Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Łodzi

UZASADNIENIE

wyroku z 10 października 2025 roku

Postępowanie przed Sądem I instancji.

1.  Wyrokiem z 10 marca 2025 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XIII Wydział Gospodarczy, sygn. akt (...) w sprawie z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko (...) spółce akcyjnej w W. o zapłatę dalszego odszkodowania
za uszkodzenie pojazdu w oparciu o dobrowolną umowę ubezpieczenia autocasco, zasądził od pozwanej na rzecz powódki 1.859,58 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 sierpnia 2023 roku do zapłaty, a w punkcie drugim oddalił powództwo w pozostałym zakresie. W punkcie trzecim, uwzględniając wynik sprawy, zasądził od powódki na rzecz pozwanej 756,02 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od uprawomocnienia się wyroku do zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. Ponadto w punktach czwartym i piątym rozliczył nieuiszczone wydatki tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi nakazując pobranie od powódki 268,91 złotych, a od pozwanej 238,45 złotych.

2.  W pisemnym uzasadnieniu (ograniczonym do wyjaśnienia podstawy prawnej w oparciu o art. 505 ^{( 8)}§4 k.p.c.) Sąd Rejonowy wskazał, że nie było podstaw do zakwestionowania legitymacji procesowej, a powódka skutecznie nabyła wierzytelność z tytułu kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu, przysługującą poszkodowanej od pozwanej. Ponadto wskazał, że za naprawę przedmiotowego pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) została wystawiona faktura Vat w wysokości 15.672,35 złotych brutto. Powódka w postępowaniu sądowym dochodziła dopłaty 3.902,09 złotych wyliczonej jako różnica pomiędzy wysokością powyższej faktury,
a wypłaconym dobrowolnie odszkodowaniem przez pozwaną.

3.  Pozwana zakwestionowała zasadność wypłaty odszkodowania zgodnie z wystawioną fakturą, uznając, że stawka za roboczogodzinę powinna zostać obniżona z 340,00 złotych netto do 140,00 złotych netto oraz zakwestionowała zasadność kosztów lakierowania. Odpowiedzialność pozwanej co do zasady nie była sporna.

4.  Podstawą prawną dochodzenia roszczenia stanowiła dobrowolna umowa ubezpieczenia autocasco, której postanowienia mogą być ustalane indywidualnie, zgodnie z zasadą swobody umów. Dalej wskazano, że z ogólnych warunków ubezpieczenia, a konkretnie z § 17 ust. 3 i 4 wynika, że podstawą ustalenia stawki za roboczogodzinę prac blacharskich i lakierniczych w wariancie serwisowym następuje w oparciu o średnie ceny usług stosowane przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, średnie (...) stosowane na rynku, na którym nastąpiła naprawa (województwo (...)) dla warsztatów o takim zaawansowaniu jak (...), które naprawiało uszkodzony pojazd marki (...).

5.  Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy wydając rozstrzygnięcie, oparł się na opinii biegłego sądowego inż. M. S., który ustalił wartość przeciętnej,
tj. najbardziej zbliżonej do średniej stawki stosowanej przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę, na kwotę 230,00 złotych netto oraz który wskazał, że rozliczenie kosztów lakierowania przez warsztat nastąpiło według wytycznych systemu (...), a zatem to warsztat powinien wykazać zasadność zwiększenia kodu warunkowego 51, dotyczącego w systemie A. kosztu materiałów lakierniczych. Sąd I instancji, przyjmując opinię biegłego za miarodajne źródło wiadomości specjalnych, uznał, że odszkodowanie (należne w kwocie brutto) wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego nie pozwala na skuteczną naprawę pojazdu, gdyż nie uwzględniało wszystkich niezbędnych operacji technologicznej naprawy. Biegły sądowy w opinii uznał, że koszt naprawy pojazdu marki (...)
na częściach nowych i oryginalnych, przy zastosowaniu technologii naprawy, jaka pozwoli przywrócić mu wszystkie funkcje techniczne i estetyczne, przy stawce
za roboczogodzinę 230,00 złotych netto w stacjach posiadających autoryzację producenta wyposażonych odpowiednio w ramy pomiarowo naprawcze i komory lakiernicze, wyniósłby brutto 13.629,84 złotych.

6.  Przy takich motywach, Sąd Rejonowy wydał w sprawie wyrok, o treści jak wskazano w punkcie pierwszym niniejszego uzasadnienia.

Zakres zaskarżenia i zarzuty.

7.  Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone w części, to jest w zakresie punktów 2-5, przez powódkę, działającą przez zawodowego pełnomocnika. W apelacji zarzucono wyrokowi:

a.  naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 243 ¹ k.p.c. i 245 k.p.c. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie oceny dowodu
z dokumentu w postaci:

i.  umowy ubezpieczenia autocasco potwierdzonej polisą numer (...), której integralną część stanowią Ogólne Warunki Ubezpieczeń Komunikacyjnych (...) oznaczone numerem uchwały Zarządu (...) S.A. (...) [dalej jako OWU AC] poprzez wadliwą wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że zasadna jest stawka średnia obliczona przez biegłego w wysokości 230,00 złotych netto jako „wartość przeciętna, tj. najbardziej zbliżona do średniej stawki stosowanej przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę”, podczas gdy redakcja OWU AC w żadnej mierze nie daje podstaw do takich ustaleń […] a stawka serwisu (...) sp. z o.o. sp. k. w Ł. w wysokości 340,00 złotych netto jest stawką rynkową i jako taka winna zostać uwzględniona przy obliczaniu należnego odszkodowania,

ii.  certyfikatu (...) określającego wartość indywidualnego współczynnika korekcyjnego dla serwisu (...) sp. z o.o. sp. k. w Ł. w wysokości 124,45% poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Sąd Rejonowy – w ślad za ocennym zapatrywaniem wyrażonym przez biegłego sądowego – że powód nie wykazał zasadności zwiększenia kodu 51 w systemie A., który to kod odpowiada za wartość podwyższenia kosztów materiałów lakierniczych, podczas gdy z certyfikatu wydanego na podstawie przeprowadzonego w serwisie audytu wynika, że ten serwis może i winien – wobec tego, że nie stosuje w przeprowadzanych naprawach produktów S./N. – zwiększać kod 51 w kalkulacjach sporządzanych w systemie A. o wartość 124,45%,

b.  naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie oceny dowodu z opinii biegłego sądowego poprzez nieuprawnione przyjęcie za biegłym sądowym wartości przeciętnej stawki za roboczogodzinę, tj. najbardziej zbliżonej do średniej stawki oraz uznanie, że warsztat powinien wykazać zasadność zwiększenia kodu warunkowego 51, podczas gdy pojęcie „stawki średniej” powinno być uwzględnione przy wyliczeniu odszkodowania jako stawka rynkowa oraz wykazanie przez powódkę zasadności podwyższenia kosztów materiału lakierniczego, a w konsekwencji należne odszkodowanie powinno zostać wyznaczone zgodnie z wystawioną fakturą, tj. w wysokości 15.672,35 złotych brutto,

c.  naruszenie przepisu art. 278 ¹ k.p.c. poprzez niezastosowanie, a w konsekwencji niezasadne pominięcie (bez formalnego postanowienia w tym zakresie) dowodu z zaoferowanej przez powódkę opinii biegłego sądowego z innego postępowania, mimo że był to dowód mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

d.  naruszeniu przepisu art. 15 ust. 3 i 5 ustawy z 11 września 2015 roku
o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej w zw. z art. 807 § 1 k.c.
i z art. 805 k.c. poprzez niezastosowanie i pominięcie przy wykładni postanowień § 17 ust. 3 i 4 OWU AC odwołującego się do „średniej stawki
za 1 roboczogodzinę stosowaną przez warsztaty porównywalnej kategorii” kryteriów wynikających z powyższego przepisu, zgodnie z którym postanowienia umowy ubezpieczenia, ogólnych warunków ubezpieczenia oraz innych wzorców umowy sformułowane niejednoznacznie interpretuje się
na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a w konsekwencji Sąd Rejonowy w sposób nieuzasadniony przyjął do wyliczenia należnego odszkodowania stawki za roboczogodzinę
w wysokości 230,00 złotych netto podczas, gdy z właściwej interpretacji postanowień OWU AC wynika, że stawka średnia ma być utożsamiana
ze stawką rynkową,

e.  naruszenie przepisu art. 805 k.c. w zw. z § 17 ust. 3 i 4 OWU AC poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przyznane odszkodowanie nie musi pokrywać w całości poniesionych przez poszkodowanego, udokumentowanych i uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu, które winny rekompensować poszkodowanego powstały z tego tytułu uszczerbek majątkowy stosownie do postanowień umowy ubezpieczenia autocasco.

8.  Przy tak postawionych zarzutach, pełnomocnik apelującej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części 2-5 poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 2.042,51 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 sierpnia 2023 roku do zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego - za I instancję według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części 2-5 oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
W pisemnym uzasadnieniu apelacji, argumentacja wynikająca z zarzutów została poszerzona.

9.  W odpowiedzi na apelację, zawodowy pełnomocnik pozwanej wniósł o jej oddalenie
w całości jako bezzasadnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w postępowaniu apelacyjnym. W pisemnym uzasadnieniu wskazał, że Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia i dokonał prawidłowej oceny zgormadzonego materiału dowodowego w sprawie.

Sąd Okręgowy rozważył i ustalił, co następuje:

10.  Apelacja podlegała uwzględnieniu, skutkując częściową zmianą zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 2-5.

11.  W pierwszej kolejności, z uwagi na sporządzenie przez Sąd Rejonowy uzasadnienia w zakresie wynikającym z art. 505 ⁸ § 4 k.p.c., dla przejrzystego przedstawienia rozumowania Sądu Okręgowego konieczne jest uporządkowanie ustaleń faktycznych mających znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy.

12.  Sąd Okręgowy, za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia faktyczne:

a.  25 kwietnia 2023 roku (...) R. W., (...) spółka jawna
w Ł. zawarła z (...) spółką akcyjną
w W. umowę ubezpieczenia autocasco dla pojazdu marki (...)
o numerze rejestracyjnym (...) na okres od 3 maja 2023 roku do 2 maja 2024 roku, wybierając wariant serwisowy, przyjmując wartość pojazdu 67.629,00 złotych brutto. Do umowy miały zastosowanie ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych (...), ustalone uchwałą Zarządu (...) S.A. numer (...) z 13 grudnia 2022 roku – fakty bezsporne,

b.  pojazd marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) uległ uszkodzeniu 4 maja 2023 roku – fakty bezsporne,

c.  szkoda została zgłoszona (...) spółce akcyjnej w W. z ubezpieczenia autocasco, a następnie w postępowaniu likwidacyjnym przyznano poszkodowanej 11.770,26 złotych brutto tytułem odszkodowania – fakty bezsporne,

d.  14 czerwca 2023 roku (...) R. W., (...) spółka jawna
w Ł. zleciła (...) sp. z o.o. sp. k. w Ł. [dalej (...) (...) naprawę pojazdu (...) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie
z 4 maja 2023 roku, akceptując stawkę za roboczogodzinę 340,00 złotych netto. W tym samym dniu została zawarta umowa przelewu wierzytelności
o odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu przysługującej od ubezpieczyciela. Następnie 31 lipca 2023 roku zawarta została umowa o powierniczy przelew powyższej wierzytelności na rzecz (...) sp. z o.o. w G. – fakty bezsporne,

e.  (...) (...) przed przystąpieniem do naprawy pojazdu sporządziło kosztorys naprawy pojazdu w wysokości 15.672,33 złotych brutto, przyjmując stawkę
za roboczogodzinę 340,00 złotych netto oraz współczynnik kosztów materiałów lakierniczych 124,45%. W kosztorysie wskazano 67 jednostek czasowych robocizny, 69,6 jednostek czasowych robocizny lakierniczej (12 jednostek czasowych stanowi jedną roboczogodzinę) oraz koszt materiałów lakierniczych 2.078,75 złotych netto - fakty bezsporne,

f.  28 lipca 2023 roku (...) sp. z o.o. sp. k. w Ł. wystawiła
na rzecz (...) R. W., (...) spółka jawna w Ł. fakturę Vat numer (...) w wysokości 15.672,35 złotych brutto - fakty bezsporne,

g.  (...) spółka akcyjna w W. zakwestionowała przedmiotowy kosztorys i fakturę uznając za zasadną kwotę 11.770,26 złotych brutto, przyjmując stawkę za roboczogodzinę 140,00 złotych netto oraz odmawiając zastosowania współczynnika kosztów materiałów lakierniczych 124,45%, ponadto zakwestionowano pojedyncze czynności naprawcze - fakty bezsporne,

h.  1 lipca 2020 roku (...) sp. z o.o. sp. k. w Ł. oświadczyła,
że nie wykorzystuje produktów firmy (...)/N. – oświadczenie – plik numer 28 płyta CD – k. 12,

i.  K. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) oświadczył, że na podstawie analizy dostarczonych danych
o stosowanej technologii, materiałach lakierniczych i pomocniczych, oraz wykonanego audytu w serwisie (...), w odniesieniu do realizacji zleceń napraw lakierniczych w okresie od 1 czerwca 2021 roku do 31 maja 2022 roku dla pokrycia kosztu wykorzystywanych materiałów, zaleca się na czas ważności tej rekomendacji (do 1 lipca 2023 roku) stosowanie wartości współczynnika korekcyjnego w kalkulacji A. 124,45% - oświadczenie – plik numer 29 płyta CD – k. 12,

j.  w § 3 punkt 85 i 86 OWU AC zawarto legalne definicje warsztatu (...)
i warsztatu partnerskiego, brak jest definicji pojęć „średnia cena usług” oraz „warsztat porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę” – OWU AC płyta CD – k. 25

k.  w § 8 ust. 1 OWU AC wskazano, że umowę zawiera się w wariancie serwisowym, optymalnym, albo partnerskim. W § 14 punkt 1-14 OWU AC wskazano czynniki, od których zależy wysokość składki, w tym między innymi: rodzaj, marka i model pojazdu, dane techniczno-eksploatacyjne, historia pojazdu, zakresu i wariantu ubezpieczenia. W § ust. 1 OWU AC wskazano,
że odszkodowanie nie może być wyższe niż suma ubezpieczenia - OWU AC płyta CD – k. 25,

l.  W § 17 ust. 1 pkt 1 OWU AC wskazano, że w wariancie serwisowym koszty naprawy ustalane są przy zastosowaniu oryginalnych części zamiennych.
W § 17 ust. 3 OWU AC wskazano (z zastrzeżeniem ust. 4-6 i 8) że wysokość odszkodowania ustala się z uwzględnieniem sposobu naprawy pojazdu
w wybranym przez ubezpieczonego warsztacie oraz w oparciu o zasady zawarte w systemie A., E. lub DAT z zastosowaniem: 1) norm czasowych operacji naprawczych określonych przez producenta pojazdu; 2) stawki
za roboczogodzinę ustalonej w wariancie serwisowym w oparciu o średnie ceny usług stosowane przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, w którym znajduje się ten warsztat, 4) cen materiałów lakierniczych i normaliów zawartych
w systemach A., E. lub DAT. Przy czym ustalenie odszkodowania według powyższych zasad następuje pod warunkiem przedstawienia rachunków lub faktur Vat. W ust. 4 wskazano, że w razie udokumentowania naprawy rachunkami lub fakturami, (...) weryfikuje koszty wynikające z tych rachunków lub faktur, pod kątem ich zgodności z zasadami określonymi w ust. 3 - OWU AC płyta CD – k. 25,

m.  W § 18 ust. 2 pkt 2 OWU AC ubezpieczyciel posługuje się pojęciem „średnie ceny usług autoryzowanych stacji obsługi pojazdów na terenie województwa, w którym ma miejsce zamieszkania ubezpieczony” na potrzeby ustalenia, czy zachodzi przypadek szkody całkowitej - OWU AC płyta CD – k. 25,

n.  koszty naprawy pojazdu marki(...) o numerze rejestracyjnym (...) po szkodzie z 4 maja 2023 roku, przy zastosowaniu oryginalnych i nowych części oraz stosując technologię naprawy jaka pozwoli przywrócić wszystkie funkcje techniczne i estetyczne, przy stawce za roboczogodzinę 230,00 złotych netto (średnia arytmetyczna stawek stosowanych przez wszystkie dostępne (...)), w stacjach posiadających autoryzację producenta pojazdu wyposażonych w ramy pomiarowo naprawcze i komory lakiernicze wyniósłby 13.629,84 złotych brutto. W kosztorysie naprawy, biegły sądowy przyjął 67 jednostek czasowych robocizny, 69,6 jednostek czasowych robocizny lakierniczej
(12 jednostek czasowych oznacza 1 roboczogodzinę), oraz koszty materiałów lakierniczych 1.670,35 złotych netto, bez uwzględnienia 124,45% współczynnika. Biegły sądowy wskazał, że wyłącznym uprawnieniem Sądu jest, jak interpretować zapis „stawki za roboczogodzinę ustalonej przez (...)”. Ponadto biegły wskazał, że obowiązkiem warsztatu jest udowodnienie nie tylko zasadności zwiększenia, ale i wartości zwiększenia kodu warunkowego
51, odpowiedzialnego w A. za koszt materiałów lakierniczych. Ponadto wskazał, że do oceny Sądu należy ocena oświadczenia przedstawionego przez stronę powodową w zakresie zwiększenia tych kosztów. Dalej biegły wskazał, że technologia naprawy producenta dopuszcza stosowanie lakierowania według metody (...). Brak uzasadnienia dla indeksu materiałowego 124,45% – pisemna opinia biegłego sądowego inż. M. S. – k. 49-77,

o.  biegły sądowy wskazał, że na terenie województwa (...) funkcjonują dwa serwisy naprawcze posiadające autoryzację (...), tj. firma (...) oraz (...), w obu stosowana stawka za roboczogodzinę wynosi 340,00 złotych netto - pisemna opinia biegłego sądowego inż. M. S. – k. 49-77,

p.  od 1 stycznia 2023 roku (...) oświadczył, że przy naprawach blacharsko – lakierniczych stosuje stawkę 264,00 złotych netto – oświadczenie – plik numer 21 płyta CD – k. 12,

13.  Wskazane powyżej ustalenia faktyczne wynikają wprost z dokumentów przedstawionych przez strony w toku postępowania przed Sądem I instancji, a ich konkretne wskazanie stało się konieczne ze względów wskazanych w punkcie 11 uzasadnienia.

14.  Przechodząc do oceny konkretnych zarzutów apelacyjnych, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 278 ¹ k.p.c. nie jest zasadny. Sąd I instancji
w sposób prawidłowy, swobodny dokonał oceny, że na potrzeby przedmiotowego postępowania zasadne będzie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego
do spraw techniki samochodowej w sposób przewidziany w art. 278 § 1 k.p.c. W tym celu akta sprawy zostały przesłane do biegłego sądowego inż. M. S., który po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym sporządził opinię w sprawie. Co istotne, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia, przedmiotowa opinia sporządzona w sprawie, przy uwzględnieniu pozostałych dowodów zgromadzonych w toku postępowania, umożliwiała dokonanie prawidłowych ustaleń, z zastrzeżeniem konieczności dokonania oceny prawnej przez Sąd rozpoznający sprawę. Na wątpliwości prawne w zakresie rozumienia pojęć oraz ciężaru dowodu wskazywał biegły sądowy w pisemnej opinii. Mając powyższe na uwadze, zarzut naruszenia art. 278 ¹ k.p.c. nie może zostać uznany za zasadny.

15.  Odmiennie należało ocenić zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., który jest w ścisłym związku z dalszymi zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, które również są zasadne. W ocenie Sądu Okręgowego, w toku postępowania przed Sądem I instancji doszło do naruszenia swobodnej oceny dowodów. Doszło do uchybienia regułom logicznego myślenia, zasadom doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2005 roku, III CK 314/05). W istocie, lektura pisemnego uzasadnienia Sądu Rejonowego, a także lektura pisemnej opinii biegłego sądowego sporządzonej w sprawie, może prowadzić
do wniosku, że Sąd I instancji „posłużył” się oceną dowodów i oceną prawną przeprowadzoną przez biegłego sądowego, bez dokonania należytej oceny pozostałego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz bez wszechstronnej analizy podstaw prawnych roszczenia, w tym wykładni pojęć zawartych w § 17 ust. 3 OWU AC przez pryzmat nakazów „wykładni na korzyść ubezpieczonego” wynikającej z art. 15 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

16.  Umowa dobrowolnego ubezpieczenia komunikacyjnego autocasco jest uregulowana
w kodeksie cywilnym, mają do niej zastosowanie ogólne warunki ubezpieczenia ustalane jednostronnie przez ubezpieczyciela. Umowy, ogólne warunki umów oraz inne wzorce co do zasady są przygotowywane przez ubezpieczyciela, a ubezpieczający może, ale nie musi się na nie zgodzić. Co do zasady uprawnienia i obowiązki stron umowy mogą być kształtowane zgodnie z zasadą swobody umów, przy czym ustawodawca w art. 15 ust. 3 i 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej, mając na uwadze przewagę jaką w obrocie mają profesjonalne firmy ubezpieczeniowe (zarówno kapitałową, jak i co do zasobów kadrowych) wprowadził zasadę, że umowa, owu lub inne wzorce powinny być skonstruowane jednoznacznie
i w sposób zrozumiały. W przypadku naruszenia tego obowiązku został wprowadzony nakaz interpretacji niejednoznacznych sformułowań na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.

17.  W przedmiotowej sprawie, powódka nabyła wierzytelność, która przysługiwała ubezpieczonej względem pozwanej z tytułu wypłaty odszkodowania za uszkodzenie pojazdu. Co istotne, poszkodowana zdecydowała się na warsztatowy/serwisowy wariant rozliczenia szkody (taki jak ustalono w umowie ubezpieczenia), polegający
na zleceniu naprawy uszkodzonego pojazdu w autoryzowanej stacji obsługi (...).
Z OWU AC - § 17 ust. 3 wprost wynika, że wysokość odszkodowania jest ustalana
z uwzględnieniem sposobu naprawy pojazdu w wybranym przez ubezpieczonego warsztacie. OWU AC ani umowa ubezpieczenia nie ograniczały w żaden sposób ubezpieczonego w wyborze warsztatu, w którym dokona naprawy pojazdu. Wybór ten został powierzony ubezpieczonemu. Natomiast, skoro OWU AC ustalane
są jednostronnie przez pozwanego ubezpieczyciela, to pozwany godził się na taki stan rzeczy, akceptował to. Zachowanie poszkodowanej, która wybiera najkorzystniejszy dla niej sposób naprawy uszkodzonego pojazdu, gdyż w autoryzowanym serwisie obsługi pojazdów marki (...) usług świadczone są na najwyższym poziomie, gwarantowanym przez producenta pojazdu, jest racjonalne i uzasadnione. Dalej z § 17 ust. 4 OWU AC wynika, że z chwilą, gdy poszkodowany zdecyduje się na rozliczenie szkody metodą serwisową, to z chwilą przedstawienia ubezpieczycielowi rachunków lub faktur Vat dokumentujących naprawę pojazdu, na ubezpieczyciela przechodzi ciężar udowodnienia, że koszty naprawy (ceny części, robocizna, zakres naprawy)
są niezgodne z zasadami określonymi w ust. 3. Powyższe odzwierciedla zatem podstawową zasadę postępowania cywilnego, wynikającą z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., a polegającą na tym, że strona która wywodzi z danych faktów określone skutki prawne powinna to udowodnić. Poszkodowana, w której prawa wstąpiła powódka, udowodniła, że została wykonana naprawa pojazdu marki (...) po szkodzie, a koszt tej usługi wyniósł 15.672,35 złotych brutto. Powyższe zostało udowodnione fakturą, kosztorysem, zleceniem naprawy oraz treścią polisy i OWU AC.

18.  W takiej sytuacji procesowej, na stronę pozwaną został przeniesiony ciężar udowodnienia, że koszty wskazane na fakturze Vat są niezgodne z zasadami określonymi w § 17 ust. 3 OWU AC. W tym celu, co do zasady, konieczne jest pozyskanie wiedzy specjalnej z zakresu techniki samochodowej. Pełnomocnik pozwanej zgłosił dowód z pisemnej opinii biegłego, w celu dokonania analizy kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu. Przy czym należy podkreślić, że nie jest rolą biegłego sądowego, aby dokonywać oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani nie jest jego rolą dokonywanie wykładni pojęć prawnych. Z tego powodu, pomimo że w pierwszej kolejności należałoby odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, to w tej konkretnej sprawie, właściwsze będzie omówienie najpierw kwestii materialnoprawnych.

19.  Zarzuty apelacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego dotyczą dwóch kwestii, wykładni pojęcia OWU AC – „średnie ceny usług” oraz „stosowane przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę”. Jak chodzi o pierwsze z pojęć, to w orzecznictwie Sądu Okręgowego kwestia ta została dosyć obszernie omówiona, między innymi w pisemnym uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego
w Ł., XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w sprawie XIII Ga 466/23. Sąd Okręgowy w tym składzie podziela tą argumentację, która sprowadza się w istocie
do stwierdzenia, że to sąd rozpoznający sprawę powinien dokonać wykładni pojęcia „średnie ceny usług”. Nie jest właściwe, aby decyzję w tym przedmiocie podejmował biegły sądowy. W istocie rolą Sądu I instancji jest ukierunkowanie biegłego
na zastosowaną metodę wyliczeń poprzez udzielenie stosownych wskazówek, jak należy rozumieć pojęcia prawne określone w OWU AC lub w polisie. Przy czym, jeżeli na etapie przeprowadzania dowodu z pisemnej opinii biegłego Sąd I instancji nie powziął jeszcze zdecydowanej decyzji co do wykładni określonego pojęcia prawnego, to najwłaściwsze będzie zlecenie sporządzenia opinii w kilku wariantach. Wracając do definicji średnich cen usług, które w matematyce mogą być rozumiane wielorako: jako średnia arytmetyczna, mediana, ważona, geometryczna, itp., to rolą sądu jest dokonanie takiej wykładni, która prowadzi do zdekodowania treści pojęcia w sposób, jaki rozumiany jest potocznie, przez większość uczestników obrotu w zakresie umów ubezpieczenia. Dobrowolne umowy ubezpieczenia komunikacyjnego autocasco są powszechnie zawierane i co do zasady pojęcie to powinno być wykładane jak najprościej. Pojęcie średnie ceny usług należy zatem utożsamiać z ceną uśrednioną, czyli taką, która nie jest ani w górnej granicy, ani w minimalnej granicy. W ocenie Sądu Okręgowego pojęcie to należy zatem utożsamić ze średnią arytmetyczną, która jak wynika z doświadczenia życiowe, jest najbardziej znaną metodą „uśredniania” wyników liczbowych, porównywania. Poza tym metoda ta pozwala uwzględnić ceny różnych podmiotów na rynku, co sprzyja „grze rynkowej” i może przeciwdziałać budowaniu pozycji monopolistycznej przez niektóre podmioty. Z powyższych względów nie można zgodzić się z apelującym, że pojęcie średnich stawek należy utożsamiać ze stawkami rynkowymi. Są to zupełnie odmienne pojęcia. Stawki rynkowe obejmują katalog wszystkich stawek występujących na rynku i każda z nich, co do zasady jest rynkowa. Natomiast średnie ceny, jak sama nazwa wskazuje, mają prowadzić do „uśrednienia” cen, do ich zobiektywizowania. Podsumowując, w ocenie Sądu Okręgowego pojęcie średnich cen usług jest sformułowane jednoznaczne, chociaż wymaga zastanowienia w celu jego zdekodowania. Należy przyjąć, że średnie ceny usług, to będzie średnia arytmetyczna danych cen.

20.  W ocenie Sądu Okręgowego trudniejszym zadaniem jest dokonanie wykładni pojęcia „warsztatu porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę”. Jak wskazano w punkcie 12j niniejszego uzasadnienia, OWU AC nie zawierają definicji tego pojęcia. Dalej, OWU AC posługują się w innym miejscu pojęciem „ średnie ceny usług autoryzowanych stacji obsługi pojazdów na terenie województwa, w którym
ma miejsce zamieszkania ubezpieczony” (punkt 12m uzasadnienia). Skoro w § 17 ust. 3 nie użyto sformułowania autoryzowanych stacji obsługi pojazdów, to pojęcie „warsztatu porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę” należy wykładać w związku z innymi zasadami wynikającymi z OWU AC. Jak już wskazano powyżej, termin ten pojawia się jedynie przy rozliczaniu szkody metodą warsztatową/serwisową, w której ubezpieczony samodzielnie podejmuje decyzje
o wyborze warsztatu, w którym dokona naprawy pojazdu. Dalej, wybór serwisowego wariantu rozliczenia szkody, ma wpływ na ustalenie wysokości składki przy zawieraniu umowy ubezpieczenia. Analizując cel zawierania umowy ubezpieczenia autocasco
w tym wariancie, jest on jasny. Ubezpieczony dąży do zapewnienia sobie maksymalnej ochrony ubezpieczeniowej poprzez zapewnienie możliwości naprawy pojazdu
po szkodzie w możliwie najbardziej zaawansowanym i dającym gwarancję należytego wykonania naprawy warsztacie, co jest powiązane z zapłatą wyższej składki. W takiej sytuacji, oczywiste jest, że jeżeli ubezpieczony jest właścicielem pojazdu marki (...), którego stan, przebieg, wartość nie jest mocno wyeksploatowana, to będzie on dążył do naprawy pojazdu w autoryzowanym serwisie producenta (...). Mało realne wydaje się, że właściciel pojazdu marki (...) zdecyduje się na jego naprawę w serwisie producenta (...), (...), czy innego dowolnego. Autoryzacja serwisów naprawczych jest procesem czasochłonnym, wymagającym znacznych nakładów finansowych zarówno na odpowiednie maszyny, urządzenia, jak i na szkolenia dla pracowników
z oprogramowania lub technologii naprawy. Nie wydaje się, aby pracownik dowolnego autoryzowanego serwisu był przeszkolony z technologii naprawy wszystkich marek,
a serwis posiadałby wszystkie aktualne oprogramowania i maszyny niezbędne do procesu naprawczego. W tym też kontekście należy dokonywać wykładni pojęcia „warsztat porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę”. Postanowienia OWU AC dają ubezpieczonemu nieskrępowany wybór warsztatu naprawczego, przy czym, jeżeli dokona wyboru warsztatu, o niższych standardach,
to weryfikacja rachunków i faktur nastąpi w odniesieniu do podobnych warsztatów
o niskim standardzie. Taka sytuacja mogłaby mieć miejsce, gdyby ubezpieczony wybrał naprawę w warsztacie naprawczym bez autoryzacji. Natomiast inaczej należy ocenić sytuację, gdy ubezpieczony, będący właścicielem pojazdu marki (...) wybiera
do naprawy autoryzowany serwis naprawczy producenta (...). W ocenie Sądu, nie jest właściwe uznanie, że warsztatami podobnej kategorii do autoryzowanego serwisu producenta (...), będą wszystkie warsztaty, które posiadają autoryzację producenta. Taka wykładnia naruszałaby podstawowy cel umowy w wariancie serwisowym, który daje ubezpieczonemu możliwość swobodnego wyboru warsztatu, w którym dokona naprawy pojazdu. Gdyby uznać inaczej, to właściciel pojazdu marki (...) nie miałby możliwości uzyskania odszkodowania umożliwiającego profesjonalną naprawę w autoryzowanej sieci producenta własnego pojazdu. Dalej, sytuacja jest jeszcze bardziej jaskrawa, gdyby do uszkodzenia pojazdu doszło w okresie udzielonej gwarancji przez producenta pojazdu, w którym co do zasady wymaga się napraw wyłącznie w autoryzowanych stacjach danego producenta pojazdu. Wobec powyższego, mając na uwadze cel zawierania umowy ubezpieczenia autocasco, a także treść OWU AC oraz nakaz wykładni na korzyść ubezpieczonego wynikający z art. 15 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w ocenie Sądu Okręgowego zasadne
i właściwe jest takie rozumienie pojęcia „warsztat porównywalnej kategorii
do warsztatu wykonującego naprawę”, że jeżeli ubezpieczony wybiera do naprawy autoryzowany serwis obsługi marki (...)dla naprawy pojazdu marki (...),
to warsztatami porównywalnej kategorii będą tylko i wyłącznie inne autoryzowane serwisy obsługi marki (...). W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania,
że wszystkie autoryzowane serwisy obsługi różnych marek są warsztatami porównywalnej kategorii, bo dla takiego ustalenia należałoby wykazać, że posiadają niezbędne oprogramowanie, sprzęt, wyszkoloną kadrę do wykonywania napraw zgodnie z technologią wszystkich producentów pojazdów. A tak nie jest i dlatego powstały autoryzowane serwisy różnych marek. Przenosząc powyższe rozważania
na przedmiotową sprawę, podkreślić należy, że Sąd Rejonowy w sposób niewłaściwy dokonał wykładni pojęcia warsztatów porównywalnej kategorii do autoryzowanego warsztatu producenta (...)poprzez przyjęcie cen z wszystkich autoryzowanych serwisów obsługi bez względu na markę. Przy czym w istocie, w pisemnym uzasadnieniu wyroku, brak jest poszerzonej analizy tego pojęcia, a raczej przyjęcie definicji tego pojęcia za biegłym sądowym, który w pisemnej opinii wprost wskazywał, że wyłącznym uprawnieniem Sądu jest dokonanie interpretacji pojęć prawnych.

21.  A zatem, skoro poszkodowana przedstawiła fakturę Vat dokumentującą naprawę,
w której wskazano, że stawka za roboczogodzinę prac wyniosła 340,00 złotych netto, to na pozwanej ciążył ciężar wykazania, że ta stawka jest niezgodna z „średnimi cenami usług stosowanymi przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu wykonującego naprawę”. Jak wynika z opinii biegłego sądowego, na terenie województwa (...) dwie firmy prowadziły autoryzowane serwisy obsługi marki B.: (...) oraz T.. Biegły sądowy wskazał w pisemnej opinii,
że obie firmy stosowały stawki 340,00 złotych netto. Fakt ten pozostaje w całkowitej sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie,
a to oświadczeniem firmy (...), zamieszczonym na płycie CD załączonej
do pozwu w niniejszej sprawie przez powódkę. Z tego oświadczenia wprost wynika,
że od 1 stycznia 2023 roku B. (...) stosowało stawkę w wysokości 264,00 złotych netto. A zatem, skoro na rynku lokalnym województwa (...), tylko dwa podmioty prowadziły autoryzowane warsztaty naprawcze posiadające autoryzację (...), to średnia cena usług za roboczogodzinę wyniesie 302,00 złote netto. Ubezpieczony miał możliwość dokonania naprawy swojego pojazdu w warsztacie porównywalnej kategorii do warsztatu, w którym dokonał naprawy, ale za stawkę 264,00 złotych netto. A zatem zgodnie z OWU AC, wskazanymi powyżej ubezpieczyciel był uprawniony do obniżenia stawki za roboczogodzinę przy wyliczeniu należnego odszkodowania do wysokości 302,00 złotych netto (zgodnie z §17 ust. 4
w zw. z ust. 3 OWU AC). W ocenie Sądu Okręgowego, to postanowienie umowne zawarte w OWU AC miało na celu ochronę ubezpieczyciela przed wypłatą wygórowanego odszkodowania z uwagi na brak minimalnego rozeznania na rynku napraw samochodów przez ubezpieczonego, który w łatwy sposób mógł ustalić ceny napraw pojazdu marki (...) w tych serwisach. A skoro każdy z nich posiada autoryzację marki (...), to każdy daje najwyższą gwarancję prawidłowej naprawy.
Z tych względów dla wyliczenia należnego odszkodowania należało zastosować stawkę za roboczogodzinę w wysokości 302,00 złotych netto.

22.  Zarzut naruszenia swobodnej oceny dowodów dotyczył również kwestii związanej
z ustaleniem, czy zasadne było zastosowanie zwiększonego współczynnika kosztów materiałów lakierniczych w wysokości 124,45%. Jak wynika z § 17 ust. 3 pkt 4 OWU AC przy wyliczeniu odszkodowania w wariancie serwisowym uwzględnia się ceny materiałów lakierniczych zawartych w systemach A.. Obie strony sporządziły kalkulację w tym systemie. Dodatkowo, co również umknęło uwadze Sądu I instancji przy sporządzaniu pisemnego uzasadnienia, strona powodowa załączyła na płycie
CD (k. 12) oświadczenia (opisane w punkcie 12h i 12 i uzasadnienia) potwierdzające stosowanie metod lakierowania uzasadniających uwzględnienie w kosztorysowaniu szkód współczynnika 124,45 % w systemie A.. Na tej podstawie została również wystawiona faktura Vat za naprawę pojazdu. Warsztat dokonujący naprawy zastosował metodę lakierowania (...), której stosowanie dopuszcza producent pojazdów marki (...) i jest dostępna w A.. Strona pozwana nie wykazała w żaden sposób,
że zastosowanie tej metody lakierowania jest niezgodne z OWU AC. Pozwana
nie wykazała, że w świetle § 17 ust. 4 w zw. z ust. 3 OWU AC nie jest zasadne dokonanie naprawy pojazdu w warsztacie wybranym przez poszkodowanego, przy zastosowaniu tej metody lakierowania. W ocenie Sądu Okręgowego, OWU AC wprost odwołuje się do ceny materiałów lakierniczych zawartych w systemie A., a skoro ten system oraz technologia producenta dopuszcza możliwość lakierowania tą metodą, to brak jest podstaw do zakwestionowania należnego odszkodowania w tym zakresie. W ocenie Sądu Okręgowego, przy dokonywaniu przez Sąd Rejonowy oceny dowodów zabrakło ich wszechstronnego rozważenia. Tym bardziej, że na tą okoliczność wprost wskazywał biegły sądowy w pisemnej opinii, pozostawiając decyzję w tym zakresie Sądowi Rejonowemu. W pisemnym uzasadnieniu powielono jedynie wniosek
z pisemnej opinii biegłego sądowego, wskazujący, że warsztat powinien wykazać zasadność zwiększenia kosztów materiałów lakierniczych. Zabrakło przy tym oceny dokumentów wskazanych powyżej. Powyższe może również wynikać z zastosowania przez Sąd Rejonowy art. 505 ^{( 8)}§4 k.p.c., co spowodowało ograniczenie pisemnego uzasadnienia do wyjaśnienia podstawy prawnej. Nie mniej z art. 505 ^{( 8 )}§ 4 zd. 2 k.p.c. wynika, że Sąd I instancji powinien rozważyć, czy w realiach konkretnej sprawy
nie jest konieczne rozszerzenie pisemnego uzasadnienia o inne, niezbędne elementy
z art. 327 ^{( 1)} § 1 k.p.c. Podsumowując, w ocenie Sądu Okręgowego zasadne było uznanie zwiększonego kosztu materiałów lakierniczych poprzez zastosowanie współczynnika 124,45% przy wyliczeniu należnego odszkodowania.

23.  Sąd Okręgowy rozpoznając niniejszą apelację, działając z urzędu w granicach zaskarżenia, nie stwierdził nieważności postępowania przed Sądem I instancji.

24.  Podsumowując, dla ustalenia odszkodowania należnego poszkodowanej, w której prawa wstąpiła powódka, zasadne było uwzględnienie kalkulacji naprawy sporządzonej przez biegłego sądowego inż. M. S. w toku postępowania przed Sądem I instancji, przy uwzględnieniu modyfikacji wynikających z kwestii omówionych powyżej. Po pierwsze należało przyjąć stawkę za roboczogodzinę w wysokości 302,00 złotych netto. Łączna ilość roboczogodzin wskazana w pisemnej opinii biegłego sądowego to 11,383 rbg. Powyższą liczbę należy pomnożyć przez 72,00 złotych netto (302,00 złotych – 230,00 złotych), co daje 819,60 złotych netto. Następnie należy doliczyć dodatkowy koszt materiałów lakierniczych (współczynnik odchylenia)
w wysokości 355,13 złotych netto oraz zwiększenie narzutu lakieru perłowego o 53,27 złotych netto, co daje razem 408,40 złotych netto. Powyższe zwiększenie kwoty odszkodowania w porównaniu do pisemnej opinii biegłego sądowego inż. M. S., wynosi łącznie 1.325,00 złotych netto, a brutto 1.629,75 złotych (powiększone o 23% podatek od towarów i usług). Suma ta podlegała dodatkowemu zasądzeniu od pozwanej na rzecz powódki wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 16 sierpnia 2023 roku do zapłaty, gdyż łączna, uzasadniona kwota odszkodowania za naprawę przedmiotowego pojazdu wyniosła 15.259,59 złotych brutto (15.259,59 złotych - 11.770,26 złotych wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego - 1.859,58 złotych zasądzone przez Sąd I instancji).

25.  Mając powyższe na uwadze, apelacja powódki podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., skutkując zmianą zaskarżonego wyroku w punkcie drugim poprzez zasądzenie dodatkowo od pozwanej (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. 1.629,75 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi
od 16 sierpnia 2023 roku do zapłaty oraz oddaleniem powództwa w pozostałym zakresie jako niezasadnego. Podstawę prawną zasądzenia odsetek stanowił art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. Powódka wygrała postępowanie apelacyjne w 80%,
a postępowanie przed Sądem I instancji w 89%.

26.  Z uwagi na powyższe, przedmiotowy wyrok podlegał zmianie również w punkcie
3 w ten sposób, że zasądzono od pozwanej (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. 728,26 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi
od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. z 2023r., poz.1935). Łączne koszty poniesione przez powódkę w I instancji wyniosły 1.117,00 złotych (900,00 złotych koszty zastępstwa procesowego, 17,00 złotych opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 200,00 złotych opłata sądowa od pozwu), łączne koszty poniesione przez pozwaną wyniosły 2.417,00 złotych (900,00 złotych koszty zastępstwa procesowego, 17,00 złotych opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 1.500,00 złotych wynagrodzenie biegłego sądowego). Uwzględniając wynik postępowania orzeczono o kosztach jak wyżej.

27.  Przedmiotowy wyrok polegał również zmianie w zakresie punktów 4 i 5 w ten sposób, że zasądzono na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia
w Ł. od powódki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. 55,81 złotych, a od pozwanej (...) spółki akcyjnej
w W. 451,55 złotych tytułem zwrotu tymczasowych wydatków pokrytych przez Skarb Państwa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 83 ust. 2 w zw. z art.
113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

28.  O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 w zw. z §10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. z 2023r., poz.1964). Łączne koszty poniesione przez powódkę
w postępowaniu apelacyjnym wyniosły 892,00 złotych (200,00 złotych opłata sądowa od apelacji, 17,00 złotych opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 675,00 złotych koszty zastępstwa procesowego w wysokości 75% należnej stawki), a łączne koszty poniesione przez pozwaną wyniosły 450,00 złotych tytułem zastępstwa procesowego w wysokości 50% należnej stawki. Mając na uwadze wynik postępowania apelacyjnego, zasądzono od pozwanej na rzecz powódki 623,60 złotych wraz z ustawowymi odsetkami
za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

ZARZĄDZENIE

1.  proszę odnotować sporządzenie pisemnego uzasadnienia,

2.  odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia proszę doręczyć pełnomocnikowi powódki – przez PI.

(...), 14 listopada 2025 roku

sędzia (del.) Grzegorz Oklejak