której studiował od 1.10.1972 r. do 16.11.1979 r. do okresu nieskładkowego, który należy w związku z tym zwiększyć o 5 lat programowego cyklu studiów dziennych, czyli o 60 miesięcy, przy ustaleniu i obliczeniu współczynnika proporcjonalnego. Wnioskodawca do wyliczaniu wartości jego kapitału początkowego żądał porównania jego zarobków z lat 1988-1990 oraz od 1992 r. do 1995 r. do minimalnego wynagrodzenia w tym okresie, co przedstawił w ujęciu tabelarycznym. Powód podkreślił, że z pisma PPHU (...) sp. z o.o. z 30.07.1993 r. wynika, że od 30.07.1993 r. z uwagi na zatrudnianie mniej niż 20 osób będą składane deklaracje imienne w miejsce dotychczas składnych bezimiennych, co oznacza, że deklaracje imienne były składane do ZUS także po 30.07.1993 r. a nie jak twierdzi ZUS w okresie od 15.09.1988 r. do 31.03.1990 r. Wyjaśnił, że dokumentem potwierdzającym koniec jego zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o. jest pismo o nr dziennika (...) dz. 39/94, które wpłynęło do ZUS w dniu 22.05.1994 r. co potwierdza pieczątka ZUS-u na tym dokumencie, w którym potwierdzono, że Spółka zaprzestaje zatrudniać pracowników z dniem 28.02.1994 r., zaznaczając, że fakt zaprzestania zatrudniania pracowników od tego dnia potwierdza też protokół kontroli ZUS, w którym Inspektor ZUS podał, że od dnia 1.03.1994 r. Spółka nie zatrudnia pracowników a do dnia 28.02.1994 r. zatrudniał 3 pracowników, w tym wymieniła powoda. Odwołujący podkreślił, że ww. protokół kontroli został sporządzony po kontroli z dnia 10.05.1995 r. i podpisany przez kontrolująca oraz powoda, który był wówczas Prezesem Zarządu Spółki. Powód podał, że fakt niezatrudniania pracowników przez PPHU (...) sp. z o.o. został też potwierdzony w sprawozdaniu przez przeprowadzającą kontrolę w dniu 29.07.1995 r., w którym kontrolując ręcznie wpisała, że od 1.03.1994 r. Spółka nie zatrudnia pracowników. Powód konkludował, że na podstawie ww. dokumentów z kontroli ZUS-u pozwany organ emerytalny mógł w dacie składania przez odwołującego się wniosku o emeryturę łatwo sprawdzić, że zatrudnienie skarżącego w PPHU (...) Sp. z o.o. trwało do 28.02.1994 r. Podkreślił też, że w posiadaniu ZUS-u było też pismo z dnia 27.03.1995 r. w sprawie XX U 137/93 będące wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki PPHU (...) złożonym do Sądu Rejestrowego. Wnioskodawca konkludował, że z ww. dokumentów wprost wynika, że był pracownikiem PPHU (...) Sp. z o.o. od 15.09.1988 r. do 28.02.1994 r., o czym ZUS wiedział i z nieznanych przyczyn pomijaj te fakty w n/n sprawie. Nadto wnioskodawca zakwestionował przyjęte przez ZUS średnie dalsze trwanie życia do ustalenia kapitału początkowego i do wyliczenia emerytury, gdyż powód złożył wniosek o emeryturę 21.02.2022 r. czyli 3 dni po ukończeniu wieku 68 lat i 1 miesiąca (urodził się (...)), zaś z dostępnych tabel średniego dalszego trwania życia mężczyzn i kobiet wynika, że w 2021 roku współczynnik ten wynosi 172,20 miesięcy, a nie tak jak przyjął ZUS 179,60 miesięcy, a dodatkowo powód zakwestionował przyjęte w decyzji kapitałowej innego niż w decyzji emerytalnej średniego dalszego trwania życia bo 209 miesięcy.

W podsumowaniu powód:

1. zmodyfikował odwołanie w zakresie spornego okresu zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o. wnosząc o dodatkowe uwzględnienie jego zatrudnienia w tej Spółce od 20.09.1993 r. do 28.02.1994 r. zamiast jak dotychczas do 28.02.1995 r.,

2. wniósł o uwzględnienie przy wyliczaniu kapitału początkowego okresów składkowych i nieskładkowych od jego pierwszego zatrudnienia w dniu 1.09.1978 r. do 31.12.1998 r. w ilości łącznej 20 lat i 4 miesięcy, tj. 244 miesięcy, przy wliczeniu do okresów nieskładkowych okresu studiów wyższych na PŁ, a także okresów zasiłków chorobowych oraz okresów przerw pomiędzy aktywnymi okresami zatrudnienia,

3. o wyliczenie jego średnich zarobków za okres od 1.04.1990 r. do 09.1993 r. na podstawie danych o wysokości zasiłków chorobowych wynikających z list wypłaconych zasiłków chorobowych,

4. o wyliczenie jego emerytury z uwzględnieniem opłaconych składek w 2010 r. w okresie zatrudnienia w (...) W. M. tj. składek za okres od 1.01.2010 r. do 30.06.2010 r. po wyłączeniu wynikających ze świadectwa pracy zwolnień lekarskich od 10.05.2010 r. do 19.05.2010 r. oraz od 27.05.2010 r. do 5.06.2010 r.

5. o wyjaśnienie wszystkich operacji na subkoncie II filar, gdyż w podanej przez ZUS tabeli występują tam wartości ujemne,

6. o dokonanie waloryzacji jego kapitału początkowego w IV kwartale 2021 roku, przy uwzględnieniu wskaźnika 102,6, gdyż ZUS błędnie dokonał waloryzacji jego kapitału początkowego od 1999 r. jedynie do III kwartału 2021 r.

(pismo wnioskodawcy k. 57-70)

W piśmie procesowym z dnia 28.02.2023 r. pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie odnośnie zaliczenia do stażu pracy i podstawy wymiaru okresu zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. do 19.09.1993 r. Organ emerytalny argumentował, że przedstawione przez wnioskodawcę listy wypłat zasiłków chorobowych nie zostały zakwestionowane przez ZUS i zostały przyjęte jako środek dowodowy, i na ich podstawie przyjęto okresy składkowe i nieskładkowe a kwoty zasiłków uwzględniono w podstawie wymiaru. Jednocześnie ZUS pozostał przy stanowisku, że nie ma podstaw do przyjęcia na podstawie list wypłacanych zasiłków wysokości zarobków za okresy przepracowane, za które przyjęto wynagrodzenie minimalne. ZUS podtrzymał stanowisko, że okres 20.09.1993 r. – 28.02.1994 r. nie została wystarczająco udowodniony a data zakończenia stosunku pracy jest niepewna. Zakład podał, że okres studiów został uwzględniony w programowym czasie trwania 5 lat od 1.10.1972 r. do 30.09.1977 r. Pozwany podniósł, że dokumenty zgromadzone w przekazanych do sądu aktach spółki nie potwierdzają składania imiennych deklaracji przez spółkę od lipca 1993 r. ZUS zarzucił brak możliwości ustalenia czego dotyczy łączna kwota płac, zasiłków wykazana przy piśmie spółki z 27.03.1995 r. zatytułowanym „Wykaz niepodjętych płac na dzień 31.12.1994 r.” tj. czy są to płace z okresu zatrudnienia czy także z okresu po ustaniu zatrudnienia. Zakład wyjaśnił, że odnośnie przyjętego do wyliczenia emerytury średniego dalszego trwania życia przyjęto 179,6 miesięcy z dnia zgłoszenia wniosku o emeryturę (68 lat, 1 miesiąc) [Komunikat Prezesa GUS z dnia 25.03.2021 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn] a nie 218,4 miesięcy z dnia osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (65 lat) [ Komunikat Prezesa GUS z dnia 27.03.2018 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn]. ZUS wyjaśnił także, że średnie dalsze trwanie życia 209 miesięcy dla osób 62 lata jest przyjmowany do kapitału początkowego na podstawie uregulowania ustawowego – art. 173 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Pozwany wyjaśnił także, że wydruk operacji na subkoncie (II filar ZUS) zawiera wykaz wszystkich operacji związanych z przesunięciem środków z OFE na subkonto ZUS a nie był to proces jednorazowy, tylko następował w etapach.

(pismo ZUS k. 84)

Na rozprawie z dnia 6 marca 2023 r. wnioskodawca poparł odwołania i zgłoszone dotychczas zastrzeżenia, a pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołań zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

(stanowiska stron –e-prot. z 6.03.2023 r.: 00:03:01)

W piśmie procesowym z dnia 27.07.2023 r. wnioskodawca poparł odwołania, wnosząc o uwzględnienie materiałów z protokołu pokontrolnego, przesłuchania w protokole i sprawozdaniu przedstawionym przez Inspektora ZUS jako wyczerpującego i pełnego dowodu, że powód był zatrudniony w PPHU (...) Sp. z o.o. do dnia 28.02.1994 r.

(pismo wnioskodawcy k. 103-104)

W piśmie procesowym z dnia 18.01.2024 r. wnioskodawca poparł odwołania w zakresie uwzględnienia okresu zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. do 28.02.1994 r. zgodnie z protokołami kontroli ZUS z dnia 10.07.1995 r., przyjęcia, że wykazane w listach wypłat zasiłki chorobowe były w prawidłowej wysokości co wynika z protokołu kontroli ZUS i żądał w związku z tym przyjęcia na podstawie tych list wyliczenia jego wynagrodzenia w każdym z okresów poprzedzających przerwy w pracy wynikające ze zwolnienia lekarskiego, a dodatkowo podniósł, że spółka po dniu 30.07.1993 r. była zobowiązana do składania deklaracji imiennych do ZUS – wywodząc z powyższego, że tym samym ZUS zna wynagrodzenia powoda na podstawie składanych przez spółkę imiennych deklaracji. Zarzucił, że ZUS błędnie prowadzi postępowanie w sprawie kwoty zasiłku chorobowego w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) w okresie od 19.05.1998 r. do 31.12.1998 r., gdyż powód był zatrudniony w tym zakładzie pracy w okresie od 24.03.1986 r. do 16.04.1988 r., dodając, że ZUS także przyznał to w piśmie z dnia 19.12.2023 r.

(pismo wnioskodawcy k. 185-186)

W piśmie procesowym z dnia 14.03.2024 r. powód poparł odwołania jak w piśmie z 18.01.2024 r. i dodatkowo wniósł o wyjaśnienie przez ZUS dlaczego postępowanie wyjaśniające w sprawie braku kwoty zasiłku chorobowego w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) dotyczy okresu od 19.05.1998 r. do 31.12.1998 r. podczas, gdy powód był w tym zakładzie pracy zatrudniony od 24.03.1986 r. do 16.04.1986 r., wniósł o przyjęcie współczynnika proporcjonalnego wg obliczeń powoda 71,35%, wniósł o uwzględnienie przy ustalaniu jego zarobków w 1980 r. kwot 800,00 zł i 1093,00 zł pominiętych przez biegłą a wynikających z rocznych kart wynagrodzeń za 1980 r., wniósł o zaliczenie okresu zatrudnienia od 1.07.1982 r. do 12.04.1984 r., tj. o 12 dni dłuższego niż przyjęty przez biegłą, wniósł o przyjęcie, że jego wynagrodzenie w okresie zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o. od 1.06.1990 r. do 28.02.1994 r. wynosiło 4 650 000,00 zł miesięcznie, a w konkluzji wobec powyższego wniósł o dokonanie stosownych korekt kapitału początkowego, jego waloryzacji i ponownego ustalenie wysokości emerytury.

(pismo wnioskodawcy k. 219-225)

W piśmie procesowym z dnia 25.03.2024 r. pozwany wskazał, że za okres od 1.03.1980 r. do 30.04.1982 r., za który przedłożono karty wynagrodzeń ZUS dokonał korekty i przyjął:

- w 1980 r. kwotę 38740,00 zł – uwzględniono kwoty wynagrodzenia zasadniczego oraz kwoty deputatu ( 3700 zł, 3021 zł, 3792 zł, 3792 zł, 3792 zł, 3792 zł, 2459 zł, 2189 zł, 227 zł, 3052 zł, 3700 zł, 37 zł) kwoty premii (370 zł, 1489 zł), kwoty zasiłków chorobowych (647 zł, 924 zł, 1202 zł, 555 zł) – z karty wynagrodzenia od marca do grudnia 1980 r.

- nie uwzględniono kwot wpisanych na osobnej karcie za grudzień (w tym też 37 zł) ponieważ nie jest opisane jakiego roku dotyczy,

- w 1981 r. kwotę 60805,00 zł – uwzględniono kwoty wynagrodzenia zasadniczego (4537 zł, 136 zł, 4537 zł, 3937 zł, 4537 zł, 4537 zł, 4537 zł, 4087 zł, 1687 zł, 3937 zł, 4537 zł, 5824 zł, 4287 zł) kwoty zasiłków chorobowych (450 zł, 337 zł, 2137 zł, 449 zł, 510 zł, 382 zł, 680 zł) kwoty premii (1899 zł, 2237 zł), kwoty rekompensaty (160 zł x 40

- w 1982 r. kwotę 25 532 zł – uwzględniono kwoty wynagrodzeń zasadniczego (4627 zł, 5137 zł, 4649 zł, 5233 zł, 544 zł), rekompensaty (160 zł, 1410 zł x 3), kwoty zasiłku chorobowego (408 zł, 544 zł), zaznaczając, że poprzednio ZUS zdublował zasiłek 544 zł za marzec 1982 r.

- za okres działalności gospodarczej od 1.07.1982 r. do 31.03.1984 r. ZUS przyjął kwoty podstawy wymiaru składek wskazane w poświadczeniu ZUS z dnia 19.12.2018 r., tj.: 1982 r. – 15.000 zł, 1983 r. – 35.100 zł, 1984 r. – 30.400 zł,

- należy przyjąć w 1984 r. do wyliczenia proporcję 10 miesięcy a nie 12 miesięcy jak błędnie poprzednio przyjęto przy wyliczaniu wwpw kapitału początkowego

- należy uwzględnić jako okres składkowy okres od 15.11.1998 r. do 31.12.1998 r.

- należy doliczyć w 1986 r. kwotę zasiłku chorobowego w wysokości 21300 zł.

(pismo ZUS k. 229)

W piśmie procesowym z dnia 9.04.2024 r. ZUS wyjaśnił, że po uwzględnieniu w ww. piśmie procesowym z dnia 25.03.2024 r. korekt oraz kwot wynikających z opinii biegłego wyliczył hipotetyczny kapitał początkowy na dzień 1.01.1999 r. dla wnioskodawcy o wartości 90 348,61 zł, a kwota wyliczonej hipotetycznie dla wnioskodawcy emerytury na dzień 1.02.2022 r. wyniosła 2987,38 zł.

( pismo ZUS k. 231)

W piśmie procesowym z dnia 10.04.2024 r. powód poparł stanowisko jak dotychczas, a odnosząc się do stanowiska ZUS-u wniósł:

1/o uznanie zarobków za 1980 r. w wysokości 40633,00 zł a nie jak ZUS w wysokości 38740,00 zł z okresu zatrudnienia w Ośrodku (...) w Ł. od 1.03.1980 r. do 31.12.1980 r. zgodnie z kartą wynagrodzenia rocznego za 1980r.,

2/w zakresie zdublowanej kwoty 544 zł w 1982 r. powód oświadczył, że nie wnosi zastrzeżeń do korekty ZUS-u,

3/o zaliczenie okresu zatrudnienia w zakładzie rzemieślniczym od 1.07.1982 r. do 12.04.1984 r. tj. o 12 dni dłużej niż przyjęła biegła,

4/ w zakresie okresu prowadzonej działalności w latach 1982-1984 i przyjętych przez ZUS zarobków oświadczył, że nie wnosi zastrzeżeń,

5/ w zakresie wyliczonej przez biegłą kwoty zarobków 60805 zł w 1982 r. oświadczył, że nie wnosi zastrzeżeń,

6/ podał, że nie rozumie korekty ZUS co przyjętej proporcji miesięcy w 1984 r. 10 miesięcy, skoro cały czas biegła przyjmowała taką proporcję,

7/ oświadczył, że nie wnosi zastrzeżeń do korekty ZUS-u dotyczącej dodatkowego okresu składkowego od 15.11.1998 r. do 31.12.1998 r.

8/ oświadczył, że nie wnosi zastrzeżeń do korekty ZUS-u dotyczącej doliczonej kwoty zasiłku chorobowego 21 300 zł za rok 1986,

9/ wniósł o ponowne ustalenie przez ZUS poświadczeń dla celów emerytalno – rentowych za lata 2009 i 2010 bowiem na koncie ubezpieczonego dokonano istotnych zmian, które miały miejsce w końcu grudnia 2023 r. i nie były dotychczas uwzględnione, a powinny być przedmiotem oceny biegłego.

(pismo wnioskodawcy k. 242-244)

Na rozprawie z dnia 15.04.2024 r. wnioskodawca oświadczył, że popiera odwołania w postaci jak w pismach procesowych z 14.03.2024 r. i 10.04.2024 r., wnioskując o to by w okresach, gdzie ma przyjęte minimalne wynagrodzenie zostały uwzględnione wysokości zasiłków, bo jest to świadczenie, które otrzymał w sposób pełny i wynika z list zaakceptowanych przez biegłą. Wskazał, że od kwietnia 1990r. do zakończenia zwolnienia lekarskiego - do marca 1993r., w tym okresach gdzie ZUS przyjął minimalne wynagrodzenia wnosi o przyjęcia zasiłków, które otrzymywał. Wniósł również o zaliczenie do okresu składkowego nieuwzględnionych 12 dni kwietnia 1984r., oświadczając, że był zwolniony z okresu opłacania składki w tym czasie i tego nie kwestionuje, ale uważa, że podlegał ubezpieczeniu społecznemu, choć nie opłacał składki. Nadto wniósł o uwzględnienie w zarobkach za 1980r. kwot 800zł i 1093zł. Ponadto podtrzymał stanowisko z pisma z 10.04.2024 r. co do zmian na koncie 2023 r. za lata 2009-2010.

Natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołań, oświadczył, że w hipotetycznym wyliczeniu zawartym w piśmie z dnia 9.04.2024r. ZUS uwzględnił korekty dokonane przez biegłą, dodatkowo uwzględniono kwotę zasiłku chorobowego wypłaconego w 1986r. i przyjęto jako okres składkowy okres od 15.11. do 31.12.1998r., ZUS nie kwestionował też ustalonego do stażu okresu od 20.09.1993r. do 28.02.1994r. i za ten okres przyjął minimalne wynagrodzenie, stąd wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyszedł wyższy niż biegłej - 63, 69%, a co do zmian na koncie ubezpieczonego w 2023 r. za lata 2009-2010 oświadczył, że wnioskodawca może zawsze wystąpić o przeliczenie świadczenia jeśli doszło do jakiś korekt.

(stanowiska stron e-prot. z 15.04.2024 r.: 00:06:47, 00:09:01, 00:19:04, 00:35:31 -K. 246-247)

W piśmie procesowym z dnia 16.04.2024 r. powód poparł odwołania i wniósł o przyjęcie jego zarobków w 1980 r. za okres zatrudnienia od 1.03.1980 r. do 31.12.1980 r. w Ośrodku (...) w Ł. w wysokości 42233,00 zł, zamiast przyjętych przez ZUS w wysokości 38 740 zł, żądając tego ustalenia w oparciu o załączone listy płac z okresu zatrudnienia w Ośrodku (...) w Ł., przy czym wskazał, że co do zarobków z grudnia 1980 r. wnosi o doliczenie pominiętych kwot 800 zł i 1090 zł powołując się pismo Dyrektora (...) do ubezpieczonego z dnia 31.12.1980 r. poświadczającego wprowadzenie od października 1980 r. dodatku kwotowego w wysokości 800 zł co wynika z dokumentów otrzymanych z Ministerstwa (...) i Infrastruktury, a nadto o uznanie na podstawie ww. pisma Dyrektora (...), że dodatek był wypłacany powodowi przez 3 miesiące 1980 r., tj. październik, listopad, grudzień wnosząc o dokonanie stosownych korekt w tym zakresie i w efekcie o wyliczenie jego zarobków za 1980 r. w (...) w Ł. w łącznej kwocie 42 233 zł. Nadto podtrzymał żądanie o dokonanie korekty okresów składkowych poprzez uwzględnienie okresu działalności gospodarczej jako w całości okresu składkowego od 1.07.1982 r. do 12.04.1984 r. czyli o 12 dni dłuższego niż przyjęte przez biegłą i przez ZUS przy wyliczeniu kapitału początkowego powołując się na par. 16.1 pkt 1 Dz. U. Nr 16, poz. 25. Nadto zarzucił, że wyliczony przez biegłą i przez ZUS stosunek jego dochodów z lat 1994-1997 do przeciętnego wynagrodzenia drastycznie się różnią, wnosząc o wyjaśnienie tej kwestii. Podniósł, że ZUS po uwzględnieniu jego zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. do 28.02.1994 r. błędnie ustalił okres składkowy.

(pismo wnioskodawcy k. 249-255)

Na rozprawie z dnia 8.07.2024 r. wnioskodawca poparł odwołanie i oświadczył, że nie zgłasza zastrzeżeń do tego, że ZUS nie uwzględnił kwoty 78 zł za miesiąc sierpień 1981 roku (pomyłka w piśmie ZUS sierpień 1983 roku). Natomiast nie zgadza się z przyjęciem przez ZUS za miesiąc marzec 1981 roku kwoty 800 zł zamiast 493 zł i z nieuwzględnieniem kwoty 907 zł. Ponadto wniósł o uwzględnienie w okresie zatrudnienia w PPHU (...) Sp. z o.o. zamiast wynagrodzenia minimalnego, kwot równych zasiłkowi chorobowemu. Wnosi o uwzględnienie rekompensaty w wysokości 160 zł oraz o wyjaśnienie kwoty 402 zł uwzględnioną przez ZUS, a także zakwestionował przyjęte aktualnie do hipotetycznego wyliczenia kapitału początkowego w mniejszej ilości okresy składkowe niż poprzednio mimo że nic się w tym zakresie nie zmieniło. Natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania i oświadczył, że za miesiąc marzec 1981 roku ZUS uwzględnił kwoty wskazane na załączonej przez wnioskodawcę liście, tj. kwotę 4.537 zł + 600 zł + 450 zł.

(stanowiska stron –e-prot. z 8.07.2024 r.: 00:01:01, 00:07:30, 00:39:11)

W piśmie procesowym z dnia 9.08.2024 r. pełnomocnik ZUS wyjaśnił, że prawidłowe jest wyliczenie okresów składkowych w drugim wyliczeniu hipotetycznym w ilości 16 lat, 5 miesięcy, 24 dni, gdyż w pierwszym hipotetycznym wyliczeniu omyłkowo zaliczono okres zatrudnienia od 15.09.1988 r. do 28.02.1995 r. i nie uwzględniono okresu od 1.01.1984 r. do 12.04.1984 r. Nadto Zakład podał, że uwzględnił wynagrodzenie powoda z okresu zatrudnienia w (...) na podstawie list płac.

(pismo ZUS k. 300)

W piśmie z dnia 14 października 2024 roku organ rentowy wskazał, że ujawniono w toku postępowania, że w dniu 29 marca 2022 roku do organu rentowego wpłynęło zawiadomienie z Kancelarii Adwokackiej (...) o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej M. J. (2), które jest realizowane od kwietnia 2022 roku do chwili obecnej. Postanowieniem z dnia 22 marca 2022 roku w sprawie XIV GU 1030/20 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi XIV Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość wnioskodawcy jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie poinformował Sądu o swojej upadłości.

Ponadto ZUS wyjaśnił, że za rok 1981 nie ma możliwości przyjęcia kwoty zarobków 66690 zł, ponieważ kwota 600 zł została potrącona przez pracodawcę, a zatem nie przysługiwała. Brak też możliwości zmiany wynagrodzenia od 1.06.1990 r. na kwotę 4 650 000 zł ponieważ z dokumentacji nie wynika, że taka przysługiwała.

(pismo ZUS – k.325)

Na rozprawie z dnia 14.10.2024 r. wnioskodawca poparł odwołania, a pełnomocnik ZUS wniósł o ich oddalenie. Sąd Okręgowy postanowił zawiadomić o toczącym się postępowaniu syndyka A. Ś. informując o terminie rozprawy oraz zobowiązując do zajęcia w sprawie stanowiska.

(stanowiska stron – e-prot. z 14.10.2024 r.: 00:00:26-00:16:01, postanowienie e-prot. z 14.10.2024 r.: 00:24:46 k. 327)

W piśmie procesowym z dnia 29.10.2024 r. Syndyk masy upadłości M. J. (2) poinformował, że n/n postępowanie sądowe z powództwa upadłego nie dotyczy masy upadłości i nie ma zastosowania w zw. z tym art. 144 prawa upadłościowego.

(pismo syndyka k. 330)

Na rozprawie z dnia 19.12.2024 r. strony podtrzymały zajęte stanowiska, a wnioskodawca dodatkowo wyjaśnił, że syndyk wystąpił do ZUS o przekazywanie ¼ emerytury powoda oraz oświadczył, że zawiadomił syndyka o tym, że wystąpił z wnioskiem o wysokość emerytury i że w związku z zastrzeżeniami do decyzji emerytalnej będzie występowała do sądu.

Sąd Okręgowy wydał na rozprawie z 19.12.2024 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania i podjęciu z udziałem syndyka masy upadłości powoda.

(stanowiska stron – e-prot. z 19.12.2024 r.: 00:01:21-00:01:27, postanowienie k. 338)

W piśmie procesowym z dnia 16.12.2024 r. pełnomocnik ZUS zajął ostateczne stanowisko w sprawie i wyjaśnił, że:

-wynagrodzenia powoda z lat 1980-1982 przyjęto z kart wynagrodzeń tak jak biegła i tak jak biegła nie przyjęto za grudzień 1980 r. kwot 800 zł i 1093 zł bo są to kwoty nieopisane, a kwota deputatu jest już wskazana na właściwej karcie za 1980 r. za 10 miesięcy

- skorygowano podwójnie zaliczony zasiłek 544 zł za marzec 1982 r.,

-przyjęto rekompensaty zgodnie z obowiązującymi przepisami,

- przyjęto prawidłowy staż pracy: skorygowano okres zatrudnienia w PPHU (...) do 28.02.1994 r., doliczono w całości sporny okres od 1.04.1984 r. do 12.04.1984 r., doliczono wszystkie potwierdzone w trakcie postępowania odwoławczego okresy jak okres zatrudnienia od 19.05.1998 r. do 31.12.1998 r. oraz uwzględniono wszystkie potwierdzone kwoty wynagrodzeń i zasiłków,

- uwzględniono korekty z opinii biegłej: prawidłowe przyrównanie zarobków za 1984 r. do 10 miesięcy,

- uwzględniono jako okres składkowy 15.11.1998 r. do 31.12.1998 r.

- doliczono kwoty zasiłku chorobowego w 1986 r. w kwocie 21 230 zł

- skorygowano zgodnie z opinią biegłego stosunek dochodu do przeciętnego wynagrodzenia za lata 1994, 1995, 1997.

(pismo procesowe ZUS k. 347)

Na ostatnim terminie rozprawy z dnia 5.02.2025 r. strony podtrzymały zajęte stanowiska. Syndyk powiadomiony prawidłowo o rozprawie nie stawił się i nie zajął stanowiska.

(e-prot. z 5.02.2025 r. : 00:00:46-00:29:22)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Wnioskodawca - M. J. (2) urodził się (...).

(niesporne)

W dniu 21 lutego 2022 roku ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę.

(niesporne, a nadto wniosek k. 1 akt ZUS)

Pierwszą zaskarżoną decyzją z dnia 8 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. ustalił dla M. J. (1) wartość kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r.

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 65,06%, do jego obliczenia ZUS przyjął następujące roczne zarobki ubezpieczonego:

-1980 r. – 38 740,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 72 480,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 64,14%

-1981 r.- 60 805,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 92 268,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 65,90%

-1982 r.- 40 532,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 139 572,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 34,85%

-1983 r. – 35 100,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 173 700,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 20,21%

-1984 r. – 110 200,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 202 056,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 54,54%

-1985 r. – 180 000,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 240 060,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 74,98%

-1986 r. – 159 800,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 289 140,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 66,32%

- 1987 r. - 278 000,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 350 208,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 79,38%

-1988 r. - 229 550,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 637 080,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 54,05%

-1989 r. – 3 380 800,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 2 481 096,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 136,26%

Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 65,06% przez kwotę 1220,89 zł, tj. kwotę bazową określoną ww. ustawie (65,06% x 1 220,89 zł = 794,31 zł).

Kapitał początkowy został obliczony w następujący sposób:

293,01 zł x 62,50% (współczynnik proporcjonalny) = 183,13 zł,

(140 miesięcy składkowych x 1,3%) : 12 x 794,31 zł = 120,50 zł,

(60 miesięcy nieskładkowych x 1,3%) : 12 x 794,31 zł = 27,80 zł,

razem 331,43 zł

331,43 zł x 209 miesięcy (średnie dalsze trwanie życia) = 69 268,87 zł

Kapitał początkowy ustalony na dzień 1.01.1999 r. wyniósł 69 268,87 zł.

( decyzja w aktach ZUS k. 27, obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego k. 28 akt ZUS)

Drugą zaskarżoną decyzją z dnia 9 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. po rozpoznaniu wniosku z dnia 21 lutego 2022 roku przyznał M. J. (1) emeryturę od dnia 1 lutego 2022 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 49208,31 zł

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 356068,80 zł,

- kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 22882,25 zł,

- średnie dalsze trwanie życia wynosi 179,60 miesięcy,

- obliczona kwota emerytury wynosi 2383,96 zł

Emerytura została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 c ustawy emerytalnej w następujący sposób:

( (...),31 + (...),80 + (...),25) : 179,96 = 2383,96 zł.

Emerytura z FUS po waloryzacji przysługuje w kwocie:

od 1.03.2022 r. – 2550,84 zł

(decyzja w aktach ZUS k. 39)

Następnie ZUS (...) Oddział w Ł. wydał decyzję z dnia 10 maja 2022 roku o ponownym ustaleniu kapitału początkowego dla M. J. (1) na dzień 1 stycznia 1999 roku.

Podstawę wymiaru kapitału początkowego przyjęto w kwocie 794,31 zł ustaloną decyzją z dnia 8 marca 2022 roku o ustaleniu kapitału początkowego.

Okresy składkowe przyjęto w łącznej ilości 15 lat, 10 miesięcy, 15 dni, tj. 190 miesięcy

Okresy nieskładkowe przyjęto w łącznej ilości 5 lat, 3 miesięcy, 20 dni, tj. 63 miesięcy. Okresy nieskładkowe podlegają ograniczeniu do 1/3 uwzględnionych okresów składkowych i wynoszą: 5 lat, 3 miesiące, 15 dni, tj. 63 miesiące.

Współczynnik proporcjonalny do – osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku – wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego dla ubezpieczonego wyniósł 69,74%. Współczynnik ten służy do obliczenia 24% kwoty bazowej. Wysokość 24% kwoty bazowej wynosi 293,01 zł. Do obliczenia współczynnika przyjęto okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące łącznie 21 lat, 2 miesiące.

Średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat wynosi 209 miesięcy (Komunikat Prezesa GUS z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia dla kobiet i mężczyzn M.P. Nr 12, poz. 173)

Obliczenie wartości kapitału początkowego:

293,01 zł x 69,74% (współczynnik proporcjonalny) = 204,35 zł

(190 miesięcy okresów składkowych x 1,3%) : 12 x 794,31 zł (podst. wymiaru) = 163, 47 zł

(63 miesięcy nieskładkowych x 0,7%) : 12 x 794,31 zł (podstawa wymiaru) = 29,23 zł

Razem 397,05 zł

397,05 zł x 209 miesięcy średniego dalszego trwania życia = 82 983,45 zł

Kapitał początkowy na dzień 1.01.1999 r. wyniósł 82 983,45 zł.

Przy wydaniu przedmiotowej decyzji Zakład uwzględnił okres zatrudnienia wnioskodawcy od 15 września 1988 r. do 31 marca 1990 r. w PPHU (...) SP. z o.o. na podstawie poświadczenia ZUS z dnia 19 grudnia 2018 roku (zakład pracy rozliczał się w tym okresie imiennie i poświadczenie było możliwe). Zakład przyjął następujące poświadczone podstawy wymiaru:

1988 r. -145.550,00 zł

1989 r. - 3.380.800,00 zł

1990 r. – 1.350.000,00 zł - do dnia 31 marca 1990 roku.

Wydając przedmiotową decyzję ZUS uwzględnił przedłożone przez powoda za okresy rozliczeń bezimiennych listy wypłat zasiłków chorobowych za miesiące: czerwiec 1992 r., czerwiec 1993 r., lipiec 1993 r., sierpień 1993 r., wrzesień 1993 r. ZUS zaliczył do stażu pracy okres od 1.04.1990 r. do 19.09.1993 r. okres zatrudnienia wnioskodawcy w PPHU (...) Sp. z o.o. od dnia 1 kwietnia 1990 roku do 19 września 1993 roku, przy czym w każdym miesiącu, w którym był wypłacany zasiłek chorobowy ZUS wyłączył z okresów składkowych okres odpowiadający liczbie dni, za które był wypłacony zasiłek i zaliczył ten okres jako nieskładkowy, a mianowicie w każdym miesiącu, w którym był wypłacony zasiłek chorobowy wyłączono z okresów składkowych odpowiednią ilość dni okresów nieskładkowych, tj. odpowiednio: czerwiec 1992 r. 19 dni (1.06.-19.06.1992 r.), czerwiec 1993 r. 24 dni (1.06.-24.06.1993 r.), lipiec 1993 r. 18 dni (1.07.-18.07.1993 r.), sierpień 1993 r. 31 dni (1.08-31.08.1993 r.), wrzesień 1993 r. 19 dni (1.09.-19.09.1993 r.), a za pozostałe okresy pomiędzy zasiłkami chorobowymi, tj. 1.04.1990 r. – 31.05.1992 r., 20.06.1992 r.-31.05.1993 r., 25.06.1993 r. – 30.06.1993 r., 19.07.1993 r. – 31.07.1993 r. Zakład zaliczył minimalne wynagrodzenie za pracę. Łącznie zaliczono do stażu (z podaniem okresów składkowych i nieskładkowych) okres zatrudnienia w PPHU (...) sp. z o.o. od 15 września 1988 roku do 19 września 1993 roku, natomiast odmówiono zaliczenia jako okresu zatrudnienia w ww. Spółce od dnia 20 września 1993 roku do 1 lutego 1995 roku, ponieważ zdaniem ZUS-u nie został on przez wnioskodawcę udokumentowany, brak jest dokumentów potwierdzających ww. okres ubezpieczenia oraz brak jest informacji o przebytych okresach nieskładkowych.

Zakład uwzględniła także przy wydaniu ww. decyzji jako okres nieskładkowy okres studiów wnioskodawcy na Politechnice (...) zgodnie z programowym czasem trwania, tj. 5 lat od dnia 1 października 1972 r. do dnia 30 września 1977 r.

( decyzja z 10.05.2022 r. k. 74 akt ZUS, wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego k. 76-77 akt ZUS, wykaz wprowadzonych okresów ubezpieczenia k. 78-79 akt ZUS, pismo ZUS k. 31, pismo ZUS k. 84)

Następnie ZUS (...) Oddział w Ł. wydał decyzję z dnia 11 maja 2022 roku o przeliczeniu emerytury wnioskodawcy od dnia 1 lutego 2022 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę.

- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 48897,31 zł

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 426567,02 zł,

- kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 23068,15 zł,

- średnie dalsze trwanie życia wynosi 179,60 miesięcy,

- obliczona kwota emerytury wynosi 2775,79 zł

Emerytura została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 c ustawy emerytalnej w następujący sposób:

( (...),31 + (...),02 + (...),15) : 179,96 = 2775,79 zł.

Emerytura z FUS po waloryzacji przysługuje w kwocie:

od 1.03.2022 r. – 2970,10 zł.

Emerytura zmniejsza się z tytułu należności masy upadłości tj. o 742,52 zł.

(decyzja w aktach ZUS k. 84, waloryzacja kapitału początkowego k. 39, zestawienie opłaconych składek po 31.12.1998 r. zrzut z aplikacji E2 k. 40, waloryzacja składek oraz waloryzacja subkonta k. 41-42)

W zakresie zewidencjonowanych składek na subkoncie ubezpieczonego za 2010 rok ZUS wydają ww. decyzję emerytalną dla wnioskodawcy uwzględnił, że:

- płatnik składek (...) - na koncie ubezpieczonego znajdują się dokumenty rozliczeniowe (...) z umowy o pracę za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2010 r., lecz brak składek na subkoncie spowodowany brakiem wpłat przez tego płatnika, dodatkowo na koncie zerowe dokumenty rozliczeniowe (...) z umowy zlecenia za okres lipiec 2010 r. – grudzień 2010 r. – w imiennych raportach miesięcznych o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach wykazana została podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalno – rentowe „0,00 zł” co skutkuje brakiem składek na subkoncie,

- płatnik składek (...) – na koncie zerowe dokumenty rozliczeniowe (...) z umowy o pracę za okres styczeń 2010 r. marzec 2010 r. – w imiennych raportach miesięcznych o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach wykazana podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalno – rentowe „0,00 zł” co skutkuje brakiem składek na subkoncie,

- działalność gospodarcza PLUS SERWIS – na koncie dokumenty rozliczeniowe (...) z aokres styczeń 2010 – wrzesień 2010 – brak wpłat.

(informacja tabelarycznego układu konta ubezpieczonego fundusz (...) filar i II filar za ww. płatników składek k. 173-180)

ZUS uwzględnił następujące okresy składkowe i nieskładkowe wnioskodawcy do wysokości jego świadczenia emerytalnego wyliczonego decyzją z dnia 10 maja 2022 roku:

- okres nieskładkowy – studia wyższe od 1.10.1972 r. do 30.09.1977 r.

- okres składkowy – Zespół Szkół (...) w Ł. od 1.09.1978 r. do 31.08.1979 r.

- okres składkowy – Wojewódzka (...) w Ł. od 1.09.1979 r. do 1.12.1979 r,

- okres składkowy – Ośrodek (...) od 1.03.1980 r. do 30.04.1982 r.,

- okres składkowy – działalność gospodarcza od 1.07.1982 r. do 31.03.1984 r.

- okres składkowy – działalność gospodarcza od 1.06.1984 r. do 31.12.1985 r.

- okres składkowy – (...) od 24.03.1986 r. do 16.04.1988 r.,

- okres składkowy - PPHU (...) SP. z o.o. od 15.09.1988 r. do 31.03.1990 r.

- okres składkowy – PPHU (...) SP. z o.o. od 1.04.1990 r. do 19.09.1993 r.

- okres nieskładkowy – od 1.06.1992 r. do 19.06.1992 r.

- okres nieskładkowy – od 1.06.1993 r. do 24.06.1993 r.

- okres nieskładkowy – od 1.07.1993 r. do 18.07.1993 r.

- okres nieskładkowy - od 1.08.1993 r. do 31.08.1993 r.

- okres nieskładkowy - do 1.09.1993 r. do 19.09.1993 r.

- okres składkowy – Biuro Marketingowe T. T. od 2.11.1995 r. do 28.02.1997 r.

- okres składkowy – Firma (...) od 15.05.1997 r. do 18.05.1998 r.

(zestawienie uwzględnionych okresów składkowych i nieskładkowych przez ZUS k. 172)

Zgodnie z ustaleniami Inspektora ZUS wynikającymi z protokołu pokontrolnego ZUS z dnia 7.10.1993 r. i z dnia 10.07.1995 r., wnioskodawca pełnił obowiązki Prezesa Zarządu w Sp. z o.o. PPHU (...) w oparciu o umowę o pracę i akt notarialny także w spornym okresie od dnia 20 września 1993 r. do dnia 28 lutego 1994 r. Z ww. protokołów pokontrolnych wynika, że Spółka PPHU (...) zaprzestała działalności z dniem 28 lutego 1994 r. i od dnia 1 marca 1994 r. nie zatrudniała pracowników oraz nie składała deklaracji rozliczeniowych za pracowników. Z ww. protokołów wynika też, że Inspektor ZUS ustalił, iż przedmiotowa spółka po dniu 21 lutego 1994 r. złożyła zawiadomienie do Urzędu Skarbowego Ł. w Ł. o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej z powodu braku środków obrotowych, a w dniu 15 czerwca 1993 r. został złożony do Sądu Rejonowego w Łodzi XXI Wydział Rejestrowy sygn. V 137/9313793 wniosek o upadłość tej spółki. Z akt rejestrowych rzeczonej spółki wynika, że okres zatrudnienia wnioskodawcy trwał do czasu zaprzestania działalności przez spółkę. Wnioskodawca był w tej spółce zatrudniony na umowę o pracę od 15 września 1988 r., a jego zatrudnienie nie mogło wobec powyższego trwać dłużej niż do 28 lutego 1994 r., tj. do likwidacji tejże spółki. Natomiast funkcję Prezesa Zarządu wnioskodawca mógł pełnić nadal po 28 lutego 1994 r. aż do likwidacji owej spółki, ale już nie jako pracownik, ale z tytułu prowadzenia działalności. Wnioskodawca nie był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność gospodarczą po zaprzestaniu działalności spółki w dniu 28 lutego 1994 r. – wobec czego nie ma podstaw do zaliczenia okresu do okresów ubezpieczeniowych okresu wykonywania funkcji Prezesa Zarządu Spółki PPHU (...) po dniu 28 lutego 1994 r., gdy wnioskodawca co prawda dalej działał jako Prezes Zarządu tej spółki, ale nie był już wtedy pracownikiem tej spółki.

(protokół pokontrolny ZUS k. 71-79, dokumenty dotyczące spółki z akt rejestrowych składane przez wnioskodawcę k. 28-29)

W trakcie zatrudnienia powoda w PPHU (...) Sp. z o.o. od 15.09.1988 r. do 28.02.1994 r. warunki zatrudnienia na umowie o pracę nie ulegały zmianie. Powód także w okresie od 20.09.1993 r. do 28.02.1994 r. był zatrudniony w tej Spółce na umowę o pracę jako Prezes Zarządu, w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał pracę w takim samym zakresie jak wcześniej, za tym samym wynagrodzeniem, nie było żadnych przerw w pracy. Wszystkie dokumenty dotyczące zatrudnienia w spółce były przechowywane w jednym miejscu. Powód nie może jednak obecnie dotrzeć do wszystkich dokumentów dotyczących tego zatrudnienia. Zachowały się listy zasiłkowe obejmujące okres od stycznia 1992 r. do grudnia 1993 r.

(przesłuchanie powoda e-prot. z 10.10.2022 r.: 00:16:04 - k. 19, e-prot. z 15.04.2024r.: 00:19:04 – k. 247, protokół pokontrolny ZUS k. 71-79, dokumenty dotyczące spółki z akt rejestrowych składane przez wnioskodawcę k. 28-29)

Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1.07.1982 r. do 12.04.1984 r., przy czym w kwietniu 1984 r. był zwolniony z obowiązku opłacania składek.

(okoliczności niesporne, a nadto przesłuchanie powoda e-prot. z 10.10.2022 r.: 00:16:04 - k. 19, e-prot. z 15.04.2024r.: 00:19:04 – k. 247)

Zgodnie z wiedzą z zakresu księgowości i rachunkowości - analiza dostępnych dokumentów wykazała, że:

- co do okresu zatrudnienia wnioskodawcy w PPHU (...) Sp. z o.o., należy uwzględnić sporny okres od 20.09.1993 r. do 28.02.1994 r.

- w 1979 r. należało przyrównać zarobki roczne wnioskodawcy przy wyliczaniu wartości kapitału początkowego do 12 miesięcy, albowiem powód pozostawał w zatrudnieniu także 1.12.1979 r.,

- ZUS wyliczając kapitał początkowy dla wnioskodawcy błędnie przyrównał zarobki powoda w 1984 roku do 12 miesięcy – prawidłowo powinno być 10 miesięcy zatrudnienia, a zatem w 1984 r. –należy przyjąć zarobki wnioskodawcy w wysokości 110 200,00 zł, okres 10 miesięcy zatrudnienia, średnie krajowe wynagrodzenie w tym roku w wysokości 168 380,00 zł, a w.w.p.w. % - 65,06%.

- w latach 1997 i 1998 należało przyrównać zarobki wnioskodawcy do przeciętnego wynagrodzenia z całego etatu pomimo, że wnioskodawca był zatrudniony na ½ etatu,

- za okres od 1.07.1982 r. do 31.03.1984 r. nie można zgodnie z żądaniem wnioskodawcy przyjąć wynagrodzenia minimalnego jako korzystniejszego, gdyż powód w tym okresie prowadził działalność gospodarczą i wynagrodzenie powoda za ten okres to kwoty, od których odprowadził on składki na ubezpieczenie społeczne - kwoty te są następujące: 1992 r. - 12 000 zł, 1993 r. – 35 100 zł, 1994 r. – 30 400 zł.

- okresy przerw w zatrudnieniu powoda od 2.12.1979 r. do 29.02.1979 r., od 1.05.1982 r. do 30.06.1982 r., od 1.05.1984 r. do 31.05.1984 r., od 1.01.1986 r. do 23.03.1986 r., od 17.04.1988 r. do 14.09.1988 r., od 1.03.1994 r. do 14.05.1997 r. /k. 59-60/ – nie mogą zostać uwzględnione do stażu ubezpieczeniowego przy wyliczaniu dla wnioskodawcy wartości kapitału początkowego;

- zgodnie ze specjalistyczną wiedzą z zakresu rachunkowości nie można w sposób pewny wyliczyć wysokości zarobków wnioskodawcy w oparciu o listy wypłat zasiłkowych za lata 1992-1993, gdyż na listach tych są jedynie informacje o ilości dni zasiłkowych, brak jest natomiast określenia właściwego okresu „od-do” oraz zawierają kwotę należnego i wypłaconego zasiłku oraz kwotę pobranej zaliczki na podatek dochodowy.

Podsumowując – w kwestii ustalenia wynagrodzeń wnioskodawcy za okres od 1.04.1990 r. do 28.02.1994 r. i ewentualnie zmianę 10 lat przyjętych do ustalenia kapitału początkowego może rozwiązać tylko przedstawienie dokumentacji płacowej wnioskodawcy, czyli kart wynagrodzeń, umowy o pracę, angaży lub pism o przeszeregowaniach;

- nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie żądanie wnioskodawcy by porównać jego zarobki z lat 1988-1990 i od 1992 r. do 1995 r. do minimalnego wynagrodzenia w tym okresie przy wyliczaniu dla niego wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r.;

- do przyznania emerytury z wieku powszechnego zgodnie z art. 100 ustawy emerytalnej niezbędne jest nie tylko ukończenie powszechnego wieku emerytalnego, ale także jednym z koniecznych warunków jest złożenie wniosku o taką emeryturę – zaś powód zgłosił taki wniosek w dniu 21.02.2022 r. i dlatego emerytura jest przyznana od 1.02.2022 r. czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którem ten wniosek został złożony, a nie od 19.01.2019 r. czyli od ukończenia powszechnego wieku emerytalnego 65 lat przez powoda.

- waloryzacja kapitału początkowego została dokonana na dzień 1.02.2022 r. a analiza specjalistyczna zgodnie z wiedzą z zakresu rachunkowości wykazała, że nie jest zasadny zarzut wnioskodawcy co do błędnej waloryzacji jego kapitału początkowego oraz składek do III kwartału 2021 roku, gdyż ZUS prawidłowo zarówno kapitał jak i emeryturę przeliczył decyzjami z II kwartału 2022 roku dokonując tych przeliczeń na dzień nabycia prawa do emerytury a nie na dzień przeliczenia tej emerytury i wydania kolejnej decyzji. Wobec powyższe waloryzacja kapitału składek za IV kwartał 2021 r. nie przysługuje;

- ZUS prawidłowo przy ustalaniu kapitału początkowego ustalił średnie dalsze trwanie życia bo zgodnie z art. 173 ust. 3 ustawy emerytalnej, przyjmując dla osoby w wieku 62 lat na podstawie Komunikatu Prezesa GUS z 25.03.1999 r. wynosi on 209 miesięcy i jest jednakowe dla wszystkich ubezpieczonych niezależnie w jakim okresie i w jakim wieku przechodzą na emeryturę, a także ZUS prawidłowo zastosował przy wyliczaniu emerytury wnioskodawcy Tablice obowiązujące w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę czyli tablice z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 25.03.2021 r. M.P. z 2021 r., poz. 307, która przewidywała dla osoby w wieku wnioskodawcy 68 lat, 1 miesiąc w dniu przyznania emerytury 1.02.2022 r. iż średnie dalsze trwanie życia wynosi 179,60 miesięcy;

- do wyliczenia zarobków powoda z okresu zatrudnienia w (...) w Ł. należy przyjąć jako bardziej wiarygodne dokumenty roczne karty wynagrodzeń zamiast list płac, ponieważ roczne karty wynagrodzeń zawierają dane o wszystkich należnych i wypłaconych kwotach wynagrodzeń i innych należnych dodatków przysługujących pracownikowi w trakcie zatrudnienia, do których był obowiązek opłacania składki na ubezpieczenia społeczne.

( częściowo podstawowa pisemna opinia biegłego z zakresu rachunkowości T. O. k. 124-133, częściowo pierwsza uzupełniająca pisemna opinia biegłego z zakresu rachunkowości T. O. k. 205-207, częściowo druga pisemna uzupełniająca opinia biegłego z zakresu rachunkowości T. O. k. 308)

Do wyliczenia wartości kapitału początkowego:

A. powinny być przyjęte następujące zarobki powoda:

1. Rok 1978 – od 1.09.1978 r. do 31.12.1978 r. wg zaświadczenia (...) z dnia 14.05.2014 r. /k. 8 akt ZUS /– 20.460,00 zł

Razem za rok 1980 r. - 20460,00 zł,

2. Rok 1979 r.

– od 1.01.1979 r. do 31.08.1979 r. wg zaświadczenia (...) z dnia 14.05.2014 r. /k. 8 akt ZUS/ – 36 560,00 zł

- od 1.09.1979 r. do 1.12.1979 r. wg zaświadczenia (...) z dnia 8.05.2014 r. /k. 10 akt ZUS /– 11.920,00 zł

Razem za rok 1979 - 48480,00 zł,

3. Rok 1980 r.

od 1.03.1980 r. do 31.12.1980 r. – winny być uwzględnione kwoty wynagrodzenia zasadniczego oraz kwoty deputatu ( 3700 zł, 3021 zł, 3792 zł, 3792 zł, 3792 zł, 3792 zł, 2459 zł, 2189 zł, 227 zł, 3052 zł, 3700 zł, 37 zł) kwoty premii (370 zł, 1489 zł), kwoty zasiłków chorobowych (647 zł, 924 zł, 1202 zł, 555 zł) – z karty wynagrodzenia od marca do grudnia 1980 r. i umowy o pracę /k. 13/15 akt ZUS, k. 258/, a nadto za grudzień 1980 r. powinna być uwzględniona zgodnie z kartą wynagrodzeń także wykazane tam kwota 1090 zł i kwota 800 zł. Kwota 800 zł przyznana każdemu zatrudnionemu w gospodarce uspołecznionej w wyniku podpisania porozumień sierpniowych w 1980 r. w Stoczni (...) tytułem dodatku za każdy miesiąc pracy i stanowiła także podstawę wymiaru składek /pismo Dyrektora (...) w Ł. k. 259/, a zgodnie z kartą wynagrodzeń za 1980 r. była wypłacona po raz pierwszy razem z wynagrodzeniem za XII 1980 r.

Razem za rok 1980 - 40633,00 zł

4. Rok 1981 - wg rocznych kart wynagrodzeń

-styczeń 1981 r.- wynagrodzenie zasadnicze 3700 zł + 800 zł dodatek + 37,00 zł deputat

-luty 1981 r.– wynagrodzenie zasadnicze 3700 zł + 112,00 zł + 824,00 zł – dodatek i deputat

- marzec 1981 r.– wynagrodzenie zasadnicze 3207,00 zł + 693,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat +450,00 zł zasiłek chorobowy,

- kwiecień 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3700 zł + 800,00 zł dodatek+ 37,00 zł deputat

- maj 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3700 zł + 800,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat

- czerwiec 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3700 zł + 800,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat

- lipiec 1981 r. - wynagrodzenie zasadnicze 3330 zł + 720,00 zł + 37,00 zł deputat + 337,00 zł zasiłek chorobowy

- sierpień 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 1357,00 zł + 293,00 zł + 37,00 zł deputat + 2237,00 zł premia

- wrzesień 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3207,00 zł + 693,00 zł + 37,00 zł deputat + 449,00 zł + 160,00 zł rekompensata zgodnie z uchwałą RM nr 187 z dnia 26.08.1981 r. M. P. Nr 22 poz. 200

- październik 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3700 zł + 800,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat + 160,00 zł rekompensata zgodnie z uchwałą RM nr 187 z dnia 26.08.1981 r. M. P. Nr 22 poz. 200

- listopad 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 1340,00 zł + 3727,00 zł + 720,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat + 510,00 zł zasiłek chorobowy + 382,00 zł zasiłek chorobowy + 160,00 zł rekompensata zgodnie z uchwałą RM nr 187 z dnia 26.08.1981 r. M. P. Nr 22 poz. 200

- grudzień 1981 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3583,00 zł + 667,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat + 160,00 zł rekompensata zgodnie z uchwałą RM nr 187 z dnia 26.08.1981 r. M. P. Nr 22 poz. 200

Razem 1981 rok – 60.805,00 zł

5. Rok 1982

-wg rocznych kart wynagrodzeń:

-styczeń 1982 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3870,00 zł + 720,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat + 408,00 zł zasiłek chorobowy

-luty 1982 r. – wynagrodzenie zasadnicze 4300,00 zł + 800,00 zł dodatek + 37,00 zł deputat + 1410,00 zł rekompensata

-marzec 1982 r. – wynagrodzenie zasadnicze 3 727,00 zł + 693,00 zł dodatek + 229,00 zł deputat+ 554,00 zł zasiłek chorobowy + 1410,00 zł rekompensata

-kwiecień 1982 r. – wynagrodzenie zasadnicze 4300,00 zł + 800,00 zł dodatek + 133,00 zł deputat + 1410,00 zł rekompensata

Razem 24 988,00 zł (ustalona przez ZUS kwota była nieprawidłowa, gdyż Zakład podwójnie zaliczył kwotę 544,00 zł zasiłku chorobowego w marcu 1982 r.)

- wg poświadczenia ZUS z dnia 19.12.2008 r. /k. 16 akt ZUS/

od lipca 1982 r. do grudnia 1982 r. – 15.000,00 zł z działalności gospodarczej

Razem 1982 rok 39988,00 zł

6. Rok 1983: wg poświadczenia ZUS z dnia 19.12.2008 r. /k. 16 akt ZUS/ - 35 100,00 zł z działalności gospodarczej,

Razem rok 1983 r. 35 100,00 zł

7. Rok 1984:

- wg poświadczenia ZUS z dnia 19.12.2008 r. /k. 16 akt ZUS/ za okres do 30.04.1984 r. – 30 400 zł z działalności gospodarczej,

- wg poświadczenia ZUS z dnia 18.12.2018 r. /k. 17 akt ZUS/ za okres od 1.06.1984 r. do 31.12.1984 r. – 79 800,00 zł

Razem za 1984 r. 110 200,00 zł

Proporcja miesięcy w 1984 r. winna wynosić 10 do przeciętnego wynagrodzenia w 1984 r. przy wyliczeniu przez ZUS wwpw kapitału początkowego

(okoliczność przyznana przez ZUS k. 229, k. 347, opinia biegłego k. 131)

8. Rok 1985 – wg poświadczenia ZUS z dnia 18.12.2018 r. /k. 17 akt ZUS/ - 180 000,00 zł

Czyli za rok 1985 – 180 000,00 zł

9. Rok 1986 r. – wg poświadczenia ZUS z dnia 14.05.2024 r. /k. 19 akt ZUS/ - za okres od 24.03.1986 r. do 31.12.1986 r. – 159 800,00 zł, do której powinna zostać doliczona kwota zasiłku chorobowego 21 230 zł (okoliczność przyznana przez ZUS k. 229)

Czyli za rok 1986 – 181 030,00 zł

10. Rok 1987 – wg poświadczenia ZUS z dnia 14.05.2024 r. /k. 19 akt ZUS/ - 278 000,00 zł

Czyli za rok 1987 – 278 000,00 zł

11. Rok 1988

– wg poświadczenia ZUS z dnia 14.05.2024 r. /k. 19 akt ZUS/ do 16.04.1988 r. - 84 000 zł

- wg poświadczenia ZUS z dnia 19.12.2024 r. /k. 21 akt ZUS/ od 15.09.1988r. do 31.12.1988 r. – 145 550,00 zł

Razem za 1988 rok 229 550,00 zł

12. Rok 1989 - wg poświadczenia ZUS z dnia 19.12.2024 r. /k. 21 akt ZUS/ - 3 380 800,00 zł

Czyli za 1989 r. 3 380 800,00 zł

13. Rok 1990 r.

- wg poświadczenia ZUS z dnia 19.12.2024 r. /k. 21 akt ZUS/ - za okres do 31.03.1990 r. - 1 350 000,00 zł

- od kwietnia do grudnia 1990 r. - firma rozliczała się deklaracjami bezimiennymi a w sprawie brak jest dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia w związku z czym przyjęto wynagrodzenie minimalne zgodnie z art. 15 ust. 2 a ustawy emerytalnej co dało kwotę 2 288 000,00 zł

Razem za 1990 r. 3 638 000,00 zł

14.Rok 1991 - firma rozliczała się deklaracjami bezimiennymi a w sprawie brak jest dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia w związku z czym przyjęto wynagrodzenie minimalne zgodnie z art. 15 ust. 2 a ustawy emerytalnej co dało kwotę 7 365 000,00 zł

Czyli za 1991 r. 7 365 000,00 zł

15.Rok 1992

- firma rozliczała się deklaracjami bezimiennymi a w sprawie brak jest dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia w związku z czym przyjęto wynagrodzenie minimalne zgodnie z art. 15 ust. 2 a ustawy emerytalnej - co dało kwotę 12 416 666,63 zł

- zasiłki chorobowe zgodnie z listami wypłat zasiłków chorobowych /k. 56 akt ZUS/ - 2 956 400,00 zł

Razem za 1992 r. 15 373 066,63 zł

16.Rok 1993

- zasiłki chorobowe zgodnie z listami wypłat zasiłków chorobowych /k. 59, 62,68,65 akt ZUS/ 2 000 000,00 zł, 3 600 000,00 zł, 2 850 000,00 zł, 4 650 000,00 zł – razem 5 675 000,00 zł

- za okres od 20.09.1993 r. do 31.12.1993 r. – brak dokumentacji płacowej wobec czego zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy emerytalnej należało przyjąć wynagrodzenie minimalne

Razem za 1993 rok 22 315 000,00 zł

17. Rok 1994 – za okres do 28.02.1994 r. – brak dokumentacji płacowej wobec czego zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy emerytalnej należało przyjąć wynagrodzenie minimalne

18. Rok 1995 – wg poświadczenia ZUS z dnia 13.05.2014 r. /k. 22 akt ZUS/ za okres od 2.11.1995 r. do 31.12.1995 r. – 1 480,00 zł

Czyli za rok 1995 – 1480,00 zł

19. Rok 1996 – wg poświadczenia ZUS z dnia 13.05.2014 r. /k. 22 akt ZUS/ - 11 865,00 zł

Czyli za rok 1996 – 11 865,00 zł

20. Rok 1997

- wg poświadczenia ZUS z dnia 13.05.2014 r. /k. 22 akt ZUS/ za okres do 28.02.1997 r. – 2500,00 zł

- wg poświadczenia ZUS z dnia 9.03.2022 r. /k. 83 akt ZUS/ za okres od 15.05.1997 r. do 31.12.1997 r. – 2 215,50 zł

Razem za 1997 r. 4715,00 zł

21. Rok 1998 - - wg poświadczenia ZUS z dnia 9.03.2022 r. /k. 83 akt ZUS/ za okres do 31.12.1998 r. i karty zasiłkowej /k. 82 akt ZUS/

Razem za 1998 r. 6154,30 zł.

B. Do okresów składkowych należy doliczyć:

- okres spornego zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. od 20.09.1993 r. do 28.02.1994 r.

- okres sporny od 1 do 12.04.1984 r.

- dodatkowo okres od 15.11.1998 r. do 31.12.1998 r. (okoliczność przyznana przez ZUS k. 229, 347).

W efekcie do wyliczenia kapitału początkowego należało przyjąć okresy składkowe w łącznej ilości 16 lat, 5 miesięcy, 24 dni, tj. 197 miesięcy, okresy nieskładkowe w łącznej ilości 5 lat, 9 miesięcy, 17 dni, tj. 69 miesięcy i uwzględnić okresy składkowe z ograniczeniem do 1/3 uwzględnionych okresów składkowych tj. 5 lat, 5 miesięcy, 28 dni, tj. 65 miesięcy,

C. Najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru dla potrzeb ustalenia kapitału początkowego dla wnioskodawcy jest wyliczony z 10 kolejnych lat kalendarzowych z okresu od 1.01.1980 r. do 31.12.1989 r.:

- 1980 r. – zarobki 40633,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 72 480,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 67,43%

-1981 r.- zarobki 60 805,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 92 268,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 65,90%

-1982 r.- 39 988,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 139 572,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 34,38%

-1986 r. – 181 030,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 289 140,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 75,13%

co dało wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynoszący 67,31%

(częściowo opinia biegłej, tj. poza wyliczeniem zarobków za 1980 r. k. 124-133, k. 205-207, k. 308, częściowo wyliczenie hipotetyczne ZUS, tj. poza zarobkami rocznymi za 1980 r. k. 348-349, karty roczne wynagrodzeń w aktach sprawy, częściowo hipotetyczny wykaz wprowadzonych zarobków rocznych ubezpieczonego, tj. poza 1980 r. – k. 352-355, hipotetyczny wykaz wprowadzonych okresów ubezpieczenia k. 350-351)

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny materiału dowodowego i zważył, co następuje:

Odwołania okazały się zasadne jedynie w części, a w jakiej doprowadziły do zmiany wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego, natomiast w pozostałej części jako niezasadne podlegały oddaleniu.

Wstępnie należy wskazać, że celem jak najbardziej przejrzystego, czytelnego, przedstawienia oceny prawnej wszystkich zgłoszonych przez powoda w toku n/n procesu roszczeń Sąd w ramach rozważań prawnych dokona oddzielnej oceny każdego z żądań wnioskodawcy jednocześnie wskazując, które dowody zadecydowały o przyjęciu ostatecznych ustaleń co do każdego z tych roszczeń, a także, które dowody nie mogły być taką podstawą i co o tym zadecydowało.

Sąd Okręgowy zważył, że emerytura, ustalana według zreformowanych zasad dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2023.0.1251), przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi, w jakim ubezpieczony przechodzi na emeryturę z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183 (art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej).

Kwestia nabycia prawa do emerytury przez osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. jest uregulowana w przepisie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a i 50e i 184.

Obliczenie emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. odbywa się na zasadach określonych w art. 25-26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z kolei z art. 25 ust. 1 ustawy wynika, że podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 ustawy, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zaewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.

Zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej, średnie dalsze trwanie życia ustala się dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach. Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" corocznie w terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2. Ogłoszone w ten sposób tablice średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn są podstawą przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego, z uwzględnieniem ust. 6.

W świetle zacytowanych przepisów jednym z podstawowych elementów obliczenia wysokości przyznanej ubezpieczonemu emerytury jest kapitał początkowy.

Stosownie do art. 173 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy na dzień wejścia w życie ustawy.

Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (ust. 2).

Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.

Przepis ust. 2 art. 174 stanowi, że przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:

1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;

2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;

3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2, to jest w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych.

W myśl ust. 3 w/w przepisu podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się przed dniem 1 stycznia 1999 roku.

Według ust. 3b w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2013 roku (w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 czerwca 2013 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpieczeniu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu.

Natomiast w myśl ust. 7 analizowanego przepisu do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 roku. Ustęp 8 powyższego przepisu stanowi, że przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24 % tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku.

Zgodnie natomiast z treścią ust. 8 przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku, według wskazanego w nim wzoru.

Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 powyższej ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.

Natomiast stosownie do brzmienia ust. 2a tego samego przepisu, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.

Z kolei na postawie ust. 6 tego przepisu na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

Jak stanowi art. 15 ust. 4 w/w ustawy w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:

1. oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych,

2. oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu,

3. oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz

4. mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19, przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%, jednakże przy ponownym przeliczeniu wysokości emerytury należy mieć na względzie, iż zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy uwzględnia się kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.

W związku z treścią zacytowanych przepisów można stwierdzić, iż kwota kapitału początkowego zależy od długości udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych przebytych przed 1 stycznia 1999 rokiem, podstawy wymiaru oraz współczynnika proporcjonalnego do wieku ubezpieczonego, który służy do obliczenia tzw. części socjalnej.

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237, poz. 1412) zainteresowany zgłaszający wniosek o emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy powinien dołączyć do wniosku dokumenty stwierdzające: 1) datę urodzenia; 2) okresy uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość; 3) stan zdrowia, a także wywiad zawodowy sporządzony przez płatnika składek, jeżeli ubezpieczony pozostaje w zatrudnieniu - w przypadku gdy prawo do świadczenia jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy; 4) wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń; 5) okoliczności niezbędne do ustalenia świadczeń przysługujących z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, jeżeli umowy międzynarodowe, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, tak stanowią. W ust. 2 w/w paragrafu postanowiono, że dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, nie są wymagane, jeżeli konto ubezpieczonego zawiera dane pozwalające na ustalenie prawa i wysokości świadczenia. Z kolei w ust. 3 tego przepisu przewidziano, że dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5, nie są wymagane, jeżeli zostały złożone w organie rentowym dla celów ustalenia kapitału początkowego albo prawa lub wysokości świadczeń na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów.

Zgodnie z § 21 ust. 1 w/w rozporządzenia, środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument na podstawie, którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.

Wskazana regulacja z § 21 ust. 1 w/w rozporządzenia, stanowiąca odpowiednik obowiązującego do 23.11.2011 r. § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. nr 10, poz.49), wyznacza kierunek postępowania dowodowego, nie oznacza to jednak, aby wysokość uzyskiwanego uposażenia nie mogła być wskazana i w inny sposób, tak przy pomocy pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków - aczkolwiek wskazujących wprost na wysokość wynagrodzenia danego zainteresowanego ( tak m.in. wyrok SN z 25.07.1997 r., II UKN 186/97, OSNAP 1998/11/324, wyroki: SA w Warszawie z 4.03.1997 r., III AUa 105/97, Apel. W-wa 1997/2/7, SA w Rzeszowie z 27.06.1995 r., III AUa 177/95, OSA 1996/10/32).

Do ustalania podstawy wymiaru świadczeń przyjmuje się zarobki objęte obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Oznacza to zatem, że przyjmuje się te składniki wynagrodzenia, które w rozumieniu przepisów o podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, obowiązujących w danym okresie, podlegały składce na to ubezpieczenie.

Osoba ubiegającą się o emeryturę lub rentę musi wykazać wysokość przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli była pracownikiem - wysokość wynagrodzenia. Za podstawę wymiaru emerytury przyjmuje się kwotę wynagrodzenia udowodnioną przez ubezpieczonego, która nie musi odpowiadać wysokości faktycznie uzyskanego wynagrodzenia.

Wysokość zarobków, której pochodną jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, jest faktem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.), który w postępowaniu przed sądem może być udowadniany wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za celowe i pożądane ( zob. wyrok SN z 25.07.1997 r., II UKN 186/97, Lex nr 32696). Ograniczenie co do środków dowodowych obowiązujące w postępowaniu przed organem rentowym nie mają bowiem zastosowania w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W postępowaniu cywilnym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawie o wyliczenie wysokości emerytury możliwe jest zatem dopuszczenie i przeprowadzenie wszelkich dowodów, w tym także dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania samego ubezpieczonego lub innych pracowników. Nie jest jednak możliwe wyliczenie wysokości emerytury w oparciu o jakąś hipotetyczną uśrednioną wielkość wynagrodzenia uzyskiwanego przez ubezpieczonego, bowiem uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy ( zob. wyrok SN z 4.07.2007 r., (...) UK 36/07, Lex nr 390123). Nie jest natomiast możliwe obliczanie wysokości emerytury wyłącznie na podstawie twierdzeń ubezpieczonego - muszą być one zawsze udowodnione.

Rzeczą sądu w sprawach o wysokość emerytury jest dokładne ustalenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w danym okresie. Zarobki za poszczególne miesiące i wybrane lata kalendarzowe wykazane muszą być w sposób nie budzący wątpliwości w ściśle określonej kwotowo wysokości i co do odprowadzonych od nich składek na ubezpieczenie społeczne. Nie można natomiast przyjmować wysokości wynagrodzenia opartego wyłącznie na przypuszczeniach, czy też twierdzeniach ubezpieczonego, jak też dowodach niejasnych. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych są normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalanie wynagrodzeń w sposób przybliżony ( tak trafnie SA w Ł. w wyroku z 19.10.2016 r., III AUa 2185/15LEX nr 2152862).

W sprawach emerytalno – rentowych wyliczenie wysokości świadczenia może nastąpić wyłącznie na podstawie zarobków faktycznie otrzymanych i to tych, od których istniał obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenie społeczne, co wynika jednoznacznie z treści art.15 ww. Ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Zasada obliczania świadczeń w oparciu o rzeczywiste zarobki nie może zatem zostać zastąpiona domniemaniem wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Prymat nadany dokumentacji pracowniczej prowadzi do gradacji mocy dowodowej polegającej na tym, że dokumentacja ta stanowi podstawę weryfikacji pozostałych dowodów przedłożonych przez strony.

Kierując się powyższymi uwagami, Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe a następnie dokonał wszechstronnej oceny całokształtu zebranych dowodów.

W wyniku tej oceny Sąd nie podzielił opinii biegłej z zakresu rachunkowości jedynie w zakresie w jakim biegła w swoich opiniach podstawowej i uzupełniających, nie uwzględniła - mimo oparcia się przez biegłą na rocznych kartach wynagrodzeń z okresu zatrudnienia wnioskodawcy w (...) w zarobkach wnioskodawcy za grudzień 1980 r. kwot 800 zł i 1090 zł. Sąd podzielił ocenę biegłej, że listy płac nie są tak wartościowym środkiem dowodowym, jak roczne karty wynagrodzeń, które stanowią pewne źródło dowodowe, co do tego, że podane w nich kwoty były rzeczywiście wypłacane i że były oskładkowane. Stąd też Sąd ustalając sporne zarobki wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w (...) w Ł. oparł się na rocznych kartach wynagrodzeń a nie na listach płac, jak tego chciał powód, i w efekcie przyjął jako prawidłowe hipotetyczne wyliczenia ZUS-u, w których pozwany także ustalił w okresie zatrudnienia powoda w (...) w Ł. zarobki roczne na podstawie rocznych kart wynagrodzeń – z zastrzeżeniem co do przyjętych przez ZUS zarobków z grudnia 1980 r., gdyż Zakład, podobnie, jak biegła, niezasadnie pominął za grudzień 1980 r. kwoty 800 zł i 1090 zł podane w rocznej karcie wynagrodzeń z 1980 r. Tymczasem ze złożonych przez powoda dowodów w tym pisma Dyrektora (...) w Ł. wynika, że kwota 800 zł była przyznana każdemu zatrudnionemu w gospodarce uspołecznionej w wyniku podpisania porozumień sierpniowych w 1980 r. w (...) tytułem dodatku za każdy miesiąc pracy i stanowiła także podstawę wymiaru składek /pismo Dyrektora (...) w Ł. k. 259/, a skoro zgodnie z kartą wynagrodzeń za 1980 r. była wypłacona po raz pierwszy razem z wynagrodzeniem za XII 1980 r., to należało ją uwzględnić w zarobkach za ten miesiąc. Tak samo jako wykazaną Sąd ocenił kwotę 1090 r. wpisaną do karty wynagrodzeń rocznej za 1980 r. za grudzień, gdyż nie ma żadnych obaw, że kwoty 1090 zł i 800 zł nie zostały wypłacona, ani nie ma podstaw do zakwestionowania, że była oskładkowane, skoro były w rocznej karcie wynagrodzeń ujęte. Sąd podzielił wnioski biegłej, że do wyliczenia zarobków powoda z okresu zatrudnienia w (...) w Ł. należy przyjąć jako bardziej wiarygodne dokumenty roczne karty wynagrodzeń zamiast list płac, ponieważ roczne karty wynagrodzeń zawierają dane o wszystkich należnych i wypłaconych kwotach wynagrodzeń i innych należnych dodatków przysługujących pracownikowi w trakcie zatrudnienia, do których był obowiązek opłacania składki na ubezpieczenia społeczne.

Stąd też żądanie powoda by oprzeć przy wyliczaniu jego zarobków z okresu zatrudnienia w (...) na listach płac nie mogło zostać uwzględnione, bo jak wyżej wskazano nie są to w pełni wiarygodne dokumenty w przeciwieństwie do rocznych kart wynagrodzeń.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że należało uznać, iż żądanie powoda by w 1980 r. do zarobków wliczyć kwotę dodatku 800 zł a nadto oprócz grudnia 1980 r. doliczyć także po 800 zł za październik i listopad w 1980 r. jedynie na podstawie pisma Dyrektora (...) z 31.12.1980 r. /k. 259/ wobec braku danych w karcie wynagrodzeń o faktycznym wypłacaniu tego dodatku także w październiku i listopadzie 1980 r. nie mogło zostać uwzględnione, gdyż nie zostało wykazane –tym bardziej, że przeciwnie z karty wynagrodzeń za 1980 r. wynika, że pierwszy raz ten dodatek został wypłacony w grudniu 1980 r. – tak zresztą początkowo wnosił i twierdził też powód w piśmie procesowym z dnia 10.04.2024 r. /k. 242-244/.

Ponadto nie można było za rok 1981 przyjąć jak tego chciał powód kwoty zarobków 66690 zł, ponieważ kwota 600 zł została potrącona przez pracodawcę, a zatem nie przysługiwała powodowi.

Nadto brak też możliwości zmiany wynagrodzenia od 1.06.1990 r. na kwotę 4 650 000 zł ponieważ z dokumentacji nie wynika, że taka przysługiwała, a nadto z opinii biegłego z zakresu rachunkowości wynika, że nie można też w sposób pewny wyliczyć wysokości zarobków wnioskodawcy w oparciu o listy wypłat zasiłkowych za lata 1992-1993, gdyż na listach tych są jedynie informacje o ilości dni zasiłkowych, brak jest natomiast określenia właściwego okresu „od-do” oraz zawierają kwotę należnego i wypłaconego zasiłku oraz kwotę pobranej zaliczki na podatek dochodowy.

Ustalając okoliczności faktyczne Sąd przyjął za udowodniony przez powoda okres zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. od 20.09.1993 r. do 28.02.1994 r., albowiem wynika to zarówno z protokołów pokontrolnych ZUS, jak i z dokumentów w aktach rejestrowych spółki.

Dodać należy, że ostatecznie powód przyznał, że omyłkowo początkowo wnosił o zaliczenie okresu zatrudnienia w ww. spółce do lutego 1995 r. i przyznał ostatecznie, że był pracownikiem tej spółki do 28.02.1994 r.

Pozwany nie podważył zeznań powoda co do wymiaru pracy i zakresu jej wykonywania przez powoda w spornym okresie od 20.09.1993 r. do 28.02.1994 r., a Sąd z urzędu nie znalazł przyczyn by nie dać im wiary, tym bardziej, że co do ostatecznej postaci żądania powoda by uznać ten okres do 28.02.1994 r. jego zeznania korelowały ze złożonymi przez powoda protokołami kontroli ZUS i dokumentami w aktach rejestrowych spółki.

Wskazać też należy, że ostatecznie pozwany jako niesporny zaliczył powodowi staż ubezpieczeniowy z działalności gospodarczej od 1.07.1982 r. do 12.04.1984 r. zgodnie z żądaniem powoda a zatem ostatecznie zostały uwzględnione także do tego stażu sporne 12 dni kwietnia 1984 r.

ZUS prawidłowo również uwzględnił w toku postępowania ostatecznie jako dodatkowy okres składkowy okres od 15.11.1998 r. do 31.12.1998 r., czego powód też nie kwestionował.

Wobec zaliczenia do okresów składkowych: 1) spornego okresu zatrudnienia w PPHU (...) SP. z o.o. od 20.09.1993 r. do 28.02.1994 r. 2) spornego okresu od 1 do 12.04.1984 r., 3) dodatkowo okres od 15.11.1998 r. do 31.12.1998 r. (okoliczność przyznana przez ZUS k. 229, 347), Sąd zważył, że w efekcie do wyliczenia kapitału początkowego należało przyjąć okresy składkowe w łącznej ilości 16 lat, 5 miesięcy, 24 dni, tj. 197 miesięcy, okresy nieskładkowe w łącznej ilości 5 lat, 9 miesięcy, 17 dni, tj. 69 miesięcy i uwzględnić okresy składkowe z ograniczeniem do 1/3 uwzględnionych okresów składkowych tj. 5 lat, 5 miesięcy, 28 dni, tj. 65 miesięcy. Dodać należy, że wbrew twierdzeniom powoda ZUS prawidłowo zaliczył do okresów nieskładkowych okres studiów wyższych powoda na PŁ ograniczając go programowych 5 lat.

Nadto ZUS prawidłowo uznał w toku n/n procesu, że należy doliczyć w 1986 r. kwotę zasiłku chorobowego w wysokości 21300 zł.

Sąd zważył też, że ZUS prawidłowo dokonał zgodnie z opinią biegłego korekty dotyczącej 1984 r. przyjmując do wyliczenia proporcję 10 miesięcy a nie 12 miesięcy jak błędnie przyjął Zakład przy wyliczaniu wwpw kapitału początkowego.

Co do pozostałych spornych kwestii podnoszonych przez powoda w toku n/n procesu dotyczących prawidłowości wyliczenia dla niego kapitału początkowego i emerytury, tj.: zakwestionowanych przez powoda ilości miesięcy średniego dalszego trwania życia, waloryzacji kapitału początkowego, wyliczenia w.w.p.w. kapitału początkowego przy ustalenie proporcji rocznych zarobków wnioskodawcy do wynagrodzenia minimalnego zamiast średniego wynagrodzenia krajowego dla danego roku, przyrównania w 1979 r. zarobków rocznych wnioskodawcy przy wyliczaniu wartości kapitału początkowego do 11 miesięcy zamiast 12 miesięcy, przyrównania zarobków powoda w latach 1997 i 1998 do przeciętnego wynagrodzenia z całego etatu pomimo, że wnioskodawca był zatrudniony na ½ etatu, przyjęcia za okres od 1.07.1982 r. do 31.03.1984 r. wynagrodzenia minimalnego jako korzystniejszego, podczas gdy powód w tym okresie prowadził działalność gospodarczą i wynagrodzenie powoda za ten okres to kwoty, od których odprowadził on składki na ubezpieczenie społeczne ( 1992 r. - 12 000 zł, 1993 r. – 35 100 zł, 1994 r. – 30 400 zł), przyjęcia do stażu ubezpieczeniowego okresów przerw w zatrudnieniu powoda od 2.12.1979 r. do 29.02.1979 r., od 1.05.1982 r. do 30.06.1982 r., od 1.05.1984 r. do 31.05.1984 r., od 1.01.1986 r. do 23.03.1986 r., od 17.04.1988 r. do 14.09.1988 r., od 1.03.1994 r. do 14.05.1997 r. /k. 59-60/ przy wyliczaniu dla wnioskodawcy wartości kapitału początkowego, żądania wyliczenia wysokości zarobków wnioskodawcy w oparciu o listy wypłat zasiłkowych za lata 1992-1993, żądanie wnioskodawcy by porównać jego zarobki z lat 1988-1990 i od 1992 r. do 1995 r. do minimalnego wynagrodzenia w tym okresie przy wyliczaniu dla niego wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. – to wszystkie te kwestie były przedmiotem oceny biegłej, która nie stwierdziła po stronie Zakładu w tym zakresie żadnych uchybień, a Sąd uznał, że opinia biegłej w tej części stanowi pełnowartościowy środek dowody, albowiem analiza biegłej w omawianym zakresie została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem i nie budzi żadnych zastrzeżeń ze strony Sądu co do jej poprawności.

W szczególności Sąd uznał, że w 1979 r. należało przyrównać zarobki roczne wnioskodawcy przy wyliczaniu wartości kapitału początkowego do 12 miesięcy, albowiem powód pozostawał w zatrudnieniu także 1.12.1979 r., a więc mimo, że był to tylko 1 dzień w grudniu – to należy uwzględnić go jako miesiąc.

Sąd zważył też, że ZUS wyliczając kapitał początkowy dla wnioskodawcy błędnie przyrównał zarobki powoda w 1984 roku do 12 miesięcy – prawidłowo powinno być 10 miesięcy zatrudnienia, a zatem w 1984 r. –należy przyjąć zarobki wnioskodawcy w wysokości 110 200,00 zł, okres 10 miesięcy zatrudnienia, średnie krajowe wynagrodzenie w tym roku w wysokości 168 380,00 zł, a w.w.p.w. % - 65,06%.

Ponadto w latach 1997 i 1998 należało przyrównać zarobki wnioskodawcy do przeciętnego wynagrodzenia z całego etatu pomimo, że wnioskodawca był zatrudniony na ½ etatu, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy emerytalnej w celu ustalenia wskaźnika za dany rok kalendarzowy porównuje się wynagrodzenie za dany rok niezależnie od wymiaru czasu pracy, do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia za ten rok ogłoszonej przez Prezesa GUS wyrażając w procentach z zaokrągleniem w górę do setnych części procentu, dlatego i w tej części zastrzeżenia powoda nie mogły odnieść spodziewanego przez niego skutku.

Sąd stwierdził także, że za okres od 1.07.1982 r. do 31.03.1984 r. nie można zgodnie z żądaniem wnioskodawcy przyjąć wynagrodzenia minimalnego jako korzystniejszego, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 2 a ustawy emerytalnej wynagrodzenie minimalne może być przyjęte w sytuacji braku dokumentacji płacowej jedynie w przypadku pracownika zatrudnionego na umowę o pracę, natomiast powód w tym okresie prowadził działalność gospodarczą i wynagrodzenie powoda za ten okres to kwoty, od których odprowadził on składki na ubezpieczenie społeczne - kwoty te są następujące: 1992 r. - 12 000 zł, 1993 r. – 35 100 zł, 1994 r. – 30 400 zł.

Jeśli chodzi o żądanie powoda by ustalić jego okresy ubezpieczenia do kapitału początkowego przy zaliczeniu okresów przerw w zatrudnieniu powoda od 2.12.1979 r. do 29.02.1979 r., od 1.05.1982 r. do 30.06.1982 r., od 1.05.1984 r. do 31.05.1984 r., od 1.01.1986 r. do 23.03.1986 r., od 17.04.1988 r. do 14.09.1988 r., od 1.03.1994 r. do 14.05.1997 r. /k. 59-60/, to wskazać należy, że okresy te nie są wymienione w art. 5, ani w art. 7 ustawy emerytalnej, zatem nie są one okresami składkowymi, ani też nie są okresami nieskładkowymi - w związku z tym ww. okresy przerw w zatrudnieniu powoda nie mogą zostać uwzględnione do stażu ubezpieczeniowego przy wyliczaniu dla wnioskodawcy wartości kapitału początkowego.

Nie znajduje też oparcia w obowiązującym prawie żądanie wnioskodawcy by porównać jego zarobki z lat 1988-1990 i od 1992 r. do 1995 r. do minimalnego wynagrodzenia w tym okresie przy wyliczaniu dla niego wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r., gdyż zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy emerytalnej, przy ustalaniu podstawy wymiaru przyjmuje się do porównania kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za dany rok kalendarzowy, a nie kwoty wynagrodzenia minimalnego.

Sąd zważył, że do przyznania emerytury z wieku powszechnego zgodnie z art. 100 ustawy emerytalnej niezbędne jest nie tylko ukończenie powszechnego wieku emerytalnego, ale także jednym z koniecznych warunków jest złożenie wniosku o taką emeryturę – zaś powód zgłosił taki wniosek w dniu 21.02.2022 r. i dlatego emerytura została powodowi przyznana od 1.02.2022 r. czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którem ten wniosek został złożony, a nie od 19.01.2019 r. czyli od ukończenia powszechnego wieku emerytalnego 65 lat przez powoda, stąd w omówionym zakresie argumentacja powoda nie mogła odnieść skutku.

Co zgłoszonych przez powoda zarzutów w zakresie waloryzacji kapitału początkowego, która została dokonana przez ZUS na dzień 1.02.2022 r., Sąd zważył, że zgodnie z opinią biegłej z zakresu rachunkowości - nie jest zasadny zarzut wnioskodawcy co do błędnej waloryzacji jego kapitału początkowego oraz składek do III kwartału 2021 roku, gdyż ZUS przeprowadził ją zgodnie z art. 25 i art. 25 a ustawy emerytalnej, zgodnie z którym ostatniej waloryzacji kwartalnej na wniosek zgłoszony w (...) kwartale danego roku dokonuje się za III kwartał roku poprzedniego. W związku z powyższym to, że zarówno kapitał i emerytura były przeliczane decyzjami z II kwartału 2022 roku to przeliczenia te były dokonywane na dzień nabycia prawa do emerytury a nie na dzień przeliczenia tej emerytury i wydania kolejnej decyzji. Wobec powyższe waloryzacja kapitału składek za IV kwartał 2021 r. nie przysługuje.

Oczywiście bezzasadne są także zarzuty wnioskodawcy odnośnie do przyjętego przez ZUS średniego dalszego trwania życia do wyliczenia kapitału początkowego i emerytury, co potwierdziła też w opinii biegła, albowiem - po pierwsze - Zakład prawidłowo przy ustalaniu kapitału początkowego ustalił średnie dalsze trwanie życia bo zgodnie z art. 173 ust. 3 ustawy emerytalnej, przyjmując dla osoby w wieku 62 lat na podstawie Komunikatu Prezesa GUS z 25.03.1999 r. wynosi on 209 miesięcy i jest jednakowe dla wszystkich ubezpieczonych niezależnie w jakim okresie i w jakim wieku przechodzą na emeryturę, a po drugie – ZUS prawidłowo zastosował przy wyliczaniu emerytury wnioskodawcy Tablice obowiązujące w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę czyli tablice z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 25.03.2021 r. M.P. z 2021 r., poz. 307, która przewidywała dla osoby w wieku wnioskodawcy 68 lat, 1 miesiąc w dniu przyznania emerytury 1.02.2022 r. iż średnie dalsze trwanie życia wynosi 179,60 miesięcy.

Mając na uwadze wszystkie poczynione powyżej rozważania - nie podzielając jedynie opinii biegłej co do omówionych z roku 1980 zarobków, a także w tym samym zakresie ostatecznych hipotetycznych wyliczeń ZUS, który też pominął za grudzień kwoty 800 zł i 1090 zł wynikające z rocznej karty wynagrodzeń za 1980 r. - Sąd Okręgowy sam dokonał ustalenia rocznych zarobków wnioskodawcy za 1980 r. uwzględniając pominięte kwoty 800 zł i 1090 r. z karty rocznej za grudzień 1980 r., co dało roczną kwotę zarobków za 1980 r. 40633,00 zł, a następnie Sąd przyrównał tę kwotę do przeciętnych rocznych wynagrodzeń w 1980 r. 72 480 zł i ustalił proporcję 67,43%.

W pozostałym zakresie Sąd przyjął ostateczne hipotetyczne wyliczenia ZUS z k. 349 co do wwpw kapitału początkowego liczonego z lat 1980-1989, czyli w zakresie pozostałych zarobków rocznych z lat 1981-1989 i wyliczonego w % stosunku podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy, co dało ostatecznie wwpw kapitału początkowego 67,31% i taki Sąd uznał za prawidłowy, a nadto korzystniejszy niż przyjęty w zaskarżonej decyzji kapitałowej z dnia 8.03.2022 r. i w następnej decyzji ZUS z 10.05.2022 r.

Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 [14] par. 2 k.p.c. zmienił zaskarżone decyzji uznając, że odwołania okazały się zasadne w części, a w jakiej doprowadziły do zmiany wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego, który został ustalony w n/n procesie z kolejnych 10 lat kalendarzowych od 1980 r. do 1989 r. na 67,31 %, co wpływa na wysokość kapitału początkowego i oczywiście będzie się przekładało także na wyliczenie świadczenia emerytalnego powoda (punkt 1 sentencji wyroku), natomiast w pozostałej części odwołania jako niezasadne, na mocy art. 477 [14] par. 1 k.p.c., zostały oddalone (punkt 2 sentencji wyroku).

Dodano: 16 lipca 2025, Opublikował(a): Agnieszka Kurczewska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Łodzi
Osoba, która wytworzyła informację: Agnieszka Olejniczak-Kosiara
Data wytworzenia informacji: 3 marca 2025